1. Máy bay điều khiển từ xa Ukraine đã ồ ạt tấn công các kho chứa máy bay điều khiển từ xa tại Hvardiiske, Crimea.
Kênh thông tin tình báo nguồn mở Dnipro Osint của Ukraine đưa tin ngày 26 tháng 10, trích dẫn các hình ảnh vệ tinh mới, rằng Nga đang mở rộng kho chứa máy bay điều khiển từ xa tại phi trường quân sự Hvardiiske ở Crimea bị tạm chiếm. Kênh này không cho biết ai đã chụp những hình ảnh này hoặc khi nào.
Hôm Thứ Tư, 28 Tháng Mười, cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU cho biết một cuộc tấn công quy mô lớn đã đánh vào phi trường quân sự Hvardiiske ở Crimea suốt đêm Thứ Ba, 27 Tháng Mười. Cho đến nay, vẫn chưa rõ thiệt hại của phía Nga, nhưng các cột khói vẫn tiếp tục bốc lên cùng với các tiếng nổ thứ cấp kéo dài đến sáng thứ Tư.
Phát ngôn nhân Cục Tình Báo Quân Đội Ukraine, Đại Úy Andriy Yusov, cho biết SBU đã tấn công các nhà chứa máy bay điều khiển từ xa tại cùng phi trường này vào tháng 7, và quân đội cho biết các cuộc tấn công ngày 13 tháng 10 đã làm hư hại bốn địa điểm chứa máy bay điều khiển từ xa gần đó.
Sân bay Hvardiiske vẫn được sử dụng kể từ đó. Bộ Tổng tham mưu Ukraine đã liệt kê nó trong số các địa điểm Nga phóng máy bay điều khiển từ xa tấn công trong mọi báo cáo hàng ngày kể từ ngày 7 tháng 10. Sân bay này lại xuất hiện trong danh sách vào các ngày 24, 25 và 27 tháng 10, là đêm Nga tấn công tấn công chính vào Kyiv. Công trình mới, theo mô tả của kênh truyền thông, bổ sung thêm kho chứa được bảo vệ tại một căn cứ mà Ukraine đã chứng minh là có thể tiếp cận được.
Các hình ảnh cho thấy hơn 20 công trình nhỏ đang được xây dựng, mỗi công trình đều được bảo vệ bởi các bờ đất, theo kênh truyền thông này cho biết. Họ cũng thống kê được khoảng 40 công trình nhỏ hơn mà họ gọi là "nhà để xe". Họ cho biết chúng được dùng để lưu trữ, bảo dưỡng và chuẩn bị máy bay điều khiển từ xa Geran cho việc phóng.
Geran là tên mà Nga đặt cho dòng máy bay điều khiển từ xa Shahed do Iran thiết kế: Shahed-136 đã trở thành Geran-2, loại máy bay mà Nga hiện đang tự sản xuất. Theo Dnipro Osint, các hình ảnh cho thấy ít nhất một nhà chứa máy bay bị hư hại do bị máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công.
Theo Dnipro Osint, Hvardiiske, phía bắc Simferopol, sử dụng các bệ phóng di động thay vì các công trình cố định. Các đội ngũ sẽ chất máy bay điều khiển từ xa lên các phương tiện được trang bị đặc biệt, sau đó phóng chúng từ đường băng.
Ngày 24 tháng 6, SBU cho biết đã tấn công cơ sở hạ tầng tại Hvardiiske và căn cứ không quân Saky. Ngày 3 tháng 7, SBU báo cáo rằng máy bay điều khiển từ xa của họ đã tấn công hai nhà chứa máy bay tại Hvardiiske, nơi cất giữ máy bay Shahed và thiết bị hàng không. Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết lực lượng của họ đã tấn công phi trường này một lần nữa vào đêm 5 tháng 7, và một ngày sau đó, SBU cho biết đã tấn công ba nhà chứa máy bay có thiết bị hàng không tại đó. Một cuộc tấn công vào ngày 3 tháng 8 đã phá hủy chín bể chứa nhiên liệu hàng không và làm hư hại hai nhà chứa máy bay, Bộ Tổng tham mưu cho biết. Các cuộc tấn công vào ngày 13 tháng 10 đã làm hư hại bốn địa điểm lưu trữ máy bay điều khiển từ xa gần Hvardiiske, với dấu hiệu của vụ nổ thứ cấp, báo cáo được đưa ra hai ngày sau đó.
Hvardiiske không phải là căn cứ máy bay điều khiển từ xa duy nhất của Nga mà các kênh tình báo nguồn mở của Ukraine đã đề cập trong tháng này. Vào ngày 13 tháng 10, kênh ẩn danh Absolutely Reliable Source cho biết Nga gần như đã hoàn thành giai đoạn đầu tiên của một bãi phóng máy bay điều khiển từ xa Geran-5 chạy bằng động cơ phản lực gần Millerovo ở tỉnh Rostov, với tám vị trí phóng và 32 điểm chuẩn bị máy bay điều khiển từ xa. Cả Hvardiiske và Millerovo đều nằm trong số các khu vực phóng mà Bộ Tổng tham mưu liệt kê cho đêm 27 tháng 10, khi Nga phóng 280 máy bay điều khiển từ xa loại Shahed, trong đó có 69 chiếc chạy bằng động cơ phản lực, với Kyiv là mục tiêu chính.
[Euromaidan: Ukraine says it hit drone hangars at Crimea’s Hvardiiske. Now an OSINT channel spots 20+ bermed shelters there]
2. Tổng thống Trump tức giận trước tin con trai ông đã đi săn ở Mông Cổ cùng với một nhà tài phiệt Nga, người đã tài trợ cho đám cưới của con ông
Báo chí tại Hoa Kỳ đã rộ lên tin con trai của Tổng thống Trump, Ông Donald Trump Jr. đã có chuyến đi săn hồi tháng 8 tại một vùng hẻo lánh của Mông Cổ cùng với nhà tài phiệt Nga Umar Kremlev, người đã giúp chi trả cho đám cưới của ông. Những tiết lộ mới nhất về mối quan hệ mờ ám với những người thân cận của trùm mafia Vladimir Putin đã khiến Tổng thống Trump tức giận trong các cuộc gặp riêng. Vẫn chưa rõ Tổng thống tức giận về hành vi dại dột của con trai mình; hay vì báo chí tiếp tục săn đuổi các mối quan hệ mờ ám của gia đình ông với Nga.
Sau khi hết nhiệm kỳ thứ nhất ông Donald Trump đã bị truy tố theo luật tiểu bang vào tháng 3 năm 2023 với 34 tội danh trọng tội liên quan đến việc làm giả hồ sơ kinh doanh. Phiên tòa bắt đầu vào ngày 15 tháng 4 năm 2024, và vào ngày 30 tháng 5 năm 2024, bồi thẩm đoàn tại Manhattan đã tuyên ông phạm tất cả 34 tội danh này. Sau khi thắng cử nhiệm kỳ 2, ngày 10 Tháng Giêng năm 2025, ông được miễn chấp hành án mà không kèm theo bất kỳ điều kiện nào.
Người ta dự đoán rằng các hành vi dại dột của con trai ông và những hành vi khác của chính ông có thể đưa ông đến nhiều phiên tòa khác sau khi hết nhiệm kỳ thứ hai này. Tổng thống Trump nên đặc biệt cẩn thận vì hiến pháp Hoa Kỳ không cho ông tranh cử nhiệm kỳ 3; và như thế ông không được miễn chấp hành án.
Theo Financial Times, trích dẫn các bài đăng trên mạng xã hội, dữ liệu theo dõi chuyến bay, nguồn tin địa phương và hồ sơ công khai, Kremlev đã tháp tùng Donald Trump Jr. trong chuyến đi săn kéo dài hai ngày hồi tháng 8 tại miền tây Mông Cổ, nơi Donald Trump Jr. Trump Jr. đã bắn chết một con cừu Altai argali, một loài cừu có sừng đang có nguy cơ tuyệt chủng.
Phát ngôn nhân của Donald Trump Jr. đã xác nhận hai người đi săn cùng nhau, và nói với Financial Times rằng "điều này không có gì đáng ngạc nhiên" và "Don đã nói rõ rằng ông ấy có mối quan hệ bạn bè cá nhân, chứ không phải quan hệ kinh doanh, với Umar", đồng thời cho biết thêm, "tình bạn của họ chủ yếu dựa trên tình yêu chung dành cho săn bắn, câu cá và hoạt động ngoài trời."
Mối quan hệ giữa Donald Trump Jr. và Kremlev, nhà lãnh đạo Hiệp hội Quyền Anh Quốc tế, gọi tắt là IBA đang vướng vào nhiều tai tiếng và có mối quan hệ thân thiết với Putin, lần đầu tiên gây chú ý vào tháng 9, khi Donald Trump Jr. và vợ, Bettina, thừa nhận Kremlev đã giúp tài trợ cho tiệc cưới xa hoa của họ tại các hòn đảo tư nhân ở Bahamas hồi đầu năm nay.
Trong khi Bettina Trump (nhũ danh Anderson) mô tả khoản tiền đó là "món quà cưới vô cùng hào phóng từ một người bạn", thì tổng thống, người không tham dự đám cưới, nói với các phóng viên rằng "theo như tôi hiểu, con tôi đã trả lại tiền, cháu không muốn nhận khoản tiền đó."
Theo tờ Wall Street Journal đưa tin trước đó, trong các cuộc nói chuyện riêng, Tổng thống Trump đã phàn nàn với các phụ tá rằng con trai ông đã thiếu suy xét khi chấp nhận món quà đó.
Theo ProPublica, Kremlev đã chi hàng trăm ngàn đô la cho đám cưới hồi tháng Năm, bao gồm cả việc tổ chức màn bắn pháo hoa và lên kế hoạch sự kiện. Bettina Trump cho biết trong bài đăng trên Instagram rằng Tổng thống Trump không tham dự buổi lễ chính thức, vốn được tổ chức riêng tư trước khi hai vợ chồng đến Bahamas, nơi họ được khoảng 50 thành viên gia đình và bạn bè chung vui, trong đó có Ivanka Trump và Jared Kushner, Eric Trump và Tiffany Trump. Vài ngày trước đám cưới, Kremlev nằm trong nhóm người cùng Putin đến Trung Quốc. Donald Trump Jr. đã quen biết Kremlev ít nhất từ năm ngoái, khi anh tham gia một buổi thảo luận về quyền anh với ông ở Istanbul.
Các Dân biểu Dân chủ tại Quốc hội đã mở cuộc điều tra về mối quan hệ giữa Donald Trump Jr. và Kremlev sau khi có thông tin cho rằng ông này đã giúp chi trả cho đám cưới của Kremlev. Dân biểu Robert Garcia, đảng viên Dân chủ của bang California, nhà lãnh đạo phe Dân chủ trong Ủy ban Giám sát, đã viết thư cho Donald Trump Jr. nói rằng mối quan hệ của ông với Kremlev "có thể là cáo buộc nghiêm trọng nhất chống lại ông cho đến nay". Ông nói rằng điều đó "làm dấy lên những câu hỏi nghiêm trọng về các âm mưu hối lộ và sự xâm nhập của tình báo nước ngoài vào gia đình Tổng thống" và yêu cầu Donald Trump Jr. "ngay lập tức bảo quản tất cả hồ sơ, tài liệu và thông tin liên lạc liên quan đến mối quan hệ của ông với ông Kremlev".
[Forbes: Donald Trump Jr. Reportedly Hunted In Mongolia With Russian Oligarch Who Bankrolled His Wedding—And Killed An Endangered Sheep]
3. Một modem từ máy bay điều khiển từ xa của Nga đã dẫn các phóng viên đến nhà sản xuất Trung Quốc của nó - công ty này đã lập hóa đơn trị giá 500 đô la cho nhà máy sản xuất máy bay điều khiển từ xa của Nga.
Theo điều tra của Viện Nghiên Cứu Chiến Tranh Hoa Kỳ, gọi tắt là ISW, một hóa đơn cho thấy Nga đã bí mật đặt mua 500 modem mạng lưới cho máy bay điều khiển từ xa từ một công ty Trung Quốc, và công ty này đã lập hóa đơn cho nhà máy sản xuất máy bay điều khiển từ xa Alabuga của Nga. ISW ước tính công ty đó sản xuất khoảng một nửa số modem mạng lưới công suất cao cho phép Nga điều khiển máy bay điều khiển từ xa của mình bay sâu vào lãnh thổ Ukraine. Khi được các phóng viên điều tra tiếp cận, Giám đốc của công ty Trung Quốc nêu tên công ty AMD của Mỹ là nguồn cung cấp một con chip quan trọng, nhưng AMD cho biết họ chưa từng bán hàng cho công ty này.
Máy bay điều khiển từ xa Geran và hỏa tiễn điều khiển từ xa Banderol đã trở thành vũ khí chính của Nga nhằm vào lưới điện của Ukraine. Theo đánh giá của ISW, Nga đã bắt đầu chiến dịch tấn công mùa đông này vào lưới điện đó từ cuối tháng 9. Sự sống còn của người dân Ukraine trong mùa đông này phụ thuộc phần lớn vào tốc độ phương Tây ngăn chặn việc bán modem mạng lưới cho Nga, ISW lập luận.
Chức năng của modem lưới là gì?
Một modem dạng lưới kết nối các máy bay điều khiển từ xa vào một mạng vô tuyến duy nhất. Mỗi thiết bị chuyển tiếp dữ liệu cho các thiết bị khác, vì vậy nếu một máy bay điều khiển từ xa bị bắn hạ, lưu lượng truy cập sẽ được chuyển hướng qua các thiết bị còn lại. Thông tin vẫn tiếp tục được truyền tải ngay cả khi gần 80% máy bay điều khiển từ xa bị bắn hạ, cố vấn quốc phòng Ukraine Serhii "Flash" Beskrestnov cho biết vào tháng 11 năm 2025.
Tầm hoạt động là một nửa mối đe dọa khác. Theo ISW, một chiếc XK F-359 có thể duy trì liên lạc trực tiếp trong phạm vi 100-300 km. Về lý thuyết, một vài máy bay điều khiển từ xa chuyển tiếp có thể giữ cho toàn bộ cuộc tấn công vào Kyiv được kết nối. Sau đó, người điều khiển có thể gửi các lệnh mới trong khi bay và điều khiển máy bay tránh hệ thống phòng không. Máy bay điều khiển từ xa Gerbera của Nga, ban đầu được chế tạo như những mồi nhử giá rẻ, ngày càng được trang bị các modem này.
Để truy tìm phụ tùng này, phóng viên của ISW tại Ukraine đã kiểm tra một modem lưới không có nhãn mác từ một chiếc Gerbera được nâng cấp với cánh đuôi thẳng đứng, một phiên bản xuất hiện vào mùa hè năm nay. Tờ báo này đã xác định đó là XK F-359 của Hành Khải (Xingkai).
Tiếp theo, ISW và dự án điều tra Nordsint đã liên hệ với Hành Khải trên WeChat, giả danh là một nhà cung cấp quân sự Nga có trụ sở tại Alabuga. Một nhân viên của công ty tự xưng là "Jack Giang" đã xác nhận rằng công ty này là nhà sản xuất duy nhất của mẫu modem đó. ISW đã xác định người này là Giang
Sau đó, các phóng viên đã đặt mua 500 chiếc để giao đến Alabuga, nơi đặt nhà máy sản xuất phần lớn máy bay điều khiển từ xa tầm xa của Nga. Ông Giang lập hóa đơn trị giá 19,5 triệu nhân dân tệ, tương đương khoảng 2,87 triệu đô la Mỹ. Ông đưa ra hai phương thức thanh toán: đô la Mỹ vào tài khoản ngân hàng DBS của Hành Khải tại Hương Cảng, hoặc nhân dân tệ vào tài khoản cá nhân của ông tại ngân hàng Bình An(Ping An).
Trong cuộc trò chuyện, các phóng viên đã thẳng thắn nói rằng người dùng cuối là một cơ sở sản xuất quân sự. Theo ISW, Giang không phản đối.
Giang cũng khẳng định chip lập trình được của modem do AMD sản xuất. Khi được hỏi về giấy phép của AMD, ông từ chối, nói rằng Hành Khải mua chip thông qua trung gian. AMD nói với ISW rằng Hành Khải "không phải là khách hàng hay đối tác được ủy quyền của AMD", và cho biết họ không bán bất cứ thứ gì cho công ty này. AMD cũng cho biết thêm rằng họ cấm xuất khẩu các sản phẩm của mình sang Nga nếu vi phạm các quy định kiểm soát xuất khẩu và lệnh trừng phạt của Mỹ.
[Euromaidan: A modem from a Russian drone led reporters to its Chinese maker—which invoiced 500 for Russia’s drone plant]
4. Đây là lần thứ ba trong năm nay, máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công nhà máy sản xuất cao su nhiên liệu hỏa tiễn của Nga ở tỉnh Samara. Lần này, chúng nhắm trúng kho nguyên liệu thô cung cấp cho nhà máy.
Ngày 24 tháng 10, máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã gây hư hại một đường ống dẫn, hai đơn vị sản xuất cao su butyl và một đơn vị tinh chế tại nhà máy hóa dầu Tolyattikauchuk của Nga. Thiệt hại này ảnh hưởng đến chuỗi sản xuất nhiên liệu rắn cho hỏa tiễn chiến thuật và hỏa tiễn đạn đạo, tuyên bố cho biết thêm.
Cuộc tấn công này là một phần trong chuỗi các cuộc tấn công của Ukraine vào các nhà máy của Nga trong vòng bốn ngày, hầu hết trong số đó được Bộ Tổng tham mưu liên kết với sản xuất hỏa tiễn. Ukraine đã tấn công một nhà máy điện tử ở Oryol vào ngày 23 tháng 10 và tấn công một nhà máy sản xuất pin ở Yelets vào ngày 25 tháng 10 hoặc đêm hôm sau. Bộ Tổng tham mưu cho rằng cả hai đều liên quan đến hỏa tiễn: Oryol sản xuất các phụ tùng cho hỏa tiễn mà Nga bắn vào các thành phố của Ukraine, và Yelets sản xuất pin cho hệ thống Iskander-M. Sau đó, vào đêm 26 tháng 10, máy bay điều khiển từ xa cũng tấn công Voronezhsintezkauchuk, một nhà máy sản xuất cao su tổng hợp khác của Nga. Đối với Tolyattikauchuk, đây là lần thứ ba trong năm nay các cuộc tấn công nhắm vào các xưởng sản xuất cao su butyl của nhà máy này.
Bộ Tổng tham mưu lần đầu tiên xác nhận vụ tấn công vào ngày 24 tháng 10 với báo cáo về một vụ nổ và hỏa hoạn gần nhà máy. Báo cáo cho biết nhà máy sản xuất cao su tổng hợp, monome, phân đoạn và phụ gia xăng có chỉ số octan cao, và cao su tổng hợp của nhà máy được sử dụng trong nhiên liệu hỏa tiễn rắn.
Trong khi đó, các quan chức Nga không nêu tên nhà máy trong các tuyên bố của mình. Tuy nhiên, Thị trưởng Tolyatti, Ilya Sukhikh, khẳng định các cơ sở công nghiệp đã bị hư hại và, dựa trên dữ liệu sơ bộ, không có ai thiệt mạng hay bị thương, theo trang tin Expert của Nga.
Theo kênh giám sát Exilenova+ của Ukraine, máy bay điều khiển từ xa đã tấn công ít nhất hai cơ sở sản xuất. Một là xưởng chuyển hóa isobutane thành isobutylene, nguyên liệu thô để sản xuất cao su tổng hợp. Cơ sở còn lại là đơn vị ngoài trời số 2 tại xưởng BK-4, nơi sản xuất và tinh chế isobutylene có độ tinh khiết cao để sản xuất cao su butyl.
Thiệt hại này có thể làm chậm sản lượng cao su và nguồn cung nguyên liệu cho các quy trình khác, bao gồm cả nhiên liệu rắn cho hỏa tiễn. Dữ liệu của OSINT-Varta cho thấy nhà máy Tolyattikauchuk có thể sản xuất khoảng 260.000 tấn cao su tổng hợp mỗi năm.
Nhà máy Tolyattikauchuk đã từng bị tấn công trước đó. Vào đêm 4 tháng 4, khoảng 10 máy bay điều khiển từ xa đã tiếp cận nhà máy theo nhiều nguồn tin khác nhau. Các đoạn phim cho thấy hỏa hoạn tại các kho chứa D-12 và D-1 cũng như tại các đơn vị BK-2, BK-3 và BK-4, mặc dù các nhà phân tích cho biết thêm rằng có thể còn nhiều địa điểm khác đã bị tấn công. Lực lượng Ukraine đã tấn công nhà máy một lần nữa vào ngày 12 tháng 6, Bộ Tổng tham mưu xác nhận.
Sau đó, vào ngày 12 tháng 9, một cuộc tấn công đã gây ra hỏa hoạn tại các xưởng BK-2, BK-3 và BK-4, theo một nguồn tin cực kỳ đáng tin cậy từ cộng đồng OSINT cho biết. Nguồn tin này lưu ý rằng, nếu các xưởng này không hoạt động ổn định, dây chuyền sản xuất MTBE, một chất phụ gia xăng cao cấp quan trọng, sẽ bị gián đoạn.
[Euromaidan: For the third time this year, Ukrainian drones hit Russia’s rocket-fuel rubber plant in Samara Oblast. This time they reach the raw-material shop feeding it
5. Starlink đã giúp Ukraine thực hiện thành công Chiến dịch Vivaldi. Giờ đây, Elon Musk có thể giúp Nga giành lại lãnh thổ này.
Cuộc phản công Vivaldi đã gây thiệt hại cho hai đạo quân dã chiến của Nga nhiều hơn dự kiến trước đó. Nhưng những lợi ích này có thể chỉ là tạm thời nếu giới hạn tốc độ mới đối với các thiết bị đầu cuối Starlink quân sự của Ukraine lại bị chặn lần nữa trong tương lai. Viện Nghiên Cứu Chiến Tranh Hoa Kỳ, gọi tắt là ISW, cảnh báo như trên hôm Thứ Ba, 27 Tháng Mười.
Chiến dịch Vivaldi của Quân đoàn 3 Ukraine - cuộc phản công bí mật ở phía đông Sloviansk thuộc tỉnh Donetsk phía bắc - đã bắt đầu sớm hơn so với thông tin ban đầu, và khi kết thúc vào ngày 14 tháng 10, khi Starlink bị hạn chế, theo thống kê của Quân đoàn 3, chiến dịch này đã khiến quân Nga thiệt hại hơn 8.000 binh sĩ.
Viện Nghiên Cứu Chiến Tranh Hoa Kỳ nhận xét rằng đây là một chiến thắng lớn của Ukraine tại một trong những khu vực quan trọng nhất trong cuộc chiến kéo dài 56 tháng của Nga chống lại Ukraine. Nhưng chiến thắng này có thể chỉ là tạm thời, và người Nga có thể đảo ngược một phần nếu chính quyền của Tổng thống Donald Trump lại một lần nữa siết chặt Starshield, phiên bản quân sự của Starlink mà máy bay điều khiển từ xa và các chỉ huy của Ukraine đang dựa vào.
Lợi thế chỉ huy và kiểm soát trước đây của Ukraine, phần lớn nhờ vào khả năng truy cập Starlink và Starshield từng rất đáng tin cậy, đóng vai trò then chốt trong suốt Chiến dịch Vivaldi diễn ra theo từng giai đoạn ở khu vực Donbas bắt đầu từ tháng 3. Lợi thế đó đã giảm đi gần như chỉ sau một đêm vào ngày 14 tháng 10, khi một giới hạn tốc độ mới bắt đầu cắt đứt các thiết bị đầu cuối Starshield của Ukraine bất cứ khi nào chúng di chuyển nhanh hơn khoảng 161 km/h.
Nhà phân tích và lập bản đồ Clément Molin kết luận sau khi xem xét kỹ lưỡng các video và cuộc phỏng vấn chính thức mà Bộ Quốc phòng Ukraine mới công bố rằng Quân đoàn 3 đã tấn công phía đông Sloviansk và phía bắc Lyman ngay từ tháng 3. "Chiến dịch bắt đầu sớm hơn nhiều so với dự kiến ban đầu," Molin viết.
Thời điểm này có lẽ không phải là ngẫu nhiên.
Đầu tháng 2, SpaceX, dựa trên danh sách trắng của Bộ Quốc phòng Ukraine, đã tắt hàng ngàn thiết bị đầu cuối Starlink bị đánh cắp và buôn lậu mà người Nga đã sử dụng.
Điều đó đã khiến nhiều máy bay điều khiển từ xa của Nga phải ngừng hoạt động và nhiều chỉ huy Nga bị mất phương hướng. Lợi dụng sự hỗn loạn của quân Nga, quân đội Ukraine đã tấn công vào một số khu vực trọng yếu: ở các tỉnh Zaporizhzhia và Dnipropetrovsk ở phía đông nam, và phía đông Sloviansk ở phía bắc Donetsk.
Cuộc tấn công Donetsk đã leo thang thành một cuộc phản công toàn diện trong điều kiện bảo mật nghiêm ngặt khi Quân đoàn 3 thăm dò điểm yếu dọc theo sườn của các Tập đoàn quân hỗn hợp 20 và 25 của Nga, lúc đó đang dàn trải quá mức dọc theo trục giữa sông Zherebets ở phía đông và vùng ngoại ô của cụm đô thị Sloviansk-Kramatorsk ở phía tây.
Quân Nga đã đe dọa bao vây Sloviansk và Kramatorsk, hai thành phố lớn cuối cùng còn độc lập ở tỉnh Donetsk, từ hai hướng: phía bắc và phía nam. Chiến dịch Vivaldi đã loại bỏ mối đe dọa từ phía bắc—và với cái giá rất đắt đối với các đơn vị bộ binh số 20 và 25 của Nga.
Máy bay điều khiển từ xa và các phương tiện mặt đất điều khiển từ xa đã dẫn đầu cuộc tấn công, khiến quân Nga bất ngờ. "Đối với một chiến dịch tấn công, quân Ukraine chịu tổn thất tương đối ít so với các cuộc giao tranh trước đây," Molin giải thích. "Ngược lại, lực lượng phòng thủ của Nga chịu tổn thất cao hơn đáng kể, chủ yếu là do bị bao vây nhanh chóng ít nhất ba trung đoàn, không phải tất cả đều có thể thoát khỏi khu vực."
Hiện chưa rõ quân Nga chịu bao nhiêu thương vong, nhưng con số có thể lên đến hàng ngàn. Các đơn vị bộ binh 20 và 25 đặc biệt dễ bị tổn thương vì Quân đoàn 3 và các đơn vị máy bay điều khiển từ xa hỗ trợ đã liên tục ném bom tuyến đường tiếp tế của họ bằng các máy bay điều khiển từ xa "tấn công tầm trung".
Nhưng nhiều máy bay điều khiển từ xa tấn công tầm trung dựa vào các thiết bị đầu cuối vệ tinh kiểu dân sự Starlink hoặc Starshield bền bỉ và hiệu suất cao hơn. Giờ đây, sau khi Quân đoàn 3 đã tiêu diệt Sư đoàn Bộ binh Cơ giới 144 của Nga, mà Viện Nghiên cứu Chiến tranh đánh giá vào ngày 20 tháng 10 là đã gần như không còn tồn tại như một lực lượng chiến đấu có tổ chức, và đẩy lùi những người lính Nga còn sống sót về bờ bên kia sông Zherebets, quân đội Ukraine có lẽ đang "củng cố những thành quả đạt được và áp dụng thế trận phòng thủ", theo Molin.
Nhưng thế trận phòng thủ đó, bảo vệ Sloviansk khỏi một cuộc tấn công từ phía bắc, phụ thuộc vào hệ thống liên lạc đáng tin cậy và máy bay điều khiển từ xa phản ứng nhanh nhạy. Vào ngày 14 tháng 10, một giới hạn tốc độ mới đã được áp dụng cho các thiết bị đầu cuối Starshield của Ukraine, cắt đứt liên lạc với bất kỳ máy bay điều khiển từ xa nào bay nhanh hơn khoảng 160 km/h. Ai ra lệnh này vẫn còn gây tranh cãi. Các nguồn tin nói với Reuters rằng lệnh này đến từ bên trong Tòa Bạch Ốc, và các lãnh đạo Ngũ Giác Đài đã được thông báo rằng dịch vụ này cần phải được làm chậm lại.
Tờ Wall Street Journal đưa tin rằng chính Musk đã ra lệnh giảm tốc độ, và ông cùng Tổng thống Trump đã thảo luận về điều này ngay sau khi thông tin được công bố. Mặc dù Tổng thống Trump đã phủ nhận việc ra lệnh giới hạn tốc độ, nhưng đáng chú ý là tổng thống Mỹ đã trở nên thân thiện hơn với Nga khi đảng Cộng hòa của ông có khả năng mất quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.
Giới hạn tốc độ khiến nhiều máy bay điều khiển từ xa tấn công tầm trung tốc độ cao không thể hoạt động. Kết quả là, "Các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã giảm đáng kể sau khi các kết nối Starlink/Starshield của Ukraine bị tê liệt ngày hôm qua, theo các nguồn tin của Nga", tài khoản lịch sử quân sự ChrisO_wiki nói vào ngày 15 tháng 10, một ngày sau khi giới hạn tốc độ khiến các nhà điều hành Ukraine bất ngờ.
Nga quay trở lại Dobropillia một năm sau thất bại ở đó. Giờ đây, Nga trở thành mũi nhọn phía nam của gọng kìm siết chặt các thành phố tự do lớn cuối cùng của Donbas.
Việc giảm bớt các cuộc tấn công tầm trung vào các tuyến đường tiếp tế của Nga có thể giúp các đạo quân dã chiến của Nga phục hồi sau những thất bại gần đây, bao gồm cả việc rút lui qua sông Zherebets. Và nếu sự gián đoạn liên lạc do mất kết nối một phần của Starlink/Starshield kéo dài, nó có thể mang lại cho người Nga cơ hội tương tự như người Ukraine đã có vào mùa xuân.
Một cơ hội để quay lại tấn công—và một kỹ sư truyền thông của Azov đã cảnh báo Euromaidan Press vào tháng Hai rằng tình thế có thể sẽ đảo ngược.
Đó là kịch bản tồi tệ nhất đối với người Ukraine hiện nay sau khi Chiến dịch Vivaldi kết thúc. Kịch bản tốt nhất là họ sẽ khôi phục hoàn toàn quyền truy cập vào Starlink và Starshield—hoặc tìm ra các phương án chỉ huy và kiểm soát thay thế—và nhân rộng thành công tương tự như ở miền bắc Donetsk tại các khu vực khác.
"Giờ đây, sườn phía bắc của Donbas đã được bảo đảm an toàn, ít nhất là trong một thời gian, trọng tâm sẽ tập trung vào sườn phía nam," Molin dự đoán.
[Euromaidan: Starlink helped Ukraine pull off Operation Vivaldi. Now Elon Musk could help Russia take the ground back]
6. Các nhà lãnh đạo Na Uy và Phần Lan gọi điện cho Putin trước thềm cuộc đàm phán hòa bình tiềm năng ở Abu Dhabi.
Ngày 27 tháng 10, các nhà lãnh đạo Na Uy và Phần Lan đã có cuộc điện đàm với Putin, như một phần trong nỗ lực mới nhằm chấm dứt cuộc chiến của Mạc Tư Khoa tại Ukraine.
"Phần Lan và Na Uy giáp biên giới với Nga. Họ là những nước ủng hộ mạnh mẽ Ukraine. Mục đích của cuộc điện đàm là để truyền đạt trực tiếp những thông điệp liên quan đến các cuộc đàm phán trong tương lai nhằm giúp chấm dứt chiến tranh tới Tổng thống Putin", trích dẫn một thông cáo báo chí do chính phủ Na Uy và Phần Lan công bố.
Cuộc điện đàm giữa hai nhà lãnh đạo với Putin diễn ra sau cuộc gặp ngày 20 tháng 10 tại Oslo với các quan chức Ukraine, Âu Châu và Mỹ, nhưng họ nhấn mạnh rằng trong cuộc điện đàm ngày 27 tháng 10, họ "không phát ngôn thay mặt cho toàn bộ Âu Châu".
"Chiến tranh gây ra những tổn thất to lớn về người và vật chất. Sự đau khổ và tàn phá sẽ ảnh hưởng đến nhiều thế hệ. Trong cuộc điện đàm, chúng tôi đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giảm leo thang xung đột", Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Store cho biết.
Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb cho biết: "Kết quả của cuộc chiến này sẽ tác động trực tiếp đến an ninh của chúng ta và toàn Âu Châu. Chấm dứt chiến tranh đòi hỏi phải có những cuộc thảo luận trực tiếp."
Sau cuộc điện đàm, hai nhà lãnh đạo đã thảo luận với Tổng thống Volodymyr Zelenskiy, người nói: "Tôi rất biết ơn về bản báo cáo chi tiết và sự hỗ trợ tích cực của họ đối với hoạt động ngoại giao và những nỗ lực hòa bình mà chúng ta đang theo đuổi cùng với tất cả các đối tác của mình."
Tuy nhiên, không phải tất cả các nhà lãnh đạo Âu Châu đều hoan nghênh tin tức này.
Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen nói với kênh truyền hình tin tức TV2 của Đan Mạch rằng bà "hoài nghi" về cuộc điện đàm này và cho rằng nó không được phối hợp với các bên khác.
"Thực ra tôi không biết hai nước nghĩ rằng có thể đạt được điều gì với việc này. Tôi nghĩ chúng ta nên đứng cùng nhau và lên tiếng bằng một tiếng nói duy nhất", ông Frederiksen nói.
Trong khi đó, phát ngôn nhân của Ủy ban Âu Châu nhắc lại rằng "chúng ta có chung lợi ích trong việc chấm dứt cuộc chiến tranh khủng khiếp này", trong bình luận gửi tới tờ Kyiv Independent.
"Về phía Liên Hiệp Âu Châu, chúng tôi kiên quyết cam kết không chỉ chấm dứt chiến tranh mà còn đạt được hòa bình công bằng và bền vững. Đó là mục tiêu của chúng tôi và đó là lập trường mà chúng tôi đang bảo vệ trong các cuộc đàm phán đang diễn ra", phát ngôn nhân cho biết.
Cuộc điện đàm này cũng diễn ra trước thềm cuộc đàm phán hòa bình ba bên dự kiến diễn ra tại thủ đô Abu Dhabi của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất vào tháng 11 giữa Ukraine, Nga và Mỹ.
Mặc dù Âu Châu không được kỳ vọng sẽ tham gia vào các cuộc đàm phán, nhưng họ đang tích cực hỗ trợ Ukraine bằng nhiều cách khác nhau trước bất kỳ cuộc gặp ba bên nào, với sự tham gia của các quốc gia cụ thể và chính Liên Hiệp Âu Châu vào nhiều cuộc đàm phán khác nhau.
Một quan chức cao cấp của Liên Hiệp Âu Châu nói với tờ Kyiv Independent rằng nên kỳ vọng vào một vòng đàm phán ở Âu Châu trước cuộc gặp dự kiến tại Abu Dhabi, sau khi những thông điệp trái chiều từ Kyiv đã tạo ấn tượng rằng sẽ có các cuộc đàm phán hòa bình tại Brussels trong tuần này.
Phần Lan và Na Uy nằm trong số những nước ủng hộ Ukraine mạnh mẽ nhất. Na Uy là quốc gia duy nhất ngoài Liên Hiệp Âu Châu cam kết hỗ trợ nhu cầu tài chính của Kyiv đến năm 2027.
Và Phần Lan đã cung cấp 35 gói hỗ trợ tài chính khác nhau, và các công ty công nghệ ICEYE và Nokia của nước này gần đây đã công bố hợp tác với Ukraine để xây dựng hệ thống thông tin liên lạc vệ tinh riêng của quốc gia này.
Hãng thông tấn nhà nước Nga TASS xác nhận cuộc điện đàm đã diễn ra và cung cấp những luận điểm chính của Điện Cẩm Linh.
Trong số những điểm đó, "Tổng thống Liên bang Nga và các nhà lãnh đạo Na Uy và Phần Lan tái khẳng định tầm quan trọng của việc tuân thủ luật hàng hải quốc tế và nguyên tắc tự do hàng hải."
Tại thời điểm bài viết này được công bố, ít nhất năm tàu được tường trình đang chở dầu diesel của Nga đến Mỹ: tàu Agioi Fanendes mang cờ Malta, hai tàu khác được Financial Times đưa tin, và hai tàu nữa được Vladyslav Vlasiuk, nhà lãnh đạo cơ quan trừng phạt của Ukraine, chỉ ra.
Hai trong số năm con tàu đó đã được xác định là các tàu bị trừng phạt thuộc hạm đội ngầm của Nga — tàu chở dầu Leruo mang cờ Sierra Leone và tàu Primorye mang cờ Nga — điều này có nghĩa là các nhà chức trách Âu Châu bắt buộc phải ngăn chặn chúng nếu chúng đi vào vùng biển thuộc chủ quyền của họ.
[Kyiv Independent: Norway, Finland call Putin ahead of potential Abu Dhabi peace talks]
7. Đặc phái viên của Đức Giáo Hoàng trở thành đại diện nước ngoài đầu tiên được phép tiếp cận các tù binh chiến tranh Ukraine bị Nga giam giữ kể từ năm 2022.
Ông Dmytro Lubinets, nhà lãnh đạo cơ quan bảo vệ nhân quyền Ukraine, cho biết lần đầu tiên kể từ khi Nga bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện vào năm 2022, một đại diện nước ngoài đã được phép đến thăm trực tiếp các tù binh chiến tranh Ukraine bị Nga giam giữ.
Chuyến thăm của Đức Hồng Y Matteo Zuppi, đặc phái viên của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV, đánh dấu một bước tiến tiềm năng hướng tới việc tiếp cận dễ dàng hơn với các con tin người Ukraine, những người mà Nga phần lớn không thể tiếp cận được đối với các tổ chức nhân đạo quốc tế.
Ông Lubinets cho biết ông được thông báo rằng ông Zuppi được phép gặp gỡ các binh sĩ Ukraine bị giam giữ tại Nga. Các tù nhân cũng xác nhận rằng đại diện của cơ quan bảo vệ nhân quyền Nga đã bắt đầu đến thăm họ.
Ông Lubinets cho biết ông thường xuyên gặp gỡ Cao ủy Nhân quyền Nga, bà Yana Lantratova. Trong cuộc gặp gần đây nhất, hai người đã thảo luận về các bước tiếp theo hướng tới việc trả tự do cho các công dân Ukraine bị Nga giam giữ.
Ông Lubinets nói: "Mỗi cuộc trao đổi đều là một cuộc đàm phán", đồng thời cho biết thêm rằng mỗi cuộc trao đổi đều mang đến cơ hội đạt được tiến triển trong việc hồi hương cả tù binh chiến tranh và thường dân.
Theo Vatican News, trong chuyến thăm Mạc Tư Khoa kéo dài ba ngày hồi tháng 9, ông Zuppi cũng đã gặp gỡ cố vấn chính sách đối ngoại của Putin, Yuri Ushakov, Cao ủy Nhân quyền Nga Yana Lantratova và Cao ủy Quyền trẻ em Maria Lvova-Belova.
Các cuộc thảo luận đề cập đến người mất tích, đoàn tụ gia đình và việc hồi hương trẻ em Ukraine, trong đó Zuppi kêu gọi đẩy nhanh quá trình kiểm tra để giúp các gia đình đoàn tụ.
Ông Lubinets cho biết ông hy vọng việc tiếp cận mới này sẽ tiếp tục và cam kết sẽ tiếp tục nỗ lực hướng tới việc hồi hương tất cả công dân Ukraine bị giam giữ tại các cơ sở giam giữ của Nga.
Từ năm 2024, Nga đã ngăn cản Hội Hồng Thập Tự quốc tế, gọi tắt là ICRC tiếp cận các tù binh chiến tranh Ukraine. Theo Công ước Geneva, ICRC có nhiệm vụ thăm viếng tù binh chiến tranh và giám sát việc đối xử với họ.
Theo Ukraine, khoảng 1.500 người Ukraine bị Nga giam giữ chưa bao giờ được ICRC xác nhận tình trạng tù nhân và đang phải đối mặt với việc bị truy tố. Nếu không có xác nhận về việc bị giam giữ, gia đình họ có thể không được thông báo chính thức về nơi ở và tình trạng của người thân.
Hội Hồng Thập Tự đã được tiếp cận với các tù binh chiến tranh Ukraine ở Nga từ năm 2024. Khoảng 1500 tù binh đang đối mặt với việc bị truy tố mà không được xác nhận tình trạng pháp lý — trụ sở điều phối của Ukraine · Bài đăng về các cựu chiến binh bên trong xe buýt nhỏ được thả vào ngày 24
Từ năm 2024, Nga đã ngăn cản Hội Hồng Thập Tự tiếp cận các tù binh chiến tranh Ukraine. Hiện nay, khoảng 1.500 người bị bắt giữ mà Nga chưa từng xác nhận là tù binh đang phải đối mặt với việc bị truy tố.
Ngày 23 tháng 10, Ukraine đã trả tự do cho 270 người bị Nga giam giữ, bao gồm 261 quân nhân và 9 thường dân. Trong số những người được trả tự do có 5 người sống sót sau vụ tấn công của Nga vào doanh trại nhà tù Olenivka hồi tháng 7 năm 2022, cũng như các binh sĩ Ukraine bị giam giữ từ năm 2018.
[Euromaidan: Pope’s envoy becomes first foreign representative to gain access to Ukrainian POWs held by Russia since 2022]
8. Ayatollah gặp gỡ nhà lãnh đạo ngành tư pháp Iran, tập trung vào vấn đề bồi thường thiệt hại chiến tranh.
Đài truyền hình nhà nước Iran, gọi tắt là IRIB, cho biết Ayatollah Mojtaba Khamenei, người vẫn chưa xuất hiện trước công chúng kể từ khi chiến tranh bắt đầu, đã gặp gỡ Hujjat al-Islam Mohseni Ejei, nhà lãnh đạo ngành tư pháp Iran, để thảo luận về một loạt vấn đề.
Điều thú vị nhất là, liên quan đến cuộc chiến, một bản tóm tắt cuộc họp về vấn đề X cho biết Iran cam kết "kiên quyết theo đuổi việc đòi bồi thường thiệt hại vật chất và tinh thần phát sinh từ các tội ác do" Mỹ và Israel gây ra.
Một trong những yêu cầu trước đây của Iran như một phần của thỏa thuận hòa bình là Mỹ phải trả tiền để tái thiết phần lớn những thiệt hại ở nước này. Yêu cầu này đã bị Mỹ bác bỏ.
Mặc dù không nêu cụ thể, tuyên bố cũng cho biết họ đã thảo luận về việc "tận dụng tối đa các công nghệ hiện đại".
Khamenei bị thương trong một cuộc tấn công vào cung điện khiến cha ông, Ayatollah Ali Khamenei, thiệt mạng. Cuộc tấn công vào ngày đầu tiên của cuộc chiến cũng đã cướp đi sinh mạng của con gái, cháu gái, con rể và con dâu của nhà lãnh đạo. Mojtaba Khamenei sống sót nhưng đã phải lẩn trốn kể từ sau cuộc tấn công đó.
[CBSNews: Ayatollah meets with head of Iranian judiciary, focuses on compensation for war damage]
9. Bộ Ngoại giao Nga khuyến nghị đặt các trung tâm dữ liệu ngầm sau các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine.
Bộ Phát triển Kỹ thuật số của Nga đã đề xuất xây dựng các trung tâm dữ liệu ngầm, được ngụy trang khỏi các quan sát từ không trung và trang bị hệ thống phòng thủ chống máy bay điều khiển từ xa, theo hãng truyền thông nhà nước Nga Kommersant đưa tin ngày 27 tháng 10, sau một loạt các vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine nhằm vào các trung tâm dữ liệu.
Theo tờ Kommersant, các hướng dẫn dành cho các cơ sở hiện có, đang được lên kế hoạch và đang xây dựng nêu rõ các tiêu chuẩn bảo vệ cho ba cấp độ trung tâm dữ liệu, bao gồm cả việc các địa điểm này được đặt trên mặt đất hay dưới lòng đất.
Theo Kommersant, cao cấp nhất bao gồm các địa điểm chiến lược mà việc mất điện có thể làm gián đoạn các chức năng quan trọng của tiểu bang trong một giờ hoặc hơn; cấp thứ hai bao gồm các địa điểm hỗ trợ các hệ thống quan trọng về khu vực hoặc kinh tế, nơi sự việc mất điện có thể kéo dài bốn giờ hoặc hơn; và cấp cuối cùng bao gồm các trung tâm dữ liệu của doanh nghiệp mà thiệt hại sẽ không gây ra hậu quả rộng hơn cho tiểu bang.
Các trung tâm dữ liệu hiện có cần được bảo vệ bằng cách giảm thiểu khả năng bị phát hiện từ trên không và bằng cách triển khai các lớp phòng thủ, bao gồm các cấu trúc được gia cố, các biện pháp tác chiến điện tử và hệ thống phòng thủ máy bay điều khiển từ xa.
[Kyiv Independent: Russian ministry recommends underground data centers following Ukrainian drone strikes]
10. Các CEO Âu Châu cảnh báo không nên phó mặc công nghệ trí tuệ nhân tạo tiên tiến cho Mỹ và Trung Quốc.
Các doanh nhân công nghệ hàng đầu đang đồng loạt lên tiếng phản đối lời kêu gọi của các nhà lãnh đạo Âu Châu về việc rút khỏi cuộc đua xây dựng các mô hình tiên tiến về trí tuệ nhân tạo.
Tuần trước, POLITICO đưa tin rằng các nhà lãnh đạo chủ chốt, bao gồm Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen và các nhà sáng lập công nghệ nổi tiếng, tin rằng Âu Châu nên chuyển hướng khỏi việc cố gắng bắt kịp các nước dẫn đầu của Mỹ trong việc phát triển các mô hình AI tiên tiến nhất, và thay vào đó tập trung vào việc khai thác giá trị từ công nghệ này thông qua các ứng dụng.
"Chúng ta cần những mô hình riêng và toàn bộ chuỗi giá trị của trí tuệ nhân tạo," Jarek Kutylowski, Giám đốc điều hành của DeepL, một phòng nghiên cứu tập trung vào dịch thuật bằng trí tuệ nhân tạo của Đức, chia sẻ với POLITICO trong một cuộc phỏng vấn độc quyền. "Chúng ta cũng cần nắm bắt giá trị nằm trong công nghệ và chính bản thân trí tuệ nhân tạo… Nếu không, chúng ta sẽ chỉ để lại một phần lớn giá trị tạo ra cho người khác."
Sự rạn nứt này cho thấy Âu Châu đang chật vật thế nào để khẳng định vị thế của mình trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo toàn cầu. Lục địa này đang tụt hậu so với Mỹ và Trung Quốc trong việc phát triển các mô hình phức tạp và tiên tiến nhất, điều này đã trở thành mối lo ngại về an ninh vì chúng có thể khai thác các lỗ hổng nhu liệu.
Tuy nhiên, việc theo đuổi các mô hình có khả năng riêng của mình sẽ đòi hỏi Liên Hiệp Âu Châu phải tìm ra nguồn tài trợ cho sức mạnh tính toán khổng lồ cần thiết để huấn luyện và vận hành chúng.
Trong những tuần gần đây, các giám đốc điều hành và quan chức hàng đầu trong lĩnh vực công nghệ của Âu Châu đã rơi vào thế bế tắc, một số cho rằng việc cố gắng sánh ngang với Mỹ và Trung Quốc không còn ý nghĩa nữa, trong khi những người khác lập luận rằng việc từ bỏ sở hữu các mô hình AI một lần nữa sẽ khiến Âu Châu phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài.
Sau khi POLITICO đăng tải bài báo, Arthur Mensch, Giám đốc điều hành của tập đoàn trí tuệ nhân tạo khổng lồ Mistral của Pháp, đã viết một bài đăng được chia sẻ rộng rãi với tiêu đề "Xây dựng hay đầu hàng", trong đó ông cảnh báo rằng việc từ bỏ lĩnh vực tiên phong sẽ "khiến Âu Châu mất đi những gì còn lại ở vị thế của mình trên thế giới".
Cả Mensch và Kutylowski đều đang tìm cách bác bỏ ý định từ bỏ lĩnh vực tiên phong bằng ngôn ngữ mà Brussels hiểu được: nói rằng điều đó có nguy cơ dẫn đến một lĩnh vực phụ thuộc công nghệ mới và một loại thâm hụt thương mại tiềm tàng mới với Mỹ.
Ông Mensch cho biết trên chương trình trò chuyện trực tuyến của Mạng lưới Công nghệ Âu Châu hôm thứ Ba rằng Âu Châu sẽ phải gánh chịu "hàng tồn kho" và "vấn đề cán cân thương mại lớn" nếu chỉ xây dựng các ứng dụng dựa trên các mô hình nước ngoài.
Mất giá trị
Max Junestrand, CEO của Legora, nền tảng dịch vụ pháp lý AI của Thụy Điển, đã góp phần khơi mào cuộc tranh luận trong một cuộc phỏng vấn với POLITICO, tuyên bố rằng những nỗ lực xây dựng một "phòng thí nghiệm tiên phong cạnh tranh ngay lúc này dường như chỉ là điều viển vông."
Ông Junestrand cho rằng khu vực công và tư nhân của Âu Châu nên tập trung nguồn lực vào việc tìm ra cách "tận dụng công nghệ hơn là cố gắng bắt kịp nó".
Những phát biểu của ông lặp lại quan điểm của bà von der Leyen, người đã nói vào giữa tháng 9 trong bài phát biểu về Tình trạng Liên minh Âu Châu rằng người Âu Châu không cần phải "là những người phát triển công nghệ tiên tiến nhất để là những người thu được giá trị lớn nhất từ nó."
Nhưng những người đang nghiên cứu về trí tuệ nhân tạo tiên tiến đã phản bác lại quan điểm đó. Cuộc phản đối do Mistral dẫn đầu, công ty này gần đây được định giá hơn 21 tỷ euro, với phát ngôn nhân nói với POLITICO rằng từ bỏ lĩnh vực này sẽ là một "sai lầm chiến lược".
Kutylowski đã chỉ ra kỹ thuật nhu liệu là một lĩnh vực mà một phần chi phí của các công ty hiện đang được dành cho các mô hình AI thay vì trả lương cho kỹ sư. Ông lập luận rằng việc không có các mô hình của Âu Châu sẽ đồng nghĩa với việc một phần giá trị sẽ chảy về Mỹ.
Âu Châu hiện đang triển khai một số sáng kiến để bảo đảm vẫn có thể cạnh tranh ở vị trí hàng đầu.
Cuối tháng 7, Ủy ban Âu Châu đã khởi động dự án xây dựng 7 trung tâm điện toán AI, một dự án đầu tư trị giá 30 tỷ euro. Công ty Domyn của Ý dẫn đầu một liên minh Âu Châu hiện đang huấn luyện một mô hình AI tiên tiến sẽ được cung cấp cho toàn Âu Châu, bằng tất cả các ngôn ngữ của Liên Hiệp Âu Châu.
[Euromaidan: European CEOs warn against surrendering frontier AI to US and China]
11. Nga hứa hẹn "điều kiện thuận lợi" cho các công ty Âu Châu một tháng sau khi nắm quyền kiểm soát Nestlé và Auchan.
Tờ Moscow Times đưa tin, Putin tuyên bố Nga đang cố gắng tạo ra "điều kiện thuận lợi" cho các công ty Âu Châu vẫn ở lại nước này. Ông phát biểu điều này trên truyền hình nhà nước vài tuần sau khi các sắc lệnh của ông đặt một số doanh nghiệp phương Tây lớn nhất tại Nga dưới sự quản lý của các nhà quản lý do Điện Cẩm Linh bổ nhiệm. Trong khi đó, chính phủ Nga dự báo đầu tư sẽ giảm với tốc độ nhanh nhất trong hơn một thập niên.
Để tiếp tục chi trả cho cuộc chiến tranh toàn diện chống lại Ukraine, Nga đã rút cạn dự trữ ngoại hối, vay thêm tiền và tăng thuế. Chi tiêu chiến tranh của nước này vẫn sẽ tăng 27% vào năm tới, khi Liên Hiệp Âu Châu trong tháng này đã thông qua gói trừng phạt lớn nhất đối với ngành công nghiệp chiến tranh của Nga. Dòng tiền nước ngoài mới có thể giúp giảm bớt áp lực đó, nhưng Điện Cẩm Linh vẫn liên tục ngăn chặn điều này.
Putin đưa ra tuyên bố này trong một cuộc phỏng vấn với nhà tuyên truyền của Điện Cẩm Linh, Pavel Zarubin, được hãng thông tấn nhà nước Nga Vesti đăng tải vào ngày 25 tháng 10. Ông khẳng định Nga có "nhiều bạn bè ở Âu Châu", nhưng các chính phủ Âu Châu đã buộc các doanh nghiệp của họ phải rời đi.
"Khi một số công ty rời bỏ chúng tôi dưới áp lực từ các chính phủ Tây Âu, bạn bè của chúng tôi từ các quốc gia đó gần như đã khóc… Nhân tiện, một số công ty trong số đó vẫn đang hoạt động, và chúng tôi đang cố gắng tạo ra những điều kiện thuận lợi phù hợp cho họ."
Ông cũng chỉ trích các lệnh trừng phạt của phương Tây, gọi việc cấm "mọi thứ đến từ Nga" là ngu ngốc.
Ngày 17 tháng 9, sắc lệnh của Putin đã trao tài sản của Nestlé, Auchan và chuỗi cửa hàng Leroy Merlin tại Nga cho một công ty do một thiếu tướng thuộc Bộ Nội vụ điều hành. Tiếp theo đó là nhà sản xuất bao bì Aptar của Mỹ và nhà bán buôn Metro của Đức. Giữa tháng 10, Nga tịch thu nhà sản xuất ván sàn Tarkett của Pháp và bốn công ty nước ngoài khác.
Điện Cẩm Linh tuyên bố các nước sở tại của họ đang "tích cực tham gia" vào cuộc chiến chống lại Nga, và Putin đã viện dẫn sắc lệnh năm 2023 của ông về việc trả đũa các hành động của phương Tây nhằm vào tài sản của Nga. Kể từ khi cuộc chiến toàn diện bắt đầu, Nga đã đặt 135 công ty liên kết nước ngoài dưới sự quản lý như vậy. Khi được hỏi công ty Âu Châu nào có thể là mục tiêu tiếp theo, một quan chức cao cấp của Nga nói: "Hãy để họ sợ hãi." Theo báo cáo, Metro đã yêu cầu được sáp nhập, với hy vọng giữ được quyền kiểm soát nhiều hơn đối với vận mệnh của mình.
"Chúng tôi không ăn cắp," Putin nói ba tuần trước đó.
Đầu tháng 10, Putin phủ nhận rằng các vụ thâu tóm này là hành vi chiếm đoạt. Tại Câu lạc bộ Thảo luận Valdai vào ngày 1 tháng 10, ông tuyên bố: "Chúng tôi không lấy gì từ ai cả, chúng tôi không ăn cắp, và chúng tôi không quốc hữu hóa… Đúng vậy, chúng tôi đặt một số doanh nghiệp dưới sự quản lý bên ngoài."
Lượng đầu tư vào Nga giảm mạnh nhất kể từ năm 2015.
Putin đã yêu cầu một "chu kỳ đầu tư" mới khẩn cấp. Thay vào đó, Bộ Kinh tế của ông dự báo đầu tư sẽ giảm 5,4% trong năm nay. Theo ước tính của công ty luật NSP, chính quyền Nga đã tịch thu tài sản trị giá 7,6 ngàn tỷ rúp từ chủ sở hữu trong suốt thời chiến. Hơn một nửa số công ty lớn của Nga đã kết thúc năm 2025 với lợi nhuận thấp hơn và cắt giảm hoặc đóng băng các dự án đầu tư.
Các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine làm tăng thêm rủi ro cho việc xây dựng bất cứ thứ gì ở Nga. Đêm ngày 26 tháng 10, máy bay điều khiển từ xa đã tấn công một nhà máy sản xuất máy bay ở Voronezh, nơi sản xuất các bộ phận cho máy bay vận tải quân sự của Nga. Một ngày trước đó, máy bay điều khiển từ xa được tường trình đã tấn công một nhà máy sản xuất titan ở vùng Perm Krai, và hỏa tiễn Storm Shadow được tường trình đã tấn công một nhà máy sản xuất pin ở Yelets, nơi cung cấp hỏa tiễn và bom lượn cho Nga.
[Euromaidan: Russia promises "favorable conditions" to European firms a month after seizing control of Nestlé and Auchan]