“Nếu ban tổ chức muốn tổ chức một hoạt động như tôn thờ Thánh Thể hoặc cầu nguyện, họ nên đưa ra yêu cầu cụ thể cho mục đích đó.”

Edgar Beltrán của tạp chí The Pillar, ngày 27 tháng 10 năm 2026, cho hay: Sau khi Vatican từ chối cho phép một đoàn hành hương duy truyền thống ở Rome tổ chức rước kiệu đến Vương cung thánh đường Thánh Phêrô vào thứ Bảy, các quan chức Vatican nói với tờ The Pillar rằng ban tổ chức đã không đưa ra yêu cầu đủ cụ thể để tổ chức một sự kiện phụng vụ tại vương cung thánh đường.

Khi tranh cãi về cuộc hành hương diễn ra trên mạng xã hội, cả hai phía đều đưa ra những lời giải thích khác nhau về cách thức, thời điểm và lý do tại sao đoàn hành hương theo truyền thống không được phép tiến vào Vương cung thánh đường Thánh Phêrô vào cuối tuần trước.

— Cuộc hành hương Ad Petri Sedem — đôi khi được gọi là Cuộc hành hương Summorum Pontificum — đã được tổ chức hàng năm kể từ năm 2012. Cuộc hành hương được tổ chức bởi Coetus Internationalis, một liên minh các hiệp hội truyền thống trên toàn thế giới.

Cuộc hành hương thường được tổ chức vào cuối tuần cuối cùng của tháng Mười, trùng với Lễ Chúa Kitô Vua trong lịch phụng vụ trước Công đồng Vatican II. Nó bắt đầu vào thứ Sáu với một hội nghị về các vấn đề phụng vụ. Theo lịch sử, nó cũng bao gồm kinh chiều tại một vương cung thánh đường ở Rome, tiếp theo là cuộc rước vào Vương cung thánh đường Thánh Phêrô vào thứ Bảy, thường được tiếp nối bằng Thánh lễ.

Kể từ khi thông điệp Traditionis custodes của Đức Giáo Hoàng Phanxicô được ban hành năm 2021, cuộc hành hương chỉ đôi khi được phép cử hành Thánh lễ tại vương cung thánh đường Thánh Phêrô, và trong những năm khác, thay vào đó, nó bao gồm việc tôn thờ Thánh Thể và ban phép lành, hoặc kinh nguyện giờ phụng vụ, tại vương cung thánh đường. Năm 2025, Thánh lễ tại vương cung thánh đường Thánh Phêrô được cử hành bởi Đức Hồng Y Raymond Burke.

Cuộc hành hương thường kết thúc vào Chúa nhật với một số Thánh lễ tạ ơn tại các nhà thờ ở Rome.

Nhưng năm nay, Christian Marquant, chủ tịch của Coetus Internationalis, đã thông báo vào thứ Sáu, ngày 23 tháng 10 rằng cuộc hành hương đã không được phép rước vào vương cung thánh đường vào ngày hôm sau. Và, ông nói, các quan chức Vatican không đưa ra lý do nào cho việc từ chối cấp phép, cũng như nhóm này không được đề nghị phương án thay thế nào khác trong ngày hôm đó, và thay vào đó họ phải tự tìm địa điểm khác.

Một phát ngôn viên của Vatican nói với tờ The Pillar rằng nhóm này chỉ bị từ chối cho phép vào nhà thờ trong một cuộc rước – những cuộc rước như vậy thường không được phép – và thay vào đó có thể được phép tập trung cầu nguyện bên trong, nếu người tổ chức đã đưa ra yêu cầu cụ thể.

Sự kiện này đã trở thành chủ đề bình luận lan truyền trên mạng, với những tuyên bố mơ hồ và không có căn cứ được lan truyền rộng rãi, một số đổ lỗi cho Vatican vì đã tùy tiện ngăn chặn sự kiện và những người khác cáo buộc những người hành hương dàn dựng một buổi chụp ảnh để gây tranh cãi.

Khi đoạn phim về cuộc rước hôm thứ Bảy được lan truyền trên mạng, một số nhân vật nổi tiếng trên mạng cho rằng sự kiện này đang bị Vatican ngăn chặn trong thời gian thực.

Trên thực tế, các nhà tổ chức cuộc hành hương đã được thông báo bằng một bức thư ngày 30 tháng 9 rằng họ sẽ không được phép tiến vào vương cung thánh đường, và đã thông báo vào tháng 9 rằng họ sẽ không được phép cử hành Thánh lễ theo nghi thức Rô-ma đặc biệt tại vương cung thánh đường Thánh Phêrô.

Nhưng lý do cho quyết định của Vatican đã trở nên gây tranh cãi.

Nhiều nhà quan sát lưu ý đến sự xung đột về lịch trình của Vương cung thánh đường Thánh Phêrô, nơi tổ chức các sự kiện kỷ niệm năm thánh của Thánh Phanxicô Assisi vào thứ Bảy, cùng ngày với cuộc rước và Thánh lễ được đề xuất của cuộc hành hương.

Nhưng các nguồn tin thân cận với tổ chức cho biết nhân viên của vương cung thánh đường có thể đáp ứng cả hai sự kiện. Trên thực tế, các nhà lãnh đạo nói với tờ The Pillar rằng trong các cuộc trò chuyện ban đầu về cuộc hành hương, phòng thánh của vương cung thánh đường đã nói với các nhà lãnh đạo cuộc hành hương rằng một thời gian cầu nguyện có thể được sắp xếp vào lúc 1 giờ chiều thứ Bảy, nhưng Phủ Quốc vụ khanh phải phê duyệt yêu cầu của nhóm.

Sau đó, nhóm đã viết thư cho Phủ Quốc vụ khanh, dường như để giải thích kế hoạch cho một cuộc rước và thời gian cầu nguyện trong vương cung thánh đường. Và ông Marquant nói với tờ The Pillar rằng khi Phủ Quốc vụ khanh Vatican trả lời từ chối yêu cầu, không có lời giải thích nào được đưa ra.

Ông Marquant cũng nói với tờ The Pillar rằng mặc dù nhóm của ông đã biết từ nhiều tuần trước rằng cuộc rước kiệu đến Thánh đường Phêrô sẽ không diễn ra như đã thông báo trong lịch trình hành hương, nhưng các nhà tổ chức đã chọn không công khai thông tin đó vì họ hy vọng sẽ đảo ngược quyết định của Vatican.

Ông Matteo Bruni, giám đốc Văn phòng Báo chí Tòa Thánh, nói với tờ The Pillar hôm thứ Hai rằng bức thư của Phủ Quốc vụ khanh từ chối yêu cầu hành hương chỉ đề cập “riêng về cuộc rước kiệu, bởi vì điều đó thường không được phép, ngay cả đối với các giáo phận đến hành hương.”

Ông Bruni nói thêm: “Nếu các nhà tổ chức muốn tổ chức một hoạt động [thay thế] như tôn thờ Thánh Thể hoặc cầu nguyện, họ nên đưa ra một yêu cầu cụ thể cho mục đích đó.”

Sau khi các nhà tổ chức thông báo rằng cuộc rước kiệu sẽ không vào Vương cung thánh đường Thánh Phêrô, cuộc rước kiệu ngày 24 tháng 10 đã đi qua Via della Conciliazione, con lộ trình dẫn đến Quảng trường Thánh Phêrô, vào thời gian đã định, dưới sự hộ tống của cảnh sát Ý cho đến khi tới cột tháp (obelisk) tại quảng trường – nơi kết thúc thẩm quyền của phía Ý.

Một số hình ảnh lan truyền trên mạng xã hội cho thấy những người hành hương đứng trước một cấu trúc trông giống như bức tường, dẫn đến những suy đoán trực tuyến rằng họ đã bị ngăn cản không cho vào nhà thờ. Tuy nhiên, những người khác lại cho rằng cấu trúc đó chỉ đơn thuần là vật che chắn cho cột tháp, phục vụ công tác chuẩn bị dựng hang đá Giáng sinh tại Vatican.

Ông Marquant cho biết, thông báo từ chối từ Phủ Quốc vụ khanh Tòa Thánh được đưa ra chỉ vài tuần trước khi sự kiện diễn ra, mặc dù các yêu cầu liên quan đã được gửi đi từ tháng 12 năm ngoái. Phía Tòa Thánh không đưa ra bất cứ gợi ý nào về các phương án thay thế hay địa điểm khác. Hơn nữa, ông chia sẻ với tờ The Pillar rằng, dù cuộc hành hương này đã được tổ chức hơn một thập kỷ qua – đôi khi có cử hành Thánh lễ, đôi khi không – nhưng trước đây, ban tổ chức chưa từng được yêu cầu phải làm việc với Phủ Quốc vụ khanh.

Ông kể lại: “Khi còn là linh mục trưởng Vương cung thánh đường Thánh Phêrô, Đức Hồng Y [Mauro] Gambetti nói với chúng tôi rằng đó không phải là quyết định thuộc thẩm quyền của ngài, mà chúng tôi phải trao đổi với Phủ Quốc vụ khanh. Điều này thật kỳ lạ, vì trước đây chưa từng xảy ra chuyện như vậy; đây là lần đầu tiên chúng tôi được yêu cầu phải làm việc với Phủ Quốc vụ khanh về cuộc hành hương này. Chúng tôi không nhận được phản hồi chính thức nào trong khoảng thời gian từ tháng 12 năm ngoái đến tháng 7 năm nay, và đó là lúc chúng tôi được yêu cầu phải gửi văn bản cho Phủ Quốc vụ khanh”.

Đầu tháng này, Đức Giáo Hoàng đã điều chuyển Đức Hồng Y Gambetti, thôi giữ chức linh mục trưởng Vương cung thánh đường Thánh Phêrô và bổ nhiệm ngài làm người đứng đầu Tổng giáo phận Chieti-Vasto tại Ý.

Ông Marquant chia sẻ với The Pillar: “Họ không hề giải thích lý do hay đưa ra bất cứ phương án thay thế nào, họ chỉ đơn giản thông báo rằng chúng tôi không được phép tổ chức”.

Thánh lễ năm nay cuối cùng đã được cử hành tại Vương cung thánh đường Đức Bà Cả (Basilica of Saint Mary Major) – nơi an nghỉ của Đức Giáo Hoàng Phanxicô và Đức Thánh Giáo hoàng Piô V (vị Giáo hoàng đã ban hành Sách Lễ Rôma năm 1570). Các nguồn tin thân cận với tổ chức này chia sẻ với The Pillar rằng, phía Vatican không hề đề xuất vương cung thánh đường Đức Mẹ (Basilica di Santa Maria Maggiore) như một phương án thay thế. Thay vào đó, chính các nhà tổ chức đã liên hệ với Đức Hồng Y Rolandas Makrickas, linh mục trưởng của vương cung thánh đường này, và ngài đã đồng ý cho phép cử hành Thánh lễ tại đây.

Ông Marquant cho biết với The Pillar rằng, các nhà tổ chức vẫn chưa rõ lý do tại sao yêu cầu ban đầu của họ bị từ chối. Ông cho rằng lẽ ra họ nên được đề xuất các phương án thay thế hoặc nhận được những gợi ý về các địa điểm khác.

“Vào tháng 12, chúng tôi chỉ được thông báo rằng Thánh lễ năm 2025 đã bị ‘lợi dụng cho mục đích khác’ (instrumentalized). Nhưng bị ai lợi dụng? Chúng tôi chưa bao giờ được giải thích rõ điều đó nghĩa là gì. Tuy nhiên, tôi cho rằng có một cách lý giải: năm ngoái, Thánh lễ này đã được truyền thông quốc tế đưa tin, điều này gây khó chịu cho những người bảo vệ nhiệt thành nhất của văn kiện Traditionis custodes. Vì vậy, tôi nghĩ chính những người khác mới là bên đã ‘lợi dụng’ Thánh lễ năm ngoái, chứ không phải chúng tôi,” ông Marquant nói.

Ông chia sẻ thêm: “[Thánh lễ năm ngoái] là một sự kiện tuyệt vời, hoàn hảo. Mọi người cảm thấy bình an và biết ơn Đức Thánh Cha vì ngài đã cho phép cử hành Thánh lễ này một lần nữa. Nhưng điều đó lại trở thành vấn đề đối với những ai bảo vệ Traditionis custodes, bởi nó cho thấy rằng truyền thống vẫn hiện hữu, rằng cộng đồng người Công Giáo theo truyền thống không hề nhỏ bé, và họ cũng chỉ là những tín hữu Công Giáo bình thường, đầy lòng trung thành.”

Hình thức cử hành Thánh lễ tại vương cung thánh đường Đức Mẹ đã trở thành một tâm điểm tranh cãi khác. Dù được lên kế hoạch là một Thánh lễ trọng thể (pontifical high Mass) – vốn kéo dài lâu hơn nhiều so với khoảng thời gian một giờ mà vương cung thánh đường cung cấp – nhưng thực tế, Thánh lễ lại được cử hành theo hình thức Thánh lễ đọc (low Mass) thuộc Nghi thức Ngoại thường (Extraordinary Form).

Trước tình hình đó, ông Marquant đã cố gắng xoa dịu những tranh cãi đang nảy sinh trên mạng. Ông chia sẻ với tờ The Pillar rằng, trang web của cuộc hành hương đã thông báo Thánh lễ này là một "Thánh lễ trọng thể do giám mục cử hành" (pontifical Mass) vì ban tổ chức sử dụng lịch trình năm ngoái làm mẫu; tuy nhiên, họ đã biết rõ ngay từ đầu về những hạn chế về thời gian và hiểu rằng đây sẽ là một "Thánh lễ đọc" (low Mass – Thánh lễ không hát hoặc hát tối thiểu).

Ông cho biết: “Chúng tôi đã biết trước điều này; dù một số người có thể chưa hiểu rõ, nhưng đó không phải là vấn đề đối với ban tổ chức. Sau cùng, đó vẫn là một Thánh lễ tuyệt đẹp với những bài thánh ca đầy ý nghĩa. Không hề có bất cứ sự cố hay thay đổi nào cả; chúng tôi đã nắm rõ mọi thứ ngay từ đầu”.

Những hình ảnh từ sự kiện năm nay — đặc biệt là cảnh đám đông tham gia cuộc rước, vốn đã được sắp xếp dừng lại tại lối vào Quảng trường Thánh Phêrô — vẫn tiếp tục gây tranh cãi trên mạng. Điều này vô tình thúc đẩy một luồng quan điểm đối đầu, một tình huống mà cả ban tổ chức lẫn Vatican đều không hề mong muốn.

Khi được hỏi ban tổ chức cuộc hành hương muốn gửi thông điệp gì tới Đức Giáo Hoàng, ông Marquant bày tỏ: “Chúng tôi muốn thưa với Đức Giáo Hoàng rằng chúng tôi yêu mến Giáo hội, yêu mến Đức Thánh Cha; chúng tôi là con cái của ngài, và chúng tôi chỉ mong có một khoảng thời gian ngắn để trò chuyện và trình bày rõ hơn về mình. Nếu điều đó không thể thực hiện được, xin hãy cho chúng tôi biết vị Hồng Y hay vị Bộ trưởng nào có thể tiếp đón chúng tôi, để chúng tôi có dịp trao đổi với ngài”.

“Trong ba năm qua, tôi đã nhiều lần cố gắng gặp Đức Hồng Y Roche — tôi đã gửi tới 14 hoặc 15 yêu cầu — nhưng vẫn không thể gặp được ngài. Kể từ tháng 12, chúng tôi cũng đã bốn lần viết thư gửi Đức Thánh Cha, xin một cuộc trò chuyện ngắn, nhưng vẫn chưa có cơ hội. Chúng tôi đã được yêu cầu giải thích lý do tại sao chúng tôi khăng khăng yêu cầu một cuộc gặp; trong suốt 40 năm qua, chúng tôi chưa từng gặp khó khăn gì khi muốn tiếp xúc với các vị bộ trưởng tại Vatican, cho đến tận bây giờ,” ông nói thêm.

Marquant cho biết việc từ chối gặp gỡ các tín hữu hành hương đã củng cố nhận định của công chúng rằng nhóm này có thái độ đối đầu, đồng thời “tạo điều kiện cho những kẻ chống lại truyền thống gán ghép họ với Huynh đoàn Thánh Piô X (SSPX)”.

“Tôi không đưa ra phán xét gì về SSPX, nhưng tình thế này khiến người ta dễ dàng khẳng định rằng chúng tôi cũng giống như SSPX vậy. Trong khi đó, phần lớn các linh mục ở đây đều là linh mục giáo phận; chúng tôi chỉ mong Đức Giáo Hoàng hiểu rõ hơn về chúng tôi. Ngài từng nói rằng mình cần tìm hiểu kỹ hơn về các cộng đoàn này: thì đây, chúng tôi đang ở ngay đây,” ông nói thêm.