
Kate Quiñones của hãng tin CNA, ngày 25 tháng 8 năm 2025, viết: Về vấn đề sự sống của thai nhi, chỉ có 19 tiểu bang ở Hoa Kỳ bảo vệ thai nhi khỏi việc phá thai trong ba tháng đầu đời. Về vấn đề hỗ trợ tự tử, tại 10 tiểu bang cũng như Quận Columbia, việc này là hợp pháp. Và tại khoảng một nửa số tiểu bang của Hoa Kỳ, án tử hình là hợp pháp.
CNA công bố ba bản đồ tương tác mới để thể hiện quan điểm của từng tiểu bang ở Hoa Kỳ về các vấn đề liên quan đến sự sống. Các bản đồ sẽ được cập nhật khi có thông tin mới về từng vấn đề.
Dưới đây là phân tích về các bản đồ và luật pháp liên quan đến các vấn đề sự sống trên khắp Hoa Kỳ tính đến tháng 8 năm 2025.
Phá thai
Sau khi vụ Roe kiện Wade bị lật ngược, luật phá thai đã được áp dụng trở lại tại các tiểu bang. Tuy nhiên, theo dữ liệu mới nhất, vào năm 2024, người Mỹ đã có hơn 1 triệu ca phá thai.
12 tiểu bang hiện bảo vệ sự sống trong suốt thai kỳ, ngoại trừ một số trường hợp ngoại lệ. Ngay sau khi vụ án Roe bị lật ngược vào năm 2022, Texas đã cấm hầu hết các ca phá thai, dẫn đầu xu hướng này cùng với một số tiểu bang khác có luật kích hoạt quyền được sống.
Bảy tiểu bang bảo vệ trẻ em chưa sinh trong ba tháng đầu, thường là vào thời điểm có thể phát hiện nhịp tim của trẻ, tức là khoảng năm đến sáu tuần. Ohio dẫn đầu xu hướng ra luật lệ về nhịp tim - luật bảo vệ trẻ em chưa sinh ngay khi nhịp tim có thể được phát hiện. Florida cũng đã thông qua luật về nhịp tim vào năm 2023 dưới thời Thống đốc Ron DeSantis. Nebraska đã thông qua tu chính án hiến pháp bảo vệ sự sống sau 12 tuần.
Tại 18 tiểu bang, có các đạo luật bảo vệ sự sống sau 18-24 tuần. Hầu hết các tiểu bang này chỉ bảo vệ sự sống sau "khả năng sống còn [viability] của thai nhi", thời điểm em bé có thể sống sót bên ngoài tử cung với sự hỗ trợ y tế.
Khả năng sống còn thường được hầu hết các bác sĩ ước tính là từ 22 đến 23 tuần, nhưng con số này tiếp tục tăng lên nhờ kỹ thuật tiên tiến. Ví dụ, một em bé sinh năm ngoái đã đón sinh nhật đầu tiên sau khi chào đời ở tuần thứ 21.
Phá thai được hợp pháp hóa cho đến khi sinh tại chín tiểu bang và Washington, D.C. Alaska, Colorado, Maryland, Michigan, Minnesota, New Jersey, New Mexico, Oregon và Vermont không có biện pháp bảo vệ nào cho thai nhi ở bất cứ giai đoạn phát triển nào. Ở hầu hết các tiểu bang này, tiền thuế của người dân được dùng để tài trợ cho việc phá thai.
Một số tiểu bang đã thông qua các biện pháp bỏ phiếu trong những năm gần đây, tuyên bố "quyền phá thai" hoặc "quyền tự do sinh sản" theo hiến pháp tiểu bang. Các tiểu bang này bao gồm Arizona, California, Colorado, Michigan, Missouri, Montana và New York. Tại các tiểu bang có quyền phá thai, các sửa đổi hiến pháp tạo điều kiện để mở rộng các luật hiện hành. Mặc dù California hiện cho phép phá thai cho đến khi thai nhi có khả năng sống sót và đến khi sinh trong trường hợp liên quan đến tính mạng hoặc sức khỏe của người mẹ, những người ủng hộ quyền được sống cảnh báo rằng quyền phá thai theo hiến pháp có thể dẫn đến việc mở rộng phá thai tại tiểu bang này.
Bốn tiểu bang đang diễn ra các vụ kiện tụng về luật phá thai, bao gồm cả Missouri, nơi tòa án đang xác định cách thức thực thi quyền phá thai theo hiến pháp của tiểu bang. Năm 2024, Montana cũng đã phê chuẩn quyền phá thai theo hiến pháp vào năm 2024, hiện đang bị thách thức tại tòa án. Luật phá thai ở Bắc Dakota và Wyoming cũng đang thay đổi.
Tự tử có sự hỗ trợ
Tự tử có sự hỗ trợ - đôi khi còn được gọi là tự tử có sự hỗ trợ của bác sĩ - là khi bác sĩ hoặc chuyên gia y tế cung cấp cho bệnh nhân thuốc để kết thúc cuộc sống của chính mình. Cần phân biệt với an tử, là việc chuyên gia y tế trực tiếp giết chết bệnh nhân.
Thuật ngữ an tử bao gồm an tử tự nguyện, một hành vi hợp pháp ở một số nơi trên thế giới khi bệnh nhân yêu cầu được chết; An tử không tự nguyện là khi một người bị sát hại trái với ý muốn của họ, và an tử "không tự nguyện" là khi người đó không có khả năng đưa ra sự đồng ý.
Tự tử có sự hỗ trợ là hợp pháp ở một số tiểu bang của Hoa Kỳ và trên toàn thế giới, trong khi an tử tự nguyện là hợp pháp ở một số quốc gia hạn chế bao gồm Bỉ, Canada, Colombia, Ecuador, Luxembourg, Hà Lan, New Zealand, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha. Tại Bỉ và Hà Lan, trẻ vị thành niên có thể được an tử nếu họ yêu cầu.
Tại Canada, bệnh nhân mắc bất cứ bệnh tật, hoặc khuyết tật nghiêm trọng nào cũng có thể đủ điều kiện nhận hỗ trợ y tế để chết (MAID), ngay cả khi tình trạng của họ không phải là giai đoạn cuối hoặc tử vong. Vào năm 2027, Canada dự kiến sẽ cho phép MAID đối với những người mắc các bệnh thuộc sức khỏe tâm thần; Bỉ, Luxembourg và Colombia đã cho phép điều này.
Trong khi hầu hết các tiểu bang Hoa Kỳ đều có luật chống lại việc hỗ trợ tự tử, ngày càng có nhiều cơ quan lập pháp tiểu bang cố gắng hợp pháp hóa nó.
Ba mươi tám tiểu bang ở Hoa Kỳ có luật chống lại việc hỗ trợ tự tử. Một số tiểu bang quy định rằng hỗ trợ tự tử là bất hợp pháp, trong khi luật của các tiểu bang khác quy định rằng họ không "cho phép" trợ tử.
Các tiểu bang khác vẫn duy trì luật đã được ban hành trước khi trợ tử được phổ biến vào cuối những năm 1990. Thông thường, các tiểu bang này cấm hành vi "trợ tử".
Một số tiểu bang đã ban hành luật mới chống lại hành vi này trong những thập niên gần đây, bao gồm Maryland, Michigan, Oklahoma, South Carolina, Utah và Virginia.
Tiểu bang West Virginia đã đi đầu trong việc phản đối trợ tử. Năm 2024, tiểu bang này trở thành tiểu bang đầu tiên phê chuẩn tu chính án hiến pháp cấm trợ tử.
Tại 10 tiểu bang và Washington, D.C., trợ tử là hợp pháp. Oregon là tiểu bang đầu tiên hợp pháp hóa trợ tử vào năm 1997.
Tại hai tiểu bang khác — Montana và New York — luật có thể hợp pháp hóa hành vi này vẫn đang chờ phê duyệt. Luật của New York đang chờ chữ ký của thống đốc tiểu bang, trong khi những tiếng nói ủng hộ sự sống như Hồng Y Công Giáo Timothy Dolan đã lên tiếng phản đối dự luật.
Án tử hình
Hoa Kỳ đang chia rẽ về án tử hình. Hai mươi ba tiểu bang vẫn áp dụng án tử hình, trong khi 23 tiểu bang đã bãi bỏ. Tại bốn tiểu bang còn lại, việc hành quyết đã tạm thời bị dừng lại thông qua hành động hành pháp, nhưng án tử hình vẫn chưa bị bãi bỏ.
Trong số các tiểu bang đã bãi bỏ án tử hình, Michigan dẫn đầu, trở thành tiểu bang đầu tiên bãi bỏ án tử hình vào năm 1847. Alaska và Hawaii - cả hai đều là những tiểu bang mới hơn - chưa bao giờ áp dụng án tử hình.
Năm tiểu bang (Idaho, Mississippi, Oklahoma, South Carolina và Utah) cho phép áp dụng án tử hình bằng xử bắn thay cho tiêm thuốc độc.
Hình phạt tử hình liên bang có thể được áp dụng cho một số tội danh liên bang nhất định ở tất cả 50 tiểu bang cũng như các vùng lãnh thổ của Hoa Kỳ.
Tổng cộng đã có 16 vụ hành quyết liên bang kể từ khi án tử hình liên bang hiện đại được thiết lập vào năm 1988. Án tử hình liên bang bị tuyên là vi hiến trong phán quyết của Tòa án Tối cao trong vụ Furman kiện Georgia năm 1972, nhưng sau đó được khôi phục đối với một số tội danh nhất định và sau đó được mở rộng bởi Đạo luật Án tử hình Liên bang năm 1994. Năm 2024, Tổng thống Joe Biden đã giảm án cho 37 người, để lại ba người trong phòng tử hình.
Giáo Hội Công Giáo có lập trường như thế nào về các vấn đề sự sống?
Về phá thai: Giáo Hội Công Giáo phản đối việc phá thai trực tiếp trong mọi trường hợp, dạy rằng sự sống con người phải được bảo vệ ở mọi giai đoạn. Sách Giáo lý của Giáo Hội Công Giáo tuyên bố: “Sự sống con người phải được tôn trọng và bảo vệ tuyệt đối ngay từ khi thụ thai” (GLCG, 2270).
Sách Giáo lý nói rằng: “Kể từ thế kỷ thứ nhất, Giáo hội đã khẳng định sự xấu xa về mặt đạo đức của mọi vụ phá thai do cố ý”. “Giáo lý này không thay đổi và vẫn không thể thay đổi” (GLCG, 2271).
Đáng chú ý, Giáo hội không dạy rằng mạng sống của đứa trẻ phải được ưu tiên hơn mạng sống của người mẹ, mà chỉ thị cho các bác sĩ “nỗ lực hết sức để cứu sống cả mẹ và con”.
Về việc trợ tử: Giáo Hội Công Giáo lên án cả trợ tử và an tử, thay vào đó khuyến khích chăm sóc giảm đau (palliative care).
Giáo hội chủ trương “tôn trọng đặc biệt” đối với bất cứ ai khuyết tật hoặc mắc bệnh nghiêm trọng (GLHTCG, 2276). Sách Giáo lý khẳng định rằng bất cứ hành động hoặc sự thiếu hành động nào cố ý “gây ra cái chết để xóa bỏ đau khổ đều cấu thành tội giết người, vi phạm nghiêm trọng phẩm giá con người và lòng tôn kính dành cho Thiên Chúa hằng sống, Đấng Tạo Hóa của con người” (GLHTCG, 2277).
Về án tử hình: Năm 2018, Vatican đã phát triển giáo huấn của Giáo hội về án tử hình, với việc Đức Giáo Hoàng Phanxicô cập nhật Sách Giáo lý của Giáo Hội Công Giáo để phản ảnh rằng án tử hình là “không thể chấp nhận được” trong bối cảnh hiện đại.
Giáo huấn trước đây của Thánh Gioan Phaolô II trong sách giáo lý cho phép áp dụng án tử hình trong những trường hợp “rất hiếm”, nói rằng “những trường hợp tuyệt đối cần thiết phải xử tử người phạm tội ‘ngày nay… rất hiếm, nếu không muốn nói là hầu như không tồn tại” (GLHTCG, 2267, trước năm 2018).