Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu.

Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng : “Không ai có thể làm tôi hai chủ, vì hoặc sẽ ghét chủ này mà yêu chủ kia, hoặc sẽ gắn bó với chủ này mà khinh dể chủ nọ. Anh em không thể vừa làm tôi Thiên Chúa vừa làm tôi Tiền Của được.

“Vì vậy Thầy bảo cho anh em biết : đừng lo lắng cho mạng sống : lấy gì mà ăn; cũng đừng lo lắng cho thân thể : lấy gì mà mặc. Mạng sống chẳng trọng hơn của ăn, và thân thể chẳng trọng hơn áo mặc sao? Hãy xem chim trời : chúng không gieo, không gặt, không thu tích vào kho; thế mà Cha anh em trên trời vẫn nuôi chúng. Anh em lại chẳng quý giá hơn chúng sao? Hỏi có ai trong anh em, nhờ lo lắng, mà kéo dài đời mình thêm được dù chỉ một gang tay? Còn về áo mặc cũng thế, lo lắng làm gì? Hãy ngắm xem hoa huệ ngoài đồng mọc lên thế nào : chúng không làm lụng, không kéo sợi; thế mà, Thầy bảo cho anh em biết: ngay cả vua Sa-lô-môn, dù vinh hoa tột bậc, cũng không mặc đẹp bằng một bông hoa ấy. Vậy nếu hoa cỏ ngoài đồng, nay còn, mai đã quẳng vào lò, mà Thiên Chúa còn mặc đẹp cho như thế, thì huống hồ là anh em, ôi những kẻ kém lòng tin! Vì thế, anh em đừng lo lắng tự hỏi: ta sẽ ăn gì, uống gì, hay mặc gì đây? Tất cả những thứ đó, dân ngoại vẫn tìm kiếm. Cha anh em trên trời thừa biết anh em cần tất cả những thứ đó. Trước hết hãy tìm kiếm Nước Thiên Chúa và đức công chính của Người, còn tất cả những thứ kia, Người sẽ thêm cho. Vậy, anh em đừng lo lắng về ngày mai: ngày mai, cứ để ngày mai lo. Ngày nào có cái khổ của ngày ấy.

Đó là Lời Chúa

 

SỢ - ĐỪNG SỢ



Trong đời sống thiêng liêng, cần đặt hai câu hỏi cơ bản. Câu thứ nhất: “Trong sâu thẳm, bạn muốn điều gì nhất?” Câu thứ hai: “Bạn sợ điều gì nhất?” Câu trả lời hai câu hỏi đó sẽ cho biết đời sống đức tin của ta ra sao. Vậy, tôi đang sợ gì? Làm gì để hết sợ?
1. SỢ. Thế giới hôm nay có nhiều điều làm chúng ta sợ. Ở nhà: “Bé thì sợ mẹ sợ cha. Lớn lên sợ vợ, về già sợ con.” Nhất là sợ con hư. Ra ngoài đường sợ tai nạn, sợ bị phạt. Đi học thì sợ thi trượt. Đi chợ thì sợ thực phẩm bẩn, sợ hàng giả. Trong thời kỳ đất nước thay đổi, nhiều gia đình sợ bị giải tỏa. Nhìn ra thế giới, đang mùa World Cup, đội bóng nào cũng sợ thua. Và ở đâu, lúc nào thì ai cũng đều sợ bệnh tật, sợ cái chết. Tóm lại, chúng ta sợ vì giới hạn của con người: thấy tương lai bấp bênh, thấy mình nhỏ bé bất lực trước hoàn cảnh cuộc sống. Vậy làm thế nào để hết sợ?
2. ĐỪNG SỢ. Giữa muôn vàn nỗi sợ thì Chúa Giêsu bảo “đừng sợ”. Chúa không hứa cất khỏi cuộc đời mọi mọi gian nan khốn khổ, nhưng Chúa sẽ đồng hành, không để chúng ta một mình. Sở dĩ người ta sợ vì chỉ thấy có một mình đơn độc, không có ai trợ giúp. Cội nguồn của nỗi sợ ấy là vì người ta quên sự hiện diện quan phòng đầy quyền năng và yêu thương của Chúa. Chúa đang ở đó trông nom, quan tâm đến từng sợi tóc trên đầu chúng ta. Chúa chăm lo cho từng con chim sẻ huống chi là con người! Hãy tín thác cậy trông vững vàng vào Chúa thì sợ hãi sẽ tan biến.
Chúa bảo: Đừng sợ kẻ chỉ giết được thân xác, nhưng hãy sợ Đấng tiêu diệt cả hồn lẫn xác trong hoả ngục. Thế nên, điều đáng sợ nhất là sợ mất lòng Chúa, mất lòng nhau, mất lương tâm, mất đức tin. Xin Chúa cho chúng ta ý thức mình đang sống trong vòng tay quan phòng đầy quyền năng và yêu thương của Chúa, để chúng ta không còn sợ hãi, mà sống an vui hạnh phúc. Amen.


NGUYỄN XUÂN TRƯỜNG

 

ĐỪNG SỢ NÊN THÁNH

CHÚA NHẬT XII THƯỜNG NIÊN NĂM A

"Anh em đừng sợ". Lời dạy của Chúa Giêsu trong Tin Mừng hôm nay, nghe có vẻ đơn giản, nhưng càng ở lại lâu với Chúa, ta càng nhận ra mình chưa hiểu hết.

"Đừng sợ" điều gì? Giữa một thế giới quá nhiều bất an, khiến chúng ta sợ nhiều thứ: sợ bệnh tật, sợ tuổi già, sợ thất nghiệp, sợ cô đơn, sợ bị hiểu lầm, sợ mất đi những gì mình đang có...

Nhưng thực ra, nếu suy cho thật thấu đáo, tôi không cho rằng Chúa chỉ nói về những điều rất thế gian như thế. Ngồi lại đủ lâu trước Lời Chúa, tôi nghe như Chúa đang dạy một chân lý sâu xa và mạnh mẽ khác: Đừng sợ nên thánh.

Thoạt nghe có vẻ lạ. Nên thánh mà sợ? Nhưng nếu thành thật với chính mình, ta sẽ nhận ra: Đó lại là một trong những nỗi sợ lớn nhất của đời người. Bởi nên thánh đâu chỉ là đọc thêm vài kinh nguyện. Không phải là làm thêm vài việc đạo đức. Nên thánh là để cho Thiên Chúa bước vào cuộc đời mình và dần dần chiếm lấy cuộc đời ấy. Mà điều đó luôn làm người ta sợ hãi.

I. GIÊRÊMIA VÀ NỖI SỢ CỦA NGƯỜI ĐƯỢC CHÚA YÊU.

Tôi rất mến tiên tri Giêrêmia. Ông không giống những hình ảnh anh hùng mà chúng ta thường tưởng tượng. Ông khóc. Ông đau. Ông cô đơn. Vì quá đau khổ, quá sức chịu đựng của phận người, ông từng muốn bỏ cuộc. Ông từng muốn không nói về Thiên Chúa nữa. Ông từng muốn trốn khỏi sứ mạng.

Đó chính là lý do tôi thấy ông gần gũi. Bởi ông giống chúng ta. Ông không phải người không biết sợ. Ông là người sợ, nhưng vẫn ở lại. Người đời chế nhạo ông. Bạn hữu rình ông vấp ngã. Những người ông muốn cứu lại muốn loại trừ ông. Vậy mà cuối cùng ông vẫn không thể rời xa Thiên Chúa.

Ông không mạnh hơn người. Nhưng trong ông có một điều còn mạnh hơn nỗi sợ. Đó là tình yêu. Có một câu trong sách Giêrêmia mà tôi nghĩ là bí mật của toàn bộ cuộc đời ông: "Lạy Chúa, Ngài đã quyến rũ con, và con đã để cho Ngài quyến rũ" (Gr 20,7).

Đó là lời của một người đã để cho Thiên Chúa chạm tới tận cùng đời mình. Một người không còn chống cự tình yêu ấy nữa. Một người đã để cho Thiên Chúa đi vào những nơi sâu thẳm nhất của trái tim mình.Từ lúc ấy, đời ông không còn thuộc về ông nữa.

Ông đau. Nhưng không thể bỏ Chúa; Ông khóc. Nhưng không thể xa Chúa; Ông sợ. Nhưng vẫn bước theo Chúa.

II. CÁC VỊ THÁNH KHÔNG PHẢI NHỮNG NGƯỜI KHÔNG BIẾT SỢ.

Chúng ta thường nhìn các vị thánh từ xa. Xa quá. Đến mức tưởng các ngài là những con người khác hẳn chúng ta. Không. Các vị tử đạo đã từng sợ hãi. Máu vẫn đỏ. Thân xác vẫn đau. Trái tim vẫn run trước cái chết.

Nhưng các ngài yêu nhiều hơn sợ. Các ngài không bước lên pháp trường vì thích đau khổ. Các ngài bước lên vì không muốn đánh mất Đấng mình yêu. Các ngài không chết vì một lý tưởng. Các ngài chết vì một Con Người. Một Con Người đã yêu các ngài trước. Một Con Người tên là Giêsu.

Từ hai ngàn năm nay, Hội Thánh vẫn được xây dựng bằng những con người như thế. Rất sợ nhưng vẫn yêu. Yêu nhiều hơn sợ.

III. NHỮNG VỊ THÁNH ĐANG SỐNG GIỮA CHÚNG TA.

Có lẽ những trang đẹp nhất của lịch sử thánh thiện không nằm trong sách, mà đang ở quanh chúng ta. Một nữ tu cúi đầu trước Nhà Tạm. Một linh mục, dưới ánh đèn vàng vọt đêm thâu, ôm chặt cây thánh giá vào ngực. Một cụ già nằm liệt giường vẫn lần từng hạt chuỗi. Một người tai biến vẫn cố nhìn vào màn hình để hiệp thông Thánh lễ.

Một bệnh nhân ung thư xin được xưng tội trước khi bước vào cuộc phẫu thuật. Một người mẹ âm thầm cầu nguyện cho đứa con đã nhiều năm xa Chúa. Một người cha tiếp tục làm việc quần quật để nuôi gia đình trong lúc lòng đầy mệt mỏi. Một người vợ vẫn dịu dàng với chồng dù đã nhiều lần bị tổn thương. Một người trẻ cố giữ tâm hồn trong sạch giữa biết bao cám dỗ.

Họ không xuất hiện trên báo chí. Không có tượng đài. Không có vòng hào quang trên đầu. Nhưng Thiên Chúa biết tên họ. Có lẽ, trên Thiên Đàng, rất nhiều người trong số họ sẽ ngồi ở những chỗ mà thế gian chưa từng nghĩ tới.

Bởi sự thánh thiện thường lớn lên trong âm thầm. Như hạt lúa mục đi trong lòng đất. Như ngọn đèn cháy lặng lẽ trong đêm. Như một lời xin vâng không ai nghe thấy ngoài Thiên Chúa.

IV. ĐIỀU LÀM TÔI SỢ NHẤT.

Có một lúc tôi tự hỏi: Điều gì làm tôi sợ nhất khi nghĩ về sự thánh thiện? Không phải tử đạo. Không phải bệnh tật. Không phải hy sinh. Mà là việc phải trao đời mình cho Chúa hoàn toàn.

Bởi khi ấy, tôi không còn là người quyết định mọi sự nữa. Tôi phải để cho Chúa dẫn đi. Ngay cả khi con đường ấy không giống điều tôi dự tính. Ngay cả khi con đường ấy đi ngang qua nước mắt. Ngay cả khi con đường ấy dẫn tôi đến những nơi tôi không muốn đến.

Và tôi hiểu rằng: Mọi vị thánh đều trải qua khoảnh khắc ấy. Khoảnh khắc phải chọn. Hoặc giữ đời mình. Hoặc trao đời mình. Hoặc sống theo ý riêng. Hoặc để Chúa yêu mình theo cách Chúa muốn.

V. ĐỪNG SỢ NÊN THÁNH.

Có lẽ hôm nay Chúa Giêsu đang nói với mỗi chúng ta điều đó. Đừng sợ nên thánh. Đừng sợ yêu nhiều hơn. Đừng sợ tha thứ thêm một lần nữa. Đừng sợ trung thành thêm một ngày nữa. Đừng sợ vác cây thánh giá hôm nay. Đừng sợ bước tiếp dù lòng còn run. Đừng sợ để Chúa dẫn mình đi xa hơn những dự tính của mình.

Bởi cuối cùng, sự thánh thiện không phải là thành tựu của con người. Sự thánh thiện là công trình của Thiên Chúa nơi một tâm hồn biết mở cửa.

VI. VÀ NẾU HÔM NAY CHÚA HỎI TÔI...

Nếu hôm nay Chúa đứng trước mặt tôi và hỏi: "Con có muốn nên thánh không?". Tôi không biết mình có đủ can đảm để trả lời ngay không.

Bởi tôi biết nên thánh sẽ lấy khỏi tôi nhiều điều. Sự an toàn. Sự tự mãn. Những bám víu. Những ích kỷ. Những vùng tối tôi vẫn muốn giữ lại cho riêng mình.

Nhưng rồi tôi cũng biết một điều khác: Nếu không để Chúa làm cho tôi nên thánh, tôi sẽ đánh mất điều đẹp nhất đời mình.

Bởi con người được dựng nên không phải để thành công. Không phải để nổi tiếng. Không phải để sở hữu thật nhiều.

Con người được dựng nên để thuộc trọn về Thiên Chúa. Và đó chính là sự thánh thiện.

Vì thế, giữa tất cả những lời "đừng sợ" của Tin Mừng hôm nay, tôi muốn giữ lại cho mình một lời: Đừng sợ nên thánh.

Bởi điều đáng sợ nhất không phải là để Chúa dẫn tôi vào con đường thánh thiện. Điều đáng sợ nhất là một ngày kia phải đứng trước mặt Chúa và nhận ra rằng:

Chúa đã yêu tôi đến thế, đã gọi tôi đến thế, đã chờ tôi đến thế... mà tôi lại sợ quá nên không dám đáp lại.

Lm JB NGUYỄN MINH HÙNG

 

TRÁI TIM HAI CHỦ

“Không ai có thể làm tôi hai chủ!”.

“Thanh sạch của trái tim là chỉ muốn một điều duy nhất!” - Søren Kierkegaard.

Kính thưa Anh Chị em,

Ai trong mỗi chúng ta cũng muốn nhiều điều, nhưng trái tim chỉ có một. Bị kéo về nhiều hướng, nó trở nên khắc khoải và bất an. Lời Chúa hôm nay nói đến một ‘trái tim hai chủ’.

“Không ai có thể làm tôi hai chủ!”. Động từ Hy Lạp douleuein Chúa Giêsu dùng không chỉ có nghĩa là làm việc cho ai, nhưng là thuộc trọn về ai. Người nô lệ không thể chia lòng trung thành giữa hai chủ. Và dẫu không lên án của cải; nhưng Chúa Giêsu lại chạm đến một điều sâu hơn: trái tim con người không được tạo dựng để có hai trung tâm. Khi cố thuộc về hai chủ - Thiên Chúa và Tiền Của - trái tim con người bắt đầu rạn nứt. Đó là bi kịch của một ‘trái tim hai chủ’. “Thiên Chúa kéo người phụng sự Ngài lên cao; còn thế gian kéo họ xuống thấp!” - Glossa Ordinaria.

Vì thế, ngay sau khi nói đến hai chủ, Chúa Giêsu nói tiếp, “Đừng lo cho mạng sống: lấy gì mà ăn; cũng đừng lo cho thân thể: lấy gì mà mặc!”. Lo lắng không phải là vấn đề đầu tiên; nó là hệ quả. Khi trái tim bị chia đôi, con người bắt đầu sống trong căng thẳng: vừa muốn tín thác vào Thiên Chúa, vừa muốn tự bảo đảm mọi sự bằng sức riêng. Chúng ta muốn phó thác, nhưng vẫn giữ lại cho mình một chỗ dựa khác. Vậy mà một trái tim phân mảnh không bao giờ có bình an. “Đức tin không cất khỏi chúng ta gánh nặng của cuộc sống, nhưng cất khỏi chúng ta nỗi sợ về ngày mai!” - Bênêđictô XVI.

Israel đã từng mang một trái tim như thế. Họ bỏ Đền Thờ để phụng sự các cột thờ và ngẫu tượng, đến nỗi ngôn sứ Zacharia phải thốt lên một lời đau đớn: “Vì các ngươi đã lìa bỏ Đức Chúa, nên Đức Chúa cũng lìa bỏ các ngươi!” - bài đọc một. Không phải vì Thiên Chúa thay lòng; nhưng khi đổi chủ, con người tự tách mình khỏi nguồn sự sống. Thế mà, giữa sự bất trung ấy, Thánh Vịnh đáp ca vẫn cất lên: “Ta sẽ yêu thương Người đến muôn thuở”. Chúng ta có thể đổi chủ; nhưng Thiên Chúa không bao giờ đổi lòng. Mỗi lần đặt một điều gì ngang hàng với Thiên Chúa, chúng ta tưởng mình có thêm một chỗ dựa; nhưng thực ra, trái tim lại rạn thêm một đường nứt.

Anh Chị em,

Trái tim không đổi ấy đã mang lấy một khuôn mặt nơi Đức Giêsu Kitô. Ngài không chỉ dạy chúng ta tín thác vào Cha; nhưng Ngài còn sống điều đó đến cùng. Giữa cám dỗ của quyền lực, bánh ăn và vinh quang thế gian, Ngài chỉ có một ý muốn duy nhất: thi hành ý Cha. Ngay cả trên thập giá, khi mọi sự bị lấy mất, Ngài vẫn thuộc trọn về Cha. Chúa Giêsu không mời chúng ta có ít của cải hơn cho bằng có một trái tim không còn chia đôi. Chỉ khi thuộc trọn về một mình Thiên Chúa, trái tim chúng ta mới thôi rạn và tìm lại bình an. “Sự thoả mãn của trái tim khắc khoải chỉ có trong một mình Thiên Chúa!” - Robert Barron.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, xin giải thoát con khỏi một trái tim nước đôi; dạy con biết chọn Chúa trên hết và Chúa trước hết; để lòng con mãi bình an khi thuộc trọn về Ngài!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

 

CHỦA NHẬT 12 THƯỜNG NIÊN

Tin mừng: Mt 10, 26-33

“Anh em đừng sợ những kẻ giết thân xác”..

Anh chị em thân mến,

Trong cuộc sống, có rất nhiều lần chúng ta tuyên bố là sẽ lấy vợ trong năm nay, sẽ làm ăn lớn trong năm nay, sẽ mua xe hơi đời mới trong năm nay, sẽ xây nhà lầu cao tầng trong năm nay.v.v…nhưng có lẽ rất ít người Ki-tô hữu tuyên bố tôi sẽ làm sang danh Thiên Chúa trong cuộc sống của tôi –ít nữa là tuyên bố trong lòng.

Đức Chúa Giê-su đã hứa, lời hứa này có giá trị cho những người tin vào Ngài: “Phàm ai tuyên bố nhận Thầy trước mặt thiên hạ, thì Thầy cũng sẽ tuyên bố nhận người ấy trước mặt Cha Thầy, Đấng ngự trên trời” (Mt 26, 32). Bất cứ lúc nào và ở nơi đâu chúng ta đều có thể tuyên bố nhận Đức Chúa Giê-su là Thiên Chúa của chúng ta, nhưng đặc biệt có ba nơi sau đây là quan trọng cho việc tuyên bố ấy:

1. Trong gia đình.

Người ta dễ dàng nhận ra mình là người Ki-tô hữu khi trong gia đình chúng ta bày biện một bàn thờ trang trọng ngay giữa phòng khách, đây là một lời tuyên xưng gia đình mình là người có đạo, là con cái của Thiên Chúa, là thuộc về Chúa.

Nhưng làm một bàn thờ trang trọng thôi thì chưa đủ, bởi vì có một vài gia đình công giáo làm bàn thờ trong gia đình đẹp và rất đắt tiền, bày biện rất hợp với ý Giáo Hội, nhưng trong gia đình thì vợ chồng bất hòa, con cái hư thân mất nết, làm cho người khác nhìn vào nhà thì biết là nhà đạo Chúa, nhưng cuộc sống của gia đình thì là đệ tử của ma quỷ.

Bởi thế, gia đình là nơi mà chúng ta tuyên bố Đức Chúa Giê-su là vua và là Chúa của chúng ta, Ngài luôn ở trong nhà chúng ta, do đó, gia đình là nơi đầu tiên mà chúng ta tuyên xưng danh thánh của Đức Chúa Giê-su.

2. Nơi bản thân.

Bản thân của mỗi người Ki-tô hữu có một giá trị tuyệt vời mà Thiên Chúa đã ban cho, giá trị này được nhân lên vạn lần khi chúng ta lãnh nhận bí tích Rửa Tội trở nên con cái của Thiên Chúa, tức là chúng ta có bổn phận tuyên xưng Đức Chúa Giê-su là Thiên Chúa, và là Đấng giải thoát chúng ta khỏi ách nô lệ cho tôi lỗi và quỷ ma.

Nơi bản thân này của chúng ta, Chúa Thánh Thần đã làm cho tâm hồn trở nên đền thờ sống động của Thiên Chúa Ba Ngôi, và hiệu quả của ơn thánh ấy mời gọi chúng ta -bản thân mỗi người- phải làm chứng nhân cho Thiên Chúa bằng cuộc sống bác ái và phục vụ của mình.

Dù mang thân phận gì chăng nữa thì chúng ta cũng vẫn phải luôn nghĩ rằng tôi là người Ki-tô hữu, phải sống bác ái và yêu thương tha nhân, đó chính là lời tuyên bố có sức thu hút mọi người cách đặc biệt, và nếu cần thì lấy máu của mình ra để lời tuyên bố ấy có thế lực lớn trước mặt mọi người...

3. Trong cộng đoàn.

Cộng đoàn, đoàn thể, tập thể là nơi mà nhất cử nhất động của mọi người thường dễ thấy nhất, và cũng nơi đây, người Ki-tô hữu luôn có bổn phận tuyên bố danh thánh của Đức Chúa Giê-su cho mọi người biết qua lời nói và việc làm của họ.

Tuyên bố nhận Đức Chúa Giê-su là Thiên Chúa và là cứu chúa của mình trong một tập thể, là một sự gan dạ tuyệt vời nhất của chúng ta, khi mà có rất nhiều người vì miếng cơm manh áo, vì danh dự cá nhân và vì vinh quang hão huyền mà chối bỏ, không tuyên nhận Đức Chúa Giê-su là Thiên Chúa và là Đấng cứu chuộc thế gian, và có khi họ làm cho những người trong tập thể, cộng đoàn ấy hiểu lầm về niềm tin vào Đức Chúa Giê-su của người Ki-tô hữu.

Anh chị em thân mến,

Lời của Đức Chúa Giê-su vẫn còn đó: ai tuyên xưng Ngài trước mặt bàn dân thiên hạ, thì Ngài sẽ tuyên xưng họ trước mặt Cha của Ngài trên trời, đó là một sự công bằng rất “đời thường” mà Đức Chúa Giê-su đòi hỏi những người theo Ngài cần phải có.

Đừng sợ những người chỉ có thể giết thân xác mà không giết được linh hồn, đừng sợ mất công ăn việc làm mà không dám tuyên bố nhận Đức Chúa Giê-su là Thiên Chúa của mình, cũng đừng sợ mất chút quyền hành vinh dự chóng qua mà chối bỏ đức tin của mình trong cuộc sống, bởi vì tất cả mọi sự ở trần gian này, đều sẽ có một ngày sẽ kết thúc...

Xin Thiên Chúa chúc lành cho chúng ta.

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

---------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

Theo Ed. Condon của tờ The Pillar, tại cuộc họp hội đồng giám mục Hoa Kỳ tuần trước, một trong những phiên họp ít được chú ý nhất là bài thuyết trình của Bob Cunningham, giám đốc điều hành của Liên minh Mục vụ Nhà tù Công Giáo.

Bài phát biểu của ông rất nghiêm túc và đầy thách thức về mặt tâm linh, đáng buồn thay lại bị lu mờ bởi những sự kiện nổi bật hơn như việc bổ nhiệm chủ tịch mới của Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ (USCCB) và sứ thần Tòa Thánh, cũng như cuộc bỏ phiếu của các giám mục về việc sửa đổi Hiến chương Dallas.

Cunningham lưu ý — tôi nói là “lưu ý,” mặc dù con số này khiến tôi khá bất ngờ — rằng ước tính rất thận trọng về số lượng người tự nhận mình là người Công Giáo hiện đang bị giam giữ tại Hoa Kỳ, theo ước tính của Cunningham, là gần 400,000 người — có thể nhiều hơn nếu tính cả các trung tâm giam giữ của ICE.

Để so sánh, con số này lớn hơn dân số Công Giáo của Tổng giáo phận Denver.

Điều cốt lõi mà các giám mục được nghe là bản chất của mục vụ nhà tù ở Hoa Kỳ chỉ mới bắt đầu xuất hiện. Không có cộng đồng người Công Giáo nào bị gạt ra ngoài lề xã hội nhiều hơn, xét về mặt thực tế, so với những người trong tù. Và điều họ cần, điều họ khao khát nhất, và cuối cùng là điều mang lại lợi ích lớn nhất cho họ, các giám mục được cho biết, không phải là các chương trình hay giáo trình, mà là sự tiếp xúc mục vụ thực sự giữa con người.

“Gặp gỡ” là thuật ngữ được sử dụng, mặc dù tôi nghĩ tôi thích từ “hiệp thông” hơn. Bản thân tôi biết một số người đã dành khá nhiều thời gian tham gia mục vụ trong tù và từ tất cả những gì tôi nghe được, đây là điều họ mong muốn trên hết, không phải được coi là một con số thống kê mà được biết đến như một con người.

Khi giới thiệu Cunningham với phiên họp, Giám mục William Wack của Pensacola–Tallahassee đã mô tả việc nhận được một lá thư từ một tù nhân địa phương mà, như ngài nói, đã “kết án” ngài. “Chúng tôi cần một người chăn chiên,” Wack nhớ lại đã đọc được như thế. “Cho dù chúng tôi đã làm gì, ở đâu hay trong bao lâu, ngài là giám mục của chúng tôi và chúng tôi là đàn chiên của ngài, xin hãy đến thăm chúng tôi.”

Tôi hình dung bức thư như vậy sẽ tác động đến một giám mục giống như cách mà Đ.C. Wack đã kể lại. Nhưng tôi không chắc nó có nên tác động nhẹ nhàng hơn đến những người còn lại trong chúng ta hay không. Khoảng từ một phần tư đến nửa triệu anh chị em của chúng ta đang ở trong tù. Chúng ta đã đến thăm họ, như Chúa Kitô đã truyền dạy chưa? Tôi biết là tôi chưa.

Trong podcast tuần trước, JD và tôi đã nói về phạm vi của công tác mục vụ nhà tù ở đất nước này — nơi mà thực sự nên được xếp hạng như một giáo phận, ít nhất là về số lượng — một giáo phận tòng nhân, theo thuật ngữ giáo luật.

Chúng tôi cũng đã nói một chút về những trở ngại hậu cần khổng lồ có thể khiến việc đến thăm anh chị em của chúng ta trong Chúa trở nên không hề dễ dàng. Và đó là chưa kể đến những rào cản đã biết trong việc ban các bí tích cho họ, những rào cản này xuất hiện ở các tiểu bang khác nhau và đôi khi hoàn toàn tùy tiện.

Kể từ đó, tôi đã tự hỏi về những ảnh hưởng đối với Giáo hội, với tư cách là một ecclesia thiêng liêng, của một tình huống mà hàng trăm nghìn người Công Giáo bị cô lập khỏi phần còn lại của chúng ta, thường bị lãng quên hoàn toàn…

 

Theo Matthew Green, trong bản tin ngày 19/ 06/26 của Aleteia, trong một thông điệp gửi tới một tờ báo Ý, Đức Thánh Cha Leo XIV đã vạch ra một danh sách kiểm tra dành cho các chuyên gia truyền thông và người tiêu dùng tin tức để ưu tiên sự thật hơn là sự phân cực.

Ngài nói: “Những thách thức mới ngày nay đang chờ đợi một phản hồi từ thế giới thông tin, và để vượt qua chúng, chỉ có một con đường: phẩm chất.” Thông điệp này là nền tảng của một bức thư mà ngài gửi vào thứ Ba, ngày 16 tháng 6, cho tạp chí l’Adige của Ý, đang kỷ niệm 80 năm thành lập.

Mặc dù toàn bộ thông điệp không được công bố rộng rãi, nhưng nó đã được cả l’Adige và Vatican News đưa tin và trích dẫn đầy đủ. Xuyên suốt văn bản, Đức Giáo Hoàng nhấn mạnh các chủ đề lặp đi lặp lại về sự thật, ký ức và hiệp nhất.

Mặc dù được gửi đến một ấn phẩm khu vực cụ thể, thông điệp mạnh mẽ của Đức Giáo Hoàng vẫn là lời kêu gọi dành cho tất cả mọi người. Nó vừa là cẩm nang hướng dẫn vừa là lời tự vấn lương tâm cho các nhà báo, đồng thời cung cấp danh sách kiểm tra cho độc giả và người xem để phân biệt đâu là nguồn thông tin đáng tin cậy.

Những thách thức đương thời

Nhiệm vụ của một tờ báo là “bảo vệ tiếng nói và gương mặt” và đảm bảo rằng mọi bản tin và phân tích đều đáp ứng các tiêu chuẩn cao, Đức Thánh Cha viết. Ngài lưu ý rằng giới truyền thông cũng phải “bảo tồn vẻ đẹp của các nền văn hóa và khu vực” và “tăng cường sự hiệp nhất của các cộng đồng trong chân lý kết nối tất cả chúng ta”.

Đức Giáo Hoàng Leo XIV cũng đã trình bày chi tiết về những thách thức kỹ thuật và đạo đức cụ thể mà giới truyền thông phải đối diện trong năm 2026. Ngài kêu gọi các nhà báo sử dụng kỹ thuật “mà không khuất phục trước lối hùng biện của tư tưởng độc khối” và “tôn trọng các quan điểm khác nhau”.

Giải quyết một vấn đề đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết, Đức Thánh Cha kêu gọi các phương tiện truyền thông “đừng bao giờ khuất phục trước cám dỗ kiếm lợi nhuận cao hơn bằng cách sử dụng ma túy tin giả và sự phân cực giả tạo.”

Dòng nước chân lý

Tờ báo l’Adige được đặt tên theo một con sông chảy qua thành phố Trento ở miền bắc nước Ý, nơi tờ báo được xuất bản. Thành phố này nổi tiếng nhất là địa điểm lịch sử của Công đồng Trent. Lấy cảm hứng từ địa lý này, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã sử dụng hình ảnh nước để mô tả thông tin.

Nước là “biểu tượng của sự tái sinh liên tục, chỉ có thể thực hiện được nếu được lấy từ một nguồn tinh khiết,” Đức Giáo Hoàng lưu ý. Do đó, các phương tiện truyền thông được kêu gọi “trở thành dòng nước làm thỏa mãn cơn khát tri thức sâu sắc của con người thuộc nhiều thế hệ khác nhau.”

Sứ mệnh này, theo Đức Giáo Hoàng, đòi hỏi các nhà báo phải “nuôi dưỡng lương tâm bằng tin tức chứ không phải bằng chuyện tầm phào” và “đưa ra một cách giải thích chính xác và minh bạch về thực tại.” Bằng cách cung cấp dòng nước chân lý tinh khiết, họ có thể “đoàn kết cộng đồng nơi họ sinh sống” trong những lúc tốt đẹp cũng như khó khăn, “chăm sóc những câu chuyện và ký ức của họ.”

Đức Giáo Hoàng viết: “Trong thời đại biến đổi lớn lao mà chúng ta đang trải qua, tôi hy vọng rằng tờ báo của các bạn sẽ luôn là công cụ của sự thật, người gìn giữ lịch sử và ký ức, nguồn tri thức và men nuôi dưỡng của nhân loại.”

 

Tạp chí AsiaNews số ra ngày 18 tháng 6, 2026, cho hay: Trong khi Đức Giáo Hoàng Leo XIV nêu lên vấn đề tự do trong thời đại khoa học dữ liệu, Cục Quản lý Tôn giáo Quốc gia Trung Quốc công bố một bài báo về một trung tâm điện toán mới tại Đại học Đông Nam được giao nhiệm vụ sử dụng trí tuệ nhân tạo tạo sinh để phát hiện (và cấm) bất cứ ý tưởng nào đi lệch khỏi những gì Đảng muốn các tôn giáo nói.



Trí tuệ nhân tạo tạo sinh (Generative AI) là một công cụ có thể cải thiện “hiệu quả” quản lý các hoạt động tôn giáo ở Trung Quốc. Từ nay trở đi, việc này sẽ không còn bị giới hạn ở việc chỉ chặn một số “từ ngữ nhạy cảm” xuất hiện trực tuyến. Nhờ các mô hình mới được phát triển đặc biệt cho các nền tảng truyền thông xã hội, việc chặn bất cứ nội dung nào không phù hợp với tầm nhìn chính trị của các tôn giáo về “chủ nghĩa xã hội thời đại mới” sẽ trở nên dễ dàng hơn nhiều, bảo vệ chúng khỏi bất cứ “ảnh hưởng nước ngoài” nào.

Trong khi thế giới đang tranh luận về những vấn đề được Đức Giáo Hoàng Leo XIV nêu ra trong thông điệp Magnifica Humanitas, tài khoản WeChat Weiyan Zongjiao, cơ quan ngôn luận chính thức của Cục Quản lý Tôn giáo Quốc gia (NRAA), mới đây đã đăng tải một bài báo được xuất bản trong số mới nhất của tạp chí Tôn giáo Trung Quốc.

Tác giả là Giáo sư Wang Qilong và nhà nghiên cứu Sun Xiaoli, được xác định là người đứng đầu một viện nghiên cứu mới, Trung tâm Tính toán Thông minh Thông tin Tôn giáo ở Châu Á, Châu Phi và Châu Âu tại Đại học Đông Nam, trước đây là Đại học Quốc gia Nam Kinh, tỉnh Giang Tô.

Bài báo chủ yếu mô tả các hoạt động của trung tâm mới này, được giới thiệu như một cơ sở tiên tiến cung cấp cho chính quyền nhà nước những công cụ mới để quản lý tôn giáo ở Trung Quốc.

Chính điều này đã mang tính biểu tượng: Đại học Đông Nam tự hào có một Trường Ngoại ngữ lâu đời, một trong những cơ sở hàng đầu của trường. Trang web của trung tâm gọi nó là "cầu nối giữa các nền văn hóa", lưu ý rằng chương trình đào tạo giáo viên tiếng Anh đầu tiên ở Trung Quốc được khởi xướng tại đây vào năm 1917.

Trung tâm được thành lập tại trường đại học để sử dụng các ứng dụng tiên tiến nhất của trí tuệ nhân tạo vào khoa học ngôn ngữ nhằm "lọc" nội dung tôn giáo sao cho hầu như không thể gặp phải những cách hiểu về trải nghiệm tôn giáo không phù hợp với tầm nhìn mà Tập Cận Bình áp đặt lên mọi cộng đồng ở Trung Quốc.

Đảm bảo nội dung tuân thủ

Đây không phải là kết luận của chúng tôi, mà là những gì được nêu rõ trong bài báo. "Việc quản lý các vấn đề tôn giáo, như một thành phần quan trọng của quản trị nhà nước," hai học giả viết, phác thảo tình hình, "đã chứng kiến các kịch bản quản lý của nó liên tục mở rộng cùng với sự phát triển của kỹ thuật Internet, trong khi các thách thức quản trị tiếp tục gia tăng.

"Các vấn đề như rủi ro tư tưởng tiềm ẩn trong nội dung tôn giáo được tạo ra bởi các mô hình ngôn ngữ quốc gia lớn, sự đa dạng hóa ngày càng tăng của việc lan truyền thông tin tôn giáo bất hợp pháp trực tuyến và sự thiếu hụt các nguồn lực quản trị tôn giáo ở cấp cơ sở đã trở thành những vấn đề quan trọng cản trở việc hiện đại hóa quản lý các vấn đề tôn giáo."

Chính ở cấp độ này mà cơ sở mới tại Đại học Đông Nam muốn can thiệp. “Trung tâm điện toán coi việc điều hòa việc tạo ra và phổ biến thông tin tôn giáo và tăng cường khả năng phòng ngừa rủi ro là mục tiêu trọng tâm, phát triển các kỹ thuật nhắm mục tiêu và nghiên cứu quy định để thúc đẩy trách nhiệm của các công ty Internet và củng cố tuyến phòng thủ đầu tiên cho an ninh thông tin tôn giáo trực tuyến.”

Bài báo đi sâu vào chi tiết về các phương pháp làm việc mà họ muốn áp dụng, tạo ra “một cơ sở dữ liệu ngôn ngữ có thẩm quyền và chất lượng cao trong lĩnh vực tôn giáo, dựa trên lập trường chính trị và định hướng tư tưởng thống nhất,” Sun Xiaoli và Wang Qilong giải thích.

“Thông qua việc xem xét có hệ thống các vấn đề tôn giáo lớn có ảnh hưởng đến sự ổn định chính trị và xã hội, một hệ thống hỏi đáp tham khảo rõ ràng và tiêu chuẩn hóa được phát triển, ngay từ đầu đã sửa chữa những quan niệm sai lầm về lịch sử, dân tộc và tôn giáo, cũng như các quan điểm được coi là biểu hiện của sự xâm nhập từ nước ngoài, đảm bảo trí tuệ nhân tạo tạo ra nội dung nhất quán về các vấn đề tôn giáo.”

“Việc Hán hóa các tôn giáo ở Trung Quốc, nguyên tắc độc lập và tự quản của các tôn giáo, và mối quan hệ giữa luật pháp nhà nước và các chuẩn mực tôn giáo,” họ nói thêm, “được tích hợp vào hệ thống đào tạo, thúc đẩy việc sử dụng các mô hình ngôn ngữ quy mô lớn như một kênh thường trực để giải thích chính sách và định hướng tư tưởng.”

Mục tiêu quá rõ ràng: “Tích hợp các kỹ thuật này vào các cơ chế bảo mật nội dung tiêu chuẩn của các nền tảng”. Điều này “cho phép chúng ta chuyển từ việc lọc từ khóa đơn giản sang đánh giá ngữ nghĩa toàn diện và chính xác, và từ các biện pháp can thiệp khẩn cấp sau khi phát tán sang các hệ thống cảnh báo sớm mang tính phòng ngừa.” “Điều này củng cố trách nhiệm của các nền tảng Internet và hạn chế hiệu quả sự lan truyền các hoạt động truyền giáo bất hợp pháp, thông tin tôn giáo cực đoan và nội dung được coi là biểu hiện của sự xâm nhập tôn giáo nước ngoài, góp phần vào quá trình thanh lọc không gian tôn giáo trực tuyến đang diễn ra.”

Về cuối bài báo, cũng giải thích rằng điều này sẽ “bù đắp cho sự thiếu hụt nhân lực và kỹ năng chuyên môn trong các cấu trúc cơ bản chịu trách nhiệm quản lý Internet, đồng thời đồng nhất các tiêu chuẩn xử lý thông tin trực tuyến có hại.”

Nói cách khác, “các quan chức cần mẫn” của Cục Quản lý Tôn giáo Quốc gia sẽ có thể tiếp cận mọi nơi một cách hiệu quả và với cùng một sự nghiêm ngặt về tư tưởng, mà không có những “sự linh hoạt” khó chịu từ tỉnh này sang tỉnh khác.

Quan điểm trái chiều của Magnifica Humanitas

Việc chính quyền Trung Quốc sử dụng AI như một công cụ kiểm soát xã hội chắc chắn không có gì đáng ngạc nhiên, nhưng điều đáng chú ý trong bài báo này là cách nó được trình bày như một chương trình, một cách nói rằng: từ nay trở đi, không một thông điệp tôn giáo nào có thể thoát khỏi sự kiểm soát của Internet Trung Quốc.

Việc thông điệp Magnifica Humanitas được ban hành cùng thời điểm với bài báo có lẽ chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên, nhưng nó giúp làm rõ khoảng cách giữa quan điểm của Đức Giáo Hoàng Leo XIV về trí tuệ nhân tạo và quan điểm của Trung Quốc.

Trong thông điệp, Đức Giáo Hoàng công khai nêu lên vấn đề tự do trước các công cụ công nghệ và tầm quan trọng của việc giữ cho trái tim luôn rộng mở đón nhận những câu hỏi. Ngài trích dẫn Pla-tông rằng, “những điều sâu sắc và quan trọng nhất chỉ được học hỏi sau nhiều thời gian và nỗ lực, bằng cách tham gia thảo luận với người khác, cùng nhau ‘khám phá’ các ý tưởng và kinh nghiệm như đá lửa cho đến khi tia lửa hiểu biết được nhen nhóm trong chúng ta.”

Trong thông điệp, Đức Leo cũng kêu gọi bảo vệ giới trẻ “khỏi lời hứa về cỗ máy hoàn hảo, khỏi cám dỗ tinh tế khiến tư duy con người dường như trở nên thừa thãi chính xác vào lúc nó cần thiết nhất” (Magnifica Humanitas, 140). Điều này hoàn toàn trái ngược với kế hoạch kiểm soát tôn giáo của Cục Quản lý Tôn giáo Quốc gia, mà một trường đại học ở Giang Tô đang lập trình thông qua trí tuệ nhân tạo.

 

Bản tin của Theresa Civantos Barber thuộc hãng tin EWTNNews ngày 19 tháng 6 năm 2026:

CHICAGO — Liệu đức tin và khoa học có thể dung hòa trong mắt thế giới? Câu hỏi này đã chi phối các cuộc trò chuyện — cả chính thức và không chính thức — tại hội nghị quốc gia gần đây của các nhà khoa học Công Giáo.

Hội nghị thường niên năm nay, được tổ chức từ ngày 5 đến ngày 8 tháng 6 tại Chủng viện Mundelein bên ngoài Chicago, bao gồm một chương trình mới được thiết kế để giải quyết trực tiếp vấn đề này. Những người tham dự hội nghị của Hội các nhà khoa học Công Giáo có thể chọn đến sớm để tham gia Khóa huấn luyện diễn thuyết về Khoa học và Đức tin, một hội thảo kéo dài một ngày rưỡi vào ngày 4 và 5 tháng 6 nhằm chuẩn bị cho các nhà khoa học Công Giáo thuyết trình về các chủ đề khoa học và đức tin.

Trong khi nhiều nhà khoa học trong suốt lịch sử thậm chí không hề nghĩ đến sự xung đột giữa lý trí khoa học và đức tin Công Giáo của họ, nhiều người tham dự đã nói về “quan niệm sai lầm” dai dẳng hiện đại rằng hai điều này không tương thích với nhau. Các số liệu thống kê ủng hộ quan sát của họ về sự phổ biến của quan niệm sai lầm này: Theo Trung tâm Nghiên cứu Pew, khoảng 59% người Mỹ tin rằng “khoa học thường xung đột với tôn giáo”.

Hội các nhà khoa học Công Giáo tồn tại chủ yếu để chống lại quan niệm sai lầm này, được thành lập vào năm 2016 “để làm chứng cho sự hài hòa giữa khoa học và đức tin”. Với khoảng 1,500 thành viên cho đến nay và khoảng 250 nhà khoa học và sinh viên mới gia nhập mỗi năm, sứ mệnh của Hội đang phát triển nhanh chóng.

Hội thảo Huấn luyện Kỹ năng Thuyết trình về Khoa học và Đức tin bắt đầu bằng phần hướng dẫn về kỹ thuật thuyết trình từ các cố vấn có kinh nghiệm sâu rộng trong việc thuyết trình và viết về các chủ đề này, chẳng hạn như Stephen Barr, chủ tịch của Hội các nhà khoa học Công Giáo và tác giả cuốn sách “Vật lý Hiện đại, Đức tin Cổ thời”, trong đó ông lập luận rằng “những khám phá khoa học hiện đại và đức tin tôn giáo có sự tương đồng sâu sắc”.

Sau đó, những người tham dự đã chia sẻ các bài thuyết trình mẫu của riêng họ trong các nhóm nhỏ và nhận được phản hồi từ các cố vấn giàu kinh nghiệm. Hội thảo được hỗ trợ bởi một khoản tài trợ từ Quỹ Tín thác Tôn giáo Templeton.

Ý tưởng cho hội thảo, hội thảo đầu tiên trong chín năm tổ chức hội nghị của hội, bắt nguồn từ Dan Kuebler, giáo sư sinh học tại Đại học Franciscan, phó chủ tịch của Hội các nhà khoa học Công Giáo và tác giả cuốn sách “Darwin và Học thuyết”, trong đó đưa ra “một sự khám phá hấp dẫn về sự tương thích và cùng phát triển của khoa học và tôn giáo”. Khi ông đề xuất ý tưởng này, các thành viên khác nhanh chóng nhận thấy sự đúng đắn của nó.

“Tôi là một nhà thần học đã làm việc về đức tin và khoa học trong 21 năm, và không gì có thể thay thế một nhà khoa học Công Giáo đang làm những công việc xuất sắc trong lĩnh vực của họ và cho thấy họ nhận thấy sự hài hòa giữa công việc đó và đức tin Công Giáo của họ,” Chris Baglow, giáo sư thần học và giám đốc Sáng kiến Khoa học và Tôn giáo tại Viện McGrath về Đời sống Giáo hội thuộc Đại học Notre Dame, cho biết.

“Quan niệm sai lầm về ‘xung đột’ gần như phổ biến trong văn hóa của chúng ta, vì vậy một phần sứ mệnh của hội là đại diện cho mối quan hệ giữa đức tin và khoa học trong không gian công cộng,” Baglow nói.

Là một phần của sứ mệnh đó, Baglow gần đây đã viết một cuốn sách giáo khoa thần học dành cho học sinh trung học, “Đức tin, Khoa học và Lý trí”, trong đó “làm sáng tỏ lịch sử của khoa học như một điều phát triển từ, chứ không phải đối lập với, đức tin Công Giáo.”

Khi Kuebler lần đầu tiên hình dung về hội thảo này, ông coi đó là một nỗ lực rõ ràng để chuẩn bị cho các nhà khoa học trẻ đại diện cho thông điệp này một cách hiệu quả.

“Một trong những điều chúng tôi nhận ra là chúng ta cần nhiều người hơn nữa đến nói chuyện với các trường trung học, giáo xứ, v.v. về khoa học và Giáo Hội Công Giáo để giúp xóa bỏ một số quan niệm sai lầm này,” Kuebler nói. “Chúng tôi nghĩ, ‘Chúng ta có rất nhiều thành viên là các nhà khoa học quan tâm đến điều đó — tại sao chúng ta không mời một số diễn giả giỏi nhất đến để giúp đào tạo họ?’”

Mười sáu nhà khoa học đã tham gia hội thảo, không chỉ bao gồm hướng dẫn từ các diễn giả giàu kinh nghiệm mà còn cả cơ hội thực hành ngay lập tức. Mỗi người tham dự đã chuẩn bị bài thuyết trình “đức tin và khoa học” của riêng mình và trình bày trước một nhóm nhỏ các cố vấn, nhận phản hồi để cải thiện.

“Nhiều người tham dự đã nhận được thư mời đến nói chuyện tại các chủng viện Công Giáo hoặc các trường trung học Công Giáo, và giờ đây họ cảm thấy tự tin hơn nhiều,” Kuebler nói.

Thật vậy, những người tham gia hội thảo cho biết nó đã trang bị cho họ sự tự tin để nói về những chủ đề này.

“Hội thảo đã cung cấp một nhóm chuyên gia hỗ trợ để nhận phản hồi nhằm phát triển bài thuyết trình về đức tin và khoa học của tôi,” Anna nói. Lennon, nghiên cứu sinh tiến sĩ ngành sinh thái học và sinh học tiến hóa tại Đại học Indiana, cho biết: “Chúng tôi đã có thể tham gia vào các cuộc thảo luận hỗ trợ và khuyến khích chúng tôi vượt ra khỏi phòng thí nghiệm và lớp học để đến với cộng đồng địa phương, cùng nhau gặp gỡ Đấng Tạo Hóa.”

Nathaniel Cunningham, giáo sư danh dự Fairchild về vật lý tại Đại học Nebraska Wesleyan, đặc biệt đánh giá cao cơ hội được thực hành bài thuyết trình của mình với phản hồi từ người hướng dẫn.

Ông nói: “Điều này thực sự hữu ích đối với tôi, giúp tôi chuyển từ những ý tưởng chung chung sang một bài nói chuyện cụ thể về khoa học và đức tin.” Ông cũng đánh giá cao việc nhận được “những hướng dẫn và quy tắc hữu ích khi nói về đức tin và khoa học” trong các bài thuyết trình đào tạo từ các diễn giả có chuyên môn cả về khoa học và thần học.

 

Đức Giáo Hoàng nhấn mạnh: Để xây dựng 'nền văn minh tình yêu' đòi hỏi lòng can đảm và lối lãnh đạo khiêm nhường

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV kêu gọi những người tham gia cuộc 'Đối thoại Borgo Laudato si’' lần đầu tiên thúc đẩy một mô hình lãnh đạo đạo đức mới và giúp xây dựng một 'nền văn minh tình yêu' trước làn sóng phi nhân hóa ngày càng gia tăng.

(Tin Vatican)

Vào hôm thứ Sáu (19/6/2026), Đức Giáo Hoàng Lêô đã chào đón những người tham gia cuộc hội thảo đầu tiên mang tựa đề “Đối thoại Borgo Laudato si”. Những người tham dự đã tập trung tại vườn Borgo Laudato si’ ở Castel Gandolfo trong hai ngày hội thảo luận về một số vấn đề cấp bách nhất mà nhân loại đang phải đối diện ngày nay, bao gồm về trí tuệ nhân tạo và tác động của nó đến phẩm giá con người, lão hóa lành mạnh, ngoại giao thể thao và phát triển bền vững môi trường.

Sáng kiến này là một phần của sứ mệnh rộng lớn hơn của Borgo Laudato si’, được thành lập tại Dinh thự Nghẻ dưỡng của Đức Giáo Hoàng ở Castel Gandolfo như một trung tâm sinh thái toàn diện lấy cảm hứng từ Thông điệp Laudato si’ năm 2015 của Đức Cố Giáo Hoàng Phanxicô. Các cuộc hội thoại đã quy tụ các chuyên gia, nhà thực hành và các nhà lãnh đạo từ nhiều quốc gia và lĩnh vực khác nhau để khám phá cách thức lãnh đạo đạo đức có thể đóng góp vào sự chuyển đổi sinh thái, xã hội và kinh tế.

Tái định hình vai trò lãnh đạo đạo đức

Trong bài phát biểu kết thúc cuộc hội thảo, Đức Giáo Hoàng Lêô mô tả cuộc hội thảo này là “bước đầu tiên của một quá trình nhằm đổi mới và tái định hình vai trò lãnh đạo đạo đức trong thế giới ngày nay dường như bị chia rẽ và lãng quên cội nguồn lịch sử của mình”.

Suy tư về một số chủ đề được phát triển trong Thông điệp Magnifica humanitas của ngài, Đức Giáo Hoàng nhắc lại tầm quan trọng của đối thoại trong việc đối diện với những thách thức đương đại. “Chúng ta tìm cách xác định những con đường mới vì lợi ích chung và để thúc đẩy một cuộc sống xứng đáng cho tất cả mọi người”, ngài nói, nhắc lại lời kêu gọi “tham gia đối thoại với tất cả mọi người trong thời đại chúng ta, những người mà chúng ta cùng chia sẻ những sự kiện, vấn nạn và khát vọng của nhân loại”.

Đức Thánh Cha cảnh báo chống lại điều mà ngài gọi là “sự mù quáng về tinh thần và văn hóa” ngày càng gia tăng, có nguy cơ làm cho xã hội xa rời ký ức lịch sử của mình. “Một chủ nghĩa thực dụng sai lầm”, ngài nói, “thúc giục chúng ta cắt đứt cội nguồn lịch sử của mình, như có thể khai mở một loại ‘sự sáng tạo mới’ tách rời khỏi quá khứ”. Ngài cũng cảnh báo rằng ngay cả những người viện dẫn các nguyên tắc đạo đức cũng có thể rơi vào một hình thức "chủ nghĩa hư vô lịch sử", tin tưởng một cách sai lầm rằng những bi kịch của thế kỷ XX không thể lặp lại.

Đức Giáo Hoàng Lêô tiếp tục lưu ý rằng các cuộc đối thoại được truyền cảm hứng từ tầm nhìn về tính hiệp thông của Giáo hội, quy tụ nhiều tiếng nói khác nhau trong khi tìm kiếm sự thống nhất xung quanh những mối quan tâm chung. Ngài khen ngợi những người tham gia vì sự cam kết của họ trong việc thúc đẩy sự đổi mới về sinh thái, xã hội và kinh tế bất chấp trước nguồn xuất thân và các lĩnh vực chuyên môn khác nhau của họ.

Những thách thức của sự phát triển công nghệ

Chuyển sang những thách thức đạo đức do sự phát triển công nghệ và kinh tế đề ra, Đức Giáo Hoàng đã đối chiếu hai tầm nhìn đối lập về xã hội. Ngài nói: “Trước cám dỗ xây dựng ‘Tháp Babel’, biểu tượng cho sự tôn thờ lợi nhuận bằng cái giá của những người dễ bị tổn thương nhất và làm tăng nguy cơ phi nhân hóa”, thay vào đó, các Kitô hữu được kêu gọi “góp phần xây dựng một Giê-ru-sa-lem Mới, nền văn minh của tình yêu thương”.

Đức Giáo Hoàng giải thích rằng nền văn minh như vậy được xây dựng không phải thông qua những cử chỉ vĩ đại mà thông qua những hành động trung thành và chăm sóc hằng ngày. “Nền văn minh của tình yêu sẽ không nảy sinh từ một cử chỉ đơn lẻ hay ngoạn mục, mà từ tổng thể của những hành động nhỏ bé và kiên định của lòng trung thành, đóng vai trò như một bức tường thành chống lại sự phi nhân hóa,” ngài nói.

Đức Giáo Hoàng Lêô cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tổ chức cuộc gặp gỡ trong khung cảnh thiên nhiên của Vườn Giáo Hoàng là Borgo Laudato si’, nơi những người tham dự có thể tìm thấy nguồn cảm hứng từ “vẻ đẹp của tạo hóa - và của Đấng Tạo Hóa” trong khi tìm cách kết nối kết những kinh nghiệm địa phương với trách nhiệm toàn cầu.

Ngài cảm ơn những người hiện diện vì sự tận tâm của họ, và Đức Thánh Cha kết luận bằng cách bày tỏ hy vọng rằng quá trình được bắt đầu tại Biệt phủ Nghỉ dương Castel Gandolfo sẽ tiếp tục thông qua các cuộc gặp gỡ và sáng kiến trong tương lai.

 

SỐNG ĐẠO CHỨ KHÔNG CHỈ GIỮ ĐẠO

Có một buổi sáng rất quen thuộc của nhiều người trong chúng ta. Chuông báo thức reo, mình bật dậy đúng giờ — tích một cái. Đưa con tới trường kịp lúc — tích. Vào hãng, làm xong bản báo cáo trước hạn — tích. Rồi Chúa Nhật, ngồi đủ một thánh lễ, đọc cho xong mấy kinh quen thuộc — tích. Thế là xong. Nhẹ người. Coi như tuần này mình đã làm tròn bổn phận với Chúa.

Cái lối nghĩ ấy mang lại một cảm giác an toàn cực kỳ lớn. Mình cứ tưởng đời sống đức tin cũng rạch ròi như một danh sách công việc: cứ làm đủ các bước là đạt chuẩn, cứ tích đủ các ô là yên tâm. Thế nhưng có một ngày, giữa lúc mệt nhất, mình chợt nhận ra điều này: cái việc giữ đạo theo danh sách đánh dấu đó, lâu dần, lại chính là một lớp vỏ đang âm thầm làm cạn kiệt đức tin thật bên trong.

Đức tin theo kiểu danh sách giống như một chiếc la bàn bị kẹt kim. Đứng trong nhà thờ, nó chỉ đúng hướng, ngay ngắn, bình an. Nhưng vừa bước ra ngã tư đường đông đúc của cơm áo gạo tiền, vừa đối diện với áp lực doanh số, với một mái nhà đang có vết nứt, với những hóa đơn xếp chồng — thì cây kim ấy quay cuồng, vô định. Đức tin và đời sống bị tách rời làm hai mảnh không gặp được nhau. Ba bài đọc Chúa Nhật hôm nay là bàn tay Chúa đặt lại cây kim ấy cho ngay.

1. CÁI CÂN TRONG LÒNG: MÌNH ĐANG YÊU AI HƠN

Tin Mừng mở ra bằng một câu khiến người Á Đông chúng ta giật mình: “Ai yêu cha mẹ hơn Thầy thì không xứng với Thầy. Ai yêu con trai con gái hơn Thầy thì không xứng với Thầy” (Mt 10,37). Nghe rất căng. Trong văn hóa của mình, “nhân sinh bách hạnh hiếu vi tiên” — trong trăm nết tốt, hiếu thảo đứng đầu. Ngay trong Mười Điều Răn, sau ba điều về Chúa, điều răn thứ tư đã là thảo kính cha mẹ. Vậy mà ở đây nghe như một tối hậu thư bắt người ta quay lưng với ruột thịt.

Nhưng Chúa không hề hạ thấp gia đình. Chính Ngài, ở chương 15 cũng của Mátthêu, đã nặng lời lên án những kẻ mượn danh nghĩa dâng cúng đền thờ để khỏi phải nuôi cha mẹ già. Ngài bảo vệ chữ hiếu thật một cách quyết liệt. Vậy thì câu nói gắt kia có nghĩa gì.

Chìa khóa nằm ở một chữ. Từ Hy Lạp được dịch là “xứng đáng” là chữ axios, vốn là một thuật ngữ đo lường: nó chỉ sức nặng đặt lên một bên cân đĩa để làm cân thăng bằng. Chúa không nói về tình cảm nhiều hay ít, mà nói về thứ tự. Hội Thánh gọi đó là ordo amoris — trật tự của tình yêu. Sách Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo, số 2232, dạy rất rõ: tình thân gia đình là quý nhưng không phải là tuyệt đối, bởi ơn gọi đầu tiên của người Kitô hữu là bước theo Đức Giêsu.

Tình yêu không phải một mớ bòng bong, mà cần có nền móng. Xây nhà thì móng đặt trước, rồi mới đến cột, rồi mới đến mái. Cứ khăng khăng lợp mái trước khi có móng thì cả ngôi nhà sụp xuống. Đặt Chúa lên hàng đầu không làm mình bớt yêu gia đình. Ngược lại, nó giải phóng tình yêu gia đình khỏi những hệ lụy độc hại.

Bởi đôi khi cái mình gọi là “thương con”, “vì gia đình”, lại trở thành công cụ ép buộc. Có người cha mẹ nhân danh tình thương bắt con theo một nghề con không hề muốn, chỉ để làm rạng danh dòng họ. Có người vì muốn con học trường sang, sống sung túc, mà sẵn sàng gian lận làm ăn, lừa gạt đối tác. Có người vì “lo cho nhà mình” mà nhắm mắt làm ngơ trước điều sai. Đó là lúc cây cân axios đã lệch. Khi tình thân được đặt trên cả sự thật, người ta rất dễ tự ru ngủ rằng việc sai trái của mình là đúng, vì mình làm cho người thân.

Đặt Chúa lên số một, vì thế, không phải là bớt yêu người nhà. Đó là dùng chính ánh sáng của Chúa để soi lại cách mình yêu: yêu bằng sự ngay thẳng chứ không bằng bao che; yêu bằng lòng tôn trọng chứ không bằng thao túng; yêu để nâng nhau lên chứ không để chiếm hữu nhau. Vậy mình thử lặng lẽ tự hỏi: trong những quyết định lớn của đời mình, mình đang để Chúa điều chỉnh tình thương, hay đang mượn tình thương để khỏi phải nghe tiếng Chúa?

2. THẬP GIÁ HÔM NAY KHÔNG CÒN LÀM BẰNG GỖ

Chúa nói tiếp: “Ai không vác thập giá mình mà theo Thầy thì không xứng với Thầy” (Mt 10,38). Ở thế kỷ thứ nhất, dưới ách Rôma, thập giá không phải món trang sức bằng vàng lấp lánh. Nó là một hình phạt man rợ. Người tử tù phải tự vác thanh ngang nặng trĩu, đi giữa đám đông phỉ nhổ, tiến ra pháp trường, chấp nhận bị ruồng bỏ và một cái chết nhục nhã. Vác thập giá nghĩa là chịu chôn vùi cái tôi của mình — đúng như Thánh Phaolô viết trong bài đọc hai, rằng chịu phép Rửa là được mai táng với Đức Kitô để được sống đời sống mới (x. Rm 6,3-4).

Nhưng hôm nay mình đâu còn đối diện với đế quốc Rôma hay án tử vì niềm tin. Vậy thập giá của một người mẹ bỉm sữa thức trắng đêm vì con sốt, của một nhân viên ngập đầu trong doanh số, của bác chủ tiệm đang gồng gánh mười mấy nhân viên — nó có hình dạng nào.

Thánh Grêgôriô Cả chỉ ra hai cách vác thập giá rất đời thường: hãm mình và lòng trắc ẩn. Hãm mình là biết kìm lại những ham muốn lệch lạc. Trắc ẩn là biết gánh đỡ nỗi đau của người khác. Đem hai điều ấy vào đời sống hôm nay, thập giá hiện ra rất cụ thể. Sách Giáo Lý, số 1506, cũng nhắc: Đức Kitô mời các môn đệ vác lấy thập giá mình mà theo Ngài.

Nơi chỗ làm, thập giá là chấp nhận thua thiệt để giữ sự ngay thẳng. Thay vì luồn lách, khai gian, lấp liếm để chốt cho bằng được đơn hàng, mình chọn làm ăn chân chính, dù biết tháng này hoa hồng sẽ thấp hơn, có khi còn bị khiển trách vì không đủ chỉ tiêu. Chấp nhận chịu thiệt đó chính là cách mình đóng đinh lòng tham và sự dối trá.

Trong gia đình, thập giá là buổi tối kiệt sức khi vừa bước qua cửa với cả một bụng bực dọc mang từ hãng về. Thập giá lúc đó là nuốt lại câu nói cay độc đang chực bật ra với người bạn đời. Là gác lại nhu cầu nghỉ ngơi của mình để kiên nhẫn dỗ một đứa con đang quấy khóc. Là từ chối cho cái tôi được quyền lấn lướt. Vác những thập giá nhỏ ấy hao mòn lắm — mất một cơ hội, mất chút thoải mái — nhưng chính ở đó, đức tin mới rời khỏi tờ danh sách để bước vào da thịt cuộc đời.

3. NGHỊCH LÝ MẤT ĐỂ ĐƯỢC: PHẢI ĐỔ CHIẾC CỐC RA

Rồi Chúa nói một câu đảo lộn mọi bản năng sinh tồn: “Ai giữ mạng sống mình thì sẽ mất; ai liều mất mạng sống mình vì Thầy thì sẽ tìm lại được” (Mt 10,39). Chữ “mạng sống” ở đây, trong tiếng Hy Lạp là psyche, rộng hơn nhịp tim hay hơi thở. Nó bao gồm cái tôi, lòng ái kỷ, khát vọng tự thu xếp cho mình một chỗ an toàn tách biệt khỏi Thiên Chúa. “Giữ mạng sống” chính là cái nỗ lực bám víu vào thành tựu, quyền lực, danh vọng và những vùng an toàn do tay mình dựng nên.

Hãy hình dung một chiếc cốc đang đầy nước đục. Chừng nào nó còn đầy, mình không thể rót thêm một giọt nước trong nào vào. Phần nước đục ấy là sự ám ảnh về cái tôi, là tính toán hơn thiệt, là khao khát kiểm soát mọi sự. Phải đổ nó ra thì ân sủng mới có chỗ tràn vào. Nhà tu đức gọi tiến trình ấy là tự hủy, là trút bỏ chính mình.

Nhưng con người vốn sợ trống rỗng. Nỗi sợ ấy đẻ ra một thói quen rất thời nay: người ta đi “dạo mua sắm tâm linh” — muốn cảm giác bình an, muốn nhận phúc lành từ các nghi lễ, nhưng chỉ muốn nhận mà không muốn cho; muốn cốc nước của mình tự nhiên hóa trong mà không chịu tự tay đổ phần nước đục đi.

Có một câu chuyện thật về nhà truyền giáo Sadhu Sundar Singh, khi ông băng qua dãy Himalaya giữa bão tuyết. Ông và người bạn đồng hành gặp một người lạ đã ngã gục bên đường, đang lịm dần vì lạnh. Dừng lại cõng thêm một người trong cơn bão ở độ cao ấy gần như là tự ký án tử cho chính mình. Người bạn đồng hành tính toán rất logic: dừng lại thì cả ba cùng chết. Anh ta bỏ người bị nạn lại và đi tiếp để tìm chỗ trú.

Sadhu thì không thể bước qua tiếng thúc của lòng trắc ẩn. Ông xốc người đàn ông cứng đờ lên lưng và lê từng bước trong tuyết, dù biết mình sẽ tốn gấp đôi sức. Nhưng điều kỳ lạ đã xảy ra: sự gắng sức liên tục sinh ra một luồng hơi ấm lớn từ thân thể ông, vừa giữ cho ông khỏi chết cóng, vừa truyền sang người bị nạn, đánh thức anh ta tỉnh lại. Hai thân thể sưởi ấm cho nhau giữa bão, và cả hai cùng sống tới được ngôi làng. Còn người bạn đồng hành đã chọn đóng kín mọi cánh cửa để giữ hơi ấm riêng mình — họ tìm thấy anh đã chết cóng bên vệ đường.

Kẻ cố giữ lấy mình thì mất. Người dám tiêu hao mình vì người khác lại tìm được sự sống cho cả hai. Đó không phải lý thuyết trên mây, đó là một định luật của trái tim. Và mình có thể tự hỏi rất thật: mình đang gom góp để xây cho mình một thành lũy an toàn, hay dám tiêu hao mình đi một chút mỗi ngày cho người bên cạnh?

4. MỘT BÁT NƯỚC LÃ CHO NHỮNG NGƯỜI VÔ HÌNH

Cũng may, không phải ai cũng bị đẩy vào một cơn bão tuyết Himalaya để chứng minh lòng quên mình. Đời mình phần lớn được dệt bằng những ngày rất bình thường, lặp đi lặp lại. Và Tin Mừng chỉ cho mình một cách rất nhỏ nhẹ để sống sự quên mình ấy mỗi ngày: linh đạo đón tiếp.

Bài đọc một kể về bà Shunêm. Thấy ngôn sứ Êlisa thường đi ngang nhà, bà không dâng tặng những món xa xỉ. Bà bàn với chồng dựng một căn phòng nhỏ trên gác, sắm sẵn một chiếc giường, một cái bàn, một cái ghế và một cây đèn, để người của Thiên Chúa có chỗ nghỉ chân. Một sự quan tâm rất thiết thực và không tính toán. Và sự đón tiếp âm thầm đó cuối cùng đem lại cho bà một đứa con trai, xua tan nỗi tuyệt vọng tuổi già.

Chúa Giêsu đẩy việc đón tiếp ấy xuống mức tối giản nhất: “Ai cho một trong những kẻ bé mọn này uống, dù chỉ một bát nước lã, vì danh nghĩa môn đệ, thì sẽ không mất phần thưởng” (Mt 10,42). Sách Giáo Lý, số 858, nhắc rằng ai đón tiếp người được Chúa sai đi là đón tiếp chính Chúa. Nghe thì tưởng dễ. Thời nay hãng nào cũng có bình nước nóng lạnh, cửa hàng tiện lợi đầy đường, một bát nước lã thì có gì là hy sinh.

Nhưng phải đặt bát nước ấy về đúng bối cảnh. Ở vùng Israel sa mạc khô cằn thế kỷ thứ nhất, nước ngọt là tài nguyên quý hiếm. Để có một bát nước mát mời khách, người phụ nữ phải đội bình ra giếng làng, gánh nước nặng nhọc về, rồi cất giữ cẩn thận trong lu sành nơi mát nhất. Bát nước ấy chứa đựng cả công sức, cả sự chuẩn bị, cả lòng quan tâm — nó nhỏ bé nhưng đòi một sự chú tâm lớn.

Và “những kẻ bé mọn” quanh mình hôm nay là ai. Không chỉ là người ăn xin ngoài phố. Giữa đời sống bận rộn này, họ thường là những người vô hình: một đồng nghiệp mới, rụt rè, đang bị một nhóm khác lặng lẽ cô lập. Một người thân trong nhà đang âm thầm chìm trong nỗi buồn mà ai cũng phớt lờ vì quá bận. Một người phục vụ quán ăn đang luống cuống. Kẻ bé mọn là bất cứ ai không có quyền lực, không có địa vị, không thể đem lại cho mình một mối lợi nào.

Trao cho họ một bát nước mát, hôm nay, đôi khi chỉ là: đặt điện thoại xuống và thật sự lắng nghe một nỗi lo, không vội phán xét; một tin nhắn động viên gửi cho người đồng nghiệp đang kiệt sức; một chút kiên nhẫn không gắt gỏng với người phục vụ vụng về. Đó là tự hủy bỏ cái quyền được ưu tiên của mình để nhường chỗ cho sự hiện diện của người khác. Làm những việc rất nhỏ với một tình yêu rất lớn — đó là cách thực tế nhất để đưa đạo vào đời.

Toán trừ của con người, toán nhân của Thiên Chúa

Nhìn lại cả hành trình hôm nay, mình thấy rõ một điều: sống đạo chưa bao giờ là một chuỗi hoạt động tách rời khỏi đời sống. Sống đạo là mang lấy một lăng kính mới — lăng kính của Đức Giêsu — để chiếu thẳng vào bản báo cáo tài chính, vào cuộc họp căng thẳng, vào bữa cơm gia đình mỗi tối. Nó bắt đầu bằng việc đặt lại cái cân trong lòng, để Chúa lên hàng đầu. Nó tiếp tục bằng việc can đảm đón nhận những thua thiệt rất nhỏ mỗi ngày. Và nó thăng hoa nơi những cơ hội phục vụ bé mọn nhất giữa cuộc sống vội vã.

Cả đời, bản năng của mình là xây những bức tường để tự bảo vệ. Mình dùng tiền bạc, địa vị, và cả thói quen giữ đạo hình thức như những bức tường thành, để có một cảm giác an toàn tuyệt đối. Nhưng sự an toàn ấy là một ảo ảnh. Cứ trốn mãi sau những bức tường, đức tin sẽ chết ngạt.

Trong một thế giới luôn dạy người ta làm toán cộng để tích cóp cho riêng mình, có lẽ phép lạ lớn nhất lại là dám làm toán trừ — hy sinh bớt cái tôi đi — để rồi nhận ra Thiên Chúa đã âm thầm làm toán nhân cho cuộc đời mình lúc nào chẳng hay.

Ước gì ngày mai, khi đối diện một đồng nghiệp đang bế tắc hay một người thân đang cáu gắt vì tổn thương, mỗi chúng ta đừng nấp sau hàng rào an toàn của sự thờ ơ, nhưng dám bước tới, đập bỏ bức tường của cái tôi, và trao cho họ một bát nước mát của tình người. Bởi vì đời người Kitô hữu không hứa một lối thoát dễ dàng khỏi gánh nặng mưu sinh — nó chỉ trao một ý nghĩa đủ sâu để biến chính gánh nặng cơm áo gạo tiền đó thành chất liệu nên thánh.

Vọng Sinh

Nội dung này là từ các nguồn:

- https://gpcantho.com/ban-dang-giu-dao-hay-song-dao/

- https://ngoiloivn.net/dong-ngoi-loi/ngoi-loi-viet-nam/tong-do-thanh-kinh/cgtmcn13tn-a/

- https://tgpsaigon.net/bai-viet/chua-nhat-13-thuong-nien-nam-a-mt-10-37-42-60261

- https://giaophanlongxuyen.org/tin-tuc/chi-mot-bat-nuoc-la.html

- https://opusdei.org/en/gospel/commentary-on-the-gospel-take-up-the-cross/

- https://www.ncregister.com/features/follow-jesus-the-way-of-the-disciple

- chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://stbenedictchurch.org/files/2023/07/Homily-Matthew-10.pdf

- https://ngoiloivn.net/kinh-thanh/bai-giang-chua-nhat/loi-chua-bai-giang-chua-nhat-13-thuong-nien-nam-a/

- https://sdb.vn/suy-niem-loi-chua-chua-nhat-13-thuong-nien-nam-a/

- https://dongnudaminhthaibinh.net/suy-niem-tin-mung-chua-nhat-tuan-13-nam-a-mt-10-37-42

- https://giaophanlongxuyen.org/tin-tuc/scd-chua-nhat-13-thuong-nien-nam-a.html

 

Khuôn mặt lời nhắn nhủ: Con đừng sợ!

Con người chúng ta từ khi mở mắt chào đời cho đến ngày cuối cùng đời sống trên trần gian hằng sống trong sợ hãi lo âu.

Trẻ thơ khóc đòi có cha mẹ, người thân bên cạnh, khi giật mình thức giấc ngủ dậy, hay khi vấp té ngã...

Bạn trẻ thanh niên thiếu nữ đang trong thời kỳ phát triển vươn lên hướng về tương lai với con đường học hành thi cử, nghề nghiệp… cũng có lo sợ, vì những thách đố phải cố gắng vươn lên luôn xảy đến trong đời sống.

Bậc cha mẹ sinh thành nuôi dậy đào tạo con cái nên người khôn lớn, có niềm vui hạnh phúc thần thánh. Nhưng cũng hằng có lo sợ trong nhiệm vụ lo cho đời sống con cái mình..

Bậc ông bà, người cao niên được Thiên Chúa ban cho đạt tới tuổi 70, 80, 90…, có niềm vui vì được sống trường thọ. Nhưng cũng có lo sợ, vì bệnh nạn, sức khoẻ yếu kém dần…

Chiến tranh, bệnh nạn, đời sống nghèo đói thiếu thốn thực phẩm nước uống, nhà cửa luôn là vấn đề nỗi lo sợ cho nhân loại xưa nay.

Những người sống trong hoàn cảnh bị bỏ rơi sống trong cô đơn, nỗi lo sợ càng dầy đặc.

Lo sợ bao phủ suốt dọc đời sống con người. Như vậy phải chăng vì thế mà đời sống không còn gì, không có cơ may đi ra thoát khỏi vòng đó sao?

Bậc cha mẹ thường an ủi con mình khi chúng gặp lúc lo sợ: Con đừng sợ, có cha mẹ bên con, lo cho con.

Một người mẹ bên cạnh giường bệnh con gái còn trẻ tuổi đang trong cơn đau đớn thở thoi thóp... Chị đau khổ không làm sao cứu giúp được con gái mình…Trong dòng nước mắt đau đớn nghẹn ngào, chị cầm tay con gái mình nói những lời thống thiết: Con gái của mẹ. Con là

bông hoa đầu tiên gia đình cha mẹ, mẹ thương con lắm. Con đừng sợ, có mẹ và ba con bên cạnh con. Ba mẹ hằng luôn hằng tìm mọi phương thức lo cho con vượt qua được cơn đau bệnh lo sợ lúc nầy…

Một cung cách an ủi động viên tinh thần rất tình nghĩa thân thiết cùng đạo đức người mẹ cho con gái mình!

Sau đó một ngày, bác sĩ cho hay: xin ông bà, anh chị em gia đình đến từ gĩa em. Vì thời giờ đời sống của em không còn lâu nữa đâu. Nỗi lo sợ đau buồn càng đè nặng thân xác cùng tâm hồn cha mẹ…

Trong dòng nước mắt nghẹn ngào, người cha và người mẹ em cầm tay con gái mình nói: Con đừng sợ, Chúa đã sinh thành ra con, nuôi sống con ở đời, bây giờ Ngài gọi con trở về với Ngài. Cha mẹ buồn đau khổ lắm tan nát ruột gan… Rồi đây không còn có con trong gia đình mình nữa. Cha mẹ cám ơn con, chào biệt con, cha mẹ hằng nhớ con luôn mãi.

Con ra đi không còn ở giữa gia đình. Nhưng hình ảnh con, cử chỉ lời nói của con, tình yêu của con vẫn luôn hằng sống động giữa gia đình chúng ta, con gái yêu dấu của cha mẹ. Con ra đi về đời sau, linh hồn con về bên Thiên Chúa, cầu nguyện xin Chúa phù hộ cho cha mẹ, cho các em con…

Một cung cách sống, dù trong đau khổ lo sợ, nhưng lại tràn đầy năng lượng lòng tin tưởng vào Thiên Chúa nguồn sự sống, nguồn an ủi cứu giúp cho khỏi lo sợ!

Sứ điệp của Đức giáo hoàng Leo 14. nhân NGÀY THẾ GIỚI ÔNG BÀ VÀ NGƯỜI CAO TUỔI LẦN THỨ VI., với lời tâm tình:

“Tôi muốn nói với anh chị em: đừng sợ sự mong manh! Chính sự yếu đuối này ẩn chứa nơi mình một tiềm năng mới, soi sáng cả những lứa tuổi khác của cuộc đời. Thật vậy, khi “chúng ta nhìn nhận sự mong manh”, tâm hồn chúng ta mở ra với sự nâng đỡ lẫn nhau và với lời khẩn cầu lên Đấng có thể ban điều mà không quyền lực nhân loại nào có thể bảo đảm: sự hòa giải sâu xa trong tâm hồn và cùng với đó là

hòa bình đích thực” (Gặp gỡ cộng đoàn Algérie, Đền thờ Đức Bà Phi châu, Algiers, ngày 13/4/2026).

Ngày xưa khi đi rao giảng tình yêu nước Thiên Chúa cho con người trên trần gian, Chúa Giêsu an ủi nhắn nhủ cùng các Tông đồ rằng:

"Các con đừng sợ những người đó, vì không có gì che giấu mà không bị thố lộ; và không có gì kín nhiệm mà không hề hay biết. Điều Thầy nói với các con trong bóng tối, hãy nói nơi ánh sáng; và điều các con nghe rỉ tai, hãy rao giảng trên mái nhà. "Các con đừng sợ những kẻ giết được thân xác, nhưng không thể giết được linh hồn: Các con hãy sợ Đấng có thể ném cả xác lẫn hồn xuống địa ngục. Nào người ta không bán hai chim sẻ với một đồng tiền đó sao? Thế mà không con nào rơi xuống đất mà Cha các con không biết đến. Phần các con, tóc trên đầu các con đã được đếm cả rồi. Vậy các con đừng sợ: các con còn đáng giá hơn chim sẻ bội phần. “ (Mt 10, 26-33). Trước nỗi lo sợ trên thế giới, vì chiến tranh (lạnh) đe dọa, vì khủng hoàng kinh tế dầu khí năng lượng… Đức Thánh giáo hoàng Gioan Phaolô đệ nhị năm 1978 trong lễ khai mạc sứ vụ mục tử Giáo Hoàng ở quảng trường Vatican đã nói lời kêu gọi nhắn nhủ: “Non abbiate paura! - Anh em đừng sợ!”

Lời kêu gọi “Non abbiate paura” giúp gây lòng can đảm củng cố đời sống tinh thần con người, gieo rắc niềm hy vọng sự bình an cho đời sống hôm qua, hôm nay và ngày mai.

Lm. Daminh Nguyễn ngọc Long

 

1. Ukraine phát động cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa lớn nhất nhằm vào Mạc Tư Khoa kể từ khi Nga bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện, nhắm trúng một nhà máy lọc dầu.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy xác nhận rằng lực lượng Ukraine đã tấn công Nhà máy lọc dầu Mạc Tư Khoa ở quận Kapotnya thuộc thủ đô Nga vào đêm 18 tháng 6, đánh dấu cuộc tấn công thứ hai vào cơ sở này trong vòng một tuần.

Thị trưởng Mạc Tư Khoa Sergei Sobyanin cho biết vào khoảng 8 giờ sáng giờ địa phương rằng khoảng 180 máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã bị bắn hạ ở ngoại ô thủ đô. Trong khi cuộc tấn công vẫn đang tiếp diễn vào thời điểm ông đưa ra tuyên bố, hệ thống phòng không Nga đã đánh chặn thêm 14 máy bay điều khiển từ xa khác trong giờ tiếp theo, nâng tổng số lên 194 chiếc - đây là cuộc tấn công lớn nhất được ghi nhận của Ukraine nhằm vào Mạc Tư Khoa cho đến nay.

Theo Bộ Quốc phòng Nga, hệ thống phòng không Nga cũng đã bắn hạ 555 máy bay điều khiển từ xa trên toàn quốc trong đêm qua. Ukraine thường không công bố số lượng máy bay điều khiển từ xa được sử dụng trong các cuộc tấn công vào Nga.

Tổng thống Zelenskiy nói: “Đây là một phản ứng hoàn toàn chính đáng đối với các cuộc tấn công của Nga vào các thành phố và cộng đồng của chúng ta, và là một kết quả quan trọng khác từ công việc của các chiến binh của chúng ta chống lại các cơ sở hỗ trợ cỗ máy chiến tranh của Nga”, đồng thời nói thêm rằng “đã đến lúc chấm dứt cuộc chiến này”.

Theo thông báo của chính quyền Nga, ít nhất 17 người, trong đó có hai trẻ em, đã bị thương trong vụ tấn công tại tỉnh Mạc Tư Khoa.

Vụ tấn công đã gây ra sự gián đoạn lớn cho hoạt động hàng không, với việc hãng hàng không quốc doanh Aeroflot và công ty con Rossiya phải hủy hơn 170 chuyến bay đến và đi từ Mạc Tư Khoa và hoãn hơn 110 chuyến khác, theo các tuyên bố của công ty.

Bộ Tổng tham mưu Ukraine xác nhận vụ tấn công vào nhà máy lọc dầu Mạc Tư Khoa, đồng thời cho biết ít nhất năm đám cháy đã được ghi nhận tại cơ sở này.

Dữ liệu sơ bộ cho thấy một tổ hợp giải quyết dầu khí, các đơn vị lọc dầu thứ cấp và một kho chứa dầu đang bốc cháy, Bộ Tổng tham mưu cho biết.

Trong cuộc tấn công vào Nga ngày 18 tháng 6, kho nhiên liệu Gukovo ở tỉnh Rostov của Nga cũng bị trúng bom. Theo Bộ Tổng tham mưu, cơ sở này được sử dụng để lưu trữ và trung chuyển nhiên liệu và chất bôi trơn phục vụ cho quân đội và cơ sở hạ tầng giao thông của Nga.

Phát biểu với các nhà báo vào ngày 18 tháng 6, Tổng thống Zelenskiy cảnh báo rằng Ukraine sẽ tiếp tục đáp trả nếu Putin từ chối chấm dứt chiến tranh.

“Nếu Putin không muốn chấm dứt cuộc chiến này, chúng tôi sẽ không ngồi yên. Chúng tôi sẽ đáp trả, và sự đáp trả phải mạnh mẽ. Nếu Ukraine bốc cháy, Mạc Tư Khoa cũng sẽ như vậy”, ông nói, mô tả cuộc tấn công gần đây là phản ứng trước vụ tấn công của Nga vào tu viện Kyiv Pechersk Lavra ngày 15 tháng 6.

Tổng thống cũng kêu gọi tăng cường áp lực lên Nga, cho rằng các biện pháp trừng phạt nên nhắm vào lĩnh vực năng lượng, hạm đội ngầm, doanh thu dầu khí, hệ thống ngân hàng, sản xuất vũ khí và công nghiệp quốc phòng của nước này.

Tổng thống Zelenskiy nói: “Chúng ta phải làm cho Nga cảm thấy rằng việc tiếp tục cuộc chiến này là vô nghĩa. Quan trọng nhất, người dân Nga cần bắt đầu cảm nhận được rằng chỉ có một người, Putin, đang tiến hành cuộc chiến này, trong khi người dân thường phải gánh chịu hậu quả.”

Tổng thống Zelenskiy nói thêm rằng áp lực lên Điện Cẩm Linh nên đến từ “mọi phía”.

“Người Ukraine, người Âu Châu và người Mỹ đều phải gây áp lực lên Putin. Người Nga cũng cần phải thức tỉnh và gây áp lực lên nhà lãnh đạo của họ”, tổng thống nói.

Phản ứng trước cuộc tấn công vào Mạc Tư Khoa, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha nói rằng những người Nga hỏi “Chuyện gì đang xảy ra vậy?” nên hỏi thẳng Putin.

“Tôi có thể trả lời. Đất nước của các ông đã phát động cuộc chiến tranh xâm lược chống lại đất nước chúng tôi. Trong nhiều năm, họ đã giết hại người dân của chúng tôi. Giờ các ông đã biết chuyện gì đang xảy ra, hãy hỏi Putin xem ông ấy định khi nào thì chấm dứt nó,” Sybiha viết.

Ảnh và video do người dân đăng tải lên mạng xã hội cho thấy các vụ cháy và nổ xảy ra ở nhiều địa điểm trên khắp thành phố, bao gồm cả nhà máy lọc dầu ở quận Kapotnya. Kênh theo dõi Telegram Exilenova-Plus đã công bố đoạn phim do người dân địa phương quay lại, cho thấy các đám cháy tại nhà máy lọc dầu, các tầng trên cùng của một tòa nhà cao tầng bốc cháy và khói cuồn cuộn bao trùm thủ đô.

Ông Sobyanin báo cáo “thiệt hại nhỏ” đối với một tòa nhà tại trung tâm mua sắm Sadovod ở phía đông nam thành phố, trong khi Thống đốc tỉnh Mạc Tư Khoa, Andrey Vorobyov, cho biết các tòa nhà dân cư ở vùng ngoại ô Mạc Tư Khoa cũng bị hư hại.

Theo ông Vorobyov, tại quận Zhukovsky, một tòa nhà chung cư nhiều tầng bị hư hại và cư dân đã được di tản. Mảnh vỡ từ máy bay điều khiển từ xa cũng gây hư hại cho một trung tâm thể dục, một trung tâm mua sắm và một khu công nghiệp ở Lyubertsy, trong khi đó, các vụ cháy và thiệt hại được báo cáo tại các ngôi nhà ở Chekhov và Pavlovsky Posad.

Cuộc tấn công diễn ra hai ngày sau khi Ukraine dùng máy bay điều khiển từ xa tầm xa tấn công Nhà máy lọc dầu Mạc Tư Khoa vào ngày 16 tháng 6, trong một chiến dịch mà Tổng thống Volodymyr Zelenskiy gọi là “một phản ứng chính đáng đối với các cuộc tấn công của Nga”.

Nhà máy lọc dầu này là một trong những nhà máy lớn nhất ở Nga, cung cấp khoảng 40% thị trường nhiên liệu Mạc Tư Khoa và phần lớn xăng dầu của khu vực. Nó cũng cung cấp nhiên liệu hàng không cho cả bốn phi trường lớn của Mạc Tư Khoa và có công suất chế biến hơn 12 triệu tấn dầu thô mỗi năm, theo Bộ Tổng tham mưu Ukraine.

Theo các nguồn tin trong ngành công nghiệp Nga được Reuters trích dẫn, cuộc tấn công ngày 16 tháng 6 được tường trình đã làm ngừng hoạt động tại Nhà máy lọc dầu Mạc Tư Khoa. Một cuộc tấn công trước đó của Ukraine vào ngày 17 tháng 5 cũng đã làm gián đoạn sản xuất tại cơ sở này.

Một vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa riêng biệt của Ukraine nhằm vào các cơ sở dầu mỏ của Nga đã được báo cáo tại tỉnh Rostov, thuộc thị trấn Gukovo.

Theo hình ảnh và video lan truyền trên mạng xã hội, người dân địa phương đã báo cáo về một vụ cháy lớn trong khu vực sau cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine. Hãng Astra cho biết một kho chứa dầu ở Gukovo đã bị trúng bom, theo phân tích dữ liệu công khai.

Thống đốc tỉnh Rostov, Yury Slyusar, tuyên bố vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa đã khiến một người thiệt mạng và hai người khác bị thương, cả hai đều đã được đưa vào bệnh viện.

Slyusar cũng báo cáo thiệt hại đối với một đầu máy xe lửa và hỏa hoạn tại “hai cơ sở thương mại”. Ông không đề cập đến kho dầu hoặc chỉ rõ cơ sở nào bị tấn công.

Gukovo nằm gần biên giới Ukraine, chỉ cách tỉnh Luhansk bị tạm chiếm vài kilomet.

Nằm gần Biển Azov và giáp biên giới Ukraine, tỉnh Rostov đóng vai trò hậu cần quan trọng đối với nỗ lực chiến tranh của Nga do vị trí gần các chiến tuyến. Các kho chứa dầu, nhà máy lọc dầu và các cơ sở hạ tầng khác trong khu vực đã nhiều lần trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công từ Ukraine.

Trong những tháng gần đây, Ukraine đã tăng cường chiến dịch tấn công tầm xa nhằm vào các mục tiêu quân sự, công nghiệp và năng lượng bên trong lãnh thổ Nga, với việc máy bay điều khiển từ xa liên tục vươn tới Mạc Tư Khoa và các khu vực khác cách biên giới Ukraine hàng trăm km.

Để đáp trả, Nga đã tăng cường hệ thống phòng không ở thủ đô, triển khai các hệ thống phòng không Pantsir-SMD-E mới trên nóc các tòa nhà dân sự ở Mạc Tư Khoa.

Những biện pháp này vẫn không ngăn được máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công thành phố hai lần trong tuần qua.

[Kyiv Independent: Ukraine launches largest drone attack on Moscow since start of Russia's full-scale invasion, hits oil refinery]

2. Các nhà tuyên truyền Nga kêu gọi bắt giữ người liên quan đến video máy bay điều khiển từ xa ở Mạc Tư Khoa.

Các nhà tuyên truyền của Nga đã kêu gọi truy tố hình sự, bắt giữ và thẩm vấn những cư dân Mạc Tư Khoa đã quay phim và chia sẻ video về vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine vào thủ đô Nga gần đây.

Theo tờ The Moscow Times, các yêu cầu này được đưa ra hôm Thứ Sáu, 19 Tháng Sáu, sau vụ việc mà các quan chức Nga mô tả là cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa lớn nhất của Ukraine vào Mạc Tư Khoa kể từ khi cuộc chiến toàn diện bắt đầu.

Vladimir Solovyov, người dẫn chương trình trên kênh Solovyov Live thuộc sở hữu nhà nước, đã kêu gọi các cơ quan an ninh Nga mở các vụ án phản quốc đối với những cư dân Mạc Tư Khoa đã quay phim lại vụ tấn công.

Ông Solovyov cho biết ông đã thấy khoảng 100 video từ Mạc Tư Khoa lan truyền trên các kênh Telegram của Ukraine trong cuộc tấn công và kêu gọi chính quyền sử dụng công nghệ nhận diện khuôn mặt để xác định những người chịu trách nhiệm.

Ông ta mô tả những người làm ra các video là “những người trợ giúp tự nguyện” của quân đội Ukraine và cho rằng họ nên bị bắt giữ và thẩm vấn.

Theo bản báo cáo, Solovyov nói: “Tất cả những ai gửi những đoạn video như vậy đều phải bị bỏ tù.”

Những bình luận này được đưa ra sau vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine nhằm vào nhà máy lọc dầu chính của Mạc Tư Khoa ở Kapotnya, một trong những cơ sở năng lượng có tầm quan trọng chiến lược nhất của thủ đô, sau một vụ tấn công khác vào cùng địa điểm này hôm thứ Hai.

Nhà máy lọc dầu này, nằm cách Điện Cẩm Linh khoảng 15 km (9 dặm), cung cấp một phần đáng kể nhu cầu nhiên liệu của Mạc Tư Khoa và được tường trình đã bị tấn công lần thứ hai trong vòng một tuần.

Vụ tấn công đã gây ra nhiều vụ cháy và làm dấy lên cuộc tranh luận mới ở Nga về việc kiểm soát thông tin và việc công khai chia sẻ hình ảnh từ các sự kiện quân sự.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy xác nhận rằng các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine đã nhắm vào nhà máy lọc dầu chính của Mạc Tư Khoa, cũng như các mục tiêu ở vùng Rostov của Nga và các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm của Ukraine.

Tổng thống Zelenskiy gọi đó là “phản ứng công bằng” trước các cuộc tấn công leo thang của Nga vào các thành phố của Ukraine.

Tổng thống Zelenskiy nói: “Đây là một phản ứng hoàn toàn chính đáng đối với các cuộc tấn công của Nga vào các thành phố và cộng đồng của chúng ta, và là một kết quả quan trọng khác từ công việc của binh lính chúng ta nhằm chống lại các cơ sở hỗ trợ cỗ máy chiến tranh của Nga”.

Đầu tuần này, máy bay điều khiển từ xa của Ukraine cũng đã tấn công một kho chứa dầu ở vùng Krasnodar của Nga.

Các nhà phân tích cho biết gần một phần ba công suất lọc dầu của Nga – 2,14 triệu thùng mỗi ngày – hiện đang ngừng hoạt động do các cuộc tấn công liên tiếp của Ukraine.

Các vụ tấn công diễn ra trong bối cảnh tình trạng thiếu nhiên liệu lan rộng khắp hơn 25 khu vực của Nga.

Hôm thứ Ba, Tatneft, một trong những công ty dầu khí lớn nhất của Nga, đã tạm thời hạn chế việc bán xăng và dầu diesel trên toàn quốc.

Theo các biện pháp tương tự, Rosneft được tường trình đã giới hạn lượng mua ở mức 90 lít (24 gallon) mỗi xe hoặc container, trong khi Lukoil giới hạn lượng bán ở mức 100 lít (26 gallon) mỗi giao dịch.

Kyiv đã mô tả các cuộc tấn công đang diễn ra nhằm vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga là “các biện pháp trừng phạt dài hạn” được thiết kế để làm suy yếu khả năng tài chính của Mạc Tư Khoa trong cuộc xâm lược Ukraine.

[Kyiv Post: Russian Propagandists Call for Arrests Over Moscow Drone Videos]

3. Vance chỉ trích “sự hoảng loạn” của Israel về thỏa thuận hạt nhân Iran, nói rằng Tổng thống Trump là nhà lãnh đạo thế giới duy nhất vẫn còn thích Israel.

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance hôm thứ Năm đã chỉ trích các quan chức Israel vì không ủng hộ thỏa thuận hạt nhân giữa Mỹ và Iran, cáo buộc các bộ trưởng cánh hữu cực đoan thiếu sự trân trọng đối với sự hỗ trợ của Mỹ, khi ông trình bày lý lẽ ủng hộ bản ghi nhớ mới được ký kết tại một cuộc họp báo ở Tòa Bạch Ốc.

“Các bạn đã thấy những người trong nội các của Bibi lên tiếng chỉ trích thỏa thuận này, và ở một số khía cạnh, họ đã công kích cá nhân tổng thống Hoa Kỳ,” ông nói với các phóng viên, sử dụng biệt danh của Thủ tướng Benjamin Netanyahu, người mà ông không trực tiếp chỉ trích.

“Thứ nhất, Donald J. Trump là nguyên thủ quốc gia duy nhất trên toàn thế giới hiện nay có thiện cảm với Israel. Và ông ấy lại chính là nguyên thủ quốc gia của một siêu cường thế giới,” Vance nói.

“Nếu tôi là thành viên nội các của chính phủ Israel, có lẽ tôi sẽ không tấn công đồng minh mạnh mẽ duy nhất còn lại của mình trên toàn thế giới.”

“Điều nữa mà tôi muốn nói là trong ba tháng qua, hai phần ba số vũ khí phòng thủ bảo vệ đất nước các bạn đều do người Mỹ chế tạo và được trả tiền bằng tiền thuế của người dân Mỹ”, ông nói.

“Vấn đề của Israel không phải là vấn đề của Donald J. Trump. Và bất cứ ai ở Israel nghĩ rằng vấn đề lớn nhất của họ cũng là vấn đề của tổng thống Hoa Kỳ thì cần phải tỉnh táo và nhận ra thực tế về tình hình mà Hoa Kỳ đang phải đối mặt,” Vance kết luận.

Những bình luận của Vance đề cập đến Bộ trưởng Tài chính Bezalel Smotrich và Bộ trưởng An ninh Quốc gia Itamar Ben Gvir, những cộng sự cực hữu của Netanyahu, cả hai đều kêu gọi Israel phớt lờ các điều khoản của thỏa thuận, mô tả nó là mối nguy hiểm đối với an ninh quốc gia.

'Bạn không thể chỉ dùng giết chóc để giải quyết mọi vấn đề.'

Trước đó, Vance nói với tờ The New York Times rằng ông thấy “toàn bộ sự hoảng loạn ở Israel này hơi kỳ lạ”, cho rằng mối lo ngại về thỏa thuận này xuất phát từ sự ngờ vực vô căn cứ đối với Mỹ.

“Rõ ràng là nhiều bộ phận trong hệ thống chính trị và dân chúng Israel rất nhạy cảm về thỏa thuận này,” ông nói. “Nhưng tôi cũng nghĩ rằng họ đang nắm bắt một số thông tin sai lệch về thỏa thuận và lan truyền nó, dẫn đến tình trạng hoảng loạn.”

Khi được hỏi ông sẽ trả lời các bộ trưởng như thế nào, Vance nói: “Tôi đoán câu trả lời của tôi dành cho họ sẽ là: Đề xuất cụ thể của các ông là gì? Các ông là một quốc gia có chín triệu dân. Các ông không thể chỉ dùng bạo lực để giải quyết mọi vấn đề an ninh quốc gia mà mình đang gặp phải.”

Tổng thống Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã ký biên bản ghi nhớ vào thứ Tư, sớm hơn hai ngày so với dự kiến ban đầu.

Với thỏa thuận có hiệu lực, Tehran đã nhận được sự cứu trợ kinh tế quy mô lớn và về nguyên tắc đã đồng ý pha loãng lượng uranium đã làm giàu của mình trong thời gian tới.

Tuy nhiên, bản ghi nhớ này không giải quyết được bất kỳ mục tiêu chiến tranh nào mà Mỹ và Israel đã tuyên bố sau các cuộc tấn công chung khởi đầu cuộc chiến hồi tháng Hai. Thay vào đó, nó chỉ hoãn thảo luận về chương trình hạt nhân của Iran và các vấn đề cốt lõi khác sang giai đoạn đàm phán 60 ngày, mà theo ông Vance đã bắt đầu từ thứ Năm.

Một số quan chức cho rằng vòng đàm phán đầu tiên sẽ được tổ chức vào thứ Sáu, trong khi những người khác cho rằng thời gian không xác định sẽ phù hợp với cuối tuần.

Ông Vance cho biết các quan chức Iran gặp khó khăn trong việc rời khỏi đất nước, điều này cho thấy cuộc gặp có thể cần thêm thời gian để được sắp xếp.

Phó tổng thống dường như phân biệt giữa các cuộc đàm phán kỹ thuật và các cuộc đàm phán với các nhà lãnh đạo chính trị — và ông dự định sẽ tham dự các cuộc đàm phán với các nhà lãnh đạo chính trị.

Ông ấy nói vẫn dự định đến Thụy Sĩ vào cuối tuần này để đàm phán, nhưng điều này có thể thay đổi.

Mỹ và Iran coi Israel là đối tượng của Bản ghi nhớ, gọi tắt là MOU, cũng như các thỏa thuận ngừng bắn trước đó giữa hai nước, mặc dù Giêrusalem - nơi đã phát động cuộc chiến chống lại Iran cùng với Mỹ vào ngày 28 tháng 2 - không được đưa vào các cuộc đàm phán.

[Times Of Israel: Vance slams Israeli ‘freakout’ over Iran deal, says Trump only world leader who still likes Israel]

4. Tổng thống Trump chỉ trích những người muốn một thỏa thuận toàn diện hơn với Iran.

Tổng thống Trump đã chỉ trích mạnh mẽ những người cáo buộc ông nhượng bộ Iran, gọi họ là “ngu ngốc” và cho rằng việc kéo dài chiến tranh có thể dẫn đến “khủng hoảng kinh tế quốc tế”.

“Không có quốc gia nào đến gặp chúng tôi và nói ‘xin hãy tiếp tục ném bom vào họ, xin hãy tiếp tục ném bom’ — chỉ những người ngu ngốc mới nói như vậy,” Tổng thống Trump nói khi kết thúc hội nghị thượng đỉnh G7 tại Évian-les-Bains, Pháp. “Điều duy nhất tôi không muốn thấy là, tôi không muốn thấy thảm họa kinh tế. … Mỗi khi chúng ta nói về khả năng hòa bình, thị trường chứng khoán lại tăng vọt như hỏa tiễn.”

Việc Tổng thống Trump mạnh mẽ lên án những người chỉ trích, kể cả một số người trong chính đảng của ông, cho thấy áp lực mà chính quyền của ông đang phải chịu để thuyết phục mọi người chấp nhận một thỏa thuận mà thoạt nhìn không đáp ứng được nhiều mục tiêu mà tổng thống đã đề ra trong suốt cuộc chiến kéo dài bốn tháng.

Tổng thống Trump cho biết thỏa thuận này không đề cập rõ ràng đến việc Iran có được giữ lại hỏa tiễn đạn đạo của mình hay không và liệu nước này có được phép duy trì chương trình hạt nhân cho mục đích dân sự hay không, đồng thời gọi cả hai điều đó là “lẽ thường”.

Những người chỉ trích thỏa thuận này lo ngại về việc bản ghi nhớ thiếu điều khoản cấm rõ ràng Iran khởi động lại chương trình hạt nhân của mình. Họ nói những điều mà Tổng thống Trump đang cố gắng đạt được chính xác là những gì đã diễn ra trước cuộc tấn công ngày 28 Tháng Hai; và Hoa Kỳ mất hàng trăm tỷ để chẳng đạt được bất cứ điều gì mới.

Lời bào chữa của Tổng thống Trump xoay quanh ý tưởng rằng Mỹ đã đạt được hầu hết những gì có thể từ chiến dịch quân sự và phong tỏa hải quân của mình. Ông đã khẳng định rằng người Mỹ thiếu “can đảm” để thực hiện những hành động mạnh mẽ hơn và hôm nay giải thích rằng việc ném bom thêm nữa có nguy cơ phá hủy nền kinh tế toàn cầu.

Những phát biểu này là lời lẽ thẳng thắn nhất mà Tổng thống Trump từng nói về tác động của chiến tranh đối với nền kinh tế, khi việc đóng cửa eo biển Hormuz đã làm tăng giá dầu toàn cầu. Ông nói rằng ông không muốn bị so sánh với cựu Tổng thống Herbert Hoover, người có nhiệm kỳ bị ảnh hưởng nặng nề bởi cuộc Đại suy thoái. Trước đó, Tổng thống Trump tỏ ra thờ ơ với tác động của chiến tranh đối với nền kinh tế, nói rằng giá dầu tăng cao là “đáng giá” để ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân và hứa rằng giá dầu sẽ nhanh chóng giảm xuống sau khi chiến tranh kết thúc.

“Việc đó sẽ dễ dàng hơn, và tôi có thể làm hài lòng một nhóm 10% người dân, nhưng đó sẽ là điều sai trái, và nó có thể gây ra, có thể gây ra một cuộc khủng hoảng kinh tế quốc tế”, ông nói.

Bản ghi nhớ dự kiến sẽ được Phó Tổng thống JD Vance ký tại Thụy Sĩ vào thứ Sáu. Tuy nhiên, Tổng thống cho biết hôm thứ Tư rằng việc ký kết có thể diễn ra sớm hơn. Việc ký kết dự kiến sẽ mở ra vòng đàm phán mới về một thỏa thuận cuối cùng.

“Nếu không hoàn thành trong 60 ngày, cũng không sao. Chúng ta sẽ quay lại ném bom,” Tổng thống Trump nói, nhấn mạnh tầm quan trọng của hai tháng tới. Nhưng lời hứa đó không còn sức nặng như vài tháng trước. Ông đã nói rõ mong muốn chấm dứt giao tranh và các cuộc ném bom không làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Tổng thống cho biết thỏa thuận này cho phép các quốc gia khác đầu tư vào Iran khi nền kinh tế nước này mở cửa trở lại. Eo biển Hormuz dự kiến sẽ mở cửa sau khi văn kiện được ký kết, và Tổng thống Trump nói rằng Mỹ sẵn sàng giải tỏa các tài sản bị đóng băng của Iran nếu Tehran tiếp tục tuân thủ thỏa thuận và không theo đuổi vũ khí hạt nhân.

Ông nói rằng ông không phản đối việc Iran tái thiết nền kinh tế với sự giúp đỡ của các nước khác vì ông không muốn người dân Iran “chết đói”.

Tổng thống Trump tuyên bố rằng một số điều không được ghi rõ trong văn bản, nhưng Iran vẫn phải tuân thủ các thỏa thuận bằng miệng.

“Nếu họ không tôn trọng thỏa thuận, hoặc một số điều thậm chí không được đề cập trong thỏa thuận, thì đó chỉ là bản ghi nhớ, nhưng chúng ta có sự hiểu biết ngầm về một số điều nhất định mà không cần văn bản. Và nếu họ không tôn trọng điều đó, chúng ta có thể sẽ quay lại ném bom họ cho đến khi họ tôn trọng thỏa thuận,” ông nói.

Sau nhiều ngày các đảng viên Cộng hòa và Dân chủ yêu cầu minh bạch, một quan chức cao cấp trong chính quyền đã đọc văn bản thỏa thuận cho các phóng viên ngay sau bài phát biểu bảo vệ mạnh mẽ của Tổng thống Trump.

Thỏa thuận này cam kết cả hai bên ngừng bắn ngay lập tức, một quá trình chấm dứt lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ và 60 ngày miễn phí phí cầu đường tại eo biển Hormuz. Mỹ sẽ ngay lập tức miễn trừ các lệnh trừng phạt để Iran có thể bắt đầu bán dầu và cũng sẽ bắt đầu quá trình giải phóng các khoản tiền bị đóng băng, với Ngân hàng Trung ương Iran được tự do quyết định cách chi tiêu số tiền đó. Iran cũng sẽ phải đóng băng chương trình hạt nhân của mình và giúp rà phá bom mìn ở eo biển.

Mọi thứ khác đều được để ngỏ cho đàm phán, và những cam kết hạt nhân có thể kiểm chứng mà Tòa Bạch Ốc đã đề cao vẫn chỉ là tham vọng. Mặc dù eo biển Hormuz sẽ hoạt động miễn phí trong 60 ngày, nhưng điều đó cho phép Iran và Oman quyết định cách thức quản lý tuyến đường thủy quan trọng này sau đó, điều này có thể chính thức hóa quyền kiểm soát của họ.

Mặc dù Tòa Bạch Ốc hy vọng văn bản sơ bộ sẽ củng cố lập luận rằng các lợi ích dành cho Iran dựa trên hiệu quả thực hiện, nhưng trên thực tế, nó dường như chứng minh điều ngược lại đối với một số khoản cứu trợ tài chính. Văn bản này cũng không làm giảm bớt sự thất vọng của các nhà phê bình thuộc đảng Cộng hòa, những người lo ngại về khoản cứu trợ kinh tế trả trước mà Iran có thể nhận được và ngôn ngữ có thể hạn chế hành động của Israel ở Li Băng. Thỏa thuận cũng không đề cập gì đến hỏa tiễn đạn đạo, một mối quan ngại chính của các quốc gia vùng Vịnh và Israel. Họ cũng bất bình vì thỏa thuận không nói gì về khả năng làm giàu uranium của Iran mà Tổng thống Trump từng tuyên bố là lằn ranh đỏ.

“Chính quyền Trump đã nói với chúng tôi suốt một tuần rằng hãy tấn công giới truyền thông vì đưa tin giả và tiếp tay cho phe cứng rắn Iran. [Chính quyền] vừa xác nhận rằng mọi thông tin được đưa ra đều chính xác 100%”, một chiến lược gia về chính sách đối ngoại của đảng Cộng hòa giấu tên cho biết khi thảo luận về chiến lược của chính quyền.

Trong cuộc họp báo, Tổng thống Trump gợi ý rằng Iran nên được phép duy trì một số khả năng hỏa tiễn đạn đạo. Ông và nhóm của mình đã viện dẫn hỏa tiễn đạn đạo của Iran để biện minh cho việc phát động chiến tranh hồi tháng Hai, nói rằng những hỏa tiễn đó là lá chắn cho chương trình hạt nhân của Iran, cho phép nước này gây ra sự tàn phá trong khu vực.

“Họ phải có một số vì những người khác cũng có,” Tổng thống Trump nói. “Hỏa tiễn không phải là vấn đề, chúng gây thiệt hại một chút…nhưng chúng không làm nổ tung hành tinh.”

Ông cho biết các quốc gia vùng Vịnh sẽ giải quyết các vấn đề phi hạt nhân với Iran.

[CBSNews: Trump goes after critics who want a more comprehensive deal with Iran]

5. Ông Netanyahu nói Israel sẽ không rút quân khỏi khu vực an ninh ở Li Băng.

Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã mạnh mẽ lên án việc quân đội Israel bị buộc phải rút khỏi khu vực an ninh của mình ở miền nam Li Băng bất chấp bản ghi nhớ hợp tác với Iran.

Văn bản thỏa thuận kêu gọi “chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả ở Li Băng, và cam kết từ nay trở đi không phát động bất kỳ cuộc chiến tranh hay hoạt động quân sự nào chống lại nhau, và kiềm chế việc đe dọa hoặc sử dụng vũ lực chống lại nhau, đồng thời bảo đảm toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền của Li Băng”.

Hezbollah cho biết phần cuối của điều khoản đó có nghĩa là lực lượng Israel phải rời khỏi lãnh thổ Li Băng, và họ sẽ coi đó là vi phạm thỏa thuận nếu lực lượng này không làm vậy. Ông Netanyahu nói ông không có kế hoạch làm như vậy.

“Giống như cách chúng ta đã khôi phục an ninh và thịnh vượng cho khu vực Gaza, chúng ta cũng sẽ khôi phục an ninh và thịnh vượng cho các cộng đồng phía bắc,” ông Netanyahu phát biểu tại lễ khánh thành một con đường vào tối thứ Năm. “Điều này đòi hỏi phải duy trì vùng an ninh ở miền nam Li Băng, và điều đó có nghĩa là chúng ta sẽ không rút khỏi đó chừng nào nhu cầu an ninh của Israel còn cần thiết.”

Tuy nhiên, thủ tướng đã cảm ơn Mỹ vì sự hỗ trợ trong chiến tranh, một sự nhượng bộ ở một mức độ nào đó.

“Cuộc đấu tranh vẫn chưa kết thúc, và còn nhiều thách thức phía trước,” ông nói. “Những thách thức này đòi hỏi chúng ta phải giữ bình tĩnh, kiên quyết bảo vệ lợi ích an ninh của mình, đồng thời duy trì mối liên hệ quan trọng với những người bạn Mỹ đã sát cánh chiến đấu bên cạnh chúng ta, và chúng tôi rất trân trọng điều này.”

[CBSNews: Israel will not withdraw from security zone in Lebanon, Netanyahu says]

6. Rick Scott phản đối việc giải phóng các tài sản bị đóng băng, cho rằng số tiền đó nên được sử dụng để chi trả cho Chiến dịch Epic Fury.

Thượng Nghị Sĩ bang Florida, Rick Scott, một thành viên đảng Cộng hòa, đã lên tiếng phản đối việc Mỹ giải tỏa tài sản bị đóng băng của Iran hôm thứ Ba, cho rằng số tiền đó thay vào đó nên được sử dụng để chi trả cho Chiến dịch Epic Fury.

“Tôi có thể nói với các bạn một điều, tôi không nghĩ có bất kỳ ai trong Quốc hội sẽ ủng hộ việc cấp tiền cho họ,” Scott nói. “Và thực tế là, nếu chúng ta có bất kỳ khoản tiền nào của họ, họ nên trả cho những chi phí mà chúng ta phải bỏ ra để làm điều này, để cố gắng giúp họ tỉnh ngộ, để họ ngừng giết hại chúng ta.”

Phó Tổng thống JD Vance nhắc lại rằng Mỹ sẽ không viện trợ tiền cho Iran, nhưng vẫn để ngỏ khả năng giải tỏa tài sản bị đóng băng.

“Điều chúng tôi đã nói là chúng tôi sẵn sàng thảo luận về việc giải tỏa tài sản bị đóng băng, nhưng một thỏa thuận quan trọng hơn nhiều là dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với nền kinh tế của họ - miễn là họ đưa ra những cam kết dài hạn về chương trình hạt nhân,” Vance nói với chương trình “CBS Mornings” hôm thứ Hai.

Theo Vance, cho đến nay chưa có tài sản nào được giải phóng, nhưng Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo đã tuyên bố theo thỏa thuận, nước này sẽ nhận được một nửa trong số khoảng 24 tỷ đô la bị đóng băng từ lâu trước khi các cuộc đàm phán cuối cùng bắt đầu trong thời gian gia hạn lệnh ngừng bắn 60 ngày.

“Các điều khoản của bản ghi nhớ đã được soạn thảo theo cách mà các cam kết của phía Mỹ liên quan đến việc thả tài sản được quy định rõ ràng và có thể thực thi, và Hoa Kỳ sẽ có nghĩa vụ thực hiện các cam kết của mình”, nhà lãnh đạo Ngân hàng Trung ương Iran, Abdolnaser Hemmati, nói với hãng thông tấn Tasnim của Iran hôm thứ Ba.

[CBSNews: Rick Scott opposes releasing frozen assets, says money should be used to pay for Operation Epic Fury]

7. Tổng thống Zelenskiy có cuộc điện đàm hậu G7 với Tổng thống Trump và ông Macron, cho rằng cuộc điện đàm này “có thể tạo ra sự khác biệt lớn”.

Sau khi hội nghị thượng đỉnh G7 kết thúc, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Donald Trump và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, trong bối cảnh Kyiv đang tăng cường nỗ lực để bảo đảm các cuộc đàm phán trực tiếp với Putin.

Lời kêu gọi được đưa ra trong bối cảnh Ukraine đang nỗ lực thúc đẩy trở lại cuộc gặp trực tiếp giữa Tổng thống Zelenskiy và Putin — một cuộc gặp sẽ đánh dấu cuộc đàm phán trực tiếp đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo kể từ khi Nga bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện.

“Đây là cuộc đàm phán phối hợp quan trọng có thể tạo ra sự khác biệt lớn. Chúng tôi đã kết thúc các cuộc thảo luận tại hội nghị thượng đỉnh G7”, Tổng thống Zelenskiy nói sau cuộc điện đàm.

“Tôi biết ơn Tổng thống Trump vì sự quan tâm của ông ấy dành cho Ukraine.”

Hai tổng thống đã gặp nhau vào ngày 16 tháng 6 bên lề hội nghị thượng đỉnh G7 tại Pháp để thảo luận về nhu cầu phòng không của Ukraine. Tổng thống Zelenskiy cho biết ông đã nêu khả năng Ukraine xin giấy phép sản xuất hệ thống phòng không và hỏa tiễn từ Mỹ.

Theo Tổng thống Zelenskiy, Tổng thống Trump đã phản ứng tích cực với đề xuất này.

Tổng thống Trump cũng mô tả cuộc gặp trước đó với tổng thống Ukraine là “tốt đẹp”, và nói rằng Nga “nên đạt được một thỏa thuận”.

Cuộc đàm phán diễn ra trong bối cảnh các cuộc thương lượng do Mỹ làm trung gian nhằm chấm dứt cuộc xâm lược Ukraine của Nga vẫn đang bị đình trệ.

Tiến trình hòa bình về cơ bản đã bị đóng băng kể từ tháng Hai, các quan chức cho rằng sự chậm lại này là do Washington tập trung vào chiến dịch quân sự chống lại Iran.

Trong bối cảnh các nỗ lực hòa bình vẫn bế tắc, Mạc Tư Khoa tiếp tục leo thang các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự và các di tích văn hóa của Ukraine.

Trong cuộc gặp ngày 16 tháng 6, Tổng thống Zelenskiy đã cho Tổng thống Trump xem những bức ảnh về thiệt hại mà Kyiv Pechersk Lavra phải gánh chịu trong một cuộc tấn công gần đây của Nga, một động thái mà theo một nguồn tin thân cận với cuộc gặp, đã khiến tổng thống Mỹ thất vọng.

Ngày 15 tháng 6, Tổng thống Zelenskiy cho biết ông hy vọng Tổng thống Trump có thể giúp dàn xếp một cuộc gặp ba bên tại Hoa Kỳ giữa ông, Putin và tổng thống Mỹ.

Tổng thống Zelenskiy nói: “Nếu Nga cũng từ chối cơ hội này, thì cần phải gây áp lực”.

Điện Cẩm Linh liên tục tránh một cuộc gặp giữa Putin và Tổng thống Zelenskiy tại một quốc gia trung lập, thay vào đó khăng khăng đòi tổng thống Ukraine phải đến Mạc Tư Khoa. Kyiv đã bác bỏ đề xuất này, cho rằng đó là một nỗ lực nhằm tránh các cuộc đàm phán có ý nghĩa.

“Tôi sẽ không đến Mạc Tư Khoa để gặp Putin. Chúng ta có thể gặp nhau ở Thổ Nhĩ Kỳ, Thụy Sĩ hoặc Trung Đông”, tổng thống Ukraine nói với các phóng viên vào ngày 17 tháng 6.

[Kyiv Independent: Zelensky holds post-G7 call with Trump and Macron, says it 'could make a big difference']

8. Pakistan tuyên bố thỏa thuận sẽ có hiệu lực “ngay lập tức”, với việc Iran mở cửa eo biển Hormuz và Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa.

Bản ghi nhớ hợp tác giữa Mỹ và Iran sẽ có hiệu lực “ngay lập tức” sau khi tổng thống hai nước ký kết, Thủ tướng Pakistan Shebhaz Sharif, người đã giúp làm trung gian hòa giải các cuộc đàm phán giữa hai bên, cho biết.

Ông Sharif nói “bước đầu tiên, Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ ngay lập tức mở lại eo biển Hormuz và Hoa Kỳ sẽ ngay lập tức dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân.”

“Việc ký kết thỏa thuận này ở cấp cao nhất của chính phủ hai nước thể hiện cam kết của cả hai bên đối với một giải pháp ngoại giao cho cuộc xung đột,” ông nói.

Tổng thống Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã ký bản ghi nhớ hợp tác hôm thứ Tư, một quan chức Mỹ nói với CBS News. Ông Trump sau đó nói với các phóng viên rằng ông đã ký thỏa thuận tại Versailles khi tham dự buổi tiếp đón do Tổng thống Pháp Emmanuel Macron chủ trì sau khi tham dự hội nghị thượng đỉnh G7.

Trong hệ thống chính trị của Iran, quan chức quyền lực nhất không phải là tổng thống, mà là Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei.

[CBSNews: Pakistan says deal will take “immediate effect,” with Iran opening Strait of Hormuz and U.S. dropping blockade]

9. Tổng thống Iran gọi việc chấm dứt chiến tranh là “bước đi quan trọng”, nhưng “vẫn sẵn sàng cho mọi kịch bản”.

Tổng thống Iran cảnh báo rằng một thỏa thuận cuối cùng để chấm dứt chiến tranh vẫn chưa đạt được và dường như ông vẫn để ngỏ khả năng hành động quân sự nếu không đạt được thỏa thuận đó, nói rằng bản ghi nhớ hiện tại chỉ là một “bước quan trọng”.

“Chúng ta đã đạt được một bước quan trọng để chấm dứt chiến tranh và bắt đầu đàm phán, nhưng vẫn chưa đạt được thỏa thuận cuối cùng, và chúng ta sẵn sàng cho mọi kịch bản”, Tổng thống Masoud Pezeshkian nói với hãng thông tấn nhà nước bán chính thức Tasnim.

Tổng thống Trump hôm thứ Ba phát biểu tại hội nghị G7 rằng ông nghĩ vòng đàm phán tiếp theo với Iran có thể “diễn ra khá nhanh... cũng có thể kéo dài hơn, nhưng có thể diễn ra nhanh chóng.”

Thỏa thuận hiện tại, dự kiến được ký kết vào thứ Sáu tại Thụy Sĩ, dường như quy định 60 ngày để đàm phán một thỏa thuận cuối cùng, bao gồm cả những gì sẽ xảy ra với chương trình hạt nhân của Iran. Tuy nhiên, nội dung chính xác của bản ghi nhớ vẫn chưa được công bố.

Iran đã cảnh báo Mỹ và Israel rằng các cuộc tấn công tiếp theo ở Li Băng sẽ vi phạm thỏa thuận hiện hành, một điểm bất đồng rõ ràng giữa Israel và Iran. Israel tuyên bố sẽ tiếp tục hiện diện ở miền nam Li Băng và bảo lưu quyền tự vệ.

[CBSNews: Iranian president calls stop to war “important step,” but “remain ready for any scenario”]

10. Ông Rutte cho biết Âu Châu đã thay thế “hầu hết” các lực lượng bị Mỹ rút đi khỏi lục địa này.

Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết các đồng minh Âu Châu của NATO đã cam kết thay thế phần lớn trang thiết bị chiến trường mà Mỹ đang rút khỏi lô hàng phân bổ cho liên minh.

Cuối tháng trước, Washington thông báo với các đồng minh NATO rằng họ sẽ rút một loạt các năng lực quân sự, bao gồm máy bay ném bom chiến lược, máy bay chiến đấu, máy bay điều khiển từ xa, tàu ngầm và tàu chiến, khỏi kho vũ khí mà liên minh có thể huy động trong thời chiến.

“Những gì chúng tôi đang nỗ lực thực hiện là bảo đảm những gì mà Mỹ đã cung cấp cho đến nay sẽ được hoàn thiện,” ông nói với các phóng viên ở Brussels. “Hầu hết [và] phần lớn đã được hoàn thành — một số gần như đã xong, và một số cần thêm tranh luận và thảo luận.”

“ Mỹ đang nói rằng, 'chúng tôi đã điều chỉnh đóng góp của mình cho mô hình lực lượng NATO', điều đó có nghĩa là các đồng minh khác phải tăng cường đóng góp. Chúng tôi thấy rằng các đồng minh Âu Châu và Canada sẵn sàng, mong muốn và có khả năng làm nhiều hơn nữa.”

Theo hai nhà ngoại giao NATO và một người quen thuộc với vấn đề này, những người được yêu cầu giấu tên để có thể phát biểu tự do, Mỹ đã thông báo với các đồng minh vào tháng trước rằng quyết định của họ sẽ có hiệu lực ngay lập tức. Tờ Frankfurter Allgemeine Zeitung là tờ báo đầu tiên đưa tin về mốc thời gian này.

Trên thực tế, việc Mỹ rút quân đồng nghĩa với việc những năng lực này sẽ không còn được đưa vào kế hoạch chiến tranh của NATO, nhưng Washington vẫn có thể triển khai chúng trong thời chiến.

Đáp lại, các đồng minh Âu Châu đang gấp rút tăng cường và thay thế những khí tài quân sự đó. Một số trong số đó có thể là sự thay thế tương đương dựa trên đề nghị từ các đồng minh, các nhà ngoại giao cho biết, trong khi những khí tài khác có thể đòi hỏi tư duy sáng tạo — bao gồm cả việc thay thế các khí tài trên không truyền thống bằng máy bay điều khiển từ xa. Một số khác nữa, như máy bay ném bom chiến lược, sẽ khó khăn hơn, vì Âu Châu không có phương án thay thế.

“Các đồng minh sẽ cam kết các đề nghị mới của họ vào đầu tháng 7… và sẽ được thực hiện ngay lập tức,” một trong các nhà ngoại giao cho biết, trước thềm hội nghị thượng đỉnh Ankara của liên minh vào ngày 7-8 tháng 7. “Vì vậy, nếu các đề nghị phù hợp được đưa ra, sẽ không có bất kỳ khoảng trống nào.”

Một nhà ngoại giao NATO thứ ba cho biết: “Các đồng minh Âu Châu đã bắt đầu thực hiện… các năng lực cần thiết”, và nói thêm: “Chúng tôi thiết kế [các kế hoạch] với sự tham gia của tất cả các đồng minh và các bên đóng góp có liên quan, vì vậy chúng tôi có một biên độ an toàn về năng lực và thời gian thực hiện”.

Việc cắt giảm này phản ánh nỗ lực lâu dài của Tổng thống Donald Trump nhằm thu hẹp vai trò của Mỹ trong một liên minh mà ông đã nhiều lần chỉ trích là vô dụng đối với Washington. Nó cũng nhấn mạnh sự chuyển hướng quân sự của chính quyền sang các khu vực khác, như khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

[Politico: Europe has replaced ‘most’ forces removed by US from NATO plans, Rutte says]

11. Graham nói ông “khá hoài nghi” về các cuộc đàm phán với Iran trong tương lai, nhưng “cũng đáng để thử”.

Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa Lindsey Graham của bang Nam Carolina nói với đài CBS News rằng ông “khá hoài nghi” về các cuộc đàm phán dự kiến giữa Mỹ và Iran, nhưng sẵn sàng “chờ xem”.

Hai nước đã đồng ý ký kết một bản ghi nhớ về việc gia hạn lệnh ngừng bắn, mở lại eo biển Hormuz và khởi động các cuộc đàm phán hạt nhân dài hạn hơn trong vòng 60 ngày tới.

Khi được hỏi liệu ông có tin rằng thỏa thuận ban đầu đó là một ý tưởng tốt hay xấu, vị Dân biểu đảng Cộng hòa và người có quan điểm cứng rắn lâu năm đối với Iran cho biết: “Tôi vẫn chưa biết.”

“Ý tôi là, tôi thích ý tưởng mở cửa eo biển và chấm dứt xung đột,” ông nói. “Về việc các cuộc đàm phán sẽ diễn ra như thế nào về lâu dài… hãy chờ xem. Tôi chưa đưa ra phán xét, nhưng tôi không phản đối việc khởi động lại tiến trình.”

Graham nói thêm: “Khi nói đến Iran, tôi khá hoài nghi, nhưng bạn sẽ không bao giờ biết cho đến khi thử, vì vậy đáng để thử.”

Ông Graham đã phát biểu với các phóng viên sau khi ông và các nhà lập pháp đảng Cộng hòa khác gặp Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth để thảo luận về Iran và yêu cầu cấp thêm kinh phí của Ngũ Giác Đài.

[CBSNews: Graham says he's “pretty skeptical” about future Iran talks, but “it's worth a try”]

12. Đài truyền hình nhà nước Iran đưa tin cuộc phong tỏa hải quân của Mỹ tại eo biển Hormuz bắt đầu được dỡ bỏ.

Đài truyền hình nhà nước Iran đưa tin hôm thứ Ba rằng lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với các cảng và tàu thuyền của Iran dường như đang được dỡ bỏ.

“Hôm nay là một ngày đầy biến động ở eo biển Hormuz, Vịnh Ba Tư và bờ biển Biển Makran,” một phóng viên của đài IRIB cho biết. “Dựa trên các đánh giá thực địa của tôi từ các cơ quan hàng hải, một số bên tham gia thương mại hàng hải và các nguồn tin quân sự, có những dấu hiệu cho thấy việc dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân đang được tiến hành.”

Phóng viên cho biết ba tàu chở dầu của Iran và hai tàu khác chở hàng hóa thiết yếu đang di chuyển từ Ấn Độ Dương về phía Iran.

Ít nhất một tàu chở dầu thuộc sở hữu của chính phủ Iran, vốn chịu lệnh trừng phạt của Mỹ, đã vượt qua đường ranh giới phong tỏa của Mỹ ở Vịnh Oman hôm thứ Ba, theo dữ liệu công khai được trang web theo dõi MarineTraffic.com cung cấp.

[CBSNews: Iranian state TV reports U.S. naval blockade in Strait of Hormuz starting to lift]

13. Nga khủng bố Kyiv bằng hỏa tiễn đạn đạo và máy bay điều khiển từ xa suốt đêm.

Vào đêm 18 tháng 6, Nga đã phóng hỏa tiễn đạn đạo và máy bay điều khiển từ xa tấn công vào Kyiv theo từng đợt riêng biệt.

Những tiếng nổ đầu tiên được nghe thấy ở thủ đô vào khoảng 1 giờ 30 phút sáng giờ địa phương. Các nhà báo của Kyiv Independent tại hiện trường cho biết đã nghe thấy tiếng nổ, và các quan chức nói rằng Nga đã phóng hỏa tiễn đạn đạo vào thành phố.

Vụ nổ xảy ra sau những cảnh báo từ Không quân Ukraine, lực lượng trước đó đã phát đi cảnh báo hỏa tiễn đạn đạo tới Kyiv. Tymur Tkachenko, nhà lãnh đạo Cơ quan Quân sự Thành phố Kyiv, sau đó xác nhận rằng hỏa tiễn Nga đang tấn công thành phố.

Hiện chưa có thông tin ngay lập tức về thiệt hại hoặc thương vong. Cảnh báo trên không đã được hủy bỏ vào khoảng 2 giờ 39 phút sáng.

Nhưng chỉ hơn một giờ sau, còi báo động lại vang lên khi máy bay điều khiển từ xa của Nga bay lượn quanh thành phố. Các nhà báo của Kyiv Independent một lần nữa đưa tin về những tiếng nổ lớn và các quan chức kêu gọi người dân tìm nơi trú ẩn. Cảnh báo trên không cũng được ban hành cho khu vực xung quanh.

Ngoài thủ đô, nhiều vụ nổ khác đã được báo cáo tại các thành phố Sumy và Poltava. Mức độ thiệt hại do cuộc tấn công gây ra vẫn chưa rõ ràng, và các cuộc không kích của Nga vẫn đang tiếp diễn ở nhiều khu vực tại Ukraine.

Vụ tấn công xảy ra chỉ vài ngày sau khi Nga phát động cuộc tấn công quy mô lớn vào Kyiv khiến 5 người thiệt mạng và 35 người khác bị thương. Vụ tấn công ngày 15 tháng 6 cũng gây hư hại cho Nhà thờ Đức Mẹ Lên Trời tại Kyiv Pechersk Lavra, một tu viện thế kỷ 11 và là Di sản Thế giới được UNESCO công nhận, nằm trong số những địa danh tôn giáo và văn hóa quan trọng nhất của Ukraine.

Khả năng bảo vệ các thành phố của Ukraine khỏi hỏa tiễn đạn đạo của Nga phụ thuộc rất nhiều vào nguồn cung cấp hỏa tiễn đánh chặn Patriot ngày càng cạn kiệt — loại đạn dược dành cho hệ thống phòng không do Mỹ sản xuất, vốn vẫn là vũ khí duy nhất được chứng minh là hiệu quả chống lại các mối đe dọa từ hỏa tiễn đạn đạo.

[Kyiv Independent: Russia terrorizes Kyiv with ballistic missiles, drones overnight]

14. Tại triển lãm quốc phòng hàng đầu ở Paris, Ukraine đã giới thiệu hỏa tiễn Sea Trident nặng 10 tấn có khả năng săn lùng máy bay điều khiển từ xa dưới nước.

Công ty quốc phòng Ukraine Global Mark đã giới thiệu máy bay điều khiển từ xa hạng nặng dưới nước Sea Trident tại triển lãm Eurosatory 2026 ở Paris, theo UNIAN. Nền tảng này được thiết kế để tấn công các mục tiêu chiến lược, thực hiện các nhiệm vụ hậu cần và vận chuyển, vận chuyển hàng hóa, cũng như đánh chặn và vô hiệu hóa các phương tiện điều khiển từ xa dưới nước khác.

Tàu ngầm Sea Trident có trọng lượng rẽ nước 10.000 kg, tầm hoạt động 2.000 hải lý, khả năng tải trọng 1.000 kg và độ sâu hoạt động lên đến 60 mét. Hệ thống này có khả năng tự hành hoàn toàn và điều hướng thích ứng.

Việc ra mắt hệ thống Sea Trident phản ánh sự chuyển dịch rộng lớn hơn trong ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine hướng tới các hệ thống điều khiển từ xa dưới nước. Các máy bay điều khiển từ xa trên mặt nước của Ukraine, như Magura V5 và các loại khác, đã đẩy lùi Hạm đội Hắc Hải của Nga khỏi các căn cứ chính ở Crimea và làm giảm vai trò của Hạm đội xuống chỉ còn là lực lượng hỗ trợ cho các hoạt động trên bộ của Nga.

Thông số kỹ thuật của Sea Trident: nền tảng ngầm hạng nặng với tải trọng 1.000 kg.

Theo thông số kỹ thuật của Global Mark được trình bày tại Eurosatory 2026, tàu Sea Trident có các thông số sau: kích thước 10 × 2 × 1,5 mét, tốc độ tối đa 10 hải lý/giờ (khoảng 18,5 km/giờ) và tốc độ hành trình 6 hải lý/giờ (khoảng 11 km/giờ).

Các thông số này cho phép Sea Trident thực hiện các nhiệm vụ kéo dài và hoạt động ở các khu vực ven biển có mức độ nguy hiểm cao. Độ sâu hoạt động 60 mét giới hạn phạm vi hoạt động của giàn khoan ở vùng nước tương đối nông. Sea Trident được thiết kế cho các hoạt động ven biển và thềm lục địa hơn là các nhiệm vụ ở đại dương sâu.

Global Mark đã thiết kế Sea Trident cho nhiều loại nhiệm vụ khác nhau. Khả năng đánh chặn và vô hiệu hóa các UUV khác là điều hiếm thấy. Điều này giúp Sea Trident trở thành cả một nền tảng tấn công và một phương tiện phòng thủ chống UUV.

Thiết kế đa chức năng này cho thấy Ukraine nhận thức được rằng các hoạt động điều khiển từ xa dưới nước có khả năng trở thành một lĩnh vực tranh chấp trong chiến tranh Nga-Ukraine và trong các cuộc xung đột hàng hải rộng lớn hơn.

Global Mark đã giới thiệu hệ thống Sea Trident tại triển lãm Eurosatory 2026 nhưng chưa tiết lộ giai đoạn phát triển hay thời gian sẵn sàng hoạt động của hệ thống này. Eurosatory là triển lãm quốc phòng trên bộ và trên không lớn nhất thế giới, và việc các hệ thống của Ukraine xuất hiện tại đây cho thấy sự định vị thị trường thương mại hơn là việc triển khai hoạt động thực tế trong quân đội Ukraine.

[Kyiv Independent: At Paris top defense exhibition, Ukraine unveiled 10-ton Sea Trident that can hunt underwater drones]

 

1. Các phi trường Mạc Tư Khoa tê liệt do đợt tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa kỷ lục khiến 527 chuyến bay phải ngừng hoạt động.

Hoạt động hàng không tại các phi trường chính của Mạc Tư Khoa bị gián đoạn nghiêm trọng, với 527 chuyến bay bị hoãn hoặc hủy bỏ sau cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn của Ukraine vào thủ đô.

Theo Thị trưởng Sergei Sobyanin, quân đội Nga cho biết hệ thống phòng không đã bắn hạ 194 máy bay điều khiển từ xa “đang tiếp cận Mạc Tư Khoa”, đánh dấu điều mà các quan chức mô tả là cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa lớn nhất vào thủ đô kể từ khi Nga bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện Ukraine.

Các kỷ lục trước đó bao gồm 74 máy bay điều khiển từ xa bị bắn hạ vào ngày 11 tháng 3 và hơn 120 chiếc bị chặn bắt vào ngày 17 tháng 5.

Theo nhiều kênh Telegram địa phương hôm thứ Năm, vụ tấn công đã làm gián đoạn trung tâm hàng không của Mạc Tư Khoa, với các phi trường Sheremetyevo, Vnukovo, Domodedovo và Zhukovsky báo cáo tình trạng chậm trễ và hủy chuyến bay trên quy mô lớn đối với cả các chuyến đi và đến.

Các biện pháp hạn chế đã được áp đặt tạm thời và sau đó được dỡ bỏ tại một số phi trường, nhưng hoạt động vẫn tiếp tục biến động suốt cả ngày.

Các hãng hàng không lớn, bao gồm Aeroflot và công ty con Rossiya, đã hủy hơn 170 chuyến bay, trong khi S7 và Nordwind cũng báo cáo những thay đổi và gián đoạn lớn về lịch trình.

Một trong những mục tiêu được tường trình của cuộc tấn công đêm qua là nhà máy lọc dầu Mạc Tư Khoa ở Kapotnya, nơi đã bị tấn công vài ngày trước đó và phải tạm ngừng hoạt động một phần. Các báo cáo địa phương cho biết cuộc tấn công mới nhất đã gây ra một vụ hỏa hoạn lớn, với các kênh giám sát cho thấy nhiều điểm bắt lửa tại cơ sở này.

Theo các quan chức khu vực, mảnh vỡ từ máy bay điều khiển từ xa cũng rơi xuống trung tâm mua sắm Sadovod, gây hư hại các tòa nhà và gây cháy, trong khi các mảnh vỡ khác rơi trúng trung tâm mua sắm White Dacha.

Tại vùng Mạc Tư Khoa, mảnh vỡ máy bay điều khiển từ xa đã gây hư hại các tòa nhà dân cư ở một số làng xung quanh. Giới chức cho biết một phụ nữ bị thương.

Thống đốc vùng Mạc Tư Khoa, Andrey Vorobyov, cho biết tính đến trưa giờ địa phương, đã có 17 người bị thương trên toàn vùng.

Các quan chức tiếp tục đánh giá mức độ thiệt hại khi các dịch vụ khẩn cấp đang làm việc tại nhiều địa điểm trong và xung quanh thủ đô.

[Kyiv Post: Moscow Airports Crippled as Record Drone Barrage Shuts Down 527 Flights]

2. Ukraine đã tìm ra điểm yếu của pháo binh Nga và phá hủy 250 hệ thống pháo trong hai đêm.

Ukraine đã phá hủy 250 hệ thống pháo của Nga trong hai đêm trong Chiến dịch Artashan bằng cách sử dụng một loại đạn dược mới được phát triển, được thiết kế đặc biệt để phá hủy nòng pháo, Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo /mi-khai-lô/ Fedorov thông báo trong một cuộc phỏng vấn đặc biệt trên YouTube với Army Media được công bố hôm Thứ Năm, 18 Tháng Sáu.

Chiến dịch Artashan là phần tiếp theo của Chiến dịch Ashan năm ngoái, tấn công vào các xe thiết giáp của Nga, với chiến dịch mới tập trung cụ thể vào pháo binh Nga.

Chiến dịch Artashan rất quan trọng vì pháo binh Nga vẫn chịu trách nhiệm cho hơn 10% thương vong của quân đội Ukraine ở một số khu vực trên mặt trận, thậm chí lên tới 20% ở một số khu vực, theo Fedorov.

Loại đạn dược mới này đặc biệt giải quyết một vấn đề chiến thuật đã hạn chế hiệu quả phản pháo của Ukraine: các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa hoặc đạn pháo thông thường thường gây hư hại nhưng không vô hiệu hóa vĩnh viễn pháo binh Nga, cho phép lực lượng Nga sửa chữa các hệ thống và đưa chúng trở lại vị trí chiến đấu.

Các kỹ sư Ukraine đã dành những tháng gần đây để phát triển loại đạn dược chuyên dụng nhắm vào nòng pháo - yếu tố then chốt mà việc phá hủy nó khiến hệ thống không thể hoạt động vĩnh viễn. Đạn dược đặc biệt phá hủy nòng pháo để ngăn chặn việc sửa chữa của Nga

“Một loại đạn đặc biệt đã được phát triển có khả năng phá hủy nòng pháo. Trong hai đêm, 250 hệ thống pháo binh của Nga đã bị phá hủy. Chúng tôi có bằng chứng video xác nhận cho tất cả điều đó,” Fedorov tuyên bố.

Phương pháp phản pháo thông thường của Ukraine, sử dụng máy bay điều khiển từ xa FPV, đạn dược lượn vòng hoặc hỏa lực phản pháo, thường gây hư hại cho các hệ thống pháo binh của Nga mà không làm chúng bị vô hiệu hóa vĩnh viễn, cho phép lực lượng Nga sửa chữa các khẩu pháo bị hư hại và đưa chúng trở lại chiến đấu.

Loại đạn dược mới này tấn công cụ thể vào nòng pháo, bộ phận đắt tiền nhất và khó thay thế nhất của bất kỳ hệ thống pháo binh nào.

Trước đó, Fedorov đã công bố thêm 113 triệu đô la Mỹ kinh phí mua sắm máy bay điều khiển từ xa tấn công tầm trung. Chương trình tấn công tầm trung tấn công vào hậu cần, sở chỉ huy và các năng lực quân sự quan trọng của Nga ở độ sâu từ 20 đến 300 km phía sau tiền tuyến.

Các chiến dịch tấn công tầm trung của Ukraine đã góp phần làm tăng đều đặn chi phí cho các cuộc tiến công của Nga, từ khoảng 120 binh sĩ thiệt mạng hoặc bị thương trên mỗi km vuông tiến công cách đây một năm lên 316 người trong quý 1 năm 2026 tại tỉnh Donetsk.

[Europe Maidan: Ukraine found Russian artillery’s weak spot and destroyed 250 systems in two nights]

3. Bỉ, Đức, Thụy Điển và Hòa Lan công bố viện trợ quân sự mới, bao gồm cả máy bay F-16, cho Ukraine trước thềm cuộc họp các bộ trưởng quốc phòng NATO.

Ngày 18 tháng 6, Bỉ, Đức, Thụy Điển và Hòa Lan tuyên bố viện trợ quân sự mới cho Ukraine, bao gồm cả máy bay chiến đấu F-16, trước thềm cuộc họp của các bộ trưởng quốc phòng NATO tại Brussels.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy nói với các nhà báo rằng việc tăng cường khả năng phòng không của Ukraine, bao gồm hệ thống Patriot và hỏa tiễn chống đạn đạo, sẽ là một trong những ưu tiên chính của cuộc gặp, đặc biệt là trong bối cảnh Nga tiếp tục các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn vào các thành phố của Ukraine.

Tổng thống Zelenskiy cho biết khoảng 10 quốc gia đã bày tỏ sự ủng hộ đối với các gói viện trợ mới thuộc Danh sách Yêu cầu Ưu tiên của Ukraine, gọi tắt là PURL.

“Chúng tôi biết ơn tất cả các bộ trưởng quốc phòng và tất cả các quốc gia. Trước hết, điều này liên quan đến PURL, phòng không, hệ thống Patriot và hỏa tiễn chống đạn đạo”, Tổng thống Zelenskiy nói.

Bỉ cho biết sẽ bàn giao 7 máy bay chiến đấu F-16 cho Ukraine vào cuối năm nay. Bốn trong số máy bay này sẽ được sử dụng làm phụ tùng thay thế, trong khi ba chiếc còn lại sẽ được đưa vào hoạt động và giúp Ukraine bảo vệ không phận của mình trước các cuộc tấn công của Nga, Bộ trưởng Quốc phòng Bỉ Theo Francken cho biết khi phát biểu với các nhà báo trước cuộc gặp.

Ông Francken cũng cho biết ông sẽ đề xuất chuyển giao toàn bộ số máy bay F-16 còn lại của Bỉ cho Ukraine trong những năm tới, mặc dù tốc độ giao hàng phụ thuộc vào việc Không quân Bỉ nhận được các máy bay chiến đấu F-35 mới.

[Kyiv Independent: Belgium, Germany, Sweden, Netherlands announce new military aid, F-16s for Ukraine ahead of NATO defense ministers' meeting]

4. Ukraine tấn công tàu chở dầu thuộc hạm đội ngầm của Nga ở Hắc Hải và các cơ sở quân sự, Bộ Tổng tham mưu cho biết

Lực lượng Ukraine đã tấn công một tàu chở dầu bị trừng phạt thuộc hạm đội ngầm của Nga cũng như nhiều cơ sở hậu cần quân sự và sở chỉ huy ở các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm và trên khắp nước Nga vào đêm 17 tháng 6, Bộ Tổng tham mưu cho biết.

Lực lượng Ukraine đã tấn công tàu Fina A ở Hắc Hải, một tàu thuộc hạm đội ngầm của Nga được sử dụng để xuất khẩu dầu nhằm né tránh các lệnh trừng phạt quốc tế và mức giá trần do G7 dẫn đầu.

Theo Bộ Tổng tham mưu, tàu này đang chịu lệnh trừng phạt do Liên Hiệp Âu Châu, Thụy Sĩ, Anh, Canada và Ukraine áp đặt.

“Mục tiêu đã bị tấn công thành công. Mức độ thiệt hại đang được đánh giá,” Bộ Tổng tham mưu cho biết.

Ukraine cũng tấn công vào các cơ sở hạ tầng được lực lượng Nga sử dụng để vận chuyển nhân viên, thiết bị và thiết bị giữa các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm ở miền nam và đông Ukraine.

Lực lượng Ukraine cũng đã tấn công một cây cầu đường bộ bắc qua kênh đào Bắc Crimea gần làng Stavky và một cây cầu khác gần Voinka ở phần lãnh thổ bị tạm chiếm của tỉnh Kherson. Theo thông cáo, tại tỉnh Donetsk, lực lượng Ukraine đã tấn công một sở chỉ huy và quan sát của Nga và một sở chỉ huy gần Velyka Novosilka.

[Kyiv Independent: Ukraine strikes Russian shadow fleet tanker in Black Sea, military infrastructure, General Staff says]

5. Ukraine tấn công cầu hỏa xa và kho nhiên liệu ở Crimea trong một cuộc tấn công lớn nhằm vào hệ thống hậu cần của Nga.

Ukraine đã phát động một cuộc tấn công phối hợp nhắm vào các cơ sở hậu cần quan trọng của Nga, đánh trúng hai cây cầu trọng yếu – trong đó có một cây cầu hỏa xa bắc qua kênh đào Bắc Crimea – cùng với nhà máy lọc dầu Mạc Tư Khoa, các kho nhiên liệu và sở chỉ huy. Các cuộc tấn công này đã làm gián đoạn các tuyến đường tiếp tế mà lực lượng Nga sử dụng tại các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm.

Hôm thứ Năm, Ukraine đã tấn công một cây cầu hỏa xa bắc qua kênh đào Bắc Crimea và nhiều cơ sở quân sự của Nga trong một cuộc tấn công phối hợp quy mô lớn.

Báo cáo hôm thứ Năm của Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết lực lượng Ukraine đã tấn công một cây cầu đường bộ bắc qua sông Kalka gần thị trấn Granitne ở vùng Donetsk, cũng như một cây cầu hỏa xa bắc qua kênh đào Bắc Crimea gần Rozdolne ở Crimea bị tạm chiếm.

Các cuộc tấn công này là một phần trong chiến dịch đang diễn ra của Kyiv nhằm cắt đứt nguồn cung cấp hậu cần cho bán đảo bị tạm chiếm, với việc chỉ huy lực lượng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine trước đó đã nói rằng mục tiêu là buộc Nga rút quân.

Kyiv cũng đã tấn công Nhà máy lọc dầu Mạc Tư Khoa, nơi cung cấp dầu cho quân đội Nga, từ đêm thứ Năm.

Bộ Tổng tham mưu cho biết “một đơn vị giải quyết dầu sơ cấp, các đơn vị giải quyết thứ cấp và một kho chứa dầu” đã bị đốt cháy.

“Một vụ nổ và hỏa hoạn quy mô lớn đã được ghi nhận tại cơ sở này – hiện có ít nhất năm điểm cháy đang hoạt động. Theo dữ liệu định vị sơ bộ, một đơn vị giải quyết dầu chính, các đơn vị giải quyết thứ cấp và một kho chứa dầu đang bốc cháy”, báo cáo cho biết.

Ukraine cũng tấn công kho dầu Gukovo ở vùng Rostov của Nga, gây ra hỏa hoạn. Cơ sở này được sử dụng để lưu trữ và vận chuyển “nhiên liệu và chất bôi trơn” dùng cho quân đội Nga, theo tuyên bố của Bộ Tổng tham mưu.

Tại vùng Donetsk ở miền đông Ukraine, Bộ Tổng tham mưu cho biết lực lượng Kyiv cũng đã tấn công các kho nhiên liệu của Nga ở Mariupol và Pyatypillia, một sở chỉ huy của Nga gần Soledar và một kho hậu cần ở quận Boikivske.

Bộ Tổng tham mưu cũng công bố các đánh giá cập nhật về thiệt hại từ các cuộc tấn công trước đó.

Thông báo cho biết tại vùng Yaroslavl của Nga, các bể chứa với tổng dung tích 95.000 mét khối (3,4 triệu feet khối) đã bị phá hủy sau vụ tấn công vào trạm bơm dầu Palkino ngày 14 tháng 6.

Tại vùng Volgograd của Nga, ba bể chứa RVS-2000 và một phần đường ống dẫn dầu đã bị hư hại sau vụ tấn công vào cơ sở bơm dầu Kotovsky ngày 13 tháng 6.

Cũng đã có xác nhận về thiệt hại đối với năm bể chứa thẳng đứng cỡ lớn RVSP-30000 tại trạm dầu Tamanneftegaz gần Volna thuộc vùng Krasnodar Krai của Nga sau các cuộc tấn công riêng biệt vào ngày 13 tháng 6.

[Kyiv Post: Ukraine Hits Crimean Railway Bridge, Fuel Depots in Major Strike on Russian Logistics]

6. Tổng thống Zelenskiy tiết lộ lời đề nghị gặp gỡ bên lề với Putin tại G7, đồng thời cho biết Nga một lần nữa từ chối đàm phán.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết ông đã đề xuất gặp Putin bên lề hội nghị thượng đỉnh G7 tại Pháp để thảo luận về việc chấm dứt cuộc chiến của Mạc Tư Khoa chống lại Ukraine.

Phát biểu với các phóng viên, Tổng thống Zelenskiy cho biết Ukraine đã tìm cách sắp xếp một cuộc gặp có sự tham gia của các nhà lãnh đạo phương Tây chủ chốt nhằm khôi phục các cuộc đàm phán hòa bình đang bế tắc.

Tổng thống Zelenskiy nói: “Chúng tôi đã gửi thông điệp bày tỏ sự sẵn lòng gặp gỡ Putin trong hội nghị thượng đỉnh G7 vì Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron sẽ có mặt ở đó — vậy là sẽ có các nước Âu Châu cộng thêm Mỹ”.

“Tôi nghĩ đó sẽ là một cơ hội tốt — thực ra là rất tốt,” ông nói thêm. “Âu Châu và Hoa Kỳ đã đồng ý, trong khi Nga một lần nữa cho thấy họ không sẵn sàng tham gia đối thoại.”

Những phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh Kyiv đang gia tăng áp lực lên tổng thống Nga để tổ chức các cuộc đàm phán trực tiếp, đánh dấu cuộc gặp mặt trực tiếp đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo kể từ khi Nga phát động cuộc chiến tranh toàn diện. Tổng thống Zelenskiy từ lâu đã lập luận rằng chỉ có Putin mới có thẩm quyền chấm dứt chiến tranh.

“Đó là lý do tại sao chúng ta phải sẵn sàng gây áp lực mạnh hơn lên Putin cho đến khi ông ấy chấm dứt cuộc chiến này”, Tổng thống Zelenskiy nói. “Chúng tôi sẽ nói chuyện với Tổng thống Trump về cách thức thúc đẩy tổng thống Nga ngừng cuộc chiến này.”

Cuối ngày hôm đó, trong một bài phát biểu qua video gửi tới Hội nghị Liên chính phủ của Liên minh Âu Châu tại Luxembourg, Tổng thống Zelenskiy cho biết ông hy vọng Tổng thống Trump sẽ khởi xướng một cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo tại Hoa Kỳ.

Theo tổng thống, ông và Tổng thống Trump đã thảo luận về phương án này trong cuộc điện đàm ngày hôm trước.

Tổng thống Zelenskiy nói: “Hôm qua, chúng tôi đã thảo luận với Tổng thống Trump rằng một cuộc gặp như vậy có thể được tổ chức tại Mỹ, theo một thể thức mà Putin sẽ khó từ chối hơn, ít nhất là đối với Tổng thống Trump”.

“Chúng ta hãy chờ xem kết quả thế nào. Nếu Nga cũng từ chối cơ hội này, thì cần phải gây thêm áp lực.”

Các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ làm trung gian đã bị đóng băng kể từ tháng Hai. Kể từ đó, Washington bị cuốn vào cuộc chiến với Iran, điều mà cả các quan chức Ukraine và Mỹ đều cho rằng là lý do chính khiến các cuộc đàm phán mất đà.

Tổng thống Zelenskiy và Tổng thống Trump dự kiến sẽ gặp nhau bên lề hội nghị thượng đỉnh G7 vào ngày 16 tháng 6.

Điện Cẩm Linh liên tục tránh gặp Tổng thống Zelenskiy tại một quốc gia trung lập, thay vào đó khăng khăng đòi tổng thống Ukraine phải đến Mạc Tư Khoa - một đề xuất mà Kyiv coi là nỗ lực nhằm tránh hoàn toàn các cuộc đàm phán có ý nghĩa.

Tổng thống Zelenskiy đã nhiều lần kêu gọi đàm phán trực tiếp với Putin. Chỉ cách đây một tuần, ông đã mời nhà lãnh đạo Nga gặp mặt tại một quốc gia trung lập để thảo luận về khuôn khổ một thỏa thuận hòa bình, đề xuất rằng Ukraine tuân thủ lệnh ngừng bắn toàn diện trong suốt quá trình đàm phán.

Putin nói ông “không thấy lý do gì để gặp Tổng thống Zelenskiy”.

Hai vị tổng thống đã gặp nhau trực tiếp lần cuối tại Paris vào tháng 12 năm 2019 trong khuôn khổ các cuộc đàm phán Normandy do Pháp và Đức làm trung gian.

[Kyiv Independent: Zelensky reveals G7 sidelines meeting offer to Putin, says Russia again refused talks]

7. Ba Lan bắt giữ nghi phạm trong vụ sát hại nhà bất đồng chính kiến nổi tiếng người Nga.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk hôm thứ Năm thông báo rằng các nhà chức trách đã bắt giữ một nghi phạm trong vụ sát hại nghệ sĩ người Nga lưu vong Robert Kuzovkov, người làm việc dưới bút danh Semyon Skrepetsky.

Skrepetsky là một nhà phê bình nổi tiếng của Putin, được biết đến với những bức tranh biếm họa châm biếm và một kênh YouTube với khoảng 28.000 người ghi danh. Ông bị bắn chết vào thứ Hai giữa ban ngày tại Biała Podlaska, một thành phố ở miền đông Ba Lan, cách biên giới Belarus khoảng 30 km.

Theo Tusk và cảnh sát vùng Lublin, một người đàn ông 36 tuổi mang hộ chiếu Georgia đã bị bắt giữ vì nghi ngờ là hung thủ giết Kuzovkov.

Hôm thứ Tư, ông Tusk nói rằng “mọi dấu hiệu đều cho thấy đây là một vụ ám sát chính trị”, nhưng ông nói thêm rằng các nhà chức trách Ba Lan vẫn đang thu thập “bằng chứng và những phát hiện cụ thể hơn”.

Ông nói thêm: “Nếu hóa ra Nga đứng sau vụ tấn công này, đó sẽ là một hành động khủng bố nhà nước.”

Hôm thứ Năm, Tusk dường như càng khẳng định niềm tin của mình rằng vụ giết người này đã được thuê. “Các nhà chức trách đang nỗ lực xác định người đã ra lệnh gây án”, ông nói.

[Politico: Poland detains suspect in the murder of well-known Russian dissident]

8. Tổng thống Trump gọi những người chỉ trích thỏa thuận Mỹ-Iran là “những thằng ngu”.

Tổng thống Trump hôm thứ Năm đã chỉ trích mạnh mẽ những người phản đối thỏa thuận của ông với Iran, gọi những người cáo buộc ông không “cứng rắn” với Iran là “những thằng ngu”, trước thềm các cuộc đàm phán ở Thụy Sĩ nhằm đạt được một thỏa thuận rộng hơn để chấm dứt chiến tranh.

“Những kẻ ngốc nghếch nghĩ rằng tôi chưa đủ cứng rắn với Iran, trong khi thị trường chứng khoán vừa đạt mức cao kỷ lục và giá dầu đang ‘lao dốc’ mạnh, thì hoặc là ghen tị, hoặc là người xấu, hoặc là ngu ngốc”, Tổng thống Trump đăng tải trên mạng xã hội vài giờ sau khi ký kết thỏa thuận.

Giá dầu đã giảm mạnh kể từ khi Tổng thống Trump lần đầu tiên tuyên bố đạt được thỏa thuận với Iran. Bản ghi nhớ được ký kết hôm thứ Tư kêu gọi mở cửa trở lại ngay lập tức eo biển Hormuz, nhưng để lại các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Tehran và việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của phương Tây cho giai đoạn đàm phán tiếp theo kéo dài 60 ngày.

Những người chỉ trích Tổng thống Trump ở cả hai đảng cho rằng ông chỉ đạt được một kết quả khiêm tốn là cố gắng đưa tình hình trở lại trước ngày 28 Tháng Hai sau khi đã chi tiêu hàng trăm tỷ cho một cuộc chiến mà lẽ ra không nên có ngay từ đầu.

Trong khi đó, một quan chức Tòa Bạch Ốc và một nguồn tin từ Quốc hội nói với CBS News rằng các quan chức cao cấp trong chính quyền Trump đã tổ chức một cuộc họp báo qua điện thoại với các lãnh đạo Hạ viện và Thượng viện về bản ghi nhớ hợp tác mà họ đã ký với Iran trong tuần này.

Các nhà lập pháp hàng đầu thuộc Ủy ban Đối ngoại Thượng viện và Ủy ban Đối ngoại Hạ viện cũng tham gia cuộc gọi. Các quan chức cao cấp đã tóm tắt thỏa thuận, trả lời câu hỏi của các nhà lập pháp và dự báo về các cuộc đàm phán sắp tới giữa Mỹ và Iran.

Punchbowl là trang đầu tiên đưa tin về cuộc họp báo.

Thỏa thuận này đã gây tranh cãi tại Quốc hội, với một số đảng viên Cộng hòa — bao gồm cả một số người không thường xuyên chỉ trích Tổng thống Trump — bày tỏ sự thận trọng hoặc lo ngại rằng nó không đủ sức hạn chế Iran.

Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa Roger Wicker của Mississippi, chủ tịch Ủy ban Quân sự Thượng viện, cho biết trong một tuyên bố: “Tôi lo ngại rằng bản ghi nhớ thỏa thuận đã làm suy yếu những thắng lợi của Chiến dịch Epic Fury theo những cách hoàn toàn không phù hợp với mục tiêu của Tổng thống.”

[CBSNews: Trump calls critics of U.S.-Iran deal “fools”]

9. Quốc hội Hung Gia Lợi bỏ phiếu thông qua quy định giới hạn nhiệm kỳ 8 năm, điều này sẽ ngăn cản ông Orbán tái đắc cử.

Các nhà lập pháp Hung Gia Lợi đã thông qua một sửa đổi hiến pháp nhằm cấm Viktor Orbán quay trở lại nắm quyền.

Bản sửa đổi, được thông qua với 135 phiếu thuận và 50 phiếu chống, nếu được ký thành luật sẽ giới hạn nhiệm kỳ của thủ tướng chỉ còn tám năm. Bản sửa đổi được soạn thảo để áp dụng hồi tố, có nghĩa là Viktor Orbán không thể quay lại làm thủ tướng Hung Gia Lợi. Ông Orbán đã giữ chức thủ tướng tổng cộng 20 năm.

“Việc khôi phục pháp quyền sẽ không chỉ đến từ một đạo luật duy nhất, mà mọi công cuộc tái thiết dân chủ đích thực đều có những trụ cột mang tính biểu tượng và hiến pháp. Đề xuất này hướng tới mục tiêu trở thành một trụ cột như vậy”, người bảo trợ cho bản sửa đổi, Dân biểu Márton Melléthei-Barna, cho biết khi dự luật được đề xuất lần đầu.

Với đa số hai phần ba trong quốc hội Hung Gia Lợi, Thủ tướng Peter Magyar đang gấp rút củng cố những thay đổi mà ông đã hứa trong chiến dịch tranh cử, mà ông gọi là cuộc thập tự chinh “thay đổi chế độ”. Đa số hai phần ba trong quốc hội cho phép ông thông qua các sửa đổi hiến pháp, mở đường cho những thay đổi lớn ở Budapest.

Bản sửa đổi hiến pháp đầu tiên của Tisza có thể chấm dứt hiệu quả cơ hội trở lại làm thủ tướng của Orbán, chỉ vài ngày sau khi ông được tái bầu làm chủ tịch đảng Fidesz vào cuối tuần trước. Đồng thời, động thái này cũng sẽ là một hạn chế đáng kể đối với quyền lực của Magyar, khi ông cam kết khôi phục nền dân chủ tự do ở Hung Gia Lợi.

Tuy nhiên, một số nhà phê bình cho rằng điều khoản sửa đổi này không thể áp dụng cho các thủ tướng đương nhiệm trước khi nó được thông qua, có nghĩa là ông Orbán vẫn có thể tranh cử chức vụ cao nhất của Hung Gia Lợi.

Bản sửa đổi giờ đây sẽ được chuyển đến bàn làm việc của Tamás Sulyok, tổng thống Hung Gia Lợi do đảng Fidesz bổ nhiệm. Ông Magyar hiện đang cố gắng loại bỏ Sulyok và các quan chức khác do ông Orbán bổ nhiệm trong quá trình cải tổ chính phủ mới. Sulyok đã từ chối yêu cầu từ chức tự nguyện của ông Magyar. Nếu Sulyok trả lại dự luật cho các nhà lập pháp, họ có thể phủ quyết ý kiến của Sulyok trong một cuộc bỏ phiếu thứ hai.

Bản sửa đổi hôm thứ Hai cũng nhằm mục đích bãi bỏ Văn phòng Bảo vệ Chủ quyền của chính phủ, mà Ủy ban Âu Châu cho rằng vi phạm luật Liên Hiệp Âu Châu và bị giới phê bình cho là đã được chế độ Orbán sử dụng để củng cố quyền lực. Bản sửa đổi cũng cho phép chính phủ giải thể các quỹ tín thác công, những công cụ mà Orbán đã sử dụng để tư nhân hóa các trường đại học và giao chúng cho các thành viên đảng của ông.

[Politico: Hungarian parliament votes for 8-year term limit that would stop Orbán returning]

10. Tổng thống Trump ký thỏa thuận tại Versailles để chấm dứt chiến tranh với Iran.

Iran và Hoa Kỳ đã ký kết thỏa thuận sơ bộ nhằm chấm dứt các hành động thù địch giữa hai nước, thông báo ban đầu được đưa ra vào Chúa Nhật.

Cả Tòa Bạch Ốc và truyền thông nhà nước Iran đều xác nhận thỏa thuận này vào đêm thứ Năm. Tổng thống Donald Trump đã ký bản ghi nhớ trong bữa tối với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tại Versailles, nơi diễn ra hiệp ước năm 1919 kết thúc Thế chiến I.

Ông Macron là một trong những người đầu tiên chúc mừng Tổng thống Trump sau lễ ký kết. “Thỏa thuận này là một bước quan trọng đúng hướng và sẽ sớm giúp giảm giá năng lượng cho người dân chúng ta”, tổng thống Pháp nói.

Theo thỏa thuận tạm thời, các hành động quân sự sẽ ngay lập tức bị đình chỉ, kể cả ở Li Băng, và hai bên có 60 ngày để đàm phán một thỏa thuận cuối cùng. Iran được yêu cầu mở lại eo biển Hormuz để cho phép các tàu thương mại đi lại an toàn. Và Cộng hòa Hồi giáo tái khẳng định rằng họ “sẽ không mua sắm hoặc phát triển vũ khí hạt nhân”.

Trong khi đó, Mỹ cam kết rút quân khỏi khu vực “gần” Iran trong vòng 30 ngày kể từ khi đạt được thỏa thuận cuối cùng và sẽ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế.

Mặc dù thỏa thuận có đề cập đến “Hoa Kỳ và Cộng hòa Hồi giáo Iran cùng các đồng minh của họ trong cuộc chiến hiện tại”, nhưng Israel không được nhắc đến một cách rõ ràng.

Tờ Wall Street Journal hôm thứ Tư đưa tin rằng quan hệ giữa Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Tổng thống Trump vẫn lạnh nhạt. Theo các nguồn tin, nhà lãnh đạo Mỹ đã nói với Netanyahu: “Hãy ngừng phá hủy các tòa nhà”, bày tỏ lo ngại rằng các cuộc tấn công của Israel vào các mục tiêu của Hezbollah ở Li Băng có thể gây nguy hiểm cho thỏa thuận.

Các nhà lãnh đạo Âu Châu đã hoan nghênh thỏa thuận sơ bộ hồi đầu tuần này. Một thỏa thuận cuối cùng sẽ được thông qua bằng một nghị quyết ràng buộc của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc.

[Politico: Trump signs deal in Versailles to end war with Iran]

11. Ba Lan thúc đẩy việc xây dựng căn cứ quân sự thường trực của Mỹ trong bối cảnh Ngũ Giác Đài đang xem xét lại lập trường của mình đối với Âu Châu.

Ngày 18 tháng 6, sau cuộc gặp với Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tại Brussels, Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Wladyslaw Kosiniak-Kamysz cho biết Hoa Kỳ đã phản hồi tích cực đối với đề xuất của Ba Lan về việc đặt một căn cứ quân sự thường trực của Mỹ trên lãnh thổ nước này.

Ông Kosiniak-Kamysz nói với các phóng viên sau cuộc đàm phán rằng chưa có quyết định cuối cùng nào được đưa ra, và các cuộc thảo luận vẫn đang tiếp diễn.

“Hôm nay tôi có cơ hội nói chuyện với Bộ trưởng Quốc phòng. Chúng tôi đã thảo luận về phòng thủ tập thể và hợp tác,” Kosiniak-Kamysz cho biết.

“Mỹ đã phản hồi tích cực đối với đề xuất của Ba Lan về việc thiết lập một căn cứ quân sự thường trực của Mỹ tại Ba Lan.”

Viết trên mạng xã hội cùng ngày, Kosiniak-Kamysz cho biết rằng “Ba Lan là một đồng minh kiểu mẫu đối với người Mỹ và họ sẽ ưu tiên hợp tác với Ba Lan.”

Ba Lan hiện đang cho phép lực lượng Mỹ đóng quân luân phiên và từ lâu đã tìm kiếm sự hiện diện quân sự lớn hơn và lâu dài hơn của Mỹ như một phần nỗ lực nhằm tăng cường sườn phía đông của NATO.

Warsaw đã tăng cường những nỗ lực đó kể từ khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện Ukraine năm 2022, lập luận rằng cần có sự hiện diện mạnh mẽ hơn của NATO để ngăn chặn hành động gây hấn tiềm tàng của Nga.

Những bình luận của Bộ Trưởng Kosiniak-Kamysz được đưa ra khi ông Hegseth công bố một cuộc rà soát việc triển khai quân đội Mỹ trên khắp Âu Châu, một phần của đánh giá rộng hơn về tư thế quân sự của Mỹ trên lục địa này. Ông Hegseth cũng cảnh báo rằng Washington có thể giữ lại khoản tài trợ cho NATO nếu các quốc gia thành viên không đáp ứng các cam kết chi tiêu quốc phòng của họ, chỉ trích những gì ông mô tả là các đồng minh “ăn bám”.

Ngũ Giác Đài đã đánh giá tương lai của lực lượng Mỹ tại Âu Châu trong nhiều tháng qua, trong khi các thành viên NATO tiếp tục tập trung vào việc củng cố sườn phía đông của liên minh trong bối cảnh cuộc chiến đang diễn ra ở Ukraine.

Cuộc đánh giá này đã làm dấy lên lo ngại trong một số đồng minh Âu Châu về cam kết lâu dài của Washington đối với an ninh của lục địa. Một cuộc khảo sát gần đây cho thấy hầu hết người Âu Châu không còn coi Hoa Kỳ là một đồng minh đáng tin cậy dưới thời Tổng thống Trump, điều này càng làm nổi bật những lời kêu gọi ngày càng tăng đối với Âu Châu trong việc tăng cường khả năng phòng thủ của chính mình.

[Kyiv Independent: Poland pushes for permanent US base as Pentagon reassesses European posture]

12. Thủ tướng Keir Starmer lên án những kẻ cực đoan cố gắng gieo rắc thông tin sai lệch sau khi hai người đàn ông bị kết tội đốt phá tài sản có liên quan đến ông.

Roman Lavrynovych, 22 tuổi, quốc tịch Ukraine, và Stanislav Carpiuc, 27 tuổi, quốc tịch Rumani gốc Ukraine, đã bị kết tội âm mưu thực hiện các vụ đốt phá nhà cửa và xe hơi vào năm 2025. Cả hai đều khai làm việc cho Cơ quan An ninh Liên bang Nga, gọi tắt là FSB.

Phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh G7 ở Evian, ông Starmer nói với các nhà báo rằng vụ việc đã ảnh hưởng đến gia đình ông và ông “vô cùng biết ơn tất cả những người đã mang lại công lý trong vụ án này”.

Ông đã nói với các nhà báo: “Có rất nhiều thế lực muốn chia rẽ đất nước chúng tôi và gây ra xung đột. Một số bằng chứng được đưa ra từ phiên tòa đã tự nói lên tất cả, nhưng ở đây còn có những vấn đề rộng hơn.”

Ông nói thêm rằng có “những nhà lãnh đạo chính trị rất vui vẻ tham gia vào việc chia rẽ đất nước chúng tôi”, cũng như các thế lực “từ bên ngoài đất nước đang cố gắng tìm cách lợi dụng sự chia rẽ trong nước để gây bất ổn cho nền dân chủ của chúng tôi”.

“Chúng ta cần phải thật rõ ràng về điều đó và cần phải đấu tranh chống lại nó ở mọi thời điểm và mọi diễn biến,” ông nhấn mạnh.

Ông nhấn mạnh rằng các hành động nhắm vào tài sản của ông cần được xem xét riêng biệt với các phát súng bắn từ một tàu Nga vào một du thuyền của Anh, nhưng thừa nhận: “Chúng ta đang đối mặt với một nước Nga hiếu chiến… Chúng ta biết rằng cả Nga và Iran đều chịu trách nhiệm về các cuộc tấn công ủy nhiệm ở Vương quốc Anh và khắp Âu Châu, và chúng ta phải cảnh giác với điều đó.”

Thủ tướng Anh nhấn mạnh những hoạt động “tích cực” của các nhà lãnh đạo tại G7, đỉnh điểm là tuyên bố chung cam kết tăng cường hỗ trợ quân sự cho Ukraine và củng cố các biện pháp trừng phạt đối với Nga.

[Politico: Starmer urges ‘fight’ against Russian disinformation after arson attack]

13. Ông Donald Trump tuyên bố “Tôi là xếp ở đây” với các nhà lãnh đạo G7.

Tổng thống Trump đã nói đùa rằng ông là “ông xếp” khi đến muộn cuộc họp với các nhà lãnh đạo thế giới tại hội nghị thượng đỉnh G7 ở Pháp hôm thứ Tư.

Khi đến cuộc họp ở Évian-les-Bains, Tổng thống Trump cũng nói đùa với các nhiếp ảnh gia được phép vào phòng trong giây lát: “Các bạn có muốn ở lại dự họp không? Tôi không ngại đâu.” Sau đó, các phóng viên đã được hộ tống ra khỏi phòng.

Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh các nhà lãnh đạo G7 bày tỏ sự ủng hộ đối với thỏa thuận hòa bình sơ bộ giữa Tổng thống Trump và Iran nhằm mở lại eo biển Hormuz quan trọng.

Trong một tuyên bố chung, các nhà lãnh đạo đã ca ngợi “sự lãnh đạo mạnh mẽ” của tổng thống Mỹ trong việc đạt được “bước đột phá” này.

Họ nói thêm rằng thỏa thuận này là một “cơ hội lịch sử để ngăn chặn Iran sở hữu bất kỳ vũ khí hạt nhân nào.”

Đầu tuần này, Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ và Iran đã ký một thỏa thuận hòa bình để chấm dứt xung đột ở Trung Đông, nhưng các chi tiết chính thức của thỏa thuận vẫn chưa được công bố.

“Thỏa thuận đã được ký kết. Và eo biển đã được mở một phần”, Tổng thống Trump nói ngay sau khi đến Pháp dự hội nghị thượng đỉnh, theo Reuters.

Theo nguồn tin từ Mỹ và Iran, thỏa thuận này sẽ mở lại eo biển Hormuz và gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày để hai nước thảo luận về tương lai chương trình hạt nhân của Iran.

Theo Reuters, các quan chức Mỹ cũng cho biết những lợi ích kinh tế mà Iran có thể nhận được như một phần của thỏa thuận phụ thuộc vào việc Tehran không bao giờ chế tạo vũ khí hạt nhân, điều mà các quan chức Iran đã nhiều lần phủ nhận bất kỳ ý định nào về việc chế tạo.

Việc đạt được thỏa thuận với Iran cũng có thể thay đổi mối quan hệ giữa Tổng thống Trump với các nhà lãnh đạo G7, một số người trong số đó—như Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Anh Keir Starmer, Thủ tướng Đức Friedrich Merz và Thủ tướng Ý Giorgia Meloni—đã có xích mích với ông sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công vào Cộng hòa Hồi giáo Iran vào ngày 28 tháng 2 mà không tham khảo ý kiến của họ.

Trong một tuyên bố chung, các nhà lãnh đạo G7 cho biết, sau khi cập nhật thông tin:

“Chúng tôi nhận thấy bước đột phá và cơ hội hiện đang tồn tại ở Trung Đông.

“Chúng tôi hoan nghênh thông báo về thỏa thuận giữa Hoa Kỳ và Iran, đạt được dưới sự lãnh đạo mạnh mẽ của Tổng thống Trump, với sự hỗ trợ của các quốc gia trung gian hòa giải, mang lại cơ hội lịch sử để ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân và giải quyết các mối đe dọa liên quan đến các hoạt động khu vực và hỏa tiễn đạn đạo của nước này. Chúng tôi ủng hộ và sẵn sàng đóng góp vào việc thực hiện thỏa thuận này.”

“Chúng tôi tái khẳng định rằng quyền tự do đi lại không hạn chế hoặc thu phí là nền tảng của thương mại quốc tế. Chúng tôi đồng ý rằng sáng kiến đa quốc gia, độc lập và mang tính phòng thủ do Pháp và Anh dẫn đầu có thể đóng vai trò quan trọng trong việc tạo điều kiện thuận lợi cho việc nối lại giao thông hàng hải tại eo biển Hormuz bằng cách bảo vệ các tàu thương mại, trấn an các nhà khai thác vận tải thương mại và hỗ trợ việc xác minh rằng tất cả các quả thủy lôi đã được gỡ bỏ.”

“Chúng tôi kiên quyết ủng hộ một thỏa thuận ngoại giao toàn diện và mạnh mẽ tiếp theo sau Bản ghi nhớ mà Tổng thống Trump đã đạt được, có thể mang lại hòa bình và an ninh cho tất cả các bên trong khu vực. Chúng tôi nhấn mạnh sự cần thiết của các cuộc đàm phán nhằm mục đích này để giải quyết các mối đe dọa do Iran gây ra trong khu vực và trên toàn thế giới, đồng thời bảo đảm rằng họ sẽ không bao giờ có được vũ khí hạt nhân. Chúng tôi đồng ý rằng một cuộc đàm phán như vậy sẽ được hưởng lợi từ sự đóng góp của các đối tác khu vực và quốc tế có liên quan, bao gồm cả Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, gọi tắt là IAEA. Chúng tôi tái khẳng định rằng Iran sẽ không bao giờ có được vũ khí hạt nhân.”

Hội nghị thượng đỉnh G7 tại Évian-les-Bains tập trung chủ yếu vào cuộc xâm lược Ukraine của Nga và cuộc chiến tranh Mỹ-Iran. Các nhà lãnh đạo đã ủng hộ một tuyên bố chung cam kết cung cấp hỗ trợ quân sự và tài chính cho Ukraine, đồng thời siết chặt các biện pháp trừng phạt đối với Nga, đặc biệt là ngành công nghiệp dầu khí của nước này.

Các nhà lãnh đạo G7 “đồng thanh trong sự ủng hộ kiên định dành cho Ukraine trong việc bảo vệ tự do, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ”, và họ “cam kết gia tăng áp lực lên nền kinh tế chiến tranh của Nga. Trong bối cảnh này, chúng tôi sẽ tăng cường các biện pháp trừng phạt, bao gồm cả các biện pháp đối với lĩnh vực dầu khí”, nhóm này tuyên bố.

Tuyên bố này, có sự ủng hộ của Mỹ, là một bước tiến đáng kể đối với Ukraine, xét đến sự do dự trước đó của Tổng thống Trump trong việc gia tăng áp lực lên Nga. Theo Politico, Tổng thống Trump đã gợi ý rằng, với một thỏa thuận hòa bình với Iran được ký kết, ông có thể quay lại chú ý đến một thỏa thuận giữa Nga và Ukraine.

Những bình luận trước đây của ông đã gây lo ngại cho một số người rằng ông có thể phá hỏng những nỗ lực của các đồng minh Ukraine trong việc gia tăng áp lực lên Mạc Tư Khoa, điều này khiến cho sự cởi mở gần đây của ông trong việc ủng hộ nỗ lực quân sự của nước này trở nên đáng chú ý.

[Newsweek: Donald Trump Says ‘I’m the Boss’ to G7 Leaders]

14. Một quan chức cao cấp của Hội đồng Âu Châu đã mở kênh liên lạc với Điện Cẩm Linh.

Một thành viên trong nội các của Chủ tịch Hội đồng Âu Châu António Costa đã chủ động liên lạc để thiết lập kênh trao đổi thông tin với Điện Cẩm Linh, một quan chức Liên Hiệp Âu Châu cho biết với POLITICO.

Động thái tiếp cận trực tiếp này — một sự phá vỡ chính sách không chính thức của Liên Hiệp Âu Châu là không đàm phán trực tiếp với Nga kể từ khi nước này phát động cuộc xâm lược toàn diện Ukraine năm 2022 — diễn ra trong bối cảnh các nhà lãnh đạo Âu Châu đang tranh luận về việc mở các cuộc đàm phán trực tiếp với Mạc Tư Khoa nhằm chấm dứt chiến tranh.

Các cuộc tiếp xúc, theo lời quan chức này, diễn ra trong những tuần gần đây, được mô tả là ngắn gọn và không liên quan đến “nội dung chính”, nhưng phản ánh thực tế rằng Liên Hiệp Âu Châu có “những lợi ích cụ thể cần được bảo vệ”.

“Do đó, việc thiết lập các kênh ngoại giao với Nga là rất quan trọng”, một quan chức cho biết. Họ được yêu cầu giấu tên để thảo luận về vấn đề ngoại giao nhạy cảm này. Thông tin về các cuộc tiếp xúc với Mạc Tư Khoa được Bloomberg đưa tin đầu tiên.

Mặc dù các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu riêng lẻ đã có những cuộc tiếp xúc trực tiếp với Putin trong những tháng gần đây — và ba đại sứ Pháp, Anh và Đức đã gặp gỡ thứ trưởng ngoại giao Nga tại Mạc Tư Khoa hồi đầu tháng Sáu — nhưng vẫn chưa có nỗ lực phối hợp hoặc chính thức nào được Liên minh Âu Châu hoặc đa số các thủ đô Liên Hiệp Âu Châu ủng hộ.

Một quan chức cho biết Costa đã “phối hợp chặt chẽ với các nhà lãnh đạo Âu Châu về khả năng hợp tác với Nga và các vấn đề cần thảo luận khi thời điểm thích hợp đến”, đồng thời nói thêm rằng Liên Hiệp Âu Châu “không phải là bên trung gian” giữa Ukraine và Nga.

Khi được hỏi về nỗ lực tiếp cận cộng đồng, một nhà ngoại giao Liên Hiệp Âu Châu cho biết Hội đồng Âu Châu “không có thẩm quyền làm điều đó”. Phát ngôn nhân của Hội đồng từ chối bình luận, cũng như đại diện của Thủ tướng Đức Friedrich Merz và một quan chức Pháp.

Những đồn đoán về việc Âu Châu can thiệp vào các cuộc đàm phán giữa Nga và Ukraine đã nóng lên kể từ khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy kêu gọi các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu đóng vai trò tích cực hơn trong các cuộc đàm phán hòa bình giữa Kyiv và Mạc Tư Khoa trong một cuộc gặp tại Síp hồi tháng trước.

Theo các nhà ngoại giao nắm rõ phát biểu của lãnh đạo Ukraine trong một cuộc gặp không chính thức của các lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu, ông lập luận rằng Liên Hiệp Âu Châu nên tiến lên phía trước vì Hoa Kỳ đã rút lui khỏi các nỗ lực này. Ngoại trưởng Ukraine, Andrii Sybiha, cho biết Liên Hiệp Âu Châu nên đóng vai trò trong các cuộc đàm phán cùng với Hoa Kỳ.

Lời kêu gọi đàm phán trực tiếp đã làm dấy lên cuộc tranh luận giữa 27 quốc gia thành viên của khối về việc ai, nếu có, nên đại diện cho Liên Hiệp Âu Châu. Ba Lan và các nước Baltic đã phản đối những nỗ lực này, cho rằng đàm phán trực tiếp có thể làm suy yếu áp lực lên Mạc Tư Khoa, trong khi Tổng thống Pháp Emmanuel Macron lại ủng hộ các cuộc đàm phán.

Một nhà ngoại giao cao cấp của Liên Hiệp Âu Châu đến từ một quốc gia Bắc Âu đã mô tả nỗ lực liên lạc này là “ảo tưởng”.

“Thật đáng ngạc nhiên khi một số lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu lại sẵn lòng lặp đi lặp lại những sai lầm cũ, chấp nhận bị chứng minh là sai, không thu được gì từ mỗi nỗ lực ‘đàm phán với Nga’ mà vẫn cứ tiếp tục lặp lại chiêu trò cũ”, nhà ngoại giao này nói.

Tại hội nghị G7 ở Evian-les-Bains, Pháp, Tổng thống Donald Trump cho biết Washington sẽ nối lại sự quan tâm của mình đối với các cuộc đàm phán giữa Ukraine và Nga sau khi chính quyền của ông đạt được thỏa thuận khung về lệnh ngừng bắn với Iran.

Tại hội nghị, Macron ca ngợi những nỗ lực của Mỹ nhằm chấm dứt cuộc chiến với Nga, đồng thời nói thêm rằng những sáng kiến đó cho đến nay vẫn chưa mang lại kết quả. “Tổng thống Trump, cũng như chúng ta, vừa nhận ra rằng Nga không thực sự mong muốn mang lại hòa bình.”

Vấn đề về vai trò của Âu Châu trong các cuộc đàm phán hòa bình có thể sẽ được đưa ra thảo luận trong cuộc họp của các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu tại Brussels vào thứ Năm, nhưng theo hai nhà ngoại giao Liên Hiệp Âu Châu, dự kiến sẽ không có quyết định nào về việc ai sẽ dẫn đầu các cuộc đàm phán này.

[Politico: Senior European Council official opens communication channel with Kremlin]