1. Thủ tướng Merz của Đức cho rằng Mỹ đang bị Iran “làm nhục”.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz hôm thứ Hai đã chỉ trích mạnh mẽ Washington, cảnh báo rằng chính quyền Trump đang bị chế độ Tehran lợi dụng và “làm nhục”, đồng thời thiếu một chiến lược rõ ràng để chấm dứt xung đột.

Phát biểu trong chuyến thăm trường học tại quê nhà ở miền tây nước Đức, ông Merz cho rằng Mỹ đã đánh giá sai chế độ Iran và lao vào cuộc chiến mà không có kế hoạch rút lui rõ ràng.

Theo hãng thông tấn dpa của Đức, ông Merz nói: “Rõ ràng người Iran mạnh hơn dự kiến và người Mỹ rõ ràng cũng không có chiến lược thực sự thuyết phục nào trong các cuộc đàm phán. Cả một quốc gia đang bị giới lãnh đạo Iran làm nhục.”

Những phát ngôn này đánh dấu một số lời chỉ trích gay gắt nhất của ông Merz đối với cuộc chiến tranh Mỹ-Israel với Iran. Vào giai đoạn đầu của cuộc chiến, ông Merz tương đối ủng hộ nỗ lực của Mỹ, nói rằng Đức chia sẻ mục tiêu thay đổi chế độ ở Iran bất chấp những nghi ngờ về phương pháp của chính quyền Trump.

Nhưng khi cuộc xung đột kéo dài và chi phí kinh tế đối với nền kinh tế vốn đã khó khăn của Đức ngày càng tăng cao trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng, Merz ngày càng chỉ trích mạnh mẽ cuộc chiến và điều mà ông cho là sự thiếu chiến lược của Mỹ để chấm dứt nó.

Ông Merz nói rằng Mỹ “rõ ràng đã lao vào cuộc chiến này mà không có bất kỳ chiến lược nào”, đồng thời cảnh báo rằng cuộc xung đột có thể leo thang thành một vũng lầy giống như các cuộc chiến của Mỹ ở Afghanistan và Iraq.

Những bình luận của ông Merz được đưa ra sau một cuối tuần hỗn loạn đối với ngoại giao Mỹ-Iran. Tổng thống Donald Trump đột ngột hủy bỏ chuyến đi dự kiến của đặc phái viên Steve Witkoff và con rể Jared Kushner tới Pakistan, rút lui khỏi điều được coi là một bước ngoặt tiềm năng cho các cuộc đàm phán mong manh với Iran.

Đức đã bác bỏ lời kêu gọi của Mỹ về việc NATO tham gia vào cuộc xung đột, khẳng định rằng đây “không phải là cuộc chiến của NATO”, đồng thời để ngỏ khả năng đóng vai trò hạn chế trong việc bảo đảm an ninh eo biển Hormuz - bao gồm cả việc sử dụng tàu quét mìn của Đức - chỉ sau khi giao tranh kết thúc.

Ông Merz đã nhiều lần cảnh báo về những hậu quả kinh tế của cuộc chiến, và hôm thứ Hai ông nhắc lại rằng cuộc chiến “đang tiêu tốn của chúng ta rất nhiều tiền”.

Do eo biển Hormuz vẫn phần lớn đóng cửa đối với hoạt động vận tải thương mại, giá dầu đã duy trì ở mức trên 100 đô la một thùng, đẩy giá dầu tăng cao trên quy mô lớn ở Âu Châu.

[Politico: US being ‘humiliated’ by Iran, says Germany’s Merz]

2. Trong cuộc hội đàm với Ngoại trưởng Tehran, Putin nói Iran đang chiến đấu “dũng cảm và anh hùng”.

Trong cuộc hội đàm với Ngoại trưởng Tehran, Putin nói Iran đang chiến đấu “dũng cảm và anh hùng”.

Ngày 27 tháng 4, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã gặp Putin tại St. Petersburg, ca ngợi “quan hệ đối tác chiến lược” giữa hai nước.

Ông Araghchi đã đến Nga sau khi thăm Pakistan và Oman trong khuôn khổ các nỗ lực ngoại giao nhằm khôi phục các cuộc đàm phán ngừng bắn giữa Iran và Mỹ.

Trong cuộc gặp, Putin nói rằng người dân Iran đang chiến đấu “dũng cảm và anh hùng” vì chủ quyền của mình, đồng thời nhấn mạnh rằng Mạc Tư Khoa sẵn sàng giúp mang lại hòa bình ở Trung Đông, theo hãng thông tấn nhà nước Nga TASS đưa tin.

Ngoại trưởng Iran đã cảm ơn Putin và Nga về sự ủng hộ của họ và cho biết quan hệ Iran-Nga sẽ tiếp tục phát triển “bất kể điều gì xảy ra”.

Trước đó, Tehran cho biết Araghchi sẽ báo cáo với Putin và các quan chức Nga về các cuộc đàm phán ngừng bắn với Mỹ và tình hình ở Trung Đông.

“Ông Araghchi sẽ tham khảo ý kiến với các quan chức Nga về tình hình đàm phán mới nhất, thỏa thuận ngừng bắn và các diễn biến liên quan, đồng thời sẽ báo cáo về các cuộc đàm phán này cho chính quyền Mạc Tư Khoa”, Đại sứ Iran tại Nga, Kazem Jalali, cho biết trong một cuộc phỏng vấn với hãng tin ISNA.

Nga và Iran đã ký kết một thỏa thuận đối tác chiến lược vào Tháng Giêng năm 2025, và Mạc Tư Khoa đã nhiều lần lên án các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran ngày 28 tháng 2.

Các cuộc tấn công đã giết chết lãnh đạo tối cao của Iran, Ali Khamenei, và châm ngòi cho một cuộc xung đột kéo dài nhiều tuần trên khắp Trung Đông, khiến hàng ngàn người thiệt mạng và đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng vọt.

Ngược lại, Iran đã hỗ trợ chặt chẽ Nga trong cuộc chiến tổng lực chống lại Ukraine, cung cấp máy bay điều khiển từ xa tấn công Shahed và hỗ trợ Mạc Tư Khoa phát triển và sản xuất hàng loạt các biến thể riêng của mình được sử dụng trong các cuộc tấn công thường xuyên vào các thành phố của Ukraine.

Mỹ và Iran đã ký kết thỏa thuận ngừng bắn vào ngày 7 tháng 4, và Tổng thống Donald Trump đã gia hạn thỏa thuận này vô thời hạn vào tuần trước.

Các cuộc đàm phán vẫn còn mong manh sau khi Tổng thống Trump hủy chuyến thăm dự kiến tới Islamabad của các đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner.

Trong bối cảnh bế tắc ngoại giao, Tehran đã đề xuất với Mỹ một thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz - hành lang hàng hải hẹp vận chuyển 20% lượng dầu mỏ toàn cầu - và chấm dứt chiến tranh, đồng thời gợi ý hoãn các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran, theo Axios đưa tin.

Hãng thông tấn nhà nước Nga TASS hôm Thứ Ba, 28 Tháng Tư, đưa tin nhà độc tài Vladimir Putin đã gửi lời chúc tốt đẹp nhất đến sức khỏe của nhà lãnh đạo tối cao mới của Iran tới Ngoại trưởng Abbas Araghchi trong cuộc gặp gỡ giữa hai người tại Saint Petersburg.

Lãnh đạo tối cao của Iran, Ayatollah Mojtaba Khamenei, đã không xuất hiện hay lên tiếng trực tiếp kể từ khi lên nắm quyền lãnh đạo cao nhất trong chế độ thần quyền cầm quyền của Iran. Ông được chỉ định là người kế nhiệm cha mình, Ali Khamenei, người đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công vào ngày đầu tiên của các cuộc không kích chung của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, khởi đầu cuộc chiến đang diễn ra vào ngày 28 tháng 2.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cho biết Khamenei con bị thương và có khả năng bị vô hiệu hóa trong cùng vụ tấn công vào Tehran, nhưng tình trạng của ông chưa được xác nhận, và các nhà lãnh đạo khác của Iran tiếp tục khẳng định ông vẫn đang nắm quyền điều hành đất nước.

Một vài tuyên bố bằng văn bản được tường trình của nhà lãnh đạo tối cao mới trong thời chiến, và truyền thông Nga hôm thứ Hai cho biết Putin đã nhận được một thông điệp từ Mojtaba Khamenei.

[CBSNews: Iran fights 'courageously and heroically,' Putin says during talks with Tehran's foreign minister]

3. Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine cho biết nước này là quốc gia đầu tiên đưa máy bay điều khiển từ xa đánh chặn điều khiển từ xa vào hoạt động.

Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov cho biết nước này đã trở thành quốc gia đầu tiên đưa vào sử dụng rộng rãi máy bay điều khiển từ xa điều khiển từ xa có khả năng tấn công tầm xa, đồng thời cho biết thêm rằng các hệ thống này hiện đang được sử dụng để tiêu diệt các mục tiêu trên không trong chiến đấu.

“Một năm trước, thông qua Brave1, chúng tôi đã khởi xướng việc phát triển và thử nghiệm công nghệ điều khiển từ xa cho máy bay điều khiển từ xa đánh chặn. Hôm nay, chúng tôi đã có kết quả được xác nhận - bắn hạ mục tiêu ở khoảng cách hàng trăm và hàng ngàn km,” Fedorov viết trên mạng xã hội.

Theo Fedorov, công nghệ này đại diện cho một tiêu chuẩn mới trong phòng không và thể hiện khả năng ứng dụng nhanh chóng các cải tiến trên chiến trường. Ông cho biết, hơn 10 nhà sản xuất quốc phòng đã tích hợp khả năng điều khiển từ xa vào hệ thống máy bay điều khiển từ xa đánh chặn của họ.

Bộ trưởng quốc phòng cho biết thêm rằng khả năng này cho phép người điều khiển máy bay điều khiển từ xa kiểm soát các máy bay điều khiển từ xa đánh chặn từ các khu vực được bảo vệ trong các thành phố như Kyiv và Lviv - hoặc thậm chí từ nước ngoài - thay vì hoạt động gần tiền tuyến.

Ông Fedorov cho biết, điều khiển từ xa “tăng hiệu quả đánh chặn, giảm thiểu rủi ro cho người vận hành và cho phép mở rộng khả năng mà không cần phụ thuộc vào tiền tuyến.”

Ông nói thêm rằng Ukraine đang tiến tới mục tiêu “phát hiện 100% và vô hiệu hóa không dưới 95% các mục tiêu trên không của đối phương”.

Nỗ lực phát triển và mở rộng quy mô máy bay điều khiển từ xa đánh chặn điều khiển từ xa đang được thực hiện trong khuôn khổ Brave1, một nền tảng do chính phủ hậu thuẫn nhằm đẩy nhanh quá trình phát triển công nghệ quốc phòng. Được khởi động vào năm 2023, sáng kiến này thúc đẩy sự phối hợp và hợp tác giữa các bên liên quan trong ngành công nghiệp quốc phòng.

Ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine đã chứng minh khả năng điều khiển từ xa bằng một vụ phóng máy bay điều khiển từ xa đánh chặn “phá kỷ lục” hồi đầu tháng này, trong đó nhà sản xuất máy bay điều khiển từ xa Wild Hornets của Ukraine đã thực hiện chuyến bay dài hơn 2.000 km. Theo công ty, người điều khiển đặt trụ sở tại miền bắc Ukraine và đã điều khiển từ xa máy bay điều khiển từ xa đánh chặn Sting bằng hệ thống Hornet Vision Ctrl của họ, hệ thống hiện đang được triển khai trên quy mô lớn.

[Kyiv Independent: Ukraine first to scale remotely operated interceptor drones, defense minister says]

4. Ngoại trưởng Israel bác bỏ cáo buộc về con tàu chở ngũ cốc Ukraine bị đánh cắp, trong khi Kyiv triệu tập đại sứ.

Ngày 27 tháng 4, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cho biết nước này đã triệu tập Đại sứ Israel, Michael Brodsky, để thúc giục hành động đối với một con tàu đang tìm cách dỡ bỏ ngũ cốc bị đánh cắp của Ukraine tại cảng Haifa.

“Quan hệ hữu nghị giữa Ukraine và Israel có tiềm năng mang lại lợi ích cho cả hai nước, và việc Nga buôn bán bất hợp pháp ngũ cốc bị đánh cắp từ Ukraine không nên làm suy yếu mối quan hệ này”, Sybiha nói trên đài X.

Vào cuối ngày 27 tháng 4, Ngoại trưởng Israel Gideon Sa'ar đã công khai đáp trả Andrii Sybiha, bác bỏ những cáo buộc của Kyiv và cho rằng quan hệ ngoại giao giữa “các quốc gia thân thiện” không nên được tiến hành thông qua mạng xã hội hoặc báo chí.

“Những cáo buộc không phải là bằng chứng,” Saar nói. “Bằng chứng chứng minh những cáo buộc đó vẫn chưa được cung cấp.” Ông nói thêm rằng vấn đề này sẽ được xem xét và cho biết chính quyền Israel sẽ hành động “phù hợp với pháp luật.”

Tàu chở hàng rời Panormitis mang cờ Panama, được tường trình đang chở ngũ cốc bị đánh cắp từ các vùng lãnh thổ Ukraine bị Nga tạm chiếm, đã tiến vào vịnh Haifa hồi đầu tuần này. Các dịch vụ giám sát giao thông hàng hải cho thấy con tàu đang neo đậu gần bờ biển Israel.

Theo thông tin từ Axios đưa tin hồi ngày 27 tháng 4, trích dẫn một nguồn tin giấu tên từ Ukraine, Kyiv đã cảnh báo về những hậu quả ngoại giao nếu Israel cho phép tàu này cập cảng và dỡ hàng.

Nguồn tin cho biết với phóng viên Barak Ravid của Axios rằng việc không thể từ chối cho tàu chở hàng rời Panormitis cập cảng sẽ dẫn đến một cuộc khủng hoảng trong quan hệ Ukraine-Israel.

Nguồn tin ngoại giao của Kyiv Independent đã xác nhận thông tin này.

Thông tin này được đưa ra sau khi một tàu khác, tàu chở hàng rời Abinsk của Nga, cập cảng Haifa hồi đầu tháng Tư với gần 44.000 tấn lúa mì Ukraine bị đánh cắp, gây ra sự chỉ trích từ Kyiv.

Một cuộc điều tra của tờ báo Haaretz của Israel cho thấy ít nhất bốn chuyến hàng ngũ cốc bị đánh cắp từ Ukraine đã được dỡ xuống ở Israel trong năm nay.

“ Thật khó hiểu khi Israel không có phản hồi thích đáng đối với yêu cầu chính đáng của Ukraine liên quan đến con tàu trước đó đã vận chuyển hàng hóa bị đánh cắp đến Haifa”, Sybiha nói.

“Giờ đây, khi một con tàu khác như vậy đã cập cảng Haifa, chúng tôi một lần nữa cảnh báo Israel không nên chấp nhận số ngũ cốc bị đánh cắp này và làm tổn hại đến quan hệ giữa hai bên.”

Phía Ukraine dự định sẽ trao công hàm phản đối và “yêu cầu có biện pháp thích đáng” trong cuộc gặp với đại sứ Israel vào ngày 28 tháng 4, bộ trưởng cho biết thêm.

Theo phóng viên Kateryna Yaresko thuộc dự án SeaKrime của Trung tâm Myrotvorets đưa tin ngày 25 tháng 4, tàu Panormitis ban đầu rời cảng Kavkaz ở vùng Krasnodar Krai của Nga, chở hơn 6.200 tấn lúa mì và 19.000 tấn lúa mạch.

Ông Yaresko viết rằng con tàu này được chất đầy ngũ cốc từ các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm của Ukraine thông qua việc chuyển tải từ các tàu khác.

Nguồn tin của Axios cho biết Ukraine bảo lưu “quyền sử dụng toàn bộ các biện pháp phản ứng ngoại giao và pháp lý quốc tế” nếu tàu Panoramitis được phép cập cảng, đồng thời lưu ý rằng Israel “về cơ bản đã phớt lờ” các yêu cầu của Kyiv liên quan đến con tàu trước đó.

Nga đã tịch thu hàng triệu tấn ngũ cốc của Ukraine từ các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm, và xuất khẩu chúng ra thị trường toàn cầu bằng các tàu thuộc hạm đội bí mật của mình.

Quan hệ Ukraine-Israel trong suốt cuộc chiến tranh toàn diện rất phức tạp. Israel đã kiềm chế không cung cấp viện trợ quân sự trực tiếp cho Kyiv, nhằm duy trì sự cân bằng trong quan hệ với Nga bất chấp sự ủng hộ của Mạc Tư Khoa dành cho Tehran.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã bỏ qua Israel trong chuyến công du Trung Đông hồi đầu mùa xuân năm nay, vốn nhằm mục đích tăng cường hợp tác an ninh với các đối tác quan trọng trong khu vực trong bối cảnh các cuộc không kích của Iran.

[Kyiv Independent: Israeli FM rejects allegations over ship with stolen Ukrainian grain as Kyiv summons envoy]

5. Iran tìm đến Nga để cầu cứu về vấn đề chiến tranh với Mỹ.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã đổ lỗi cho Mỹ về sự thất bại của các cuộc đàm phán hòa bình giữa Tehran và Washington sau khi đến Nga để gặp nhà độc tài Vladimir Putin.

Trước cuộc gặp, ông Araghchi nói với các phóng viên ở St. Petersburg hôm thứ Hai rằng các cuộc đàm phán trước đó đã thất bại trong việc đạt được mục tiêu mặc dù có tiến triển do những yêu cầu “quá đáng” của Mỹ, truyền thông nhà nước Nga đưa tin.

Tổng thống Donald Trump đã gia hạn vô thời hạn thỏa thuận ngừng bắn mà Washington và Tehran đã đạt được vào ngày 7 tháng 4, vốn đã phần nào chấm dứt các cuộc giao tranh sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran ngày 28 tháng 2, mặc dù một thỏa thuận lâu dài vẫn chưa thể đạt được.

Có nhiều đồn đoán về việc liệu các cuộc đàm phán tại thành phố quê hương của Putin, người có mối quan hệ tốt với Tổng thống Trump, có thể giúp ích cho những nỗ lực hòa bình đang gặp khó khăn của Iran với Mỹ và việc tiếp tục phong tỏa eo biển Hormuz, một tuyến đường thủy quan trọng cho xuất khẩu năng lượng hay không.

“Putin đã từng đề nghị giúp đỡ trước đây. Nhưng vì nhiều lý do, điều đó đã không hiệu quả. Điều cần thiết không phải là những lời khuyên về cách đối phó với Tổng thống Trump, mà là sự linh hoạt từ cả hai phía,” Ali Vaez, giám đốc dự án Iran tại Nhóm Khủng hoảng Quốc tế, nói với Newsweek hôm thứ Hai.

Vaez tin rằng Mạc Tư Khoa cũng sẽ đóng một vai trò quan trọng trong bất kỳ giải pháp nào cho eo biển Hormuz cần sự công nhận quốc tế.

Một điểm bất đồng trong các cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ là số phận của uranium làm giàu của Tehran, thứ mà Tổng thống Trump gọi là “bụi hạt nhân” và khẳng định Iran sẽ đồng ý giao nộp. Trong vấn đề này, Mạc Tư Khoa có thể đóng vai trò then chốt.

“Vai trò tiềm năng của Nga đặc biệt quan trọng đối với vấn đề hạt nhân, cụ thể là vấn đề kho dự trữ uranium được làm giàu cao của Iran,” Vaez nói với Newsweek.

Ông Vaez cho biết một cơ chế tương tự đã tồn tại theo thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015, được gọi là Kế hoạch Hành động Toàn diện chung, gọi tắt là JCPOA, trong đó uranium làm giàu được chuyển giao cho Nga, và đổi lại, nhiên liệu hạt nhân được cung cấp cho Iran cho mục đích dân sự.

Ông Vaez cho biết: “Nga đã nhiều lần thể hiện sự sẵn lòng đóng vai trò tương tự một lần nữa, điều này khiến chuyến thăm Mạc Tư Khoa của ông Araghchi trở nên đặc biệt quan trọng trong bối cảnh nỗ lực giải quyết một trong những điểm mấu chốt gây bế tắc trong các cuộc đàm phán”.

Như Newsweek đã đưa tin trước đó, Iran muốn Trung Quốc đóng vai trò lớn hơn trong việc làm trung gian hòa giải một thỏa thuận hạt nhân và có thể nắm giữ uranium được làm giàu cao của nước này, theo Mohamed Amersi, nhà lãnh đạo Quỹ Amersi, người đang liên lạc với các nhà đàm phán Iran.

Chuyến thăm Nga của ông Araghchi diễn ra sau các chuyến đi tới Pakistan và Oman, nơi ông đã gặp gỡ các quan chức đang nỗ lực chấm dứt xung đột - khi phạm vi các bên trung gian hòa giải ngày càng được mở rộng.

Vuk Vuksanovic, một cộng tác viên tại viện nghiên cứu LSE IDEAS thuộc Trường Kinh tế Luân Đôn, cho biết Nga là một trong số ít các quốc gia trên trường quốc tế đủ mạnh và có kênh liên lạc với Mỹ, Israel và Iran.

Ông nói với Newsweek: “Nga được hưởng lợi từ việc Mỹ một lần nữa bị sa lầy ở Trung Đông và việc ít có sự chú ý cũng như nguồn lực được dành cho cuộc chiến ở Ukraine”.

“Nga cũng nhận thấy những lợi ích kinh tế từ giá năng lượng cao hơn và việc Mỹ dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của Nga, đồng thời cũng có được lợi ích ngoại giao: uy tín của Mỹ suy giảm trong thế giới Hồi giáo rộng lớn hơn và khu vực phía Nam toàn cầu, điều này luôn có lợi cho Mạc Tư Khoa và Bắc Kinh”, ông tiếp tục.

Nga cũng có thể đóng vai trò trong việc giải quyết chương trình hạt nhân của Iran, như họ đã từng làm trong quá khứ. “Câu hỏi đặt ra là liệu Nga có quan tâm đến việc đóng vai trò đó hay không”, Vuksanovic nói. “Điều quan trọng không kém là ngay cả khi người Nga đồng ý giúp đỡ, họ cũng sẽ yêu cầu một điều gì đó đổi lại từ phía Mỹ, chẳng hạn như những nhượng bộ ở Ukraine.”

Quan hệ Nga-Iran

Đại sứ Tehran tại Nga, Kazem Jalali, cho biết Iran và Nga “đứng chung một chiến tuyến chống lại các chiến dịch của các thế lực bá quyền nhằm vào các quốc gia độc lập và tìm kiếm công lý”.

Tehran và Mạc Tư Khoa đều phản đối trật tự toàn cầu do Mỹ dẫn đầu và các lệnh trừng phạt của Mỹ, và Nga đã dựa vào công nghệ máy bay điều khiển từ xa của Iran để thực hiện các cuộc tấn công vào Ukraine.

Tháng Giêng năm 2025, Nga và Iran đã ký một thỏa thuận đối tác chiến lược toàn diện, nhưng không đạt được bất kỳ thỏa thuận nào về quốc phòng chung.

Nga đã lên án các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran, và mặc dù không trực tiếp hỗ trợ Tehran bằng quân đội hay phòng không, nhưng theo các nguồn tin và quan chức an ninh phương Tây, Nga đang hỗ trợ nỗ lực chiến tranh của Iran bằng những cách khác.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy, người đã đề nghị cung cấp máy bay điều khiển từ xa phòng thủ và hỗ trợ cho các quốc gia vùng Vịnh bị Iran tấn công trong cuộc chiến, đã nhấn mạnh “bằng chứng không thể chối cãi” cho thấy Mạc Tư Khoa đang cung cấp khả năng tình báo tín hiệu và tình báo điện tử cho chế độ Iran.

Tháng trước, Ngoại trưởng Pháp Jean-Noël Barrot gọi mối quan hệ giữa Nga và Iran là “sự hợp tác hai chiều”, và Araghchi nói với NBC tháng trước rằng “sự hợp tác quân sự giữa Iran và Nga không phải là điều mới mẻ”.

Nga có thể ủng hộ Iran về mặt biểu tượng, nhưng không thể giải cứu chiến lược cho nước này.

Các cuộc đàm phán tại Islamabad có sự tham gia của các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner đã không diễn ra vào cuối tuần qua sau khi Tổng thống Trump hủy chuyến thăm của họ, nói rằng nếu Tehran muốn đàm phán “chỉ cần gọi điện”.

Aurélien Colson, đồng giám đốc học thuật của Viện Địa chính trị và Kinh doanh thuộc Trường Kinh doanh ESSEC, nói với Newsweek hôm thứ Hai rằng việc hủy bỏ này càng củng cố ấn tượng về một quy trình ứng biến.

“Cả Witkoff lẫn Kushner đều không phải là chuyên gia về vấn đề hạt nhân, cũng không phải về Iran,” Colson nói. “Điều đó càng làm tăng thêm bầu không khí hỗn loạn—quá nhiều kênh liên lạc, không đủ nhà đàm phán giàu kinh nghiệm, và chưa có đủ bằng chứng về một cấu trúc đàm phán bài bản.”

Ông Colson cho biết Tehran vẫn muốn có sự bảo trợ ngoại giao của Nga và biểu tượng về sự ủng hộ của một cường quốc, nhưng Nga không có khả năng cứu vãn chiến lược thực sự cho Iran.

“Nó có thể phô trương, cản trở và làm phức tạp nền ngoại giao phương Tây, nhưng lại không thể cung cấp sự hỗ trợ quân sự, kinh tế hoặc ngoại giao mang tính quyết định, điều mà có thể thay đổi căn bản tình hình của Iran”, ông tiếp tục.

Colson lưu ý rằng Nga không thể cứu các đồng minh khác, chẳng hạn như Bashar al-Assad ở Syria, cũng như không thể ngăn chặn sự sụp đổ của Nicolas Maduro ở Venezuela.

“Trong trường hợp của Iran, Nga dường như là một kẻ cơ hội quá lạm dụng quyền lực hơn là một người bảo hộ đáng tin cậy,” Colson nói, và thêm rằng, “Nga vẫn có vai trò nhất định, nhưng đó là vai trò thứ yếu, và về cơ bản là tiêu cực.”

[Newsweek: Iran Heads to Russia for Help on US War]

6. Bessent cảnh báo các chính phủ nước ngoài không nên làm ăn với các hãng hàng không Iran đang bị trừng phạt.

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cảnh báo các chính phủ nước ngoài không nên làm ăn với các hãng hàng không Iran bị trừng phạt, nói rằng trong một bài đăng trên mạng xã hội hôm thứ Hai rằng làm như vậy “có nguy cơ phải chịu lệnh trừng phạt của Mỹ”.

Ông Bessent cho biết: “Các chính phủ nước ngoài nên thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo đảm rằng các công ty trong phạm vi quyền hạn của họ không cung cấp dịch vụ cho các máy bay đó, bao gồm cung cấp nhiên liệu máy bay phản lực, dịch vụ ăn uống, phí hạ cánh hoặc bảo trì”.

Ông nói thêm rằng Bộ Tài chính Hoa Kỳ “sẽ không ngần ngại hành động chống lại bất kỳ bên thứ ba nào tạo điều kiện hoặc tiến hành giao dịch kinh doanh với các thực thể Iran”.

[CBSNews: Bessent warns foreign governments against doing business with sanctioned Iranian airlines]

7. Mỹ và Iran bất đồng về chương trình hạt nhân của Tehran tại phiên họp xem xét hiệp ước nguyên tử của Liên Hiệp Quốc.

Hoa Kỳ và Iran đã tranh cãi gay gắt về chương trình hạt nhân của Tehran khi phiên xem xét lại hiệp ước nhằm ngăn chặn sự lan rộng của vũ khí nguyên tử bắt đầu diễn ra hôm thứ Hai tại Liên Hiệp Quốc.

Vấn đề được đặt ra là việc bầu chọn Iran làm một trong 34 phó chủ tịch hội nghị, nơi 191 quốc gia thành viên Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân đang xem xét việc thực hiện hiệp ước này, như họ vẫn làm cứ 5 năm một lần kể từ khi nó có hiệu lực vào năm 1970. Iran là ứng cử viên của “phong trào không liên kết”, bao gồm 121 quốc gia chủ yếu là các nước đang phát triển.

Christopher Yeaw, trợ lý ngoại trưởng Mỹ phụ trách kiểm soát vũ khí và không phổ biến vũ khí hạt nhân, cho biết mặc dù có thể có những quan điểm khác nhau về ý định cuối cùng của Iran và cách giải quyết chương trình hạt nhân của nước này, nhưng Iran đã thể hiện sự “coi thường” các cam kết của mình theo hiệp ước.

“Thay vì chọn sử dụng hội nghị rà soát này để bảo vệ tính toàn vẹn của Hiệp ước NPT và buộc Iran phải chịu trách nhiệm, chúng ta lại bầu Iran làm phó chủ tịch”, ông Yeaw nói. “Điều này thật đáng xấu hổ và làm tổn hại đến uy tín của hội nghị này.”

Đại sứ Iran tại Liên Hiệp Quốc ở Vienna, Reza Najafi, gọi những cáo buộc của Mỹ là “vô căn cứ và có động cơ chính trị”, đồng thời tuyên bố lập trường phản đối Mỹ với tư cách là phó chủ tịch hội nghị rà soát.

Ông nói rằng Hoa Kỳ là quốc gia duy nhất sử dụng vũ khí hạt nhân và cáo buộc nước này mở rộng kho vũ khí hạt nhân của mình trái với hiệp ước và cản trở tiến trình hướng tới một Trung Đông không có vũ khí hạt nhân bằng cách ủng hộ Israel.

Đại sứ Iran tại Liên Hiệp Quốc cho biết Tehran cần “những bảo đảm đáng tin cậy” chống lại các cuộc tấn công trước khi vùng Vịnh có thể ổn định.

Đại sứ Iran tại Liên Hiệp Quốc hôm thứ Hai cho biết nước này cần những bảo đảm chống lại một cuộc tấn công khác của Mỹ và Israel trước khi có thể bảo đảm an ninh ở vùng Vịnh giàu dầu mỏ.

“Sự ổn định và an ninh lâu dài ở vùng Vịnh Ba Tư và khu vực rộng lớn hơn chỉ có thể đạt được thông qua việc chấm dứt vĩnh viễn và bền vững các hành động gây hấn chống lại Iran, được bổ sung bằng các bảo đảm đáng tin cậy về việc không tái diễn và tôn trọng đầy đủ các quyền và lợi ích chủ quyền hợp pháp của Iran”, Amir-Saeid Iravani phát biểu tại một phiên họp của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc.

Phát biểu với các phóng viên sau bài phát biểu trước hội đồng, Iravani tuyên bố rằng “Hoa Kỳ và Israel đã tiến hành một cuộc chiến tranh xâm lược bất hợp pháp chống lại Iran, vi phạm Hiến chương Liên Hiệp Quốc, làm gián đoạn an ninh hàng hải và đe dọa hòa bình khu vực”.

[CBSNews: U.S. and Iran clash over Tehran's nuclear program at U.N.'s review of atomic treaty]

8. Hàng chục quốc gia thúc đẩy việc mở lại eo biển Hormuz.

Trong một tuyên bố chung do Bahrain dẫn đầu, hàng chục quốc gia đã nhắc lại lời kêu gọi mở lại eo biển Hormuz vào thứ Hai. Trong khi đó, Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres đã đề cập đến chi phí nhân đạo ngày càng tăng do việc đóng cửa eo biển gây ra khi phát biểu trước Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc.

“Những áp lực này đang dẫn đến tình trạng nhiên liệu cạn kiệt, kệ hàng trống rỗng – và cả những chiếc đĩa trống không,” ông Guterres nói.

Tại cuộc họp Hội đồng Bảo an, tập trung vào an ninh hàng hải, Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot đã chỉ trích các bên tham gia vào cuộc xung đột. Ông Barrot cho rằng cuộc khủng hoảng bắt đầu sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran mà không có mục tiêu rõ ràng và “theo cách coi thường luật pháp quốc tế”.

Nhưng ông nói rằng Iran phải chịu trách nhiệm về việc đóng cửa tuyến đường này. “Các eo biển là huyết mạch của thế giới. Chúng không phải là tài sản của bất kỳ cá nhân nào. Chúng không phải để bán, do đó, không thể bị cản trở bởi bất kỳ chướng ngại vật, phí cầu đường hay hối lộ nào”, ông nói.

[CBSNews: Dozens of nations push for reopening Strait of Hormuz]

9. Tổng thống Trump bác bỏ “câu hỏi ngu ngốc” về việc sử dụng vũ khí hạt nhân chống lại Iran.

Tổng thống Trump đã bác bỏ khả năng sử dụng vũ khí hạt nhân chống lại Iran trong một cuộc họp báo tại Tòa Bạch Ốc. Khi được hỏi liệu ông có sử dụng vũ khí hạt nhân chống lại Tehran hay không, Tổng thống Trump trả lời: “Không. Tại sao tôi lại cần nó? Vũ khí hạt nhân không bao giờ được phép sử dụng bởi bất kỳ ai.”

Những phát ngôn của Tổng thống Trump được đưa ra sau khi ông ra lệnh cho Hải quân Mỹ hôm thứ Năm tấn công và tiêu diệt bất kỳ tàu thuyền nào của Iran bị bắt quả tang gài thủy lôi ở eo biển Hormuz. Động thái này diễn ra sau các vụ bắt giữ tàu thương mại gần đây của cả hai nước, trong bối cảnh các cuộc đàm phán ngoại giao tiếp tục đổ vỡ do lệnh phong tỏa các cảng của Iran của Mỹ.

Động thái này cũng diễn ra sau nhiều tuần Tổng thống Trump đưa ra những tín hiệu trái chiều về việc sử dụng kho vũ khí hạt nhân của Mỹ, bao gồm cả lời cảnh báo ngày 7 tháng 4 rằng “cả một nền văn minh sẽ diệt vong đêm nay” nếu Iran không đáp ứng các yêu cầu của Mỹ – điều mà nhiều nhà phê bình cho là một mối đe dọa hạt nhân tiềm tàng. Bài đăng của tổng thống tiếp nối một thông điệp tương tự mà ông đưa ra trong một cuộc họp báo một ngày trước đó, trong đó ông nói rằng toàn bộ đất nước Iran có thể “bị xóa sổ trong một đêm”.

Mặc dù Tổng thống Trump không nói rõ liệu vũ khí hạt nhân có được sử dụng hay không, và không có nguồn tin đáng tin cậy nào đưa ra tuyên bố đó, nhưng các nhà bình luận thuộc mọi phe phái chính trị đều cảnh báo rằng điều đó hoàn toàn có thể xảy ra.

'Bắn hạ bất kỳ chiếc thuyền nào'

Sáng thứ Hai, Tổng thống Trump đăng trên Truth Social rằng ông đã ra lệnh “bắn chết bất kỳ tàu thuyền nào” bị bắt gặp đang rải thủy lôi trong eo biển, đồng thời nói thêm rằng “sẽ không có sự do dự” trong phản ứng của Mỹ. “Các tàu quét mìn của chúng ta đang rà soát eo biển ngay bây giờ,” Tổng thống Trump viết, ám chỉ các hoạt động sẽ được đẩy nhanh lên mức mà ông gọi là “gấp ba lần”.

Chỉ thị của Tổng thống Trump được đưa ra khi chính quyền của ông gia hạn thỏa thuận ngừng bắn mong manh với Iran trong khi vẫn duy trì lệnh phong tỏa hải quân bắt đầu từ ngày 13 tháng 4. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi gọi lệnh phong tỏa của Mỹ là “hành động chiến tranh” và cho rằng việc bắt giữ một tàu chở dầu của Iran vào cuối tuần qua đã vi phạm các điều khoản ngừng bắn. Ngược lại, Mỹ viện dẫn các cuộc tấn công của Iran vào các tàu thuyền trong eo biển làm bằng chứng cho thấy Tehran không tôn trọng thỏa thuận ngừng bắn.

Hải quân Iran cho biết họ đã bắt giữ hai tàu container trong vùng biển tranh chấp. Trong khi đó, quân đội Mỹ đã bắt giữ ít nhất bốn tàu chở dầu mang cờ Iran đang cố gắng vi phạm lệnh phong tỏa, gần đây nhất là tàu Majestic X ở Ấn Độ Dương, Ngũ Giác Đài thông báo hôm thứ Năm. Cả hai bên đều không cho thấy dấu hiệu nhượng bộ khi căng thẳng bùng phát vào ngày 28 tháng 2 bước sang tháng thứ hai.

Các vụ bắt giữ leo thang đánh dấu sự cứng rắn đáng kể trong lập trường của cả hai bên, chỉ vài ngày sau khi Tổng thống Trump gia hạn lệnh ngừng bắn thông qua các cuộc đàm phán tiếp theo. Hy vọng về các cuộc đàm phán được nối lại ở Islamabad đã tan vỡ khi chính quyền Trump từ chối dỡ bỏ lệnh phong tỏa bất chấp việc Iran đã mở lại eo biển trong thời gian ngắn vào ngày 17 tháng 4.

Sự việc này đã khiến hành lang vận chuyển, nơi mà khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu đi qua, bị đóng cửa đối với hoạt động thương mại của Iran.

Câu hỏi về thủy lôi

Tổng thống Trump đăng trên Truth Social rằng ông đã ra lệnh “bắn chết bất kỳ tàu thuyền nào” bị bắt gặp đang rải thủy lôi trong eo biển, đồng thời nói thêm rằng “sẽ không có sự do dự” trong phản ứng của Mỹ. “Các tàu quét mìn của chúng ta đang rà soát eo biển ngay bây giờ,” Tổng thống Trump viết, ám chỉ các hoạt động sẽ được đẩy nhanh lên mức mà ông gọi là “gấp ba lần”.

Ngày 10 tháng 3, tình báo quân sự Mỹ báo cáo rằng Iran đã bắt đầu rải thủy lôi, và quân đội Mỹ cho biết sau đó đã phá hủy 16 tàu rải thủy lôi của Iran. Tuần trước, Reuters đưa tin rằng Iran gần đây đã triển khai khoảng chục quả thủy lôi ở eo biển, mặc dù vị trí của những thiết bị này không được công khai. Tổng thống Trump nói rằng tất cả các tàu rải thủy lôi của Iran đã bị đánh chìm, mặc dù các quan chức bày tỏ lo ngại Tehran có thể triển khai thêm các thiết bị khác.

Bất chấp những lo ngại, các chuyên gia trao đổi với Newsweek cho biết bằng chứng cho thấy Iran thực sự đã rải thủy lôi với số lượng đáng kể vẫn chưa rõ ràng. Kể từ khi giao tranh bắt đầu vào ngày 28 tháng 2, chưa có báo cáo nào về việc tàu thương mại bị hư hại do thủy lôi trong eo biển.

“Không có bằng chứng và không có lý do gì để Iran rải thủy lôi”, Ali Vaez từ Nhóm Khủng hoảng Quốc tế nói với Newsweek hôm thứ Năm. “Không tàu nào dám mạo hiểm vì giao thông vẫn dễ bị tổn thương trước các loại đạn pháo hoặc bị Iran bắt giữ.”

Tuy nhiên, sự không chắc chắn đã gây ra ảnh hưởng rõ rệt. Ngay cả khi chưa có thiệt hại được xác nhận, Ngũ Giác Đài đã thông báo với Quốc hội rằng có thể có hơn 20 quả thủy lôi được gài xung quanh eo biển. Các quan chức cho biết việc rà phá chúng có thể mất tới sáu tháng, và bất kỳ hoạt động rà phá nào kéo dài cũng có thể bị trì hoãn cho đến khi một lệnh ngừng bắn ổn định được thiết lập. Trong khi đó, các công ty bảo hiểm và chủ tàu vẫn ngần ngại đi qua khu vực thực chất là một bãi thủy lôi tiềm tàng, ngay cả khi quân đội Mỹ cho biết họ đã bắt đầu các nỗ lực để vô hiệu hóa mối đe dọa này.

Mark Cancian, cố vấn cao cấp tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, nói với Newsweek rằng điều không chắc chắn lớn nhất vẫn là các hoạt động rà phá bom mìn sẽ diễn ra như thế nào.

“ Lĩnh vực duy nhất mà chúng ta chưa có thông tin đầy đủ là việc rà phá thủy lôi,” ông Cancian nói. Ông cho biết thêm rằng Mỹ sẽ không cử tàu quét mìn vào eo biển mà không có sự bảo vệ. “Chúng ta sẽ không cử tàu quét mìn ra đó một mình. Sẽ có rất nhiều sự hỗ trợ cho chúng, chẳng hạn như máy bay trên không.”

Mặc dù công nghệ có thể cho phép kiểm tra từ xa và gỡ bỏ thủy lôi, việc dọn sạch eo biển Hormuz sẽ là một quá trình chậm chạp, nhiều bước. Mỹ dự kiến sẽ sử dụng máy bay điều khiển từ xa, robot mang chất nổ và trực thăng để giảm thiểu rủi ro, nhưng các đội gỡ thủy lôi vẫn có thể dễ bị tấn công bởi Iran.

“Về cơ bản, chúng ta sẽ thách thức người Iran nổ súng,” Cancian nói. “Nếu họ nổ súng, chúng ta sẽ bắn trả, và có thể chúng ta sẽ lại rơi vào một cuộc chiến tranh bằng súng.”

Khủng hoảng Li Băng ngày càng trầm trọng

Tình hình đối đầu quân sự ở eo biển leo thang ngay cả khi các cuộc đàm phán ngoại giao về Li Băng vẫn tiếp diễn tại Washington. Dự kiến vào thứ Năm, các quan chức Israel và Li Băng sẽ tổ chức vòng đàm phán thứ hai nhằm gia hạn lệnh ngừng bắn giữa Israel và nhóm Hezbollah do Iran hậu thuẫn. Thỏa thuận ngừng bắn đã có hiệu lực từ ngày 16 tháng 4 nhưng sẽ hết hạn vào Chúa Nhật.

Cuộc đàm phán diễn ra trong bối cảnh bạo lực leo thang ở miền nam Li Băng. Hôm thứ Tư, các cuộc không kích của Israel đã giết chết ít nhất 5 người, trong đó có nhà báo Amal Khalil của tờ báo Al Akhbar. Các quan chức Li Băng cho biết bà Khalil đã trú ẩn trong các cuộc không kích tại thị trấn Tayri khi tòa nhà bà đang ở bị trúng bom trong một cuộc tấn công mà họ mô tả là “bắn hai phát liên tiếp”. Theo Bộ Y tế Công cộng Li Băng, các nhân viên cấp cứu ban đầu đã cố gắng tiếp cận bà nhưng đã rút lui sau khi bị hỏa lực của Israel bắn trả.

Một đòn tấn công thứ hai sau đó nhắm vào cùng tòa nhà nơi Khalil và một nhà báo khác đã tìm nơi trú ẩn. Đồng nghiệp của cô, phóng viên ảnh tự do Zeinab Faraj, bị thương nặng.

[Newsweek: Trump Rebukes ‘Stupid Question’ on Using Nuclear Weapons Against Iran]

10. Ngoại trưởng sắp mãn nhiệm của Hung Gia Lợi sẽ vẫn giữ ghế trong quốc hội sau khi từ chức.

Theo thông báo của các quan chức đảng Fidesz ngày 27 tháng 4, Ngoại trưởng sắp mãn nhiệm của Hung Gia Lợi, ông Peter Szijjarto, sẽ vẫn giữ một ghế trong quốc hội mới của nước này.

Lãnh đạo phe Fidesz, Gergely Gulyas, cho biết ông Szijjarto sẽ vẫn là thành viên của khối Dân biểu đảng này khi Hung Gia Lợi chuẩn bị cho nhiệm kỳ lập pháp mới, theo hãng thông tấn Telex của Hung Gia Lợi.

Cuộc bỏ phiếu ngày 12 tháng 4 đã chứng kiến liên minh Fidesz-KDNP của Thủ tướng sắp mãn nhiệm Viktor Orban chỉ còn lại 52 ghế trong Quốc hội gồm 199 thành viên sau khi mất quyền lực vào tay lãnh đạo phe đối lập Peter Magyar và đảng Tisza của ông, đảng đã giành được đa số áp đảo.

Ông Szijjarto, một trong những đồng minh thân cận nhất của ông Orban và là ngoại trưởng Hung Gia Lợi trong hơn một thập niên, đã bị chỉ trích vì lập trường thân Nga và liên tục phản đối sự hỗ trợ của Liên Hiệp Âu Châu dành cho Ukraine.

Các đoạn ghi âm điện thoại bị rò rỉ trước đó cho thấy ông Szijjarto đã chia sẻ chi tiết về các cuộc họp kín của các Ngoại trưởng Liên Hiệp Âu Châu với Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov và đề nghị hỗ trợ nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với Mạc Tư Khoa.

Magyar đã cáo buộc Szijjarto tiêu hủy các tài liệu liên quan đến chính sách trừng phạt của Hung Gia Lợi sau thất bại bầu cử của đảng Fidesz, mặc dù ngoại trưởng đã phủ nhận việc phục vụ lợi ích của Nga.

Những cáo buộc này càng làm gia tăng sự giám sát vốn đã tồn tại từ lâu đối với mối quan hệ mật thiết của Budapest với Điện Cẩm Linh và những nỗ lực lặp đi lặp lại của Hung Gia Lợi nhằm làm giảm nhẹ các biện pháp trừng phạt của Liên Hiệp Âu Châu đối với Nga.

Ngày 25 tháng 4, ông Orban tuyên bố sẽ từ bỏ nhiệm kỳ Dân biểu của mình sau 36 năm tại quốc hội, mặc dù ông cho biết dự định vẫn sẽ giữ chức lãnh đạo đảng Fidesz nếu được đại hội đảng tái bầu.

[Kyiv Independent: Outgoing Hungarian FM to keep parliamentary seat after stepping down]