Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mác-cô.

Khi ấy, các môn đệ ông Gio-an và các người Pha-ri-sêu đang ăn chay; có người đến hỏi Đức Giê-su : “Tại sao các môn đệ ông Gio-an và các môn đệ người Pha-ri-sêu ăn chay, mà môn đệ ông lại không ăn chay?” 19 Đức Giê-su trả lời : “Chẳng lẽ khách dự tiệc cưới lại có thể ăn chay, khi chàng rể còn ở với họ? Bao lâu chàng rể còn ở với họ, họ không thể ăn chay được. 20 Nhưng khi tới ngày chàng rể bị đem đi khỏi họ, bấy giờ họ mới ăn chay trong ngày đó. 21 Chẳng ai lấy vải mới vá áo cũ, vì như vậy, miếng vá mới sẽ kéo vải cũ, khiến chỗ rách lại càng rách thêm. 22 Cũng không ai đổ rượu mới vào bầu da cũ, vì như vậy, rượu sẽ làm nứt bầu, thế là rượu cũng mất mà bầu cũng hư. Nhưng rượu mới, bầu cũng phải mới !”

Đó là Lời Chúa

 

CHỈ LAU VỎ

“Rượu mới, bầu cũng phải mới!”.

“Kitô giáo không chỉ là chỉnh sửa hành vi bề ngoài; mà là được biến đổi tận cõi lòng!” - Joseph Prince.

Kính thưa Anh Chị em,

Lời Chúa hôm nay cảnh báo, khi chỉ chỉnh sửa hành vi mà không để cõi lòng được biến đổi, chúng ta đang cố đổ rượu mới vào bầu cũ; và rốt cuộc, tất cả ‘chỉ là lau vỏ!’.

Tin Mừng cho thấy vấn đề không nằm ở chuyện ăn chay hay không ăn chay, mà ở thời điểm của ân sủng. Khi Chàng Rể còn đó, sự sống mới hiện diện; và sự sống ấy đòi hỏi một cách sống mới. Vậy mà nhiều khi, chúng ta muốn giữ nguyên nếp cũ, phản ứng cũ, lối yêu cũ - chỉ vá víu thêm vài việc đạo đức để cảm thấy yên tâm. Chúng ta đi lễ đều, đọc kinh đủ, phục vụ không thiếu; nhưng lòng vẫn khép, dễ tự ái, khó tha, ngại đổi. Rượu mới của Thần Khí vẫn được ban, nhưng bầu da thì co cứng; ân sủng bị cầm nhốt, không lên men, chẳng sinh niềm vui. Và như thế, khác nào ‘chỉ lau vỏ?’.

Điều đáng buồn là, chúng ta quen dần với tình trạng đó khi chấp nhận một đời sống thiêng liêng nhạt nhòa, một đức tin không còn háo hức, một mối quan hệ với Chúa không còn làm con tim rung động. Chúng ta tiếp tục điều chỉnh vài hành vi cho “đúng mực”, nhưng không để Chúa chạm tới những vùng sâu luôn cần né tránh: những ích kỷ được bao che, những tổn thương chưa chịu chữa lành, những định kiến đã thành thói quen. Và rốt cuộc, chúng ta quay về đúng điểm xuất phát - bề ngoài thì gọn gàng hơn, nhưng bên trong thì vẫn cũ. “Nguy hiểm lớn nhất trong đời sống thiêng liêng không phải là tội cố ý, mà là sự tự mãn thiêng liêng!” - Thomas Merton.

Chính ở đây, lời ngôn sứ Samuen - bài đọc một - và Thánh Vịnh đáp ca trở nên sắc bén. Thiên Chúa không cần của lễ cho bằng một con tim biết nghe và biết vâng, “Ai sống đời hoàn hảo, Ta cho hưởng ơn cứu độ Chúa Trời!”; nghĩa là không phải thêm nghi thức, mà là một đời sống được uốn lại theo thánh ý Chúa. Khi trái tim không chịu đổi hướng, thì dù hình thức đạo đức có nhiều đến đâu, rượu ân sủng vẫn tiếp tục chảy ra ngoài.

Anh Chị em,

Tin Mừng hôm nay không mời gọi làm nhiều hơn, nhưng trở nên mới hơn. Không phải thêm việc cho Chúa, mà là để Chúa làm lại chính bản thân chúng ta; dám bỏ những “bầu da cũ” - cách nghĩ cũ, cách yêu cũ, cách phản ứng cũ - để ân sủng không còn bị giam giữ và niềm vui cứu độ có chỗ để bùng lên. Và vì muốn cứu sống, đôi khi Thiên Chúa không chỉ đề nghị đổi bầu, mà còn đập vỡ cả chiếc bình chúng ta đang bám víu: những an toàn giả tạo, những sĩ diện thế tục, những “thói thời thượng thiêng liêng”, hay những kế hoạch tưởng là chắc chắn. Khi bình tan tành, không còn gì để mất, cũng là lúc bạn và tôi thôi chống cự, và Thần Khí bắt đầu công trình làm mới từ đổ nát. “Thiên Chúa đập vỡ chúng ta để Ngài có thể làm lại chúng ta!” - Brennan Manning.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, xin giúp con dám buông điều con bám, vỡ điều con nắm giữ, và dám để mình sinh lại trong ân sủng Ngài!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

 

6. Nhẫn nại là triều thiên của các nhân đức.

(Thánh John Berchmans)

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Trích dịch từ tiếng Hoa trong "Cách ngôn thần học tu đức")

---------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

49. HÀ KHẮC NHƯ MÃNH HỔ

Triều đại nhà Minh giữa năm Hồng Trị, quan huyện Nhân Hòa thật không xứng đáng làm quan.

Một lần kia, có người thợ săn bắt được một con hổ, một vài thư sinh nịnh nọt tấp nập đến chúc mừng, nói rằng đây là hiệu quả của chính sách cai trị thanh minh của ông ta.

Có một thư sinh tên là Thâu Hành, lấy khẩu khí của hổ, thuận miệng làm một bài thơ chế giễu như sau:

- “Hổ nói: tướng công nghe tôi ca, tướng công ăn người nhiều hơn tôi; nếu ngài hôm nay hành nhân chánh, tôi đã cặp đôi qua sông bắc”.

Bài thơ vừa truyền ra, mọi người đều khen tuyệt.

(Tăng Đính Giải Nhân Di Tân tập)

Suy tư 49:

Làm quan thì ai cũng biêt câu nói: ý dân là ý trời, nhưng vì là những “ông trời” ở dưới đất, nên không có ông quan nào sợ cả, cho nên có nhiều quan mà tham ô, bốc lột, gian ác với bá tánh.

Con hổ ăn thịt thú rừng vì thú rừng là lương thực của nó, chứ không phải nó tàn ác, nhưng quan huyện “ăn” người là vì quan huyện tàn ác, ác hơn cả thú dữ, vì thú dữ ăn no rồi thôi, còn quan tham thì càng ăn của dân thì càng thấy thiếu, càng hành hạ dân thì càng thấy sung sướng...

Đạo lý làm quan mà Đức Chúa Giê-su đã dạy cho các môn đệ của Ngài là: “Ai muốn làm lớn giữa anh em, thì phải làm người phục vụ anh em. Và ai muốn làm đầu anh em thì phải làm đầy tớ anh em” (Mt 20, 26-27), lời giáo huấn này không phải nói khơi khơi cho vui cái miệng, nhưng là chứa đựng lời hằng sống và đem lại hạnh phúc cho tha nhân, nó được bảo chứng bằng đời sống phục vụ và hy sinh mạng sống vì mọi người của Đức Chúa Giê-su.

Ai muốn làm quan thì phải nhớ lời trên đây của Đức Chúa Giê-su dạy.

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Dịch từ tiếng Hoa và viết suy tư)

---------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

Trong buổi đọc kinh “Truyền Tin” Đức Giáo Hoàng xác quyết: Chúng ta quý giá trong mắt Chúa

Trong bài chia sẻ trong giờ Kinh Truyền Tin Chúa Nhật (18/1/2026) tại Vatican, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV kêu gọi các Kitô hữu hãy luôn tỉnh thức, tập trung vào những điều cốt yếu và đừng bao giờ quên chúng ta quý giá biết bao trong mắt Chúa.

(Tin Vatican - Deborah Castellano Lubov)

Mỗi ngày, chúng ta hãy dành thời giờ để cầu nguyện và suy niệm, để gặp gỡ Chúa, Đấng yêu thương chúng ta, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV mời gọi trong bài suy tư giờ Kinh Truyền Tin vào trưa Chúa Nhật.

Nói với các tín hữu quy tụ tại Quảng trường Thánh Phêrô, Đức Giáo Hoàng nhắc lại bài đọc Tin Mừng trong ngày theo Thánh Gioan, trong đó ông Gioan Tẩy giả nhận ra Chúa Giêsu là Chiên Thiên Chúa, là Đấng Mê-sia. Gioan nhận ra Chúa Giêsu là Đấng Cứu Thế, loan báo thần tính và sứ mệnh của Chúa Giêsu cho dân Israel. Rồi ông lui sang một bên, sau khi hoàn thành nhiệm vụ của mình, và làm chứng rằng: “Sau tôi sẽ có một người cao trọng hơn tôi, vì Người đã có trước tôi” (câu 30).

Đức Thánh Cha nhắc lại rằng Thánh Gioan Tẩy giả là người được dân chúng yêu mến kính trọng, đến nỗi chính quyền ở Giê-ru-sa-lem còn kính sợ ngài, và ngài hoàn toàn có thể dùng danh tiếng này mà giảng dậy. Tuy thế ngài đã không khuất phục trước những cám dỗ của thành công và danh vọng, mà trước mặt Chúa Giêsu, ngài đã nhận ra sự nhỏ bé của mình và nhường chỗ cho sự vĩ đại của Chúa Giêsu.

"Gioan biết rằng mình được sai đến để dọn đường cho Chúa, và khi Chúa đến, với niềm vui và lòng khiêm nhường, ngài đã nhận biết sự hiện diện của Chúa và lui ra khỏi ánh đèn sân khấu."

Chứng nhân quan trọng

"Chứng nhân của ngài quan trọng biết bao đối với chúng ta ngày nay!" Đức Giáo Hoàng Lêô nhấn mạnh.

Đức Giáo Hoàng tiếp tục nói về việc con người thường tìm đến những yếu tố mà họ nghĩ sẽ làm cho họ hạnh phúc, chẳng hạn như sự chấp thuận, sự đồng thuận và sự nổi bật, nhưng thường thì họ lại gặp phải đau khổ và chia rẽ, "tạo ra những lối sống và mối quan hệ mong manh, đáng thất vọng và giam cầm."

Đức Giáo Hoàng Lêô lập luận rằng, "Thật vậy, chúng ta không cần những 'thứ thay thế cho hạnh phúc' này." Ngài nói, "Niềm vui và sự vĩ đại của chúng ta không dựa trên những ảo tưởng nhất thời về thành công hay danh vọng, mà dựa trên việc biết mình được Cha trên trời yêu thương và gìn giữ."

Tình yêu mà Chúa Giêsu nói đến, ngài lưu ý, là tình yêu "của một Thiên Chúa ngay cả ngày nay vẫn đến giữa chúng ta," không phải để "làm chúng ta choáng ngợp bởi những màn trình diễn ngoạn mục," mà để "chia sẻ những khó khăn của chúng ta và gánh lấy những trĩu nặng của chúng ta."

Quý giá trong mắt Ngài

Bằng cách đó, Đức Giáo Hoàng nói, Ngài bày tỏ cho chúng ta sự thật về con người chúng ta và chúng ta quý giá như thế nào trong mắt Ngài.

Trước khi kết thúc, Đức Giáo Hoàng Lêô kêu gọi các tín hữu đừng để bị phân tâm khỏi sự hiện diện của Chúa giữa chúng ta, và đừng lãng phí thời gian và sức lực theo đuổi những điều bề ngoài."

"Thay vào đó," ngài khuyên nhủ, "chúng ta hãy học từ Gioan Tẩy giả luôn tỉnh thức, yêu mến sự giản dị, thành thật trong lời nói, sống tiết độ và trau dồi chiều sâu tâm hồn."

Và, ngài tiếp tục, "Chúng ta hãy bằng lòng với những gì thiết yếu và dành thời gian mỗi ngày, khi có thể, cho một khoảnh khắc đặc biệt để dừng lại trong tĩnh lặng cầu nguyện, suy ngẫm và lắng nghe – nói cách khác, "rút lui vào sa mạc", để gặp gỡ Chúa và ở lại với Ngài."

Đức Thánh Cha kết luận bằng khẩn cầu Đức Trinh Nữ Maria, mẫu mực của sự giản dị, khôn ngoan và khiêm nhường, giúp chúng ta trong quyết tâm này.

 

Theo Kathleen N. Hattrup của tạp chí Aleteia đăng ngày 18/01/2026, phát biểu sau giờ Kinh Truyền Tin trưa ngày 18 tháng 1, Đức Thánh Cha lưu ý: Hôm nay đánh dấu sự khởi đầu của Tuần lễ cầu nguyện cho sự hiệp nhất Kitô giáo. Nguồn gốc của sáng kiến này có từ hai thế kỷ trước, và Đức Giáo Hoàng Leo XIII đã khuyến khích mạnh mẽ điều đó.

Đúng một trăm năm trước, “Những gợi ý cho Tuần lễ cầu nguyện cho sự hiệp nhất Kitô giáo” đã được công bố lần đầu tiên.

Chủ đề năm nay được lấy từ Thư của Thánh Phaolô gửi tín hữu Êphêsô: “Chỉ có một thân thể và một Thần Khí, cũng như anh em đã được gọi đến một niềm hy vọng duy nhất của ơn gọi mình” (4:4). Những lời cầu nguyện và suy niệm được chuẩn bị bởi một nhóm đại kết do Vụ Quan hệ Liên Giáo hội của Giáo hội Tông đồ Armenia điều phối. Trong những ngày này, tôi mời gọi tất cả các cộng đồng Công Giáo tăng cường cầu nguyện cho sự hiệp nhất trọn vẹn và hữu hình của tất cả các Kitô hữu.

Vào ngày 25 tháng 1, ngày Giáo hội tưởng niệm sự hoán cải của Thánh Phaolô, Đức Giáo Hoàng thứ 267 sẽ đến Vương cung thánh đường Thánh Phaolô Ngoại thành để cầu nguyện Kinh Chiều lúc 5 giờ 30 chiều, đánh dấu sự kết thúc Tuần lễ Cầu nguyện cho Sự hiệp nhất Kitô giáo.

Buổi cử hành này do Giám mục Roma cùng với các đại diện Kitô giáo tổ chức đã là một sự kiện thường niên trong lịch của Giáo hoàng kể từ thời Đức Gioan Phaolô II.

Đức Giáo Hoàng cũng kêu gọi các tín hữu cam kết vì hòa bình và công lý. Ngài đặc biệt lưu ý đến cuộc khủng hoảng ngày càng trầm trọng ở Cộng hòa Dân chủ Congo.

Ngài nói:

Trách nhiệm của chúng ta đối với sự hiệp nhất phải đi kèm với một cam kết vững chắc đối với hòa bình và công lý trên thế giới. Hôm nay, tôi muốn đặc biệt nhắc lại nỗi đau khổ lớn lao của người dân ở miền đông Cộng hòa Dân chủ Congo. Nhiều người đã buộc phải rời bỏ đất nước của họ – đặc biệt là đến Burundi – do bạo lực, và họ đang phải đối diện với một cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng. Chúng ta hãy cầu nguyện để đối thoại vì sự hòa giải và hòa bình luôn thắng thế giữa các bên đang xung đột.

Sau đây là sứ điệp của Đức Leo XIV trước và sau khi đọc kinh Truyền Tin trưa Chúa nhật 18 tháng 1, 2026:

Anh chị em thân mến, chúc anh chị em Chúa nhật vui vẻ!

Bài đọc Tin Mừng hôm nay (xem Ga 1:29-34) nói với chúng ta về Gioan Tẩy giả, người đã nhận ra Chúa Giêsu là Chiên Thiên Chúa, là Đấng Mê-xi-a, và loan báo: “Kìa, Chiên Thiên Chúa, Đấng xóa tội trần gian!” (câu 29). Ngài nói thêm: “Tôi đến làm phép rửa bằng nước, để tỏ Người ra cho dân Israel” (câu 31).

Gioan đã nhận ra Chúa Giêsu là Đấng Cứu Thế; Ngài đã rao giảng về thần tính và sứ mệnh của Chúa Giêsu cho dân Israel, rồi lui sang một bên, sau khi đã hoàn thành nhiệm vụ của mình, như lời ngài đã chứng minh: “Sau tôi sẽ có một người cao trọng hơn tôi, vì người đã có trước tôi” (câu 30).

Gioan Tẩy Giả là người được đám đông yêu mến đến nỗi ngay cả chính quyền Giêrusalem cũng kính sợ ngài (xem Ga 1:19). Ngài hoàn toàn có thể lợi dụng danh tiếng này; nhưng thay vào đó, ngài đã không khuất phục trước những cám dỗ của thành công và sự nổi tiếng. Trước mặt Chúa Giêsu, ngài nhận ra sự nhỏ bé của mình và nhường chỗ cho sự vĩ đại của Chúa Giê-su. Thánh nhân biết rằng mình được sai đến để dọn đường cho Chúa (xem Mi-kha 1:3; I-sai-a 40:3), và khi Chúa đến, với niềm vui và sự khiêm nhường, ngài đã nhận biết sự hiện diện của Thiên Chúa và lui ra khỏi ánh đèn sân khấu.

Lời chứng của ngài có ý nghĩa quan trọng biết bao đối với chúng ta ngày nay! Thật vậy, sự chấp thuận, sự đồng thuận và sự nổi bật thường được coi trọng quá mức, đến nỗi định hình nên những ý tưởng, hành vi và thậm chí cả đời sống nội tâm của con người. Điều này gây ra đau khổ và chia rẽ, dẫn đến lối sống và các mối quan hệ mong manh, đáng thất vọng và giam cầm. Thực ra, chúng ta không cần những “thứ thay thế cho hạnh phúc” này. Niềm vui và sự vĩ đại của chúng ta không được xây dựng trên những ảo tưởng nhất thời về thành công hay danh vọng, mà trên việc biết rằng mình được Cha trên trời yêu thương và mong muốn.

Tình yêu mà Chúa Giêsu nói đến là tình yêu của một Thiên Chúa, Đấng ngay cả ngày nay vẫn đến giữa chúng ta, không phải để làm chúng ta choáng ngợp bởi những màn trình diễn ngoạn mục, mà để chia sẻ những khó khăn của chúng ta và gánh lấy gánh nặng của chúng ta. Khi làm như vậy, Người bày tỏ cho chúng ta sự thật về con người chúng ta và chúng ta quý giá biết bao trong mắt Người.

Các bạn thân mến, chúng ta đừng để mình bị phân tâm khỏi sự hiện diện của Chúa giữa chúng ta. Chúng ta đừng lãng phí thời gian và năng lực để theo đuổi vẻ bề ngoài. Thay vào đó, chúng ta hãy học hỏi từ Thánh Gioan Tẩy Giả để luôn tỉnh thức, yêu mến sự giản dị, thành thật trong lời nói, sống tiết độ và trau dồi chiều sâu tâm trí. Chúng ta hãy bằng lòng với những gì thiết yếu và dành thời gian mỗi ngày, nếu có thể, cho một khoảnh khắc đặc biệt để dừng lại trong tĩnh lặng, cầu nguyện, suy gẫm và lắng nghe – nói cách khác, “rút lui vào sa mạc”, để gặp gỡ Chúa và ở lại với Người.

Xin Đức Mẹ Maria, mẫu mực của sự giản dị, khôn ngoan và khiêm nhường, giúp chúng ta trong quyết tâm này.

Sau Kinh Truyền Tin

Anh chị em thân mến,

Hôm nay đánh dấu sự khởi đầu của Tuần Cầu Nguyện cho Sự Hiệp Nhất Kitô giáo. Nguồn gốc của sáng kiến này bắt nguồn từ hai thế kỷ trước, và Đức Giáo Hoàng Leo XIII đã hết sức khuyến khích điều đó. Đúng một trăm năm trước, “Những gợi ý cho Tuần Bát Nhật Cầu Nguyện cho Sự Hiệp Nhất Kitô giáo” đã được công bố lần đầu tiên. Chủ đề năm nay được rút ra từ Thư của Thánh Phaolô gửi tín hữu Êphêsô: “Chỉ có một thân thể và một Thần Khí, cũng như anh em đã được gọi đến một niềm hy vọng duy nhất của ơn gọi mình” (4:4). Những lời cầu nguyện và suy niệm được chuẩn bị bởi một nhóm đại kết do Ban Quan Hệ Liên Giáo Hội của Giáo Hội Tông Đồ Armenia điều phối. Trong những ngày này, tôi mời gọi tất cả các cộng đồng Công Giáo hãy tăng cường cầu nguyện cho sự hiệp nhất trọn vẹn, hữu hình của tất cả các Kitô hữu.

Trách nhiệm của chúng ta đối với sự hiệp nhất phải đi kèm với một cam kết vững chắc đối với hòa bình và công lý trên thế giới. Hôm nay, tôi muốn đặc biệt nhắc lại nỗi đau khổ lớn lao của người dân ở miền đông Cộng hòa Dân chủ Congo. Nhiều người đã buộc phải rời bỏ đất nước của họ – đặc biệt là đến Burundi – do bạo lực, và họ đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng. Chúng ta hãy cầu nguyện để đối thoại vì sự hòa giải và hòa bình luôn thắng thế giữa các bên xung đột.

Tôi cũng muốn đảm bảo với các nạn nhân của trận lũ lụt gần đây ở miền nam châu Phi rằng tôi sẽ cầu nguyện cho họ.

Tôi gửi lời chào nồng ấm đến tất cả anh chị em, những người Rôma và khách hành hương!

Tôi rất vui mừng chào đón nhóm từ Trường Piggot ở Wargrave, Anh, cũng như nhóm Fratres từ cộng đồng giáo xứ Compitese. Tôi cũng chào đón các tín hữu từ nhiều quốc gia, gia đình và hiệp hội khác nhau. Cảm ơn sự hiện diện và lời cầu nguyện của anh chị em!

Tôi chúc tất cả anh chị em một Chúa nhật vui vẻ.

 

Suy tư về 2 đặc điểm về hòa bình của Đức Lêô XIV

(Ateleia - Cerith Gardiner)

Hòa bình nghe có vẻ trừu tượng — cho đến khi Giáo hoàng Lêô nêu ra hai phẩm chất đơn giản khiến nó trở nên vô cùng cá nhân.

Hòa bình là một từ chúng ta dễ dàng xử dụng - trong lời chào hỏi, trong lời cầu nguyện, trong những lời chúc năm mới - nhưng lại khó sống hơn nhiều khi cuộc sống căng thẳng, ồn ào hoặc chia rẽ. Hòa bình có vẻ như chỉ dành cho các nhà ngoại giao hoặc các cuộc xung đột xa xôi, chứ không phải là điều thuộc về nhà bếp, hộp thư điện tử hay những cuộc trò chuyện gia đình. Tuy nhiên, trong thông điệp nhân Ngày Hòa bình Thế giới, và trong nhiều trường hợp khác, Giáo hoàng Lêô nhẹ nhàng khẳng định điều ngược lại.

Đức Thánh Cha nói về một “nền hòa bình không vũ trang và giải trừ vũ khí”.

Ngài không đưa ra một khẩu hiệu chính trị hay một nền thần học trừu tượng. Ngài mô tả nó là một lối sống — một lối sống chạm đến con người phản ứng với xung đột, cách bạn lên tiếng khi bị tổn thương và cách bạn chọn giữ thái độ cởi mở khi khép kín sẽ cảm thấy an toàn hơn. Đó là một tầm nhìn về hòa bình không bắt đầu từ lãnh vực quốc tế, mà bắt đầu từ trái tim con người.

Thoạt đầu, cụm từ này nghe có vẻ xa lạ, thậm chí gây khó chịu. Hòa bình không vũ trang nghĩa là gì? Và làm thế nào hòa bình có thể không cần vũ trang mà không trở nên ngây thơ hay thụ động?

Thông điệp của Đức Giáo Hoàng Lêô mời gọi bạn chậm lại và nhìn kỹ hơn - bởi vì hai phẩm chất này cho thấy một nền hòa bình không yếu đuối, mà vô cùng can đảm, và đáng ngạc nhiên là rất thiết thực cho cuộc sống hàng ngày.

Nguồn gốc của cụm từ này?

Đức Giáo Hoàng Lêô có thể đã khắc ghi cụm từ này trong lòng bởi một lời chứng từ vùng đất của thánh tổ phụ của ngài, Thánh Augustinô.

Trong lời giới thiệu cho cuốn sách các bài diễn thuyết của ngài, Sức mạnh của Tin Mừng: Đức tin Kitô giáo trong 10 từ, Đức Giáo Hoàng nhắc đến một trong những tu sĩ tử đạo ở Algeria năm 1996.

Vào đêm Giáng sinh năm 1995, những người có vũ trang đã xông vào tu viện và các tu sĩ đã trải qua “một cuộc chạm trán với những kẻ khủng bố”.

Đức Giáo Hoàng kể lại những gì đã xảy ra tiếp theo:

“Tự hỏi mình có thể cầu nguyện điều gì với Chúa sau một thử thách khó khăn như vậy, khi nói về những kẻ đã xâm chiếm tu viện một cách bạo lực, ngài đã viết như sau: ‘Con có quyền yêu cầu “giải giáp hắn” nếu con không bắt đầu bằng cách cầu xin: “Giải giáp con và giải giáp chúng con trong cộng đồng”? Giờ đây, đây là lời cầu nguyện của con, con thành tâm dâng lên Chúa.’”

Hòa bình không vũ trang: lựa chọn không leo thang

Một nền hòa bình không vũ trang không phải là thụ động hay yếu đuối. Nó đơn giản là từ chối leo thang.

Trong cuộc sống hàng ngày, loại hòa bình này thể hiện ở những quyết định nhỏ nhưng thao tốn: lựa chọn không đáp trả trong một cuộc tranh luận gay gắt; chống lại sự thôi thúc trả lời ngay lập tức một thông điệp sắc bén; lùi lại thay vì càng cố chấp hơn. Đó là quyết định hạ những “vũ khí” cảm xúc - sự mỉa mai, giọng nói lớn tiếng, sự im lặng - ngay cả khi bạn cảm thấy mình có lý do chính đáng để sử dụng chúng.

Đức Giáo Hoàng Lêô nhắc nhở chúng ta rằng chính Chúa Kitô đã ban hòa bình mà không cần vũ lực. Ngài không tự vệ bằng quyền lực, mà bằng tình yêu thương và sự thật, và đôi khi bằng sự im lặng. Một nền hòa bình không vũ trang tin tưởng rằng phẩm giá và lòng tốt không cần sự hung bạo để tồn tại - ngay cả khi chúng ta cảm thấy bị tổn thương.

Ở nhà, điều này có thể thể hiện qua việc xin lỗi trước. Ở nơi làm việc, nó có thể có nghĩa là từ chối tiếp tay cho những lời đồn đại. Trên mạng, nó có thể có nghĩa là không chia sẻ nội dung gây phẫn nộ. Những lựa chọn này không phải lúc nào cũng mang lại cảm giác thỏa mãn ngay lập tức - nhưng chúng giúp duy trì hòa bình.

Hòa bình không vũ trang: làm mềm lòng

Nếu hòa bình không vũ trang là về những gì bạn từ chối sử dụng, thì hòa bình không vũ trang là những gì bạn buông bỏ, cho phép những hạt giống bạn gieo trồng tự nảy mầm.

Đây là công việc khó khăn - công việc nội tâm. Hòa bình không vũ trang đòi hỏi bạn nới lỏng sự kìm kẹp của mình đối với oán giận, nỗi sợ hãi và nhu cầu kiểm soát thành quả. Nó có nghĩa là lắng nghe khi bạn muốn ngắt lời, giữ sự tò mò thay vì phòng thủ, và cho phép bản thân được lay động bởi nỗi đau của người khác.

Trong cuộc sống gia đình, hòa bình không vũ trang có thể thể hiện qua việc lắng nghe những gì ẩn sâu bên dưới cơn giận dữ của ai đó. Trong tình bạn, nó có thể là chọn sự kiên nhẫn thay vì kiêu căng. Trong những lúc bất đồng, điều quan trọng là sẵn sàng nói: “Hãy giúp tôi hiểu”, chứ không phải “Tôi đúng”.

Thông điệp của Đức Giáo Hoàng Lêô làm rõ hòa bình không thể bén rễ ở những nơi mà trái tim vẫn còn thù hận. Trước khi hòa bình có thể tồn tại giữa con người hoặc các quốc gia, nó phải tồn tại trong trái tim con người.

Hòa bình như một thực hành hằng ngày, chứ không phải là một mục tiêu xa vời

Điều mà Đức Giáo Hoàng Lêô đề xuất không phải là một lý tưởng chỉ dành cho các thánh nhân hay các nhà ngoại giao. Đó là một sự thực hành hằng ngày - được sống một cách nỗ lực, thường là âm thầm lặng lẽ, đôi khi vô hình.

Một nền hòa bình không vũ trang và không gây hấn sẽ không phải lúc nào cũng giải quyết xung đột nhanh chóng. Nhưng nó tạo ra không gian cho ân sủng hoạt động. Nó ngăn chặn các mối quan hệ đổ vỡ không thể hàn gắn. Và nó dần dần định hình lại bầu không khí xung quanh bạn - trong gia đình, giáo xứ, cộng đồng của bạn.

Và giờ đây, khi Năm Thánh Hy Vọng đã sắp kết thúc, thông điệp này càng trở nên thích hợp. Hy vọng không tồn tại nhờ vũ lực hay sự kiểm soát. Nó tồn tại khi trái tim rộng mở.

Đức Giáo Hoàng Lêô nhắc nhở chúng ta rằng, hòa bình không phải là điều bạn chờ đợi. Đó là điều bạn thực hành - từng hành vi không vũ trang một.

 

Trong một mùa giải đầy chiến thắng và tán dương, cầu thủ bóng bầu dục của đội Indiana Hoosiers, Fernando Mendoza, đã nhắc lại một bài Thánh vịnh được các tín hữu hát vang suốt nhiều thế kỷ, những người biết rằng chiến thắng, cũng như thất bại, cuối cùng không thuộc về con người mà thuộc về Thiên Chúa.

Trên đây là tóm lược bài bình luận của Cha Raymond J. de Souza, trên National Catholic Register ngày 18 tháng 1 năm 2026: “Hãy dâng mọi vinh quang cho Thiên Chúa!”

Fernando Mendoza, cầu thủ bóng bầu dục của Đại học Indiana, bắt đầu các cuộc phỏng vấn sau chiến thắng theo cách đó. Điều này không phải là hiếm trong bóng bầu dục, nơi việc tuyên xưng đức tin Kitô giáo là một phần của văn hóa. Điều này hơi bất thường trong trường hợp của Mendoza, vì anh ấy là người Công Giáo, và thường thì những người Tin Lành mới nói về Thiên Chúa trong các cuộc phỏng vấn sau trận đấu.

Điều bất thường nữa là Mendoza đã có rất nhiều chiến thắng trong năm nay. Indiana đang bất bại và sẽ thi đấu trận chung kết quốc gia tại Miami vào tối thứ Hai tới gặp đội chủ nhà Miami Hurricanes. Những chiến thắng gần đây của họ trước các đội bóng mạnh – tại Rose Bowl (38-3) trước Alabama và tại Peach Bowl (56-22) trước Oregon – đều là những chiến thắng áp đảo đến mức khó tin. Indiana có thể đang trải qua mùa giải bóng đá đại học thống trị nhất từ trước đến nay. Có rất nhiều vinh quang cần được dâng lên cho Thiên Chúa.

Mendoza đã giành được giải thưởng Heisman Trophy dành cho cầu thủ xuất sắc nhất bóng đá đại học vào tháng trước – và anh đã ghi nhận công lao của sự quan phòng của Chúa và đức tin của chính mình là nguồn gốc thực sự của thành công. Là con trai của những người nhập cư Cuba, Mendoza cũng đã xúc động nói về đức tin và lòng dũng cảm của mẹ mình, người đã phải đối diện với những ảnh hưởng suy nhược của bệnh đa xơ cứng trong nhiều năm, và sự hỗ trợ của người anh trai, người đang là tiền vệ dự bị tại Indiana.

Vào đêm Giáng sinh, Mendoza đã mang giải thưởng Heisman đến nhà nguyện tại Đại học Indiana, nơi anh đang tích cực tham gia vào hoạt động mục vụ Công Giáo Hoosier trong khuôn viên trường. Câu nói “Hãy dâng mọi vinh quang cho Thiên Chúa” có nguồn gốc từ khắp Kinh Thánh, trực tiếp nhất là trong 1 Cô-rinh-tô 10:31 — “Bất cứ việc gì anh em làm, hãy làm tất cả vì vinh quang của Thiên Chúa.” Điều đó bao gồm cả bóng đá.

Tuy nhiên, Thánh vịnh 115 là bài thánh vịnh được viện dẫn tốt nhất khi Mendoza và những người khác xem thành công thế gian như một phương tiện để dâng vinh quang cho Thiên Chúa. Thánh vịnh này đối lập Thiên Chúa hằng sống và chân thật với những thần tượng vô tri vô giác, do chính tay con người tạo ra. Người khôn ngoan tin cậy nơi Thiên Chúa để có sức mạnh này; người dại dột thì thờ phượng những thần tượng do chính mình tạo ra. Việc làm của con người tuy quyến rũ, nhưng không thể sánh được với vinh quang của Thiên Chúa.

Thánh vịnh 115 có thể không quen thuộc với hầu hết người Công Giáo về mặt phụng vụ, vì nó không xuất hiện trong chu kỳ ba năm của các bài đọc Kinh Thánh cho Thánh lễ Chúa nhật. Tuy nhiên, nó xuất hiện thường xuyên trong Phụng vụ Giờ kinh (Kinh nhật tụng), thường là trong Kinh chiều vào các ngày Chúa nhật hoặc các ngày lễ. Ví dụ, nó là một phần của Kinh chiều Chúa nhật sắp tới.

Thánh vịnh 115, đặc biệt khi được hát, được biết đến với tên gọi “Non Nobis” từ những từ tiếng Latinh đầu tiên, có nghĩa là “không phải cho chúng con”.

Không phải cho chúng con, lạy Chúa, không phải cho chúng con,
Nhưng hãy dâng vinh quang cho danh Ngài
Vì tình yêu thương và sự thật của Ngài.

Thánh vịnh tiếp tục:

Thiên Chúa chúng ta ở trên trời; Người làm mọi điều Người muốn. Thần tượng của chúng bằng bạc và vàng,
là công việc của tay người…
Những kẻ làm ra chúng sẽ trở nên giống như chúng
và tất cả những ai tin cậy chúng cũng vậy.
Hỡi con cái Israel, hãy tin cậy Chúa!

Giữa những sự thái quá của bóng đá đại học, sánh ngang với những màn trình diễn đế quốc của La Mã cổ thời và gợi lên sự suy đồi văn hóa tương tự vào cuối chế độ, lời cảnh báo chống lại việc tôn thờ công việc của chính tay mình là cần thiết. Sẽ có nhiều người ở Miami vào tối thứ Hai đã biến thể thao thành thần tượng.

Bài hát “Non Nobis” có một lịch sử sùng kính lâu đời, được nhắc đến trong vở kịch Henry V của Shakespeare. Trong màn IV, cảnh 8, Henry đang quan sát cảnh tàn sát sau chiến thắng khó tin của ông tại Agincourt, Pháp. Có hàng ngàn người chết, bao gồm cả những quý tộc vĩ đại của cả Pháp và Anh. Vua Henry V khiêm nhường trong chiến thắng, khiêm nhường trước những mất mát to lớn.

Nào, chúng ta cùng đi rước đến làng.
Và hãy để cái chết được loan báo qua đoàn quân của chúng ta
Để khoe khoang về điều này hay giành lấy lời khen ngợi từ Chúa
Điều chỉ thuộc về Người.

Và về những người đã khuất, và chiến thắng họ giành được, Henry nói về sự thờ phượng cần được dâng lên và những lời cầu nguyện cần được đọc:

Hãy làm tất cả các nghi lễ thánh thiêng;
Hãy hát vang ‘Non nobis’ và ‘Te Deum’;
Những người đã khuất được chôn cất trong đất với lòng bác ái:
Và sau đó đến Calais; và sau đó đến Anh:
Nơi chưa từng có những người từ Pháp đến hạnh phúc hơn.

Trong bộ phim Henry V của Kenneth Branagh, phần nhạc nền của bài hát “Non Nobis” thật tráng lệ, vừa ám ảnh vừa thiêng liêng, khi Henry bước đi giữa những người đã khuất vào sáng hôm sau trận chiến.

Sự tương phản tinh thần rất nổi bật. Trước trận chiến, Henry kêu gọi binh lính của mình chiến đấu bất chấp bị áp đảo về số lượng — “chúng ta ít ỏi, nhưng chúng ta là những người may mắn, chúng ta là một nhóm anh em” — trong bài diễn văn đầy cảm hứng nhân ngày Thánh Crispin. Ông hứa với binh lính của mình về vinh quang chung của một chiến thắng vĩ đại, nói với họ rằng khi về già, họ sẽ tự hào về những gì họ đã làm được ở Agincourt.

Sau chiến thắng, dù phải trả giá đắt đỏ, vẫn không có sự huênh hoang, không có khoe khoang. Vinh quang trần thế còn sót lại cũng nhuốm máu và tan nát. Vinh quang chỉ thuộc về Thiên Chúa, Đấng không thể hiểu nổi trong sự quan phòng của Người.

Bóng đá không phải là chiến tranh, và số phận của các quốc gia không phụ thuộc vào nó. Nhưng có những chiến thắng được khao khát mãnh liệt, và vinh quang trần thế — tiền bạc, danh dự, danh tiếng — đang được trao tặng. Người khôn ngoan nỗ lực để thành công, nhưng vinh quang, dù thế nào đi nữa, không phải dành cho anh ta, mà là dành cho Thiên Chúa.

Một bộ phim hay khác cũng đề cập đến sự tương phản giữa vinh quang thể thao và vinh quang của Thiên Chúa, đó là Chariots of Fire. Phim kể về câu chuyện của vận động viên chạy nước rút người Scotland Eric Liddell, người đã từ chối thi đấu vào ngày Chúa Nhật tại Thế vận hội Paris năm 1924, do đó đánh mất cơ hội tốt nhất để giành huy chương vàng. Thay vào đó, anh chạy vào một ngày khác, không phải ở nội dung sở thích của mình, 400 mét. Anh đã giành được một chiến thắng kỳ diệu, dường như là phép màu, và trong phim, anh nói về việc chạy bộ như một phương tiện để ca ngợi Thiên Chúa bằng tài năng của mình. “Tôi tin rằng Chúa tạo ra mọi thứ đều có mục đích,” anh nói với em gái mình. “Người cũng tạo ra anh nhanh nhẹn, và khi anh chạy, anh cảm nhận được sự hài lòng của Người.”

Một cuốn tiểu sử về Liddell có tựa đề là “Vì Vinh Quang”.

Điều tương tự cũng có thể áp dụng cho Mendoza nếu anh hoàn thành một trong những mùa giải bóng đá đại học vĩ đại nhất từ trước đến nay vào thứ Hai tại Miami.

 

Daniel Esparza, trong bản tin ngày 18/01/2026 của Aleteia, cho biết: Quốc vụ khanh Tòa Thánh, người từng là Sứ thần Tòa thánh tại Venezuela và là nhà đàm phán chính của Tòa thánh với Việt Nam và Trung Quốc, đã bày tỏ mối quan ngại sâu xa vào cuối tuần này về bạo lực ở Iran, chính trị quyền lực hoàn cầu xung quanh Greenland và tình trạng bất ổn đang diễn ra ở Venezuela.

Thực vậy, Đức Hồng Y, người trước đây từng là đại diện Giáo hoàng tại Venezuela và là nhà đàm phán chính của Tòa thánh với Việt Nam và Trung Quốc, đã phát biểu trước các nhà báo hôm thứ Bảy bên lề một Thánh lễ ở Rome.

Ngài bắt đầu bài phát biểu với Greenland, một vùng lãnh thổ ngày càng bị cuốn vào vòng xoáy của các cuộc đấu tranh quyền lực hoàn cầu. Khi được hỏi về sự gia tăng căng thẳng địa chính trị xung quanh Bắc Cực, Hồng Y Parolin đã quay trở lại một nguyên tắc từng định hình thế giới hậu chiến: chủ nghĩa đa phương.

Ngài nói rằng các giải pháp áp đặt bằng vũ lực là “không thể chấp nhận được” và có nguy cơ kéo các quốc gia vào “một cuộc chiến tranh trong chính trị quốc tế”.

Những lời của ngài vang vọng giáo huấn xã hội lâu đời của Giáo Hội Công Giáo, khẳng định rằng sự hợp tác giữa các quốc gia không phải là chủ nghĩa lý tưởng mà là sự cần thiết — đặc biệt là trong một thế giới nơi sự dễ bị tổn thương về môi trường và tham vọng chiến lược xung đột.

Làm thế nào điều đó có thể xảy ra?

Từ vùng cực Bắc băng giá, trọng tâm của Parolin chuyển sang Trung Đông, nơi giọng điệu của ngài trở nên nghiêm trọng hơn bao giờ hết. Đề cập đến tình trạng bất ổn ở Iran, ngài nói về một “thảm kịch không hồi kết”, than thở về việc chính phủ của họ giết hại những người biểu tình.

Ngài nói: “Tôi tự hỏi làm thế nào người ta có thể nổi giận với chính người dân của mình”. Ngài bày tỏ sự không tin tưởng vào quy mô tổn thất. Mối quan tâm của ngài không được thể hiện bằng thuật ngữ ý thức hệ mà bằng thuật ngữ nhân đạo, bắt nguồn từ sự bảo vệ phẩm giá con người của Giáo hội.

Đức Hồng Y Parolin bày tỏ hy vọng rằng một giải pháp hòa bình vẫn có thể xuất hiện — một hy vọng, dù mong manh, vẫn là trọng tâm trong lập trường ngoại giao của Vatican.

Vẫn cam kết

Bài phát biểu cuối cùng và dài nhất của Đức Hồng Y hướng về Venezuela, nơi bế tắc chính trị và khó khăn kinh tế tiếp tục làm xói mòn cuộc sống hàng ngày. Chắc chắn nhớ lại những nỗ lực lâu dài của chính mình, Đức Hồng Y Parolin lưu ý đến công việc bền bỉ của Tòa Thánh nhằm ngăn chặn đổ máu, bao gồm cả những nỗ lực làm trung gian đối thoại với Tổng thống Nicolás Maduro và các đại diện khác của chế độ. Ngài thừa nhận những nỗ lực đó đã thất bại. Tuy nhiên, ngài khẳng định Vatican vẫn không từ bỏ cam kết của mình đối với người dân Venezuela.

Điều ngài hy vọng bây giờ là một sự chuyển đổi từ sự bất ổn sang ổn định, dân chủ hóa và phục hồi kinh tế. “Tình hình kinh tế thực sự rất bấp bênh,” Đức Hồng Y Parolin nói, nhấn mạnh cái giá phải trả của con người đằng sau sự tê liệt chính trị.

Tóm lại, những nhận xét này từ người như cánh tay phải của Giáo hoàng cho thấy một nền ngoại giao của Vatican chú trọng đến địa lý nhưng tập chú vào con người. Dù đề cập đến căng thẳng ở Bắc Cực, bạo lực nhà nước đối với thường dân, hay một quốc gia đang vật lộn để khôi phục nền dân chủ, thông điệp của ông vẫn nhất quán: Hòa bình không được bảo đảm bằng sự thống trị, mà bằng đối thoại, giáo dục và kiềm chế tinh thần. Trong bối cảnh hoàn cầu đầy chia rẽ, lập trường đó có vẻ đi ngược lại xu hướng chung – nhưng đối với Giáo hội, nó vẫn là điều không thể thỏa hiệp.

 

Phil Lawler trong bản tin của Catholic World News ngày 15 tháng 1 năm 2026, nhận định: Các lập luận miệng trước Tòa án Tối cao tuần này, trong các vụ án liên quan đến luật tiểu bang cấm nam sinh tham gia các môn thể thao dành cho nữ, có thể chứng minh là một bước ngoặt quyết định trong cuộc đấu tranh chính trị kỳ lạ về hệ tư tưởng giới tính. Cuộc chiến chưa kết thúc, nhưng động lực đã thay đổi.

Hãy ghi nhận công lao của Thẩm phán Samuel Alito với câu hỏi đã phơi bày hoàn toàn sự phi lý của lập luận trước tòa. Khi một luật sư đại diện cho một học sinh “chuyển giới” từ chối định nghĩa thế nào là nam hay nữ, Alito đã hỏi: “Làm thế nào một tòa án có thể xác định liệu có sự phân biệt đối xử dựa trên giới tính hay không, mà không biết giới tính là gì?”

Câu hỏi đó đánh thẳng vào trọng tâm của vụ án trước Tòa án Tối cao. Các nguyên đơn đang thách thức luật tiểu bang cấm nam sinh tự nhận mình là nữ tham gia các cuộc thi chỉ dành cho nữ. Họ cho rằng những luật này phân biệt đối xử dựa trên giới tính. Nhưng làm thế nào có thể phân biệt đối xử dựa trên giới tính, nếu chúng ta không biết giới tính là gì?

Trong một vụ kiện, khi thách thức một đạo luật của Tây Virginia, các nguyên đơn cũng cáo buộc rằng việc cấm nam sinh tham gia các đội thể thao nữ là vi phạm Điều IX nổi tiếng của Luật sửa đổi Giáo dục, đạo luật mang tính bước ngoặt được ban hành để mang lại cho nữ giới cơ hội bình đẳng trong mọi khía cạnh của giáo dục, bao gồm cả thể thao liên trường và liên cấp. Vì vậy, các nguyên đơn lập luận, trái với ý định rõ ràng của luật, rằng Điều IX nên được hiểu là cho phép nam sinh được hưởng những lợi ích mà các nhà lập pháp cho rằng chúng đang bảo vệ cho nữ giới. Nhân danh bình đẳng cho phụ nữ, nam sinh sẽ được phép loại bỏ nữ sinh khỏi các đội thể thao nữ.

Chính quyền Trump, khi lập luận ủng hộ các đạo luật hạn chế của tiểu bang, đưa ra quan điểm thông thường rằng các đội thể thao được thành lập cho nữ sinh nên chỉ dành cho nữ sinh - hay như một báo cáo của Wall Street Journal đã diễn đạt, các trường học nên "giới hạn sự tham gia vào các môn thể thao nữ chỉ dành cho các vận động viên có giới tính được ghi nhận là nữ khi sinh ra."

Nói cách khác, chỉ dành cho nữ sinh. Nhưng trong vài năm qua, trong một sự trốn tránh ngoạn mục khỏi luận lý học thông thường, các luật gia uyên bác đã cố gắng hết sức để phớt lờ thực tế sinh học. Trong phiên điều trần xác nhận tại Thượng viện, Thẩm phán Ketanji Brown Jackson đã khai dưới lời thề rằng bà không biết chính xác "phụ nữ" là gì. Sự phi luận lý học trong suy nghĩ của bà đã lộ rõ trong phiên điều trần tuần này, khi bà dường như thừa nhận rằng các bé trai thường có lợi thế thể chất bẩm sinh hơn các bé gái trong các cuộc thi thể thao, nhưng lại băn khoăn liệu có thể đưa ra quy định nào đó cho những bé trai tự nhận mình là con gái nhưng không có thể hình vượt trội hay không. Bà đề nghị: "Người muốn tham gia thi đấu phải chứng minh cho quý vị thấy, với mức độ chắc chắn khoa học nào đó, rằng họ không có lợi thế cạnh tranh."

Nhưng tất nhiên, đề xuất đó đi ngược lại thực tế của các cuộc thi thể thao. Các cuộc thi thể thao luôn "phân biệt đối xử" có lợi cho những người có năng khiếu thể thao, những người luyện tập chăm chỉ hơn và thực hành nhiều hơn. Những vận động viên giỏi nhất luôn có "lợi thế cạnh tranh" so với những người khác. Trên thực tế, đề xuất của Thẩm phán Jackson sẽ cho phép những bé trai không có năng khiếu thể thao lấn át những bé gái không có năng khiếu thể thao, do đó làm trái mục đích của Điều khoản IX. Điều đó cũng sẽ loại trừ những cậu bé cao to và vạm vỡ khỏi các trò chơi, trong khi cho phép những cô gái cao to và khỏe mạnh tham gia – do đó, phân biệt đối xử dựa trên giới tính.

Và nhân tiện, hãy lưu ý rằng các vụ kiện trước Tòa án Tối cao phát sinh từ những khiếu nại của nam giới về mặt sinh học muốn thi đấu với nữ giới về mặt sinh học. Có rất ít cô gái kiện để được thi đấu với các chàng trai, và rất ít trường hợp mà các cô gái được hưởng lợi thế cạnh tranh. Cũng không có cô gái nào đòi được vào phòng thay đồ của các chàng trai. Mặc dù hệ tư tưởng giới tính bắt nguồn từ chủ nghĩa duy nữ, nhưng chính các cô gái mới là người chịu thiệt thòi từ những ảnh hưởng của nó.

Điểm mấu chốt – điểm mấu chốt, không chỉ trong phiên điều trần của Tòa án Tối cao mà còn trong toàn xã hội – là tất cả chúng ta đều biết sự khác biệt giữa con trai và con gái, đàn ông và phụ nữ. Sự thiếu hiểu biết mà chúng ta tuyên bố về giới tính chỉ là giả vờ, và giả vờ không phải là cơ sở vững chắc cho luật pháp.

Tòa án Tối cao dường như sẽ giữ nguyên luật của tiểu bang bảo vệ thể thao dành cho nữ. Nhưng sức mạnh của hệ tư tưởng giới tính vẫn rất đáng gờm, bằng chứng là sự đưa tin về các lập luận của tòa án. Trong bản báo cáo đã đề cập ở trên, tờ Wall Street Journal—với quan điểm biên tập thường không gắn liền với những ý tưởng cấp tiến, mà lại rất phù hợp với các tiêu chuẩn hiện hành của thế giới doanh nghiệp—đã liên tục gọi một nguyên đơn nam “chuyển giới” là “cô ấy”.

 

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã gặp gỡ lãnh đạo phe đối lập Venezuela, bà María Corina Machado, tại Vatican, trong một buổi tiếp kiến không nằm trong lịch trình chính thức của ngày hôm đó.

Cuộc gặp đã được thêm vào chương trình nghị sự của Giáo hoàng trong bản tin thời sự lúc 12 giờ trưa của Tòa Thánh. Vatican chưa công bố bất kỳ chi tiết nào về buổi tiếp kiến này.

Machado, một trong những nhân vật hàng đầu của phe đối lập Venezuela, đã lên tiếng mạnh mẽ lên án cuộc khủng hoảng về thể chế, kinh tế và nhân đạo mà đất nước đang phải đối mặt.

Vị chính trị gia người Venezuela, người đã nhận giải Nobel Hòa bình hồi tháng 12, cũng đã gặp Tổng thống Donald Trump trong tuần này.

Nicolás Maduro đang bị giam giữ trong một nhà tù ở New York sau khi ra hầu tòa trước thẩm phán liên bang về nhiều cáo buộc liên quan đến buôn bán ma túy và khủng bố, sau khi bị quân đội Mỹ bắt giữ vào rạng sáng ngày 3 tháng Giêng.

Delcy Rodríguez, cựu phó tổng thống Venezuela, đã đảm nhiệm chức vụ tổng thống lâm thời của đất nước sau khi Maduro bị bắt giữ.

Trong bài huấn đức buổi đọc kinh Truyền Tin trưa Chúa Nhật, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV kêu gọi tôn trọng đầy đủ chủ quyền quốc gia và các quyền con người cũng như quyền công dân của người dân.

Đức Giáo Hoàng nói: “Tôi vô cùng lo ngại khi theo dõi những diễn biến ở Venezuela”, đồng thời nhấn mạnh rằng “lợi ích của người dân Venezuela yêu quý phải được ưu tiên hơn mọi sự cân nhắc khác”.

Đức Giáo Hoàng kêu gọi hợp tác để “xây dựng một tương lai hòa bình dựa trên sự hợp tác, ổn định và hài hòa” và nhấn mạnh rằng nỗ lực này phải được thực hiện “với sự quan tâm đặc biệt đến những người nghèo nhất, những người đang phải chịu đựng vì tình hình kinh tế khó khăn”.

Trong bài phát biểu trước đoàn ngoại giao ngày 9 tháng Giêng, Leo nhắc lại lời kêu gọi tôn trọng “ý chí của người dân Venezuela” và nỗ lực “bảo vệ nhân quyền và quyền công dân của tất cả mọi người, bảo đảm một tương lai ổn định và hòa hợp”.

---

Source:Independent Catholic News

Pope Leo XIV Meets Venezuelan Opposition Leader María Corina Machado

 

Theo một báo cáo mới từ tổ chức vận động Kitô giáo phi đảng phái Open Doors, Nigeria là một trong những quốc gia nguy hiểm nhất thế giới đối với Kitô hữu.

Quốc gia này đứng thứ bảy trong Danh sách Theo dõi Thế giới năm 2026 của Open Doors, một bảng xếp hạng thường niên gồm 50 quốc gia nơi người Kitô hữu phải đối mặt với sự bức hại nhiều nhất.

Tổ chức này chấm điểm tổng thể cho mỗi quốc gia dựa trên mức độ đàn áp và bạo lực mà người Kitô hữu phải đối mặt. Năm nay, Nigeria đạt 89 điểm trên thang điểm 100, tăng từ 88 điểm năm 2025. Quốc gia này xếp thứ 12 trong danh sách năm 2020 với 80 điểm, nhưng đã leo lên thứ hạng cao hơn kể từ đó. Nigeria cũng xếp thứ bảy vào năm 2024 và 2025.

Bắc Hàn đứng đầu danh sách, tiếp theo là Somalia, Yemen, Sudan và Eritrea.

Những phát hiện trong báo cáo được đưa ra sau khi Hoa Kỳ tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào các chiến binh Nhà nước Hồi giáo ở bang Sokoto phía tây bắc Nigeria vào ngày Giáng Sinh, sau nhiều tuần Tổng thống Trump và những người khác chỉ trích chính phủ nước này vì đã không kiềm chế được việc tấn công vào người Kitô giáo.

Khu vực này đã chứng kiến bạo lực gia tăng trong những tháng gần đây, các nhà phân tích cho rằng nó ảnh hưởng đến cả Kitô hữu, chiếm đa số ở miền nam, và người Hồi giáo, chiếm đa số ở miền bắc. Chính phủ Nigeria trước đây đã tuyên bố rằng người dân thuộc nhiều tín ngưỡng, không chỉ riêng người Kitô giáo, đã phải chịu các cuộc tấn công từ các nhóm cực đoan trong nước.

Theo báo cáo, Nigeria đang “bị bao vây bởi sự kết hợp nghiêm trọng giữa xung đột sắc tộc-tôn giáo, chủ nghĩa cực đoan Hồi giáo, quản trị yếu kém và tội phạm có tổ chức.”

Báo cáo cho biết trong số 4.849 người Kitô hữu bị giết vì lý do liên quan đến tôn giáo trong khoảng thời gian từ ngày 1 tháng 10 năm 2024 đến ngày 20 tháng 9 năm 2025, giai đoạn mà tổ chức Open Doors đã phân tích, có 3.490 người ở Nigeria - tăng so với 3.100 người của năm trước đó.

Báo cáo dẫn chứng vụ thảm sát hơn 200 người hồi tháng 6 do các phần tử cực đoan gây ra tại một cộng đồng nông dân theo đạo Kitô.

“Trong một sự việc duy nhất vào tháng 6 năm 2025, cộng đồng nông dân theo đạo Kitô ở Yelwata thuộc bang Benue đã bị các phần tử cực đoan người Fulani tấn công suốt bốn giờ,” báo cáo cho biết.

“Họ đã bắn hoặc thiêu sống hơn 200 người, chủ yếu là phụ nữ và trẻ em. Quân đội hầu như không có phản ứng gì.”

Theo tổ chức Open Doors, sự bức hại Kitô giáo diễn ra nghiêm trọng nhất ở miền bắc Nigeria, nơi mà tổ chức này cho rằng “các phần tử Hồi giáo cực đoan hoạt động mà không bị trừng phạt”. Kitô hữu, đặc biệt là những người cải đạo từ đạo Hồi, sống ở các bang do luật Hồi giáo cai trị, đang đối mặt với nguy cơ rất lớn, tổ chức này cho biết.

Tuy nhiên, các chuyên gia và cư dân đã nói với hãng tin AP rằng, mặc dù một số vụ tấn công ở khu vực đó nhắm vào Kitô hữu, nhưng bất cứ ai cũng có thể trở thành nạn nhân bất kể tín ngưỡng hay xuất thân của họ.

Trong khi đó, dữ liệu từ hai nguồn phi đảng phái, Dự án Dữ liệu Sự kiện và Địa điểm Xung đột Vũ trang, gọi tắt là ACED có trụ sở tại Mỹ và Hội đồng Quan hệ Đối ngoại, cho thấy rằng Kitô hữu thường là mục tiêu trong một tỷ lệ nhỏ các vụ tấn công có vẻ như xuất phát từ tôn giáo ở một số bang phía bắc, theo AP đưa tin. Nhưng các số liệu và phân tích cũng chỉ ra rằng hầu hết nạn nhân của bạo lực nói chung trên khắp miền bắc là người Hồi giáo.

Mặc dù chính phủ Nigeria không phủ nhận việc người Kitô hữu bị giết hại, nhưng họ đã bác bỏ những cáo buộc cho rằng các phần tử cực đoan đang tấn công một cách có hệ thống vào người Kitô hữu, gọi đó là “sự xuyên tạc nghiêm trọng thực tế”.

Chính phủ tuyên bố rằng “những kẻ khủng bố tấn công tất cả những ai bác bỏ ý thức hệ giết người của chúng.”

---

Source:Newsweek

Nigeria’s Christian Persecution Score Rises

 

1. Tổng thống Trump nói với POLITICO: ‘Đã đến lúc tìm kiếm một nhà lãnh đạo mới ở Iran’

Tổng thống Trump hôm thứ Bảy đã kêu gọi chấm dứt 37 năm cầm quyền của Ayatollah Ali Khamenei.

“Đã đến lúc tìm kiếm một ban lãnh đạo mới ở Iran,” Tổng thống Trump nói với POLITICO, khi các cuộc biểu tình lan rộng kêu gọi chấm dứt chế độ dường như đã lắng xuống.

Hàng ngàn người biểu tình trên khắp đất nước đã thiệt mạng trong ba tuần qua, khiến Tổng thống Trump liên tục đe dọa can thiệp quân sự. Hôm thứ Ba, Tổng thống Trump kêu gọi người dân Iran tiếp tục biểu tình và “kiểm soát các thể chế”, nói rằng “sự giúp đỡ đang đến”.

Ngày hôm sau, tổng thống đột ngột thay đổi lập trường, tuyên bố ông đã được thông báo rằng các vụ giết người đã chấm dứt.

“Quyết định sáng suốt nhất mà ông ấy từng đưa ra là không treo cổ hơn 800 người cách đây hai ngày”, Tổng thống Trump nói hôm thứ Bảy khi được hỏi về quy mô của một chiến dịch quân sự tiềm năng của Mỹ tại Iran.

Những bình luận của Tổng thống Trump được đưa ra ngay sau khi tài khoản X của Khamenei đăng tải một loạt thông điệp thù địch nhắm vào Tổng thống Trump, cáo buộc tổng thống Mỹ phải chịu trách nhiệm về bạo lực và bất ổn chết người ở Iran.

Lãnh tụ Khamenei viết: “Chúng tôi kết luận Tổng thống Mỹ có tội vì những thương vong, thiệt hại và lời vu khống mà ông ta gây ra cho dân tộc Iran.”

Trong một bài đăng khác, ông nói rằng Tổng thống Trump đã xuyên tạc các nhóm bạo lực khi cho rằng chúng đại diện cho người dân Iran, gọi đó là “một lời vu khống kinh khủng”.

Sau khi đọc các bài đăng, Tổng thống Trump nói rằng giới cầm quyền Tehran dựa vào đàn áp và bạo lực để cai trị. “Tội lỗi của ông ta, với tư cách là lãnh đạo một quốc gia, là sự tàn phá hoàn toàn đất nước và sử dụng bạo lực ở mức độ chưa từng thấy trước đây”, Tổng thống Trump nói. “Để duy trì hoạt động của đất nước — dù hoạt động đó ở mức độ rất thấp — giới lãnh đạo nên tập trung vào việc điều hành đất nước một cách đúng đắn, giống như tôi làm với Hoa Kỳ, chứ không phải giết hại hàng ngàn người để duy trì quyền lực.”

“Lãnh đạo là về sự tôn trọng, chứ không phải là nỗi sợ hãi và cái chết,” Tổng thống Trump nói thêm.

Cuộc trao đổi này làm nổi bật sự leo thang trong lời lẽ giữa Washington và Tehran vào thời điểm bất ổn của khu vực, và khi Khamenei mới đây đã có bài phát biểu công khai tuyên bố rằng “dân tộc Iran đã đánh bại nước Mỹ”.

Tổng thống Trump còn đi xa hơn về mặt cá nhân, lên án Khamenei và hệ thống chính trị của Iran.

“Ông ta là một kẻ bệnh hoạn, đáng lẽ ông ta nên điều hành đất nước một cách đúng đắn và ngừng giết người,” Tổng thống Trump nói. “Đất nước của ông ta là nơi tồi tệ nhất trên thế giới vì sự lãnh đạo yếu kém.”

Các quan chức Iran chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức khi được yêu cầu bình luận.

[Politico: Trump to POLITICO: ‘It’s time to look for new leadership in Iran’]

2. Lãnh tụ Khamenei gọi Tổng thống Trump là “tội phạm” và nói “hàng ngàn” người đã thiệt mạng trong các cuộc biểu tình ở Iran.

Hôm thứ Bảy, Ayatollah Ali Khamenei đã gọi Tổng thống Trump là một tên “tội phạm” vì đã công khai ủng hộ các cuộc biểu tình đang lan rộng khắp Iran, cáo buộc Hoa Kỳ kích động bạo lực và nói rằng các đặc vụ Mỹ đã “sát hại hàng ngàn người”, theo một bản tin phát sóng của nhà nước và các bài đăng trên mạng xã hội của ông.

Các nhà hoạt động và các nhóm nhân quyền đã báo cáo rằng số người chết trong cuộc bất ổn kéo dài khoảng ba tuần qua cũng lên tới vài ngàn người, chủ yếu là do chính phủ Iran đàn áp bạo lực những người biểu tình. Hãng thông tấn Human Rights Activists News Agency có trụ sở tại Mỹ đã đưa ra con số thương vong khoảng 3.095 người, bao gồm cả người biểu tình và những người có liên hệ với chính phủ, cũng như hàng ngàn người bị bắt giữ.

Những phát ngôn của Khamenei được đưa ra một ngày sau khi Tổng thống Trump ca ngợi quyết định của chính phủ Iran về việc được tường trình đã hủy bỏ “vụ hành quyết hơn 800 người”. Những phát ngôn đó được đưa ra sau vài ngày Tổng thống Trump cảnh báo rằng Mỹ có thể tấn công quân sự vào Iran nếu nước này giết hại người biểu tình trong các cuộc biểu tình chống chính phủ lan rộng.

Tình trạng bất ổn ở Iran lại bùng phát vào cuối tháng 12, nhưng không giống như các cuộc biểu tình gần đây khác trong nước, các cuộc biểu tình mới nhất bắt nguồn từ các thương nhân tức giận vì sự hỗn loạn kinh tế. Đồng rial đã giảm giá mạnh, lạm phát tăng vọt, và chi phí sinh hoạt vượt quá khả năng chi trả của nhiều người, khiến hàng ngàn người dân ở khắp các vùng miền và tầng lớp kinh tế xuống đường biểu tình trên cả nước.

Chính phủ Iran đã cắt mạng internet và đường dây điện thoại vào đầu tháng này, một chiến thuật mà họ đã sử dụng nhiều lần trong những năm qua, làm gia tăng lo ngại về bạo lực đối với người biểu tình. Hãng thông tấn AP đưa tin rằng một số người Iran cho biết việc nhắn tin qua điện thoại di động đã được khôi phục gần đây, cũng như một số dịch vụ internet hạn chế.

Việc chính phủ thừa nhận số lượng lớn người chết là điều đáng chú ý đối với một chế độ thường xem nhẹ các cuộc biểu tình, bắt giữ và thương vong.

Theo hãng tin AP, trong bài phát biểu được phát sóng trên truyền hình nhà nước hôm thứ Bảy, Khamenei nói rằng “tổng thống Mỹ đã trực tiếp đưa ra những nhận xét, khuyến khích những kẻ gây rối tiếp tục hành động”, ám chỉ đến những người biểu tình.

Sau đó, ông giải thích rằng chính phủ Iran coi Tổng thống Trump là một “tội phạm” do “thương vong và thiệt hại, và vì những cáo buộc chống lại quốc gia Iran.”

Lãnh đạo tối cao của Iran cũng bày tỏ quan điểm tương tự trên tài khoản X của mình hôm thứ Bảy, viết rằng: “Cuộc nổi loạn gần đây do Mỹ dàn dựng. Mỹ đã lên kế hoạch và hành động. Mục tiêu của Mỹ là nuốt chửng Iran.” Nhiều người biểu tình và người Iran ở nước ngoài nhấn mạnh rằng sự thay đổi ở Iran cần phải đến từ bên trong và do người Iran lãnh đạo, trong khi một số ít hơn bày tỏ hy vọng về sự can thiệp của Mỹ và sự trở về của Thái tử Reza Pahlavi, người đã sống lưu vong ở Mỹ hơn bốn thập niên.

Trong một bài đăng khác, Khamenei nói thêm rằng “các đặc vụ của Mỹ và chế độ Zionist đã phạm những tội ác tàn bạo trong cuộc nổi loạn này. Chúng đã phá hoại 250 đền thờ Hồi giáo và hơn 250 trung tâm giáo dục và khoa học. Chúng đã làm hư hại lưới điện, ngân hàng và các cơ sở chăm sóc sức khỏe. Chúng đã sát hại hàng ngàn người.”

Tổng thống Trump đã nhiều lần nêu lên khả năng Mỹ hành động quân sự chống lại Iran và thường xuyên đăng tải thông tin về tình hình bất ổn ở đó trên các tài khoản mạng xã hội của mình. Tuy nhiên, tuần này ông đã thay đổi giọng điệu một chút, lùi bước khỏi hành động quân sự sắp xảy ra, nói với các phóng viên hôm thứ Sáu rằng quyết định này là của riêng ông. “Không ai thuyết phục được tôi. Tôi tự thuyết phục chính mình”, ông nói, thêm rằng động thái rõ ràng của Iran trong việc hủy bỏ các vụ hành quyết đã được lên kế hoạch “đã có tác động lớn”.

Chính quyền Iran đã nhiều lần đổ lỗi cho Mỹ và Israel về việc kích động bất ổn trong nước. Đầu tháng này, Bộ Ngoại giao Iran đã ra tuyên bố lên án “những phát ngôn can thiệp và lừa dối của các quan chức Mỹ về tình hình nội bộ của Iran, mô tả chúng như một dấu hiệu rõ ràng cho thấy Washington tiếp tục thái độ thù địch đối với quốc gia vĩ đại Iran”.

Cùng lúc đó, Mohammad Movahedi Azad, tổng công tố Iran, cảnh báo rằng những người biểu tình sẽ bị coi là “kẻ thù của Chúa” hay mohareb, một tội danh có thể bị tử hình, theo hãng tin AP.

[Newsweek: Khamenei Calls Trump a ‘Criminal,’ Says ‘Thousands’ Dead From Iran Protests]

3. Tổng thống Macron tuyên bố Pháp hiện cung cấp 2/3 thông tin tình báo cho Ukraine, thay thế cho Mỹ.

Hôm nay, Tổng thống Emmanuel cho biết Pháp đã vào cuộc để lấp đầy khoảng trống về thông tin tình báo do Mỹ rút khỏi Ukraine.

Ông Macron cho biết: “Trước đây, Ukraine phụ thuộc rất nhiều vào năng lực tình báo của Mỹ, với phần lớn (do Mỹ cung cấp) cách đây một năm, nhưng trong năm qua, hai phần ba năng lực này do Pháp cung cấp.”

Thật khó để định lượng những con số cụ thể như vậy về việc chia sẻ thông tin tình báo. Tuy nhiên, tuyên bố của Macron mang tính biểu tượng cho mong muốn rộng lớn hơn của Âu Châu trong việc xây dựng một chính sách đối ngoại độc lập, thậm chí mở rộng đến cả chiến tranh. Tuyên bố này được đưa ra chỉ chưa đầy một năm sau khi Ông Donald Trump trở lại nắm quyền tổng thống Mỹ, trong thời gian đó, cựu nhà phát triển bất động sản này đã phá vỡ phần lớn thiện chí làm nền tảng cho liên minh xuyên Đại Tây Dương.

[Kyiv Independent: Macron claims France now provides 2/3 of Ukraine's intelligence, replacing U.S.]

4. “Nga đang chuẩn bị các cuộc tấn công quy mô lớn mới,” Tổng thống Zelenskiy nói.

Ngày 16 tháng Giêng, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy tuyên bố rằng Nga đang chuẩn bị một làn sóng tấn công quy mô lớn mới nhằm vào Ukraine trong bối cảnh nước này đang phải vật lộn với cuộc khủng hoảng năng lượng ngày càng trầm trọng.

“Các báo cáo tình báo của chúng tôi cho thấy Nga đang chuẩn bị các cuộc tấn công quy mô lớn mới”, Tổng thống Zelenskiy nói trong bài phát biểu tối hôm đó. Ông nói thêm rằng Ukraine đang phối hợp chặt chẽ với các đồng minh và kêu gọi tiếp tục hỗ trợ quân sự, đặc biệt là các hệ thống phòng không và hỏa tiễn.

“ Chúng tôi đang nói chuyện thẳng thắn với các đối tác của mình — cả về hỏa tiễn phòng không và các hệ thống mà chúng tôi rất cần,” Tổng thống Zelenskiy nói. “Nguồn cung không đủ. Chúng tôi đang cố gắng đẩy nhanh tiến độ, và điều quan trọng là các đối tác của chúng tôi phải lắng nghe chúng tôi.”

Cảnh báo này được đưa ra trong bối cảnh Ukraine đang đối mặt với cuộc khủng hoảng năng lượng ngày càng trầm trọng sau các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa liên tiếp của Nga vào lưới điện quốc gia. Các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng đã khiến hàng triệu người dân trên khắp đất nước, bao gồm cả thủ đô, không có điện và sưởi ấm ổn định trong điều kiện nhiệt độ mùa đông giá rét.

Tại Kyiv và các thành phố lớn khác, nhiệt độ vẫn duy trì ở mức dưới 0 độ C, với nhiệt độ tối đa khó có thể vượt quá -10 độ C (14 độ F). Hệ thống sưởi đã được giảm thiểu ở nhiều khu vực, trong khi tình trạng mất điện đột xuất thường xuyên đã hạn chế khả năng tìm kiếm các nguồn sưởi ấm thay thế của người dân.

Tổng thống Zelenskiy cũng kêu gọi tăng cường áp lực quốc tế lên Nga, cho rằng sự im lặng toàn cầu chỉ kéo dài cuộc chiến.

“Điều quan trọng là thế giới không được im lặng về vấn đề này,” ông nói. “Chiến tranh không thể kết thúc nếu không có áp lực. Và chính vì áp lực không đủ nên người Nga mới làm tất cả những điều này.”

Theo Cơ quan An ninh Ukraine, kể từ tháng 10 năm 2025, lực lượng Nga đã tấn công vào 11 nhà máy thủy điện, 45 nhà máy nhiệt điện kết hợp lớn, 49 nhà máy nhiệt điện và 151 trạm biến áp điện trên khắp cả nước.

[Kyiv Independent: 'Russia is preparing new massive attacks,' Zelensky says]

5. Nga sẽ bàn giao Mariupol đang bị tạm chiếm cho các đơn vị Akhmat của Chechnya như một “khoản thanh toán” cho lòng trung thành — lực lượng du kích báo cáo về việc có thêm quân tiếp viện.

Theo các báo cáo, chính quyền Nga đang lên kế hoạch chuyển giao quyền kiểm soát thành phố Mariupol bị tạm chiếm cho các đơn vị “Akhmat” của người Chechnya để đổi lấy lòng trung thành của giới lãnh đạo Chechnya. Nhóm du kích thân Ukraine Atesh cho biết thêm lực lượng Chechnya đang được điều động vào thành phố để hoàn toàn độc chiếm ảnh hưởng của họ đối với các nguồn tài nguyên địa phương.

Mariupol bị tạm chiếm vào năm 2022 sau các cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào thường dân. Trong thời gian bao vây, máy bay Nga đã thả bom xuống Nhà hát Kịch, nơi thường dân đang trú ẩn. Ước tính cho thấy có khoảng 300-600 thường dân thiệt mạng chỉ trong cuộc tấn công đó. Tổng số người chết trong thành phố vẫn chưa được xác định chắc chắn, nhưng một số nguồn tin cho rằng con số này lên tới hơn 60.000 người.

“Các đặc vụ của ATESH tại Mariupol bị tạm chiếm đã nhận được thông tin đáng tin cậy rằng Mạc Tư Khoa có kế hoạch chuyển giao toàn bộ thành phố và khu vực xung quanh cho các đơn vị Chechnya kiểm soát”, nhóm này báo cáo.

Các nguồn tin từ phe đối lập cho biết mối quan tâm chính của người Chechnya nằm ở năng lực công nghiệp của Mariupol, mặc dù phần lớn trong số đó đã bị phá hủy.

Cư dân ngày càng báo cáo thấy nhiều binh lính da trắng đeo phù hiệu “Akhmat” lái những chiếc SUV đắt tiền không có biển số hoặc có giấy ghi danh giả.

Tờ Atesh nhận định rằng hành vi trơ trẽn này phản ánh sự tự tin của họ vào việc được miễn trừ trách nhiệm và vị thế của họ như những “chủ nhân” mới của thành phố.

“Chúng tôi theo dõi sát sao vị trí của những 'doanh nhân' mặc đồng phục này và theo dõi lộ trình của những chiếc xe sang trọng của họ,” phong trào du kích nhấn mạnh.

Lực lượng du kích ATESH tiến hành các hoạt động phá hoại và tình báo bên trong nước Nga. Nhóm này tấn công vào hậu cần quân sự, trang thiết bị và các cuộc di chuyển của quân đội, nhằm mục đích phá vỡ chuỗi cung ứng của Nga và làm chậm các hoạt động trên tiền tuyến.

[Kyiv Independent: Russia to hand occupied Mariupol to Chechen Akhmat units as “payment” for loyalty — partisans report new forces arriving]

6. Nga sẽ tận dụng việc Tổng thống Trump “thâu tóm” Greenland để bành trướng ở Bắc Cực.

Điện Cẩm Linh cho biết họ đang theo dõi sát sao tình hình “bất thường” xung quanh vùng lãnh thổ tự trị Greenland của Đan Mạch, khi các đồng minh NATO Âu Châu điều động lực lượng đến hòn đảo Bắc Cực này để tập trận quân sự, thể hiện sự đoàn kết chống lại nỗ lực hung hăng của Tổng thống Donald Trump nhằm giành quyền kiểm soát hòn đảo này cho Washington.

Nga tuyên bố sẽ tăng cường năng lực phòng thủ và cơ sở hạ tầng ở Bắc Cực, đồng thời gọi các cuộc tập trận của NATO là hành động khiêu khích, bác bỏ tuyên bố của Tổng thống Trump rằng Mạc Tư Khoa hoặc Trung Quốc cuối cùng sẽ kiểm soát Greenland nếu Mỹ không làm vậy.

Tổng thống Trump nói rằng Mỹ cần Greenland vì nó rất quan trọng đối với an ninh quốc gia và NATO cũng sẽ được lợi nếu có nó.

Tranh chấp về Greenland đe dọa làm rạn nứt liên minh NATO, nền tảng của an ninh xuyên Đại Tây Dương thời hậu Thế chiến II. Tòa Bạch Ốc đã từ chối loại trừ khả năng hành động quân sự để giành quyền kiểm soát Greenland trong một chiến dịch gây áp lực nhằm buộc Đan Mạch đồng ý nhượng lại lãnh thổ này. Sự chia rẽ trong NATO là một thắng lợi chiến lược lớn đối với Nga, ở Ukraine và rộng hơn là ở Âu Châu.

Điều này cũng phản ánh sự dịch chuyển của trật tự toàn cầu, bị đảo lộn bởi Tổng thống Trump và “Học thuyết Donroe” mới của ông, một sự tái hiện của Học thuyết Monroe thế kỷ 19 khẳng định bá quyền của Mỹ đối với Tây bán cầu. Tổng thống Trump, như đã thấy với việc bắt giữ nhà lãnh đạo Venezuela Nicolas Maduro, coi sức mạnh cứng rắn, chứ không phải luật lệ, mới là trọng tài thực sự của trật tự thế giới.

“Tình hình này rất bất thường—thậm chí tôi có thể nói là đặc biệt nghiêm trọng xét từ góc độ luật pháp quốc tế,” phát ngôn viên Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov cho biết sáng thứ Sáu, ban đầu bằng tiếng Nga, theo hãng thông tấn nhà nước TASS.

Ông Peskov cho biết: “Tổng thống Trump đã nói rằng luật pháp quốc tế không phải là ưu tiên hay có ý nghĩa gì đối với ông ấy cả. Do đó, tình hình đang diễn biến theo một hướng khác. Cùng với toàn thế giới, chúng ta sẽ theo dõi xem hướng đó là gì.”

Ông Peskov cũng cho biết tình hình ở Greenland “rất mâu thuẫn”, lưu ý đến việc Mỹ đang thúc đẩy giành quyền kiểm soát từ Đan Mạch, có thể thông qua việc mua lại hòn đảo có vị trí chiến lược quan trọng này, bất chấp việc các nhà lãnh đạo ở cả Nuuk và Copenhagen đã nhiều lần bác bỏ ý tưởng này. Ông Peskov nói: “Chúng tôi xuất phát từ giả định rằng Greenland là lãnh thổ của Vương quốc Đan Mạch”.

Greenland có tầm quan trọng chiến lược đối với Hoa Kỳ chủ yếu vì vị trí địa lý của nó rất quan trọng cho việc phát hiện hỏa tiễn cảnh báo sớm và giám sát không gian, nằm gần các tuyến đường biển Bắc Cực đang hình thành, và mang lại tiềm năng tiếp cận các nguồn tài nguyên thiên nhiên quan trọng - nhưng phần lớn chưa được khai thác - bao gồm các khoáng sản quan trọng và các nguyên tố đất hiếm, cũng như các trữ lượng dầu khí tiềm năng.

Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết “tất cả các đồng minh” đều đồng ý rằng an ninh Bắc Cực là “ưu tiên hàng đầu” vì băng tan đồng nghĩa với việc các tuyến đường biển đang mở ra và có nguy cơ gia tăng hoạt động của Nga và Trung Quốc. Ông lưu ý rằng trong số tám cường quốc Bắc Cực, bảy cường quốc là thành viên của NATO.

Ông Rutte nói: “Chúng ta phải hợp tác để bảo đảm Bắc Cực luôn an toàn”, đồng thời cho biết thêm rằng đang có những cuộc thảo luận về các biện pháp thiết thực mà các đồng minh NATO có thể sử dụng để tăng cường an ninh trong khu vực.

Hôm thứ Năm, khi quân đội Đan Mạch và các đồng minh NATO khác bắt đầu đến Greenland để tham gia các cuộc tập trận mang tên Chiến dịch Arctic Endurance, phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova gọi đây là “một hành động khiêu khích khác” của các cường quốc phương Tây trong khu vực và cảnh báo về “những hậu quả nghiêm trọng”.

Bà Zakharova nói: “Điều quan trọng là phải hiểu rằng bất kỳ nỗ lực nào nhằm phớt lờ lợi ích của Nga ở Bắc Cực, đặc biệt là trong lĩnh vực an ninh, sẽ không thể không bị đáp trả và sẽ gây ra những hậu quả sâu rộng”.

“Đất nước chúng ta sẽ tiếp tục kiên quyết bảo vệ lập trường của mình trong khu vực nhằm bảo đảm sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững, bảo tồn môi trường tự nhiên, di sản văn hóa và lối sống truyền thống của các dân tộc bản địa.”

“Chúng ta sẽ tiếp tục theo đuổi mục tiêu tăng cường chủ quyền quốc gia ở khu vực Bắc Cực, trước hết là năng lực quốc phòng của chính chúng ta và cơ sở hạ tầng của Tuyến đường biển phía Bắc.”

Bà cũng nói rằng “chúng tôi đồng ý với lập trường của Trung Quốc về việc không thể chấp nhận những lời ám chỉ” đến hoạt động của Nga và Trung Quốc xung quanh Greenland và ở Bắc Cực như là “nguyên nhân gây ra sự leo thang hiện nay”.

Vào tháng 10, Bộ trưởng Quốc phòng Na Uy Tore Sandvik cảnh báo rằng Nga đang tăng cường sự hiện diện tại một căn cứ ở Vòng Bắc Cực, bao gồm cả vũ khí hạt nhân nhắm vào Mỹ.

“Nga đang tăng cường lực lượng trên bán đảo Kola… nơi đặt một trong những kho vũ khí hạt nhân lớn nhất thế giới,” Sandvik nói với tờ The Daily Telegraph của Anh. “Chúng không chỉ hướng về Na Uy, mà còn hướng về Anh và qua cực về phía Canada và Mỹ”.

“Chúng tôi là tai mắt của NATO trong khu vực này, và chúng tôi thấy rằng họ đang thử nghiệm các loại vũ khí mới, ví dụ như hỏa tiễn siêu thanh, và họ đang thử nghiệm ngư lôi hạt nhân và đầu đạn hạt nhân”, ông tiếp tục.

Nga đặt các kho vũ khí hạt nhân trên bán đảo Kola cùng với Hạm đội phương Bắc, được thành lập vào năm 1733.

Sandvik lập luận rằng trong trường hợp xảy ra chiến tranh với NATO, Nga có khả năng sẽ tấn công vào eo biển Bear Gap, ngăn cách đảo Svalbard với đất liền Na Uy, cùng với eo biển GIUK Gap nằm giữa Anh, Iceland và Greenland.

“Putin cần thiết lập hệ thống phòng thủ Bastion. Ông ấy cần kiểm soát eo biển Bear Gap để bảo đảm có thể sử dụng tàu ngầm và Hạm đội phương Bắc. Và ông ấy muốn ngăn chặn các đồng minh [NATO] tiếp cận eo biển GIUK Gap,” Sandvik nói.

[Newsweek: Russia Eyes Trump’s ‘Extraordinary’ Greenland Grab, Plots Arctic Expansion]

7. Tổng thống Trump đề xuất áp thuế đối với các quốc gia phản đối tham vọng Greenland của ông.

Ngày 16 tháng Giêng, Tổng thống Donald Trump gợi ý rằng ông có thể áp thuế đối với các quốc gia không ủng hộ yêu sách của ông về Greenland.

“Tôi có thể áp thuế lên các quốc gia nếu họ không hợp tác với Greenland, bởi vì chúng ta cần Greenland cho an ninh quốc gia. Vì vậy, tôi có thể làm điều đó”, Tổng thống Trump nói tại Tòa Bạch Ốc khi nhắc đến những lời đe dọa trước đây của ông về việc áp thuế đối với dược phẩm Âu Châu.

Kể từ khi trở lại nắm quyền vào tháng Giêng, Tổng thống Trump đã nhiều lần tuyên bố chủ quyền đối với Greenland, hòn đảo bán tự trị của Đan Mạch đóng vai trò chiến lược trong việc tiếp cận khu vực Bắc Cực. Tổng thống Trump cũng thường xuyên sử dụng thuế quan như một công cụ gây áp lực về địa chính trị.

Trong khi chính quyền Đan Mạch và Greenland bác bỏ lời đề nghị mua đảo của Washington, Tòa Bạch Ốc vẫn không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực, bất chấp việc Đan Mạch là đồng minh của NATO.

Đầu tuần này, các quan chức cao cấp của Mỹ, bao gồm Phó Tổng thống JD Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio, đã gặp gỡ các quan chức Đan Mạch và Greenland, nhưng các cuộc đàm phán đã không đạt được bước đột phá nào.

Trong khi đó, các nhóm nhỏ binh lính Âu Châu bắt đầu đến Greenland khi các đồng minh Âu Châu lên tiếng ủng hộ toàn vẹn lãnh thổ của Đan Mạch và Greenland.

Trước đây, Tổng thống Trump từng cáo buộc Copenhagen không đầu tư đủ vào an ninh của hòn đảo và tuyên bố rằng, nếu Mỹ không giành quyền kiểm soát Greenland, Nga và Trung Quốc sẽ làm điều đó.

Ngược lại, các đồng minh Âu Châu cảnh báo rằng bất kỳ nỗ lực nào của Mỹ nhằm chiếm giữ hòn đảo bằng vũ lực đều có thể dẫn đến sự đổ vỡ trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương và sự kết thúc của NATO.

Tầm quan trọng chiến lược của Greenland ngày càng tăng khi băng ở Bắc Cực tan chảy, mở ra các tuyến đường vận chuyển mới và tăng khả năng tiếp cận các nguồn tài nguyên khoáng sản. Hòn đảo này, nơi sinh sống của khoảng 56.000 người, hiện đã có một căn cứ quân sự của Mỹ.

[Kyiv Independent: Trump floats tariffs on countries opposing his Greenland ambitions]

8. Ukraine cảnh báo Nga đang lên kế hoạch tấn công nguồn cung cấp điện cho các nhà máy điện hạt nhân, đồng thời yêu cầu IAEA hành động.

Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha đã kêu gọi Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế và các cường quốc hàng đầu thế giới can thiệp sau khi các cơ quan tình báo phát hiện kế hoạch của Nga nhằm tấn công các trạm biến áp cung cấp điện cho các cơ sở hạt nhân của Ukraine.

“Mạc Tư Khoa không hề biết đến giới hạn nào trong mục tiêu diệt chủng của mình nhằm tước đoạt điện của người dân Ukraine trong mùa đông giá rét”, Sybiha viết trên nền tảng mạng xã hội X.

Tổng cục Tình báo Ukraine báo cáo hồi ngày 17 Tháng Giêng rằng Nga đang xem xét các cuộc tấn công vào các trạm biến áp phục vụ các nhà máy điện hạt nhân của Ukraine như một biện pháp gây áp lực để buộc Kyiv chấp nhận những yêu cầu không thể chấp nhận được. Ngoại trưởng Ukraine cho biết nước này đang chia sẻ dữ liệu tình báo này với các đối tác, đồng thời cảnh báo về những hậu quả thảm khốc có thể xảy ra.

“Đã đến lúc thế giới, bao gồm cả IAEA và các cường quốc toàn cầu coi trọng an toàn hạt nhân, phải lên tiếng và đưa ra những cảnh báo rõ ràng cho Mạc Tư Khoa, buộc nước này phải từ bỏ những kế hoạch liều lĩnh như vậy”, Sybiha nói.

Sau cuộc gặp với nhà lãnh đạo cơ quan tình báo Oleh Ivashchenko, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy xác nhận rằng Nga đang chuẩn bị các cuộc tấn công tiếp theo vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine, bao gồm cả các cơ sở phục vụ các nhà máy điện hạt nhân.

Lời cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh Ukraine đang phải đối mặt với một mùa đông nữa dưới các cuộc tấn công quy mô lớn của Nga vào lưới điện nước của nước này.

[Kyiv Independent: Ukraine warns Russia planning strikes on nuclear plant power supplies, demands IAEA action]

9. Trung Quốc đưa ra cảnh báo mới về Greenland đối với chính quyền Tổng thống Trump.

Trung Quốc cảnh báo Hoa Kỳ không nên sử dụng các quốc gia khác làm “cái cớ” cho tham vọng của mình ở Greenland, khẳng định các hoạt động của nước này ở Bắc Cực tuân thủ luật pháp quốc tế và nhằm mục đích thúc đẩy hòa bình và ổn định.

Tuyên bố của phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Mao Ninh được đưa ra sau khi Tổng thống Trump tái khẳng định nỗ lực của Mỹ trong việc giành lại Greenland, một vùng lãnh thổ bán tự trị của Đan Mạch, một đồng minh của NATO. Hôm Chúa Nhật, trên chuyên cơ Air Force One, Tổng thống Trump nói với các phóng viên rằng Washington phải “chiếm lấy Greenland” để ngăn Nga hoặc Trung Quốc giành quyền kiểm soát, đồng thời cho biết ông muốn “đạt được một thỏa thuận” nhưng vẫn khẳng định, “bằng cách này hay cách khác, chúng ta sẽ có Greenland”.

Căng thẳng đã leo thang trong tháng này giữa Washington, Copenhagen và Nuuk khi Tòa Bạch Ốc cân nhắc các phương án — bao gồm cả việc sử dụng vũ lực — để chiếm hòn đảo rộng lớn ở Bắc Cực. Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen đã cảnh báo rằng việc Mỹ tiếp quản sẽ đánh dấu sự kết thúc của NATO. Thủ tướng Greenland Jens-Frederik Nielsen và các nhà lãnh đạo của bốn đảng khác đã đưa ra một tuyên bố chung hôm thứ Sáu khẳng định rằng tương lai của hòn đảo “phải do người dân quyết định” và kêu gọi Mỹ chấm dứt thái độ “khinh thường” đối với lãnh thổ này.

Trung Quốc, quốc gia tự tuyên bố là “quốc gia cận Bắc Cực” vào năm 2018, đã tìm cách gia tăng ảnh hưởng trong khu vực thông qua Sáng kiến Vành đai và Con đường và kế hoạch xây dựng “Con đường Tơ lụa Bắc Cực”. Khi được hỏi hôm thứ Hai về tuyên bố của Mỹ rằng Greenland phải bị chiếm để ngăn chặn sự kiểm soát của Trung Quốc và Nga, bà Mao cho biết các hoạt động của Bắc Kinh ở Bắc Cực “phù hợp với luật pháp quốc tế” và tập trung vào “hòa bình, ổn định và phát triển bền vững”. Bà không nêu chi tiết các hoạt động đó.

“Quyền và tự do của tất cả các quốc gia trong việc tiến hành các hoạt động ở Bắc Cực theo đúng luật pháp cần được tôn trọng đầy đủ”, bà Mao nói, mà không trực tiếp đề cập đến Greenland. “Mỹ không nên theo đuổi lợi ích riêng của mình bằng cách lấy các quốc gia khác làm cái cớ”. Bà nói thêm rằng “Vấn đề Bắc Cực liên quan đến lợi ích chung của cộng đồng quốc tế”.

Các nỗ lực ngoại giao vẫn tiếp tục khi các phái viên của Đan Mạch và Greenland chuẩn bị cho các cuộc đàm phán tại Washington trong tuần này. Các thượng nghị sĩ Mỹ cũng đang lên kế hoạch thăm Đan Mạch trong bối cảnh căng thẳng gia tăng về chiến lược Bắc Cực của chính quyền.

Tổng thống Trump đã nhiều lần lập luận rằng việc sáp nhập Greenland sẽ củng cố an ninh quốc gia của Mỹ và ngăn chặn các đối thủ như Trung Quốc và Nga giành được chỗ đứng chiến lược ở Bắc Cực. Vị trí của hòn đảo mang lại những lợi thế quân sự, bao gồm khả năng phòng thủ hỏa tiễn và radar được mở rộng, cũng như tiếp cận các tuyến đường vận chuyển đang mở ra khi băng ở vùng cực tan chảy. Tổng thống Trump coi động thái này là cần thiết để duy trì ảnh hưởng của Mỹ trong một khu vực mà ông cho là rất quan trọng đối với cuộc cạnh tranh quyền lực toàn cầu.

Greenland là hòn đảo lớn nhất thế giới, trải rộng khoảng 836.000 dặm vuông—xấp xỉ một phần tư diện tích lục địa Hoa Kỳ. Mặc dù dân số chỉ hơn 56.000 người, nhưng vùng lãnh thổ rộng lớn phủ đầy băng này khiến nó trở thành tâm điểm nghiên cứu khí hậu và địa chính trị Bắc Cực. Kích thước khổng lồ và vị trí địa lý nằm giữa Bắc Mỹ và Âu Châu càng làm nổi bật lý do tại sao nó thu hút sự quan tâm từ Washington và các cường quốc toàn cầu khác.

Greenland sở hữu nguồn tài nguyên chưa được khai thác đáng kể, bao gồm khoáng sản đất hiếm, quặng sắt và trữ lượng dầu khí tiềm năng nằm dưới lớp băng. Những vật liệu này rất quan trọng đối với các công nghệ hiện đại, từ điện thoại thông minh đến hệ thống năng lượng tái tạo, khiến hòn đảo trở nên hấp dẫn về mặt kinh tế. Khi biến đổi khí hậu đẩy nhanh quá trình tan chảy băng, việc tiếp cận các nguồn tài nguyên này—và các tuyến đường vận chuyển mới—đã làm gia tăng cạnh tranh toàn cầu để giành ảnh hưởng ở Bắc Cực.

[Newsweek: China Issues New Greenland Warning to Trump Administration]

10. Các cuộc biểu tình “Hãy để Greenland yên” lan rộng khắp Đan Mạch khi Tổng thống Trump leo thang các mối đe dọa thâu tóm.

Các tổ chức của Greenland hôm thứ Bảy cho biết họ đã huy động hàng ngàn người biểu tình trên khắp Đan Mạch và Greenland để phản đối những lời đe dọa của Tổng thống Donald Trump về việc xâm lược hòn đảo Bắc Cực này, coi các cuộc biểu tình là để bảo vệ nền dân chủ và quyền tự quyết.

Theo một tuyên bố chung từ các nhóm này, các cuộc biểu tình được tổ chức bởi Uagut, Tổ chức Quốc gia của người Greenland tại Đan Mạch, cùng với sáng kiến của người dân “Hands Off Kalaallit Nunaat”, Hiệp hội chung các Hiệp hội địa phương Greenland tại Đan Mạch (Inuit) và tổ chức phi chính phủ Mellemfolkeligt Samvirke.

Tại Copenhagen, những người biểu tình đã tập trung tại Quảng trường Tòa thị chính, hô vang khẩu hiệu “Greenland không phải để bán” trước khi tuần hành về phía Đại sứ quán Mỹ, vẫy cờ Greenland và giơ cao các biểu ngữ có nội dung “Hãy tránh xa Greenland”.

Các cuộc biểu tình song song đã được tổ chức tại Aarhus, Aalborg và Odense, trong khi một cuộc biểu tình ở Nuuk, thủ đô của Greenland, dự kiến sẽ diễn ra vào cuối ngày thứ Bảy, với những người tham gia tuần hành hướng về lãnh sự quán Mỹ, theo như các nhà tổ chức cho biết.

“Chúng tôi đang biểu tình phản đối những tuyên bố và tham vọng của Mỹ về việc sáp nhập Greenland,” Camilla Siezing, chủ tịch Hiệp hội Inuit, cho biết trong một tuyên bố. “Chúng tôi yêu cầu tôn trọng Vương quốc Đan Mạch và quyền tự quyết của Greenland.”

Ban tổ chức cho biết các cuộc biểu tình diễn ra ôn hòa và mở cửa cho bất cứ ai muốn thể hiện sự đoàn kết, và được lên kế hoạch trùng với chuyến thăm của các Thượng Nghị Sĩ Mỹ tới Đan Mạch trong bối cảnh căng thẳng xuyên Đại Tây Dương leo thang.

Tổng thống Trump đã nhiều lần khẳng định Greenland rất quan trọng đối với an ninh quốc gia của Mỹ và từ chối loại trừ các biện pháp cưỡng chế để giành lấy vùng lãnh thổ này, gây ra một cuộc khủng hoảng ngoại giao với Đan Mạch, một đồng minh của NATO.

Greenland là một lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch, quốc gia này vẫn giữ quyền kiểm soát quốc phòng và chính sách đối ngoại, trong khi các đảng phái được bầu chọn trên đảo nhìn chung ủng hộ độc lập nhưng bất đồng về thời điểm.

Các cuộc biểu tình diễn ra vài ngày sau khi Đan Mạch và một số đồng minh Âu Châu tuyên bố kế hoạch mở rộng sự hiện diện quân sự của họ ở Greenland và khu vực xung quanh thông qua việc tăng cường các cuộc tập trận và điều động quân sự, những động thái mà các quan chức mô tả là mang tính phòng thủ.

[Politico: ‘Hands off Greenland’ protests sweep Denmark as Trump escalates takeover threats]

11. Theo thông tin tình báo, Nga đã bán 2 triệu tấn ngũ cốc của Ukraine dưới danh nghĩa hàng hóa của mình vào năm 2025.

Theo báo cáo của Cơ quan Tình báo Đối ngoại Ukraine, Nga đã xuất khẩu hơn 2 triệu tấn ngũ cốc được trồng trên các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm của Ukraine trong năm 2025, ngụy trang chúng là nông sản của Nga.

Theo cơ quan tình báo, phần lớn số ngũ cốc bị đánh cắp—khoảng 1,4 triệu tấn—đã được xuất khẩu trong nửa cuối năm 2025.

“Hơn 2 triệu tấn ngũ cốc được trồng trên các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm của quốc gia chúng ta đã được xuất khẩu vào năm 2025. Phần lớn tập trung vào nửa cuối năm—khoảng 1,4 triệu tấn đã được vận chuyển,” Cơ quan Tình báo Đối ngoại báo cáo.

Nga đã mở rộng phạm vi xuất khẩu nông sản bất hợp pháp của mình. Ai Cập và Bangladesh nhận được 53,6% tổng khối lượng, tương ứng là 490.000 tấn và 250.000 tấn. Lượng hàng giao sang Li Băng tăng lên 78.100 tấn, sang Thổ Nhĩ Kỳ lên 96.700 tấn, trong khi xuất khẩu sang Syria được nối lại ở mức 94.400 tấn.

Các sản phẩm nông nghiệp bị đánh cắp cũng được vận chuyển đến Djibouti, Ả Rập Xê Út và Việt Nam, cùng với một lượng nhỏ hơn đến một số quốc gia vùng Balkan.

Để né tránh các lệnh trừng phạt, Nga sử dụng hoạt động chuyển tải hàng hóa giữa các tàu tại khu vực trung chuyển cảng Kavkaz, sử dụng các tàu tích trữ hàng hóa, theo báo cáo của cơ quan tình báo. Lực lượng xâm lược tận dụng năng lực của các cảng bị tạm chiếm ở Biển Azov và Hắc Hải, chủ yếu là hải cảng Sevastopol.

“Điều này cho phép Nga che giấu nguồn gốc thực sự của ngũ cốc, và cho phép hãng vận chuyển tránh đi vào các cảng của các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm tạm thời của Ukraine, đồng thời giảm nguy cơ bị cáo buộc buôn bán bất hợp pháp”, Cơ quan Tình báo Đối ngoại giải thích.

[Kyiv Independent: Russia sold 2 million tons of Ukrainian grain as its own in 2025—intelligence]

NewsUKEve18Jan2026

 

1. Ba Lan buộc tội 4 người Ukraine và 1 người Nga trong âm mưu phá hoại được Nga hậu thuẫn.

Văn phòng Công tố Quốc gia Ba Lan ngày 16 Tháng Giêng thông báo rằng các nhà chức trách Ba Lan đã buộc tội 5 người đàn ông trong một âm mưu được tường trình do Nga dàn dựng nhằm gửi các bưu kiện chứa chất nổ đến nhiều quốc gia phương Tây.

Phương Tây đã cáo buộc các cơ quan tình báo Nga thực hiện một loạt các vụ tấn công phá hoại trên khắp Âu Châu, với hy vọng làm bất ổn các quốc gia ủng hộ Ukraine.

Ngày 7 tháng Giêng, các quan chức đã đệ đơn cáo trạng chống lại bốn công dân Ukraine và một công dân Nga, cáo buộc họ tham gia vào một âm mưu do cơ quan tình báo Nga dàn dựng.

Âm mưu này được tường trình liên quan đến kế hoạch của các nghi phạm nhằm gửi “các thiết bị gây cháy giấu kín, cùng các chất dễ cháy và nổ” đến nhiều quốc gia phương Tây, bao gồm Mỹ, Anh, Canada và Lithuania.

Các nhà điều tra cho biết các nghi phạm đã bắt đầu chuẩn bị về mặt hậu cần cho các hành vi phạm tội, bao gồm cả việc gửi các bưu kiện thử nghiệm đến các địa chỉ ở Mỹ và Canada.

Vladyslav D., Vladyslav B., Viacheslav C., và Serhii Y. người Ukraine, cùng với Aleksandr B. người Nga, đều bị buộc tội khủng bố liên quan đến hành vi phá hoại theo Bộ luật Hình sự Ba Lan. Các nghi phạm có thể phải đối mặt với án tù chung thân nếu bị kết tội.

Một công dân Nga khác, Jaroslav M., cũng bị cáo buộc có liên quan đến âm mưu này, tuy nhiên, không có cáo buộc nào được đưa ra chống lại ông ta vì nhà chức trách không biết tung tích hiện tại của ông ta. Giới chức Ba Lan cho biết đã bắt đầu tìm kiếm nghi phạm và đã gửi yêu cầu dẫn độ tới nhà chức trách Azerbaijan.

Warsaw đã lên tiếng báo động về tình trạng gia tăng các vụ phá hoại và hoạt động gián điệp nhắm vào Ba Lan trong những năm gần đây, với nhiều vụ việc có liên quan đến các cơ quan tình báo Nga hoặc Belarus.

Nga được tường trình chịu trách nhiệm về vụ hỏa hoạn xảy ra vào tháng 7 năm 2024 tại một trung tâm trung chuyển hàng hóa do hãng chuyển phát nhanh DHL điều hành ở Leipzig, Đức. Một kiện hàng dễ cháy được tường trình đã được gửi từ Lithuania bằng máy bay và được đánh dấu giao đến một địa chỉ giả ở Birmingham, Anh.

Gần đây hơn, vào tháng 11 năm 2025, các quan chức Ba Lan đã cáo buộc Nga thực hiện một “hành động phá hoại chưa từng có” sau khi một đoạn đường ray xe lửa giữa Warsaw và Lublin bị đánh bom.

Nga có lịch sử tuyển mộ người Ukraine tham gia các hoạt động phá hoại ở Ba Lan, nhằm lợi dụng những cá nhân dễ bị tổn thương để tấn công vào cơ sở hạ tầng trọng yếu và làm suy yếu an ninh.

Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Ukraine nói với Reuters rằng Kyiv đã hỗ trợ Warsaw trong việc xác định và bắt giữ các nghi phạm.

[Kyiv Independent: Poland charges 4 Ukrainians, 1 Russian in alleged Russia-backed sabotage plot]

2. Tổng thống Trump kêu gọi thay đổi lãnh đạo ở Iran sau những lời chỉ trích của Khamenei.

Tổng thống Trump hôm thứ Bảy đã leo thang chỉ trích đối với Lãnh đạo tối cao của Iran, Ayatollah Ali Khamenei, nói với Politico rằng “đã đến lúc tìm kiếm một lãnh đạo mới ở Iran” sau nhiều tuần biểu tình chết người và những tuyên bố công khai của Khamenei gọi Tổng thống Trump là “tội phạm” vì ủng hộ các cuộc biểu tình.

Những ngày gần đây, chính quyền Tổng thống Trump và Iran đã liên tục công kích lẫn nhau khi Tổng thống Trump cảnh báo về khả năng hành động quân sự và bày tỏ sự ủng hộ đối với những người biểu tình chống chính phủ. Hôm thứ Sáu, Tổng thống Trump đã có thái độ ôn hòa hơn, ca ngợi Iran vì được tường trình đã ngăn chặn “vụ hành quyết hơn 800 người”.

Tình trạng bất ổn ở Iran lại bùng phát vào cuối tháng 12, nhưng không giống như các cuộc biểu tình gần đây khác trong nước, các cuộc biểu tình mới nhất bắt nguồn từ các thương nhân tức giận vì sự hỗn loạn kinh tế. Đồng rial đã giảm giá mạnh, lạm phát tăng vọt, và chi phí sinh hoạt vượt quá khả năng chi trả của nhiều người, khiến hàng ngàn người dân ở khắp các vùng miền và tầng lớp kinh tế xuống đường biểu tình trên cả nước.

Chính phủ, các nhà hoạt động và các nhóm nhân quyền đã báo cáo số người chết trong các cuộc biểu tình lên tới hàng ngàn người. Hãng thông tấn Nhân quyền (Human Rights Activists News Agency) có trụ sở tại Mỹ ước tính số người chết vào khoảng 3.095 người, chủ yếu do chính phủ Iran đàn áp bạo lực những người biểu tình, cũng như một số cá nhân có liên hệ với chính phủ. Hàng ngàn người cũng đã bị bắt giữ.

Nhiều chuyên gia về Iran đã nhận định rằng, mặc dù phong trào biểu tình lần này rất ấn tượng và khác biệt so với các giai đoạn trước đó vào năm 2022, 2018, 2009 và các năm khác, nhưng vẫn chưa có định hướng chính trị hay người lãnh đạo rõ ràng nào cho các cuộc biểu tình, điều này khiến người ta không rõ các cuộc biểu tình có thể kéo dài bao lâu hoặc thành công sẽ được định nghĩa như thế nào.

Những bình luận của Tổng thống Trump với Politico được đưa ra để đáp trả một loạt bài đăng từ tài khoản X của Khamenei, trong đó cáo buộc tổng thống Mỹ phải chịu trách nhiệm về bạo lực chết người ở Iran. “Chúng tôi cho rằng Tổng thống Mỹ có tội do những thương vong, thiệt hại và vu khống mà ông ta gây ra cho dân tộc Iran”, Khamenei viết, và thêm vào đó trong một bài đăng khác rằng “cuộc nổi loạn gần đây do Mỹ dàn dựng”.

Theo hãng tin AP, Khamenei cũng bày tỏ quan điểm tương tự trong một bài phát biểu trên truyền hình quốc gia, gọi Tổng thống Trump là “tội phạm” vì ủng hộ các cuộc biểu tình và cáo buộc tạo điều kiện cho “hành vi nổi loạn” bởi “các đặc vụ của Mỹ”.

Chính quyền Iran đã nhiều lần đổ lỗi cho Mỹ và Israel về việc kích động bất ổn trong nước. Đầu tháng này, Bộ Ngoại giao Iran đã ra tuyên bố lên án “những phát ngôn can thiệp và lừa dối của các quan chức Mỹ về tình hình nội bộ của Iran, mô tả chúng như một dấu hiệu rõ ràng cho thấy Washington tiếp tục thái độ thù địch đối với quốc gia vĩ đại Iran”.

Hôm thứ Bảy, Tổng thống Trump nói với tờ Politico rằng Iran cần một “lãnh đạo mới”, mặc dù không nêu rõ người Iran có thể đang nhắm đến những nhân vật nào.

Sau khi các bài đăng được đọc cho Tổng thống Trump nghe, ông nói về nhà lãnh đạo tối cao của Iran: “Tội lỗi của ông ta, với tư cách là người lãnh đạo một quốc gia, là sự tàn phá hoàn toàn đất nước và việc sử dụng bạo lực ở mức độ chưa từng thấy trước đây.” Tổng thống tiếp tục: “Để duy trì hoạt động của đất nước — dù hoạt động đó ở mức độ rất thấp — giới lãnh đạo nên tập trung vào việc điều hành đất nước một cách đúng đắn, giống như tôi làm với Hoa Kỳ, chứ không phải giết hại hàng ngàn người để duy trì quyền kiểm soát. “

Tổng thống Trump cũng đáp trả mạnh mẽ những lời chỉ trích nhắm vào Khamenei, nói với tờ Politico rằng: “Ông ta là một kẻ bệnh hoạn, đáng lẽ ông ta nên điều hành đất nước một cách đúng đắn và ngừng giết người. Đất nước của ông ta là nơi tồi tệ nhất trên thế giới vì sự lãnh đạo yếu kém.”

Một người biểu tình chống chế độ Iran châm thuốc bằng một mẩu giấy đang cháy có hình Ali Khamenei, Lãnh đạo tối cao của Iran, trong một cuộc tụ tập bên ngoài Hoa Kỳ...Đọc thêm

Một số người Iran sống ở nước ngoài và trong phong trào biểu tình đã kêu gọi Thái tử Reza Pahlavi trở về lãnh đạo đất nước, biến ông trở thành một trong số ít nhân vật được nhắc đến trong các khẩu hiệu biểu tình. Pahlavi là con trai của vị Shah cuối cùng của Iran, người bị lật đổ năm 1979.

Ông đã kêu gọi tăng cường các cuộc biểu tình, thúc giục người biểu tình “xuống đường và, với tư cách là một mặt trận thống nhất, hô vang những yêu cầu của mình”. Ông nói rằng ông sẽ trở lại Iran nếu hoàn cảnh cho phép và giúp dẫn dắt quá trình chuyển đổi sang một hệ thống dân chủ hơn, nhưng dường như ông không nhận được sự ủng hộ của chính phủ Mỹ hoặc sự ủng hộ rộng rãi từ người dân Iran để làm điều đó.

Hiện chưa rõ Tổng thống Trump coi ai là người có tiềm năng trở thành lãnh đạo tương lai của Iran. Lời kêu gọi thay đổi chế độ của Tổng thống Trump được đưa ra ngay sau khi Mỹ làm rung chuyển hệ thống chính trị của Venezuela, bắt giữ và giam giữ nhà lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro với cáo buộc khủng bố ma túy. Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ sẽ điều hành quốc gia Nam Mỹ này.

Mỹ có lịch sử lâu dài can thiệp vào các nỗ lực thay đổi chế độ ở nước ngoài, bao gồm cả vai trò của nước này trong cuộc đảo chính do CIA hậu thuẫn năm 1953 ở Iran, lật đổ Thủ tướng Mohammad Mosaddegh và giúp Shah Mohammad Reza Pahlavi củng cố quyền lực.

[Newsweek: Trump Calls for New Leadership in Iran After Khamenei Criticism]

3. Lithuania vạch trần mạng lưới phá hoại của GRU nhắm vào các nhà máy ở bốn quốc gia thành viên NATO – Reuters

Theo một báo cáo của Reuters, chính quyền Lithuania cho biết cơ quan tình báo quân sự Nga, GRU, chịu trách nhiệm về vụ tấn công đốt phá bất thành năm 2024 nhằm vào một nhà máy cung cấp máy quét sóng vô tuyến cho quân đội Ukraine.

Kể từ khi phát động cuộc xâm lược toàn diện Ukraine năm 2022, Nga đã nhiều lần bị các chính phủ Âu Châu cáo buộc tiến hành các hoạt động phá hoại ngầm trên khắp khu vực, bao gồm đốt phá, tấn công mạng và các hoạt động gây rối do tình báo chỉ đạo nhằm vào các quốc gia hỗ trợ Ukraine về mặt quân sự và chính trị.

Sáu người bị bắt, ba người khác đang bị truy nã.

Công tố viên cao cấp Arturas Urbelis cho biết sáu người đã bị bắt giữ và buộc tội liên quan đến vụ tấn công. Các nghi phạm là công dân của Tây Ban Nha, Colombia, Cuba, Nga và Belarus, và mỗi người có thể phải đối mặt với án tù lên đến 15 năm nếu bị kết tội.

Phó trưởng cảnh sát hình sự Lithuania, Saulius Briginas, cho biết chiến dịch này được điều phối từ Nga. Ông nói rằng các chỉ thị được đưa ra bởi các cá nhân ở Nga có liên hệ với GRU (Cơ quan Tình báo Quân sự Nga).

Mạng lưới này có liên quan đến các cuộc tấn công trên bốn quốc gia.

Các quan chức Lithuania cho biết nhóm đứng sau vụ tấn công bao gồm công dân Colombia và Cuba đang sinh sống tại Nga. Giới chức trách cho biết cùng một mạng lưới này đã từng thực hiện các vụ đốt phá tương tự ở Ba Lan, Rumani và Cộng hòa Tiệp.

Cảnh sát cho biết các mục tiêu khác bao gồm cơ sở hạ tầng dầu khí ở Rumani, kho vật liệu xây dựng ở Ba Lan, và xe buýt, bưu điện và rạp chiếu phim ở Cộng hòa Tiệp.

Các nghi phạm được trả tới 10.000 euro.

Lithuania đã ban hành lệnh bắt giữ quốc tế đối với ba nghi phạm khác và đang tìm cách dẫn độ người thứ tư bị bắt giữ tại Colombia. Các nhà điều tra cho biết cả sáu nghi phạm bị bắt giữ đều có liên hệ với Nga thông qua việc học tập, du lịch hoặc các mối quan hệ cá nhân.

Urbelis cho biết các nghi phạm được trả từ 5.000 đến 10.000 euro và động cơ chính của họ là lợi ích tài chính.

[Europe Maidan: Lithuania exposes GRU sabotage network that targeted factories in four NATO countries – Reuters]

4. Tổng thống Trump tuyên bố áp thuế mới đối với Âu Châu trong bối cảnh thúc đẩy chính sách sáp nhập Greenland.

Tổng thống Trump hôm thứ Bảy tuyên bố ông đang áp đặt lệnh trừng phạt đối với tám đồng minh thân cận nhất của Mỹ ở Âu Châu trong bối cảnh ông leo thang chiến dịch nhằm giành lại Greenland từ Đan Mạch.

Tổng thống Trump đã công bố các mức thuế dự kiến áp dụng vào tháng Hai đối với các nước như Anh, Pháp và Đức “cho đến khi đạt được thỏa thuận mua toàn bộ hòn đảo này”, mà ông cho là rất quan trọng đối với quốc phòng của Mỹ.

“Chúng ta đã trợ cấp cho Đan Mạch và tất cả các nước thuộc Liên minh Âu Châu, cũng như các nước khác, trong nhiều năm bằng cách không thu thuế quan hay bất kỳ hình thức bồi thường nào khác”, ông nói. “Giờ đây, sau nhiều thế kỷ, đã đến lúc Đan Mạch phải đáp lại – Hòa bình thế giới đang bị đe dọa!”

Những ngày gần đây, Âu Châu đã đáp trả áp lực từ Tổng thống Trump bằng cách điều động quân đội từ Thụy Điển, Na Uy, Đức, Phần Lan, Pháp, Anh và Hòa Lan tham gia các cuộc tập trận quân sự ở Greenland. Đây là một nỗ lực nhằm chứng minh với Tòa Bạch Ốc rằng NATO có thể ngăn chặn các mối đe dọa từ Nga và Trung Quốc ở Bắc Cực mà không cần Mỹ nắm quyền kiểm soát.

Hôm thứ Bảy, Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen gọi tuyên bố của Tổng thống Trump là “một điều bất ngờ” và cho rằng sự hiện diện của quân đội ở Greenland thúc đẩy các mục tiêu mà Tổng thống Trump đã nêu ra.

“Mục đích của việc tăng cường hiện diện quân sự ở Greenland, mà Tổng thống đề cập đến, là để tăng cường an ninh ở Bắc Cực,” ông nói trong một tuyên bố. “Chúng tôi đồng ý với Mỹ rằng chúng ta cần phải làm nhiều hơn nữa vì Bắc Cực không còn là khu vực ít căng thẳng nữa. Đó chính là lý do tại sao chúng tôi và các đối tác NATO đang tăng cường hoạt động một cách hoàn toàn minh bạch với các đồng minh Mỹ của chúng tôi.”

Tuy nhiên, tổng thống đã phản ứng với thái độ nghi ngờ.

Cuộc gặp cao cấp giữa Phó Tổng thống JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio và các quan chức Đan Mạch tại Tòa Bạch Ốc hôm thứ Tư không giúp giảm bớt căng thẳng nhiều, mặc dù hai bên đã đồng ý tiếp tục tìm kiếm một giải pháp thỏa hiệp.

“Những quốc gia đang tham gia vào trò chơi rất nguy hiểm này đã đặt ra mức độ rủi ro không thể chấp nhận được hoặc bền vững”, Tổng thống Trump viết trong bài đăng hôm thứ Bảy.

Tổng thống Trump cho biết, kể từ ngày 1 tháng 2, tám quốc gia – tức là bảy quốc gia đã gửi quân đến Greenland cộng với Đan Mạch – sẽ phải chịu thuế 10% đối với tất cả hàng xuất khẩu sang Mỹ, và mức thuế này sẽ tăng lên 25% vào đầu tháng Sáu.

Các khoản thuế này được áp đặt trong bối cảnh Tòa Bạch Ốc đang đối mặt với phán quyết tiềm năng của Tòa án Tối cao dự kiến vào tuần tới, có thể hạn chế đáng kể quyền lực áp thuế của tổng thống. Tổng thống Trump đã kêu gọi tòa án không phán quyết chống lại chính quyền của mình, coi thuế quan là “vấn đề sống còn đối với đất nước chúng ta”.

“Hoa Kỳ đã cố gắng thực hiện thương vụ này trong hơn 150 năm,” Tổng thống Trump viết hôm thứ Bảy. “Nhiều đời tổng thống đã cố gắng, và vì lý do chính đáng, nhưng Đan Mạch luôn từ chối. Giờ đây, vì Mái vòm Vàng và các Hệ thống Vũ khí Hiện đại, cả tấn công lẫn phòng thủ, nhu cầu MUA SẮM càng trở nên đặc biệt quan trọng.”

Một Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa, ông Thom Tillis (RN.C.) sắp nghỉ hưu, người thường xuyên gây khó dễ cho Tổng thống Trump, đã nhanh chóng chỉ trích bức thư của tổng thống trong một bài đăng trên X.

Ông viết: “Phản ứng của chúng ta đối với việc các đồng minh cử một số lượng nhỏ binh lính đến Greenland để huấn luyện là điều tồi tệ cho nước Mỹ, tồi tệ cho các doanh nghiệp Mỹ và tồi tệ cho các đồng minh của Mỹ. Điều này rất tốt cho Putin, Xi và các đối thủ khác muốn thấy NATO bị chia rẽ.”

Thượng Nghị Sĩ Lisa Murkowski của Alaska, một đảng viên Cộng hòa khác từng bất đồng với Tổng thống Trump về chính sách đối ngoại của ông, đã kêu gọi Quốc hội “cùng nhau khẳng định lại quyền lực theo Hiến pháp của chúng ta đối với thuế quan” đối với mặt hàng X, cảnh báo rằng các động thái của Tổng thống Trump đang hỗ trợ chính những thế lực mà ông cho là mối đe dọa.

“Chúng ta đang chứng kiến những hậu quả của các biện pháp này một cách rõ rệt: các đồng minh NATO của chúng ta đang bị buộc phải chuyển hướng sự chú ý và nguồn lực sang Greenland, một động thái trực tiếp có lợi cho Putin bằng cách đe dọa sự ổn định của liên minh các nền dân chủ mạnh nhất mà thế giới từng chứng kiến”, bà nói.

Tuần tới, Tổng thống Trump sẽ phát biểu trước các đối tác Âu Châu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, và kế hoạch của ông đối với Greenland, Venezuela và Iran chắc chắn sẽ là những điểm thảo luận chính trong suốt hội nghị.

Liên minh Âu Châu hiện đã chịu mức thuế 15% đối với hầu hết các mặt hàng xuất khẩu được chính quyền Tổng thống Trump áp dụng năm ngoái. Và dường như tổng thống sẽ không thể áp thêm thuế quan đối với từng quốc gia riêng lẻ trong lục địa, vốn được liên kết với nhau bởi một thị trường chung.

[Politico: Trump announces new tariffs against Europe amid Greenland push]

5. Cựu quan chức cho biết Iran có thể đã sử dụng ‘chất hóa học độc hại’ đối với người biểu tình.

Một cựu Dân biểu Anh cho biết chế độ Iran có thể đã sử dụng “các chất hóa học độc hại” để đàn áp các cuộc biểu tình lan rộng khắp nước này trong những tuần gần đây.

Trả lời phỏng vấn đài truyền hình GB News của Anh sáng thứ Bảy, cựu Dân biểu Bill Rammell cho biết ông đã xem một “báo cáo đáng tin cậy” nêu chi tiết về việc ngược đãi nghiêm trọng những người bị giam giữ trong các cuộc biểu tình đang diễn ra.

“Mọi người tin rằng một loại chất hóa học độc hại nào đó đã được sử dụng chống lại những người biểu tình,” Rammell đọc từ bản báo cáo, “khiến một số người bị thương đã thiệt mạng vài ngày sau đó.”

Rammell nói với Newsweek rằng bản báo cáo này đến từ “các nguồn tin đáng tin cậy của người Iran-Kurd”.

Rammell lưu ý rằng những phát hiện trong báo cáo vẫn chưa được xác nhận, nhưng cho rằng nếu đúng, chúng sẽ thể hiện sự leo thang “phi thường” trong chiến thuật của Tehran chống lại chính công dân của mình.

Bất kỳ hành vi vi phạm Công ước Vũ khí Hóa học nào, mà Iran là một bên ký kết, sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọng về mặt pháp lý, uy tín và chính trị đối với chế độ này. Điều này bao gồm khả năng bị trừng phạt hoặc các hệ lụy ngoại giao khác đối với quốc gia vốn đã bị cô lập, đồng thời làm dấy lên thêm nhiều câu hỏi về “lằn ranh đỏ” của phương Tây liên quan đến cách Tehran đối xử với người biểu tình.

Các cáo buộc liên quan đến việc bất kỳ quốc gia nào sử dụng vũ khí hóa học đều được xem xét hết sức thận trọng do những hậu quả tiềm tàng từ các trường hợp đã được xác minh.

Trong trường hợp các cuộc biểu tình năm 2022—bắt nguồn từ cái chết trong trại giam của Mahsa Amini, một người Kurd gốc Iran 22 tuổi—những người biểu tình cho rằng lực lượng an ninh đã sử dụng các chất độc thần kinh bị cấm để đàn áp các cuộc biểu tình, mặc dù những người khác cho rằng đó có nhiều khả năng là hơi cay hoặc các hợp chất khác không bị cấm quốc tế bất chấp những rủi ro nghiêm trọng đối với sức khỏe mà chúng gây ra.

Hiện chưa có bằng chứng xác thực nào về việc sử dụng các chất hóa học bị cấm trong các cuộc biểu tình nổ ra hồi tháng 12, vốn bắt nguồn từ những bất bình về kinh tế nhưng đã phát triển thành một phong trào phản đối rộng lớn hơn đối với giới lãnh đạo tôn giáo của đất nước.

Hàng trăm cuộc biểu tình này dường như đại diện cho thách thức lớn nhất đối với chế độ giáo sĩ Iran kể từ cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979, cuộc cách mạng đã đưa họ lên nắm quyền.

Nhưng Tehran đã sử dụng gần như mọi chiến thuật sẵn có khác để đàn áp các cuộc biểu tình này, bao gồm bắt giữ hàng loạt, sử dụng vũ lực gây chết người của cảnh sát và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, và cắt mạng internet nhằm ngăn chặn sự lan rộng của các cuộc biểu tình và che giấu quy mô hành động của mình.

Các ước tính khác nhau, nhưng hãng thông tấn Nhân quyền, gọi tắt là HRANA có trụ sở tại Mỹ cho biết hôm thứ Sáu rằng họ đã xác nhận cái chết của 3.090 người Iran - với 3.882 trường hợp đang được xem xét - bao gồm 2.885 người biểu tình, 165 cá nhân có liên hệ với chính phủ và 21 thường dân không tham gia biểu tình.

[Europe Maidan: Iran May Have Used ‘Toxic Chemical Substance’ on Protesters: Ex-Official]

6. “Không có sự hăm dọa hay đe dọa nào có thể ảnh hưởng đến chúng tôi” — Âu Châu phản bác cảnh báo thuế quan của Tổng thống Trump.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Anh Keir Starmer và các quan chức khác đã lên tiếng ủng hộ Đan Mạch, Greenland và các nguyên tắc luật pháp quốc tế trong các tuyên bố lên án các mối đe dọa áp thuế vào ngày 17 tháng Giêng.

Những phát biểu này được đưa ra ngay sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ áp thuế 10% đối với các đồng minh NATO — Pháp, Thụy Điển, Đan Mạch, Na Uy, Đức, Anh, Hòa Lan và Phần Lan — cho đến khi Mỹ đạt được thỏa thuận mua Greenland.

Trong một bài đăng trên X, Macron gọi những lời đe dọa áp thuế là “không thể chấp nhận được”, đồng thời khẳng định cam kết của Pháp đối với chủ quyền và Hiến chương Liên Hiệp Quốc là nền tảng cho sự ủng hộ liên tục của nước này dành cho Ukraine.

“Pháp cam kết tôn trọng chủ quyền và độc lập của các quốc gia, ở Âu Châu và trên toàn thế giới.... Không một sự hăm dọa hay đe dọa nào có thể ảnh hưởng đến chúng tôi—dù ở Ukraine, Greenland hay bất cứ nơi nào khác trên thế giới khi chúng tôi đối mặt với những tình huống như vậy”, ông viết.

Pháp nằm trong nhóm các quốc gia gần đây đã điều động quân đội đến Greenland để tiến hành các cuộc tập trận chung như một phần của đánh giá an ninh. Tổng thống Trump đã chỉ trích mạnh mẽ các cuộc tập trận chung này, gọi chúng là “một trò chơi rất nguy hiểm” và tấn công vào các quốc gia tham gia bằng thuế quan.

tám quốc gia này sẽ phải đối mặt với “mức thuế 10% đối với tất cả hàng hóa” được gửi đến Mỹ bắt đầu từ ngày 1 tháng 2. Thuế quan sẽ tăng lên 25% vào ngày 1 tháng 6 và duy trì hiệu lực cho đến khi “đạt được thỏa thuận mua lại toàn bộ Greenland”.

Trước tuyên bố của Tổng thống Trump, các đại sứ Liên Hiệp Âu Châu dự kiến sẽ gặp nhau vào ngày 18 Tháng Giêng để đánh giá tình hình và thảo luận về phương án ứng phó, một nguồn tin thân cận với vấn đề này cho biết với tờ Kyiv Independent.

Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng Âu Châu Antonio Costa đã bảo vệ sứ mệnh chung ở Greenland và tái khẳng định tình đoàn kết của Liên Hiệp Âu Châu với Đan Mạch trong một bức thư chung sau tuyên bố của Tổng thống Trump.

“Cuộc tập trận được phối hợp trước của Đan Mạch, tiến hành với các đồng minh, đáp ứng nhu cầu tăng cường an ninh Bắc Cực và không gây ra mối đe dọa nào cho bất kỳ ai,” họ viết.

“Liên minh Âu Châu hoàn toàn đoàn kết với Đan Mạch và người dân Greenland.... Thuế quan sẽ làm suy yếu quan hệ xuyên Đại Tây Dương và có nguy cơ dẫn đến một vòng xoáy đi xuống nguy hiểm. Âu Châu sẽ vẫn thống nhất, phối hợp và cam kết bảo vệ chủ quyền của mình.”

Trong một tuyên bố thẳng thừng hơn nữa, Thủ tướng Anh Keir Starmer gọi những lời đe dọa áp thuế của Tổng thống Trump là “hoàn toàn sai lầm” và cho biết Luân Đôn sẽ trực tiếp giải quyết vấn đề này với Tòa Bạch Ốc.

“Việc áp thuế quan lên các đồng minh vì theo đuổi an ninh tập thể của các đồng minh NATO là hoàn toàn sai trái. Tất nhiên, chúng tôi sẽ trực tiếp thảo luận vấn đề này với chính quyền Mỹ”, ông nói.

Bình luận của Starmer là một lời chỉ trích công khai hiếm hoi đối với Tổng thống Trump, và phản ứng tập thể của Âu Châu cho thấy sự phản đối mạnh mẽ đối với tham vọng đơn phương của Washington ở Greenland và các chính sách kinh tế trừng phạt.

“Chúng tôi sẽ không để mình bị tống tiền,” Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson tuyên bố vào ngày 17 tháng Giêng, cùng với nhiều người khác lên tiếng chỉ trích Tổng thống Trump. “Chỉ có Đan Mạch và Greenland mới có quyền quyết định các vấn đề liên quan đến Đan Mạch và Greenland. Tôi sẽ luôn đứng lên bảo vệ đất nước mình và các nước láng giềng đồng minh.”

Ông Kristersson cho biết ông đang tham gia các cuộc đàm phán “chuyên sâu” với Anh, Na Uy và các quốc gia Liên Hiệp Âu Châu khác về một phản ứng phối hợp.

Một hậu quả trước mắt từ những lời đe dọa của Tổng thống Trump có thể là sự trì hoãn thỏa thuận thương mại đang chờ giải quyết giữa Mỹ và Liên Hiệp Âu Châu. Manfred Weber, chủ tịch Đảng Nhân dân Âu Châu - phe phái chính trị lớn nhất trong Nghị viện Âu Châu - cho biết thỏa thuận không thể được thông qua do quyết định của Tổng thống Trump.

“Đảng EPP ủng hộ thỏa thuận thương mại Liên Hiệp Âu Châu-Mỹ, nhưng xét đến những lời đe dọa của Ông Donald Trump liên quan đến Greenland, việc phê duyệt là không thể vào giai đoạn này. Mức thuế 0% đối với các sản phẩm của Mỹ phải được tạm hoãn”, ông nói.

Trong khi cũng chỉ trích các mức thuế quan, Kaja Kallas, nhà ngoại giao hàng đầu của Liên Hiệp Âu Châu, chỉ ra rằng những rạn nứt trong liên minh xuyên Đại Tây Dương chỉ có lợi cho Nga và Trung Quốc - và có thể làm suy yếu sự ủng hộ dành cho Ukraine.

“Trung Quốc và Nga chắc hẳn đang rất hả hê,” bà nói khi đáp lại lời đe dọa áp thuế của Mỹ.

“Họ là những người hưởng lợi từ sự chia rẽ giữa các đồng minh.... Chúng ta cũng không thể để tranh chấp này làm chúng ta xao nhãng khỏi nhiệm vụ cốt lõi là giúp chấm dứt cuộc xâm lược Ukraine của Nga.”

Thông báo áp thuế của Tổng thống Trump được đưa ra khi hàng ngàn người biểu tình tập trung tại Đan Mạch và Greenland để phản đối khả năng Mỹ xâm lược. Những người tham gia giơ cao các tấm biển có dòng chữ “Hãy giúp Greenland” và “Hãy đuổi nước Mỹ đi”.

Kể từ khi trở lại nắm quyền vào tháng Giêng, Tổng thống Trump đã nhiều lần tuyên bố chủ quyền đối với Greenland, hòn đảo bán tự trị của Đan Mạch có tầm quan trọng chiến lược trong việc tiếp cận khu vực Bắc Cực. Tổng thống Trump khẳng định rằng Mỹ phải chiếm lấy lãnh thổ này để ngăn chặn Nga hoặc Trung Quốc làm điều đó trước, lặp lại những tuyên bố tương tự được đưa ra để biện minh cho cuộc tấn công gần đây của Mỹ vào Venezuela.

Tổng thống Trump cũng thường xuyên sử dụng thuế quan — hoặc đe dọa áp thuế quan — để theo đuổi chương trình nghị sự chính sách đối ngoại của mình.

Dân biểu Đan Mạch Pelle Dragsted kêu gọi “tinh thần đoàn kết và phản kháng của Âu Châu” để đáp trả những lời đe dọa mới nhất của Tổng thống Trump.

“Không được phép để Tổng thống Trump chia rẽ chúng ta,” ông viết.

“Liên Hiệp Âu Châu phải phản ứng thống nhất và đáp trả mạnh mẽ.... Đủ rồi!”

[Politico: 'No intimidation or threat will influence us' — Europe hits back at Trump tariff warning]

7. Theo Financial Times, Mỹ đang cân nhắc thành lập “Hội đồng Hòa bình” cho Ukraine, mô phỏng theo kế hoạch dành cho Gaza.

Theo báo cáo của Financial Times, gọi tắt là FT ngày 17 tháng Giêng, các quan chức Mỹ đã đưa ra ý tưởng mở rộng “Hội đồng Hòa bình” Gaza để bao gồm các quốc gia khác bị ảnh hưởng bởi chiến tranh và xung đột, trong đó có Ukraine và Venezuela.

Kế hoạch tiềm năng này được mô phỏng theo kế hoạch tái thiết Gaza sau chiến tranh của Tổng thống Donald Trump. Chi tiết về một Hội đồng Hòa bình tiềm năng dành cho Ukraine vẫn chưa được làm rõ.

Tổng thống Trump ban đầu công bố thành lập Hội đồng Hòa bình Gaza vào ngày 15 Tháng Giêng trong một bài đăng trên Truth Social, báo hiệu sự khởi đầu của giai đoạn thứ hai trong kế hoạch do Mỹ dẫn đầu nhằm thiết lập hòa bình lâu dài giữa Israel và Palestine. Hội đồng này, do Tổng thống Trump làm chủ tịch, có khả năng sẽ tạm thời chịu trách nhiệm quản lý và tái thiết Gaza.

Ngày 16 tháng Giêng, Tổng thống Trump đã bổ nhiệm một số nhà lãnh đạo thế giới vào Hội đồng quản trị, trong đó có Ajay Banga, Chủ tịch Ngân hàng Thế giới, và Thủ tướng Canada Mark Carney. Danh sách này, dự kiến sẽ được công bố đầy đủ tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos vào tuần tới, cũng bao gồm các quan chức cao cấp tham gia đàm phán hòa bình Ukraine-Nga, Đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner, cũng như Ngoại trưởng Marco Rubio.

Các báo cáo về đề xuất thành lập một hội đồng tập trung vào Ukraine xuất hiện trong bối cảnh Tổng thống Volodymyr Zelenskiy dự kiến sẽ gặp gỡ Tổng thống Trump bên lề hội nghị Davos và sẽ giám sát việc ký kết Kế hoạch Thịnh vượng Kinh tế trị giá 800 tỷ đô la, kéo dài 10 năm, nhằm mục đích vực dậy nền kinh tế Ukraine sau khi chiến sự kết thúc.

Mặc dù thông tin chi tiết về một Hội đồng Hòa bình tiềm năng cho Ukraine còn khá ít ỏi, một người được thông báo về đề xuất này đã nói với tờ Financial Times rằng chính quyền Tổng thống Trump coi khái niệm này “như một sự thay thế tiềm năng cho Liên Hiệp Quốc… một loại cơ quan phi chính thức song song để giải quyết các xung đột khác ngoài Gaza.”

Một quan chức cao cấp của Ukraine đã ca ngợi với tờ Financial Times về triển vọng thành lập Hội đồng Hòa bình Ukraine như một phần quan trọng trong việc thực hiện hòa bình bền vững ở Ukraine. Quan chức này lưu ý rằng hội đồng, do Tổng thống Trump chủ trì, có thể bao gồm các đại diện của Ukraine, Âu Châu, Nga và NATO.

Ngày 26 tháng 12, Tổng thống Zelenskiy cho biết kế hoạch hòa bình 20 điểm đã hoàn thành 90%. Ngày 12 tháng Giêng, Tổng thống Zelenskiy nói rằng ông đã chỉ thị cho nhóm đàm phán của Ukraine hoàn thiện văn kiện bảo đảm an ninh với Mỹ và đệ trình để xem xét “ở cao cấp nhất”.

Một số quốc gia phương Tây đã cân nhắc việc cử quân đội tham gia vào một lực lượng đa quốc gia được điều động sau chiến tranh để bảo đảm duy trì thỏa thuận hòa bình. Đầu tháng này, Pháp và Anh đã ký một tuyên bố về ý định tham gia điều động lực lượng này với tư cách là đồng chủ tịch của Liên minh các nước sẵn sàng tham gia.

Các nhà lãnh đạo Âu Châu, dự kiến sẽ gặp gỡ Tổng thống Zelenskiy và Tổng thống Trump vào ngày 21 tháng Giêng, được tường trình sẽ thảo luận với Tổng thống Trump về việc bảo đảm sự chấp thuận của Mỹ cho việc điều động lực lượng đa quốc gia tại Ukraine sau khi lệnh ngừng bắn được thực hiện.

Trong nhiều tháng qua, Tổng thống Trump đã dẫn đầu các nỗ lực đàm phán ngừng bắn giữa Nga và Ukraine nhưng không thành công. Mặc dù Kyiv về nguyên tắc đã đồng ý với một số đề xuất hòa bình do Mỹ hậu thuẫn trong các cuộc đàm phán, Mạc Tư Khoa vẫn liên tục bác bỏ lệnh ngừng bắn và tiếp tục cuộc chiến mà họ đã phát động gần bốn năm trước.

Bất chấp việc Mạc Tư Khoa tăng cường các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự, khiến phần lớn Kyiv chìm trong giá rét khắc nghiệt, Tổng thống Trump vào ngày 15 Tháng Giêng lại cho rằng chính Ukraine mới là bên chưa sẵn sàng chấm dứt chiến tranh.

“Tôi nghĩ (Putin) sẵn sàng đạt được thỏa thuận. Tôi nghĩ Ukraine thì chưa sẵn sàng lắm,” Tổng thống Trump tuyên bố, nói rằng Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đang cản trở nỗ lực này.

“Chúng ta phải thuyết phục Tổng thống Zelenskiy đồng ý với điều đó,” ông nói.

[Politico: US considering creating 'Board of Peace' for Ukraine, modeled after plan for Gaza, FT reports]

8. Âu Châu tuyên bố sẽ có phản ứng “kiên quyết” đối với các mức thuế mới của Tổng thống Trump liên quan đến Greenland.

Liên Hiệp Âu Châu tuyên bố sẽ có phản ứng “kiên quyết” đối với các mức thuế mới do Tổng thống Donald Trump áp đặt lên các quốc gia thành viên, trong bối cảnh Tòa Bạch Ốc đẩy mạnh chiến dịch giành quyền kiểm soát Greenland.

Việc Tổng thống Trump áp thuế 10% đối với các đồng minh NATO đã phản đối động thái của ông chống lại Greenland — bao gồm Pháp, Đức, Đan Mạch, Hòa Lan, Anh, Na Uy, Thụy Điển và Phần Lan — đã mở lại rạn nứt thương mại xuyên Đại Tây Dương mà các thủ đô tưởng rằng đã được ngăn chặn bởi một thỏa thuận được ký kết năm ngoái.

Chủ tịch Hội đồng Âu Châu António Costa chỉ trích chiến thuật của Tổng thống Trump là mối đe dọa đối với “sự thịnh vượng”, nói rằng “chúng ta phải mở cửa thị trường, chứ không phải đóng cửa chúng. Chúng ta phải tạo ra các khu vực hội nhập kinh tế, chứ không phải tăng thuế quan”.

Ông Costa phát biểu sau lễ ký kết một thỏa thuận thương mại mang tính bước ngoặt giữa Liên Hiệp Âu Châu và các quốc gia Nam Mỹ tại Paraguay hôm thứ Bảy: “Liên minh Âu Châu sẽ luôn kiên quyết bảo vệ luật pháp quốc tế, bất kể ở đâu, và tất nhiên, bắt đầu từ lãnh thổ của các quốc gia thành viên Liên minh Âu Châu”.

Ông Costa nói thêm: “Tôi đang điều phối một phản hồi chung từ các quốc gia thành viên Liên minh Âu Châu về vấn đề này.”

Tổng thống Trump đã công bố các mức thuế mới trong một bài đăng trên trang Truth Social của mình hôm thứ Bảy, tuyên bố rằng các quốc gia bị tấn công đã gửi quân nhân đến Greenland trong những ngày gần đây “với mục đích không rõ”. Một nhóm nhỏ binh sĩ NATO đã đổ bộ xuống thủ đô Nuuk của Greenland hôm thứ Năm như một phần của nhiệm vụ trinh sát và hỗ trợ.

“Hoa Kỳ sẵn sàng ngay lập tức đàm phán với Đan Mạch và/hoặc bất kỳ quốc gia nào trong số những quốc gia đã đặt nhiều rủi ro vào tình thế này”, Tổng thống Trump nói, khẳng định Washington sẽ hoàn tất việc mua lại Greenland. Mức thuế 10% sẽ được tăng lên 25% vào ngày 1 tháng 6 và sẽ được áp dụng “cho đến khi đạt được thỏa thuận mua lại toàn bộ Greenland”, Tổng thống Trump cho biết.

“ Tuyên bố của tổng thống gây bất ngờ,” Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen cho biết trong một tuyên bố. Ông nói thêm: “Mục đích của việc tăng cường hiện diện quân sự ở Greenland, mà tổng thống đề cập đến, là để tăng cường an ninh ở Bắc Cực.”

Ông Rasmussen nói: “Chúng tôi đồng ý với Mỹ rằng chúng ta cần phải làm nhiều hơn nữa vì Bắc Cực không còn là khu vực có căng thẳng thấp nữa. Đó chính là lý do tại sao chúng tôi và các đối tác NATO đang tăng cường nỗ lực một cách hoàn toàn minh bạch với các đồng minh Mỹ của chúng tôi”.

Ông nói thêm: “Chúng tôi đang liên hệ chặt chẽ với Ủy ban Âu Châu và các đối tác khác về vấn đề này.”

Các quan chức xác nhận, một cuộc họp bất thường của các đại sứ để đánh giá tình hình và lên kế hoạch ứng phó đã được triệu tập vào chiều Chúa Nhật, và các cố vấn an ninh quốc gia của các nước đã liên lạc trực tiếp với nhau.

Ông Costa, cùng với Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen và các cố vấn hàng đầu của họ, đang có mặt tại Paraguay vào thứ Bảy để tham dự lễ ký kết thỏa thuận thương mại với các nước Mercosur. Thỏa thuận Mercosur đã mất hơn một phần tư thế kỷ để hoàn thành và được coi là một nỗ lực lớn nhằm đa dạng hóa quan hệ thương mại trong bối cảnh chính sách chống lại thương mại tự do của Tổng thống Trump.

Bà Von der Leyen đã lên tiếng bảo vệ việc điều động quân nhân Âu Châu, nói rằng “cuộc tập trận đã được phối hợp trước của Đan Mạch, tiến hành với các đồng minh, đáp ứng nhu cầu tăng cường an ninh Bắc Cực và không gây ra mối đe dọa nào cho bất kỳ ai.”

“Thuế quan sẽ làm suy yếu quan hệ xuyên Đại Tây Dương và có nguy cơ dẫn đến một vòng xoáy đi xuống nguy hiểm,” bà von der Leyen nói trong một bài đăng trên X.

“Trung Quốc và Nga chắc hẳn đang rất hả hê,” Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của Liên Hiệp Âu Châu, Kaja Kallas, nói. “Họ là những người hưởng lợi từ sự chia rẽ giữa các đồng minh. Nếu an ninh của Greenland bị đe dọa, chúng ta có thể giải quyết vấn đề này trong khuôn khổ NATO,” bà nói.

Ông Kallas nói: “Thuế quan có nguy cơ làm cho Âu Châu và Hoa Kỳ nghèo hơn và làm suy yếu sự thịnh vượng chung của chúng ta”.

Hai quan chức xác nhận rằng ban lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu hiện đang tích cực liên hệ với các thủ đô Âu Châu về các mức thuế mới của Tổng thống Trump.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã so sánh việc hỗ trợ Greenland với việc bảo vệ Ukraine và nói rằng Paris sẽ đứng sau “chủ quyền và độc lập” của các đối tác của mình.

“Không một lời hăm dọa hay đe dọa nào có thể ảnh hưởng đến chúng ta, dù ở Ukraine, Greenland hay bất cứ nơi nào khác trên thế giới khi chúng ta đối mặt với những tình huống như vậy”, Macron nói trong một bài đăng trên X.

Tổng thống Macron nói: “Các mối đe dọa về thuế quan là không thể chấp nhận được và không có chỗ đứng trong bối cảnh này. Người Âu Châu sẽ đáp trả chúng một cách thống nhất và phối hợp”.

Thủ tướng Anh Keir Starmer chỉ trích các mức thuế mới là “hoàn toàn sai lầm” và cho biết ông sẽ nêu vấn đề này với Tòa Bạch Ốc.

Phản ứng trước các mức thuế mới của Mỹ, Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson tuyên bố rằng các nước Âu Châu “sẽ không để mình bị tống tiền.... Đây là vấn đề của Liên Hiệp Âu Châu ảnh hưởng đến nhiều quốc gia hơn những quốc gia đang bị nhắm đến. Thụy Điển hiện đang thảo luận tích cực với các nước Liên Hiệp Âu Châu khác, Na Uy và Vương quốc Anh để có phản ứng phối hợp.”

Chủ tịch Nghị viện Âu Châu Roberta Metsola cho biết Liên Hiệp Âu Châu “ủng hộ Đan Mạch và người dân Greenland”.

“Các biện pháp chống lại các đồng minh NATO được công bố hôm nay sẽ không giúp bảo đảm an ninh ở Bắc Cực”, Metsolo nói. “Chúng có nguy cơ gây ra tác dụng ngược, làm gia tăng sức mạnh cho kẻ thù chung của chúng ta và những kẻ muốn phá hoại các giá trị chung và lối sống của chúng ta.”

“Greenland và Đan Mạch đều đã khẳng định rõ ràng: Greenland không phải để bán và chủ quyền cũng như toàn vẹn lãnh thổ của hòn đảo cần được tôn trọng. Không một lời đe dọa áp thuế nào có thể hoặc sẽ thay đổi được sự thật đó”, bà nói.

[Politico: Europe vows ‘firm’ response to new Trump tariffs over Greenland]

9. Chính quyền Nga tăng cường các hạn chế đối với Telegram.

Theo báo cáo của Mạc Tư Khoa 24 ngày 16 tháng Giêng, Roskomnadzor, cơ quan liên bang Nga chịu trách nhiệm giám sát truyền thông đại chúng và viễn thông, đã áp đặt các hạn chế mới đối với ứng dụng nhắn tin Telegram.

Theo tờ Moscow Times, người dùng Nga đã báo cáo tình trạng chậm mạng quy mô lớn trên Telegram, nền tảng nhắn tin phổ biến nhất nước này với ước tính khoảng 100 triệu người dùng. Trích dẫn một nguồn tin giấu tên, Mạc Tư Khoa 24 xác nhận rằng sự gián đoạn này là do các biện pháp được Roskomnadzor (Cơ quan Giám sát An ninh Nga) đưa ra.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh Điện Cẩm Linh tiếp tục mở rộng quyền kiểm soát đối với viễn thông và truyền thông sau cuộc xâm lược toàn diện Ukraine năm 2022. Trong những năm gần đây, chính quyền Nga đã hạn chế một phần hoặc toàn bộ quyền truy cập vào một số nền tảng được sử dụng rộng rãi, bao gồm Signal, Viber, WhatsApp và YouTube.

Kể từ tháng 5 năm 2025, chính quyền cũng định kỳ cắt dịch vụ internet di động ở một số khu vực trong nước, với lý do lo ngại về an ninh và nguy cơ bị máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công.

Bất chấp các hạn chế được mở rộng, các quan chức Nga đã hạ thấp khả năng cấm hoàn toàn Telegram.

“Tôi tin rằng Telegram tương tác khá hiệu quả với chính phủ của hầu hết các quốc gia, bao gồm cả Nga. Do đó, tôi không nghĩ rằng cần phải lo lắng về tương lai của Telegram”, Andrey Svintsov, phó chủ tịch Ủy ban Chính sách Thông tin của Duma Quốc gia Nga, phát biểu với truyền thông nhà nước Nga.

Việc hạn chế giao tiếp kỹ thuật số đã trở thành một đặc điểm trọng tâm của quản trị ở Nga và các quốc gia độc tài khác, nơi việc kiểm soát thông tin trực tuyến được sử dụng để củng cố quyền lực chính trị.

Ngoài việc chặn các nền tảng mạng xã hội phương Tây, Điện Cẩm Linh còn thúc đẩy một ứng dụng thay thế do nhà nước hậu thuẫn – ứng dụng nhắn tin Max – được chỉ định là “ứng dụng nhắn tin quốc gia” của Nga. Trong hơn một thập niên, chính quyền cũng theo đuổi việc phát triển một “internet chủ quyền”, một dự án nhằm cô lập đất nước hơn nữa khỏi các mạng lưới thông tin và truyền thông toàn cầu.

Theo báo cáo Tự do trên mạng mới nhất của Freedom House, so với các quốc gia độc tài khác, Nga đã ghi nhận sự suy giảm mạnh nhất về tự do internet trong 15 năm qua - một xu hướng trùng khớp với chiến dịch gây hấn kéo dài gần 12 năm của Mạc Tư Khoa chống lại Ukraine.

[Politico: Russian authorities increase restrictions on Telegram]

 

1. Tại sao các đền thờ Hồi giáo lại bốc cháy ở Tehran?

Diễn ra vài ngày sau Giáng Sinh năm 2025, các cuộc biểu tình bùng phát ở Iran đã khiến phần lớn thế giới phương Tây bất ngờ. Tất nhiên, Iran đã từng có những cuộc biểu tình lớn trước đây (2009-2010, 2011, 2019-2020, 2022-2023), thường bị lực lượng an ninh của Cộng hòa Hồi giáo đàn áp dã man.

Tuy nhiên, lần này, các cuộc biểu tình dường như còn lớn hơn và số người chết nhiều hơn bao giờ hết.

Nhà vua chưa bao giờ giết nhiều người đến vậy. Số người chết được ước tính cho đến nay vào khoảng từ 2,000 đến 12,000 người, hầu hết bị giết bởi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, gọi tắt là IRGC, lực lượng bán quân sự Basij và cảnh sát của chế độ. Đây có thể là vụ thảm sát dân thường tồi tệ nhất trong lịch sử Iran hiện đại.

Các quan chức của chế độ đã đáp trả rằng vài trăm (200-300) thành viên lực lượng an ninh đã bị người biểu tình giết chết, và có nhiều trường hợp phá hoại và đốt phá, bao gồm - theo Sở Cứu hỏa Tehran - ít nhất 34 đền thờ Hồi giáo bị đốt cháy ở thủ đô Iran. Các nguồn truyền thông xã hội ủng hộ chế độ đã nhấn mạnh các vụ đốt phá đền thờ Hồi giáo và cũng cho thấy điều được tường trình một người đối lập ném bom xăng vào bên trong một đền thờ Hồi giáo khóa cửa ở Isfahan.

Tại sao người Iran - phần lớn được tường trình người Hồi giáo (98% theo nhiều nguồn tin) - lại đốt phá đền thờ Hồi giáo?

Mặc dù chủ nghĩa cực đoan tồn tại ở khắp mọi nơi, nhưng việc tấn công vào các nơi thờ phượng thường được coi là điều cấm kỵ. Điều đó chắc chắn là đúng, ở phương Đông hay phương Tây. Tuy nhiên, trong thời đại của chúng ta, chúng ta đã chứng kiến hơn 120 nhà thờ bị phá hủy ở Canada, chủ yếu là do đốt phá, hậu quả của cơn cuồng loạn chống giáo sĩ được kích hoạt bởi những tuyên bố sai sự thật, gây hiểu nhầm hoặc chưa được chứng minh về “mộ tập thể” trẻ em.

Trong trường hợp của Iran, câu trả lời rất phức tạp. Luôn có khả năng các đền thờ Hồi giáo đang bị đốt bởi “những kẻ kích động” của chính chế độ Iran - một chế độ có lịch sử lâu dài về nói dối và tung tin sai lệch. Cũng phải thừa nhận rằng, có một kiểu tính cách hư vô thích phá hủy mọi thứ, một tư duy được bất tử hóa trong bộ phim siêu anh hùng Batman năm 2008 The Dark Knight: “Một số người chỉ muốn nhìn thế giới bốc cháy” (một câu nói sau này trở thành meme trên mạng xã hội).

Nhưng có một vài yếu tố bổ sung, đặc thù hơn của Iran, có thể làm sáng tỏ những vụ đốt phá đền thờ Hồi giáo này. Một số nhà phân tích đã lưu ý đến việc sử dụng một số đền thờ Hồi giáo làm trung tâm tuyển mộ và huấn luyện cho lực lượng bán quân sự Basij. Lực lượng Basij là một lực lượng dân quân khét tiếng của chế độ, được chính Ayatollah Khomeini thành lập năm 1979 như một lực lượng bổ sung hoặc đối trọng với quân đội chính quy, nhằm bảo vệ Cách mạng Hồi giáo.

Lực lượng Basij đã được sử dụng như bia đỡ đạn trong các cuộc tấn công ồ ạt trong Chiến tranh Iran-Iraq. Kể từ đó, họ được sử dụng như những người thi hành luật tình nguyện giá rẻ và là tác nhân đàn áp. Họ được tuyển chọn từ “một thiểu số nhỏ” của đất nước vẫn còn tin tưởng — những thanh niên và thiếu niên “được trang bị vũ khí, bị tẩy não về mặt tư tưởng và dễ dàng bị huy động”.

Một lý do khác để tấn công vào các đền thờ Hồi giáo nằm ở cốt lõi của chế độ và lý do tồn tại của nó: đây rõ ràng là Cộng hòa Hồi giáo Iran. Mọi thứ mà chế độ làm — mọi lời bào chữa hay giải thích — đều được khoác lên mình chiếc áo choàng tôn giáo. Và tôn giáo với quyền lực chính trị tuyệt đối đôi khi có thể làm mất uy tín chính tôn giáo.

Tôi lần đầu tiên đến thăm Tây Ban Nha ngay sau cái chết của Francisco Franco, nhà độc tài cai trị lâu năm của đất nước, người đã mạnh mẽ thực thi đạo đức Công Giáo. Thời kỳ ngay sau khi Franco rời nhiệm sở được gọi là el destape (sự vén màn bí mật), và đó là thời kỳ phản kháng mạnh mẽ chống lại đạo đức và tôn giáo. Mọi thứ đều được phép; dường như tất cả đều được chấp nhận, táo bạo và gây sốc hết mức có thể.

Một học giả người Mỹ gốc Iran đã nói với tôi nhiều năm trước rằng “Iran là nước Cộng hòa Hồi giáo đầu tiên và sẽ là nước Cộng hòa hậu Hồi giáo đầu tiên”, có nghĩa là sự cứng ngắc của chế độ, sự tham nhũng và sai lầm của hàng thập niên cai trị gần như tuyệt đối, và sự đạo đức giả của những người cai trị và giáo sĩ sẽ không chỉ làm mất uy tín của chế độ mà còn cả tôn giáo mà nó đã sử dụng như một vũ khí để biện minh cho sự cai trị của mình. Bị gọi là kẻ đạo đức giả trong đạo Hồi — một munafiq — là một cáo buộc gây tranh cãi. Một munafiq có thể bị coi là tệ hơn cả một kẻ ngoại đạo vì sự dối trá.

Trong những năm qua, tôi đã ngồi với những người Iran, những người thích thú kể những câu chuyện và trò đùa tai tiếng về các giáo sĩ Hồi giáo. Hậu quả cay đắng của điều này là các video và câu chuyện về những đứa con đạo đức giả của giới tinh hoa giáo sĩ - từ những bộ váy cưới hở hang đến việc uống rượu, tiệc tùng và tiêu xài phung phí. Làn sóng biểu tình hiện tại được châm ngòi bởi sự bất ổn kinh tế và lạm phát liên quan đến một cuộc khủng hoảng ngân hàng, trong đó các ngân hàng tham nhũng trợ cấp cho giới tinh hoa cầm quyền “Hồi giáo” gian lận đã trở nên mất khả năng thanh toán.

Một yếu tố cuối cùng đặt ra câu hỏi về các vụ đốt phá đền thờ Hồi giáo là chúng ta đơn giản không biết tỷ lệ phần trăm dân số Iran vẫn còn sùng đạo hoặc thậm chí thực hành hay tự nhận mình là người theo tôn giáo của họ. Tuyên bố quen thuộc rằng Iran “98% là người Hồi giáo” — hầu hết là người Hồi giáo Shia Twelver, tín hữu của tôn giáo nhà nước chính thức — đáng được xem xét kỹ lưỡng.

Một nghiên cứu đáng lưu ý vào tháng 8 năm 2020 từ Hòa Lan của các học giả Ammar Maleki và Pooyan Tamimi Arab đã kết luận rằng chỉ một phần ba người Iran vẫn tự nhận mình là người Hồi giáo Shia (32.2%). Đứng thứ hai là những người Iran “không theo tôn giáo nào” với 22.2%, tiếp theo là những người vô thần ở mức 8.8%. Tiếp theo là những người tự nhận mình là người Zoroastrian, tín hữu của tôn giáo cổ đại tiền Hồi giáo của Iran, ở mức 7.7%. (Số liệu chính thức về tín hữu Zoroastrian ở Iran cho thấy họ chiếm chưa đến 1%, thậm chí còn ít hơn cả dân số Kitô giáo của nước này.) Mặc dù không phải là trọng tâm của nghiên cứu, nhưng dường như cũng rõ ràng rằng dân số Kitô giáo nhỏ bé của Iran — một số hoạt động bí mật trong các “nhà thờ tư gia” — lớn hơn so với số liệu thống kê chính thức.

Có lẽ những kẻ phá hoại và đốt phá giận dữ nhắm vào các đền thờ Hồi giáo của chế độ xuất phát từ phần lớn người dân Iran hiện nay: những người quá phẫn nộ và hoàn toàn bất mãn với gần 50 năm cai trị Hồi giáo tham nhũng và đẫm máu đến mức họ sẵn sàng làm hầu hết mọi thứ để thấy nó sụp đổ. Và sự sụp đổ đó có thể sẽ rất khó khăn.

---

Source:National Catholic Register

Why Are Mosques Burning in Tehran?

2. Đức Giáo Hoàng Lêô XIV gặp gỡ lãnh đạo phe đối lập Venezuela, María Corina Machado

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã gặp gỡ lãnh đạo phe đối lập Venezuela, bà María Corina Machado, tại Vatican, trong một buổi tiếp kiến không nằm trong lịch trình chính thức của ngày hôm đó.

Cuộc gặp đã được thêm vào chương trình nghị sự của Giáo hoàng trong bản tin thời sự lúc 12 giờ trưa của Tòa Thánh. Vatican chưa công bố bất kỳ chi tiết nào về buổi tiếp kiến này.

Machado, một trong những nhân vật hàng đầu của phe đối lập Venezuela, đã lên tiếng mạnh mẽ lên án cuộc khủng hoảng về thể chế, kinh tế và nhân đạo mà đất nước đang phải đối mặt.

Vị chính trị gia người Venezuela, người đã nhận giải Nobel Hòa bình hồi tháng 12, cũng đã gặp Tổng thống Donald Trump trong tuần này.

Nicolás Maduro đang bị giam giữ trong một nhà tù ở New York sau khi ra hầu tòa trước thẩm phán liên bang về nhiều cáo buộc liên quan đến buôn bán ma túy và khủng bố, sau khi bị quân đội Mỹ bắt giữ vào rạng sáng ngày 3 tháng Giêng.

Delcy Rodríguez, cựu phó tổng thống Venezuela, đã đảm nhiệm chức vụ tổng thống lâm thời của đất nước sau khi Maduro bị bắt giữ.

Trong bài huấn đức buổi đọc kinh Truyền Tin trưa Chúa Nhật, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV kêu gọi tôn trọng đầy đủ chủ quyền quốc gia và các quyền con người cũng như quyền công dân của người dân.

Đức Giáo Hoàng nói: “Tôi vô cùng lo ngại khi theo dõi những diễn biến ở Venezuela”, đồng thời nhấn mạnh rằng “lợi ích của người dân Venezuela yêu quý phải được ưu tiên hơn mọi sự cân nhắc khác”.

Đức Giáo Hoàng kêu gọi hợp tác để “xây dựng một tương lai hòa bình dựa trên sự hợp tác, ổn định và hài hòa” và nhấn mạnh rằng nỗ lực này phải được thực hiện “với sự quan tâm đặc biệt đến những người nghèo nhất, những người đang phải chịu đựng vì tình hình kinh tế khó khăn”.

Trong bài phát biểu trước đoàn ngoại giao ngày 9 tháng Giêng, Leo nhắc lại lời kêu gọi tôn trọng “ý chí của người dân Venezuela” và nỗ lực “bảo vệ nhân quyền và quyền công dân của tất cả mọi người, bảo đảm một tương lai ổn định và hòa hợp”.

---

Source:Independent Catholic News

Pope Leo XIV Meets Venezuelan Opposition Leader María Corina Machado

3. Số liệu về việc đàn áp Kitô giáo ở Nigeria gia tăng.

Theo một báo cáo mới từ tổ chức vận động Kitô giáo phi đảng phái Open Doors, Nigeria là một trong những quốc gia nguy hiểm nhất thế giới đối với Kitô hữu.

Quốc gia này đứng thứ bảy trong Danh sách Theo dõi Thế giới năm 2026 của Open Doors, một bảng xếp hạng thường niên gồm 50 quốc gia nơi người Kitô hữu phải đối mặt với sự bức hại nhiều nhất.

Tổ chức này chấm điểm tổng thể cho mỗi quốc gia dựa trên mức độ đàn áp và bạo lực mà người Kitô hữu phải đối mặt. Năm nay, Nigeria đạt 89 điểm trên thang điểm 100, tăng từ 88 điểm năm 2025. Quốc gia này xếp thứ 12 trong danh sách năm 2020 với 80 điểm, nhưng đã leo lên thứ hạng cao hơn kể từ đó. Nigeria cũng xếp thứ bảy vào năm 2024 và 2025.

Bắc Hàn đứng đầu danh sách, tiếp theo là Somalia, Yemen, Sudan và Eritrea.

Những phát hiện trong báo cáo được đưa ra sau khi Hoa Kỳ tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào các chiến binh Nhà nước Hồi giáo ở bang Sokoto phía tây bắc Nigeria vào ngày Giáng Sinh, sau nhiều tuần Tổng thống Trump và những người khác chỉ trích chính phủ nước này vì đã không kiềm chế được việc tấn công vào người Kitô giáo.

Khu vực này đã chứng kiến bạo lực gia tăng trong những tháng gần đây, các nhà phân tích cho rằng nó ảnh hưởng đến cả Kitô hữu, chiếm đa số ở miền nam, và người Hồi giáo, chiếm đa số ở miền bắc. Chính phủ Nigeria trước đây đã tuyên bố rằng người dân thuộc nhiều tín ngưỡng, không chỉ riêng người Kitô giáo, đã phải chịu các cuộc tấn công từ các nhóm cực đoan trong nước.

Theo báo cáo, Nigeria đang “bị bao vây bởi sự kết hợp nghiêm trọng giữa xung đột sắc tộc-tôn giáo, chủ nghĩa cực đoan Hồi giáo, quản trị yếu kém và tội phạm có tổ chức.”

Báo cáo cho biết trong số 4.849 người Kitô hữu bị giết vì lý do liên quan đến tôn giáo trong khoảng thời gian từ ngày 1 tháng 10 năm 2024 đến ngày 20 tháng 9 năm 2025, giai đoạn mà tổ chức Open Doors đã phân tích, có 3.490 người ở Nigeria - tăng so với 3.100 người của năm trước đó.

Báo cáo dẫn chứng vụ thảm sát hơn 200 người hồi tháng 6 do các phần tử cực đoan gây ra tại một cộng đồng nông dân theo đạo Kitô.

“Trong một sự việc duy nhất vào tháng 6 năm 2025, cộng đồng nông dân theo đạo Kitô ở Yelwata thuộc bang Benue đã bị các phần tử cực đoan người Fulani tấn công suốt bốn giờ,” báo cáo cho biết.

“Họ đã bắn hoặc thiêu sống hơn 200 người, chủ yếu là phụ nữ và trẻ em. Quân đội hầu như không có phản ứng gì.”

Theo tổ chức Open Doors, sự bức hại Kitô giáo diễn ra nghiêm trọng nhất ở miền bắc Nigeria, nơi mà tổ chức này cho rằng “các phần tử Hồi giáo cực đoan hoạt động mà không bị trừng phạt”. Kitô hữu, đặc biệt là những người cải đạo từ đạo Hồi, sống ở các bang do luật Hồi giáo cai trị, đang đối mặt với nguy cơ rất lớn, tổ chức này cho biết.

Tuy nhiên, các chuyên gia và cư dân đã nói với hãng tin AP rằng, mặc dù một số vụ tấn công ở khu vực đó nhắm vào Kitô hữu, nhưng bất cứ ai cũng có thể trở thành nạn nhân bất kể tín ngưỡng hay xuất thân của họ.

Trong khi đó, dữ liệu từ hai nguồn phi đảng phái, Dự án Dữ liệu Sự kiện và Địa điểm Xung đột Vũ trang, gọi tắt là ACED có trụ sở tại Mỹ và Hội đồng Quan hệ Đối ngoại, cho thấy rằng Kitô hữu thường là mục tiêu trong một tỷ lệ nhỏ các vụ tấn công có vẻ như xuất phát từ tôn giáo ở một số bang phía bắc, theo AP đưa tin. Nhưng các số liệu và phân tích cũng chỉ ra rằng hầu hết nạn nhân của bạo lực nói chung trên khắp miền bắc là người Hồi giáo.

Mặc dù chính phủ Nigeria không phủ nhận việc người Kitô hữu bị giết hại, nhưng họ đã bác bỏ những cáo buộc cho rằng các phần tử cực đoan đang tấn công một cách có hệ thống vào người Kitô hữu, gọi đó là “sự xuyên tạc nghiêm trọng thực tế”.

Chính phủ tuyên bố rằng “những kẻ khủng bố tấn công tất cả những ai bác bỏ ý thức hệ giết người của chúng.”

---

Source:Newsweek

Nigeria’s Christian Persecution Score Rises