BÀI ĐỌC 1 Kh 7:2-4,9-14
Bài trích sách Khải huyền của thánh Gio-an tông đồ.
Tôi là Gio-an, tôi thấy một thiên thần mang ấn của Thiên Chúa hằng sống, từ phía mặt trời mọc đi lên. Thiên thần ấy lớn tiếng bảo bốn thiên thần khác, là những vị được quyền phá hại đất liền và biển cả. Thiên thần ấy nói: “Xin đừng phá hại đất liền, biển cả và cây cối, trước khi chúng tôi đóng ấn trên trán các tôi tớ của Thiên Chúa chúng ta”. Rồi tôi nghe nói đến con số những người được đóng ấn: một trăm bốn mươi bốn ngàn người thuộc mọi chi tộc con cái Ít-ra-en.
Sau đó, tôi thấy: một đoàn người thật đông không tài nào đếm nổi, thuộc mọi dân, mọi chi tộc, mọi nước và mọi ngôn ngữ. Họ đứng trước ngai và trước Con Chiên, mình mặc áo trắng, tay cầm nhành lá thiên tuế. Họ lớn tiếng tung hô: “Chính Thiên Chúa chúng ta, Đấng ngự trên ngai, và chính Con Chiên đã cứu độ chúng ta.” Tất cả các thiên thần đều đứng chung quanh ngai, chung quanh các Kỳ Mục và bốn Con Vật. Họ đều sấp mặt xuống, phủ phục trước ngai và thờ lạy Thiên Chúa mà tung hô rằng:
“A-men! Xin kính dâng Thiên Chúa chúng ta lời chúc tụng và vinh quang, sự khôn ngoan và lời tạ ơn, danh dự, uy quyền và sức mạnh, đến muôn thuở muôn đời! A-men!”
Một trong các Kỳ Mục lên tiếng hỏi tôi: “Những người mặc áo trắng kia là ai vậy? Họ từ đâu đến?” Tôi trả lời: “Thưa Ngài, Ngài biết đó.” Vị ấy bảo tôi: “Họ là những người đã đến, sau khi trải qua cơn thử thách lớn lao. Họ đã giặt sạch và tẩy trắng áo mình trong máu Con Chiên.”
Đó là lời Chúa.

BÀI ĐỌC 2 1Ga 3:1-3
Bài trích thư thứ nhất của thánh Gio-an tông đồ.
Anh em thân mến, anh em hãy xem Chúa Cha yêu chúng ta dường nào: Người yêu đến nỗi cho chúng ta được gọi là con Thiên Chúa, mà thực sự chúng ta là con Thiên Chúa. Sở dĩ thế gian không nhận biết chúng ta, là vì thế gian đã không biết Người.
Anh em thân mến, hiện giờ chúng ta là con Thiên Chúa; nhưng chúng ta sẽ như thế nào, điều ấy chưa được bày tỏ. Chúng ta biết rằng khi Đức Ki-tô xuất hiện, chúng ta sẽ nên giống như Người, vì Người thế nào, chúng ta sẽ thấy Người như vậy. Phàm ai đặt hy vọng như thế vào Đức Ki-tô thì làm cho mình nên thanh sạch như Người là Đấng thanh sạch.
Đó là lời Chúa.

TUNG HÔ TIN MỪNG Mt 11:28
Alleluia. Alleluia.
Chúa nói: Tất cả những ai đang vất vả mang gánh nặng nề, hãy đến cùng tôi, tôi sẽ cho nghỉ ngơi bồi dưỡng.
Alleluia.

TIN MỪNG Mt 5:1-12a
Tin mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu.
Một hôm, thấy đám đông, Đức Giê-su lên núi. Người ngồi xuống, các môn đệ đến gần bên. Người lên tiếng dạy họ rằng:
“Phúc thay ai có tâm hồn nghèo khó, vì Nước Trời là của họ.
Phúc thay ai hiền lành, vì họ sẽ được Đất Hứa làm gia nghiệp.
Phúc thay ai sầu khổ, vì họ sẽ được Thiên Chúa ủi an.
Phúc thay ai khát khao nên người công chính, vì họ sẽ được Thiên Chúa cho thoả lòng.
Phúc thay ai xót thương người, vì họ sẽ được Thiên Chúa xót thương.
Phúc thay ai có tâm hồn trong sạch, vì họ sẽ được nhìn thấy Thiên Chúa.
Phúc thay ai xây dựng hoà bình, vì họ sẽ được gọi là con Thiên Chúa.
Phúc thay ai bị bách hại vì sống công chính, vì Nước Trời là của họ.
Phúc thay anh em khi vì Thầy mà bị người ta sỉ vả, bách hại và vu khống đủ điều xấu xa.
Anh em hãy vui mừng hớn hở, vì phần thưởng dành cho anh em ở trên trời thật lớn lao.”
Đó là lời Chúa.

 

Là một chuyên gia về các tiến trình phong thánh, Đức ông Robert Sarno chia sẻ những điều ngài đúc kết được từ công việc gắn liền với cả cuộc đời ngài.

Caitlin Bootsma, trong bản tin ngày 30/10/2026 của tạp chí Aleteia và dựa vào nguồn của Đền thánh Seton (Seton Shrine), đã cho biết: Đức ông Robert Sarno đã dành nhiều thập niên làm việc trong các tiến trình phong thánh. Ngài từng gặp gỡ những người hiện đã được công nhận là thánh, đồng thời nắm rõ tường tận các tiến trình phong thánh cho nhiều nam nữ tín hữu – những người có thể sẽ được tuyên thánh trong tương lai. Gần đây, tại sự kiện thường niên lần thứ hai mang tên “Các vị thánh trên hành trình tiến về Thiên quốc” (Saints on Their Way) do Đền thánh Seton tổ chức, ngài đã chia sẻ về chủ đề được gọi là “thần học về việc phong thánh”.

Các vị thánh cho thấy chúng ta hoàn toàn có thể “đạt tới đích”

Là một linh mục đã nghỉ hưu thuộc Giáo phận Brooklyn và từng là viên chức tại Bộ Phong Thánh (Dicastery for the Causes of Saints), Đức ông Sarno cho biết có hai lý do khiến chúng ta nên hướng về các vị thánh trong suốt cuộc đời mình. Thứ nhất là sự noi gương – họ là những tấm gương về những con người từng đối diện với vô vàn thử thách nhưng vẫn sống một cuộc đời đầy nhân đức anh hùng. Thứ hai là sự chuyển cầu – các vị thánh mang những lời cầu nguyện của chúng ta đến với Thiên Chúa.

Đức ông Sarno nhấn mạnh: “Chúng ta không nói về những con người hoàn hảo”. Ngài lấy ví dụ về Thánh Padre Pio, vị thánh vốn được biết đến là đôi khi có tính khí nóng nảy. Tuy nhiên, nhìn chung, các vị thánh chính là những hình mẫu về sự thánh thiện – một sự thánh thiện độc đáo như chính mỗi cá nhân họ vậy – được thể hiện ngay tại nơi họ sống, trong bất cứ ơn gọi nào mà họ được mời gọi dấn thân. “Sự thánh thiện chính là thực hiện những gì bạn cần phải làm, với đức tin, tình yêu và sự kiên trì.”

Các vị thánh không có một cuộc đời dễ dàng, và khác với Đức Trinh Nữ Maria, họ cũng từng phạm tội. Tuy nhiên, theo ngài, đó là “những dấu chỉ cho thấy rằng bạn hoàn toàn có thể đạt đến sự thánh thiện, ngay cả khi bạn vẫn là chính con người thật của mình.”

Một kiểu thánh “mới”

Theo truyền thống, chúng ta thường biết đến hai nhóm thánh: các vị tử đạo và những người sống nhân đức anh hùng. Các vị tử đạo là những người đã thực sự hy sinh mạng sống vì đức tin – trong lịch sử Kitô giáo, có rất nhiều tấm gương tử đạo, từ những Kitô hữu bị bách hại thời sơ khai cho đến tận ngày nay.

Bên cạnh đó, còn có những nam nữ tín hữu đã sống một cuộc đời đầy nhân đức anh hùng. Họ sống ơn gọi của mình với sự kiên trì và tình yêu thương như cách Đức ông Sarno mô tả; chẳng hạn như Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu hay Chân phước Pier Giorgio Frassati. (Lưu ý: Còn một con đường khác dẫn đến sự thánh thiện, trong đó một vị thánh được Giáo hội công nhận mà không cần thông qua quy trình phong thánh chính thức. Đó là phong thánh theo cách thức tương đương (equipollent canonization).

Tuy nhiên, Đức ông Sarno giải thích rằng còn có một con đường thứ ba dẫn đến sự thánh thiện: đó là con đường của những người “hiến dâng mạng sống”. Hạng mục này được Đức Giáo Hoàng Phanxicô chính thức công nhận vào năm 2017, dành cho những nam nữ tín hữu đã tự nguyện hiến dâng trọn vẹn cuộc đời mình vì người khác, mà hệ quả thường là cái chết sớm. Đức ông Sarno nêu ví dụ về Tôi tớ Chúa Joseph Dutton, người đã dành 44 năm phục vụ tại khu điều trị bệnh phong ở Molokai, Hawaii. Ngài cũng nhắc đến Linh mục Vincent Capodanno, một nhà truyền giáo kiêm tuyên úy Hải quân tại Việt Nam, người đã đặt mạng sống mình vào vòng nguy hiểm để phục vụ tha nhân.

Thiên Chúa muốn nhắn nhủ điều gì qua các vị thánh?

Những suy tư của Đức ông Sarno về việc phong thánh đúc kết từ hàng thập niên làm việc với các án phong thánh trên khắp thế giới. Ngài đã làm việc cùng các chuyên gia để xác minh các phép lạ, đồng thời chứng kiến những án phong thánh diễn ra nhanh chóng, trong khi một số khác lại cần nhiều thời gian hơn.

Từ kinh nghiệm đó, ngài chia sẻ về lý do tại sao chúng ta lại phong thánh. Theo ngài, việc phong thánh “không phải vì lợi ích của chính các vị thánh, mà là vì lợi ích của chúng ta.” Thông qua sự chuyển cầu và tấm gương của các ngài, chúng ta có cơ hội theo đuổi sự thánh thiện trong chính cuộc đời mình. Ngài cũng nhận xét rằng việc phong thánh cho những cá nhân khác nhau có thể cho thấy điều Thiên Chúa đang muốn nhắn nhủ với Giáo hội.

Các vị thánh được phong hiển thánh hôm nay xuất thân từ nhiều hoàn cảnh khác nhau và có nhiều cách thế khác nhau để sống một cuộc đời thánh thiện. Tuy nhiên, Bí tích Thánh Thể luôn giữ vị trí trung tâm trong cuộc đời các ngài.

Cuối cùng, Đức ông Sarno nhắc nhở rằng dù các vị thánh không còn ở cùng chúng ta trên trần gian này, các ngài vẫn hiện diện. “Chúng ta cầu nguyện với những con người đang sống trong Đức Giêsu Kitô.”

Phong thánh theo cách “tương đương” (equipollent canonization) là gì và có điểm gì khác biệt?

Philip Kosloski, trong bản tin ngày 13/02/2024 của Aleteia, cho biết: Việc phong thánh theo cách “tương đương” không tuân theo các thủ tục phong thánh thông thường, và thường được áp dụng đối với những vị thánh vốn đã được tôn kính rộng rãi trong lịch sử.

Thông thường, khi Vatican tuyên bố một cá nhân là thánh, sẽ có một quy trình phong thánh tiêu chuẩn cần được thực hiện.

Cuộc đời của cá nhân đó cần được xem xét kỹ lưỡng để xác định xem họ có sống một cuộc đời với các nhân đức anh hùng hay không; đồng thời, cần có bằng chứng về hai phép lạ có thể kiểm chứng được để củng cố thêm cho sự chuyển cầu của vị thánh đó từ trên trời....phải được ghi lại bằng văn bản.

Quy trình này thường kéo dài nhiều năm mới hoàn tất, và các phép lạ cần phải trải qua quá trình thẩm định khoa học kỹ lưỡng.

Tuy nhiên, nếu vị thánh đó đã qua đời từ hàng trăm năm trước, quy trình thông thường sẽ khó thực hiện hơn; vì vậy, Vatican có thể chọn cách tuyên thánh thông qua hình thức "phong thánh tương đương" (tiếng Latinh: canonizatio aequipollens).

Quy trình phong thánh "tương đương"

Như đã giải thích trong một bài viết trước đây trên Aleteia, với hình thức phong thánh "tương đương", việc ghi tên một vị thánh vào sổ bộ các thánh được thực hiện thông qua một sắc lệnh đơn giản của Đức Giáo Hoàng, thay vì tuân theo quy trình thông thường vốn đòi hỏi phải xác minh một phép lạ. Các vị thánh này "phải được tôn kính lâu dài và liên tục, đồng thời có danh tiếng về các dấu lạ và ân huệ". Việc phong thánh cho họ được đề nghị lên Đức Giáo Hoàng bởi một đại diện đông đảo từ phía Giáo hội.

Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô XVI đã áp dụng hình thức công nhận này đối với Thánh Hildegard thành Bingen – vị thánh cũng được tôn phong là Tiến sĩ Hội thánh.

Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô XIV đã chính thức hóa quy trình của thế kỷ 18 này. Thông qua đó, Đức Giáo Hoàng mời gọi toàn thể Giáo hội (thay vì chỉ giới hạn ở địa phương nơi vị thánh từng sinh sống hoặc dòng tu mà vị đó từng thuộc về) cùng cử hành lễ kính vị thánh đó, thông qua Thánh lễ và các Giờ kinh Phụng vụ.

Điều này xác nhận rằng Giáo hội đã đưa ra phán quyết về sự thánh thiện của một cá nhân, ngay cả khi quy trình phong thánh thông thường không được áp dụng.

Việc phong thánh "tương đương" vẫn là một trường hợp rất hiếm gặp và chỉ áp dụng cho một tỷ lệ rất nhỏ các vị thánh.

 

Lắng nghe chia sẻ từ một người từng trực tiếp tham dự Công đồng sẽ giúp bạn có cái nhìn mới mẻ, sâu sắc hơn về tầm nhìn của Đức Giáo Hoàng Gioan XXIII cũng như những gì Chúa Thánh Thần đang kiến tạo trong Giáo hội của Người.

Ghi chú của tác giả Jenny Lark Snarski, trong bản tin ngày 31/10/2026 của tạp chí Aleteia: Linh mục Donald Nesti, dòng CSSp, là một giáo sư có tầm ảnh hưởng lớn đối với tôi trong chương trình Thạc sĩ về Đức tin và Văn hóa tại Đại học St. Thomas-Houston. Dù không thể trực tiếp phỏng vấn ngài cho bài viết này, tôi có thể khẳng định rằng những trích dẫn từ các bài giảng được ghi âm mà tôi sử dụng đều nhất quán với những gì ngài đã trình bày trên lớp.

***

Vào ngày 7 tháng 1 năm 2026, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã khởi đầu loạt bài giáo lý hằng tuần về các văn kiện của Công đồng Vatican II, khuyến khích các tín hữu hãy đọc (hoặc đọc lại) các văn kiện này để “khám phá lại tính ngôn sứ và sự phù hợp của chúng với thời đại ngày nay.”

Trong phần mở đầu về Công đồng Vatican II, ngài suy tư:

“Mặc dù khoảng thời gian ngăn cách chúng ta với sự kiện này chưa phải là quá dài, nhưng cũng phải thừa nhận rằng thế hệ các giám mục, thần học gia và tín hữu từng sống trong thời kỳ Công đồng Vatican II nay đã không còn nữa. Vì vậy, trong khi chúng ta đón nhận lời kêu gọi không để tinh thần ngôn sứ của Công đồng phai nhạt, đồng thời tiếp tục tìm kiếm các phương thế để hiện thực hóa những tư tưởng của Công đồng, thì việc tìm hiểu lại một cách kỹ lưỡng là điều vô cùng quan trọng. Chúng ta không nên tiếp cận Công đồng qua những lời ‘truyền miệng’ hay các cách diễn giải từ bên ngoài, mà hãy trực tiếp đọc lại các văn kiện và suy ngẫm về nội dung của chúng. Thật vậy, chính Huấn quyền vẫn luôn là ngôi sao dẫn lối cho hành trình của Giáo hội ngày nay.”

Một trong số ít những nhân chứng còn sống của Công đồng Vatican II

Donald Nesti sinh năm 1936 và được thụ phong linh mục thuộc Dòng Chúa Thánh Thần vào ngày 30 tháng 5 năm 1963. Ngài từng là sinh viên tại Đại học Giáo hoàng Gregoriana ở Rome trong những năm diễn ra Công đồng Vatican II, và đôi khi ngài có mặt trực tiếp giữa các Nghị phụ Công đồng cùng các phiên họp của các ngài.

Chính Công đồng Vatican II đã khơi nguồn cảm hứng để linh mục Nesti xây dựng ý tưởng về Trung tâm Đức tin và Văn hóa (Center for Faith and Culture), được thành lập vào năm 1994 tại Đại học St. Thomas ở Houston. Theo thông tin trên trang web của trung tâm, họ vận dụng cách tiếp cận của Công đồng, xem “văn hóa không phải là rào cản đối với đức tin, mà là không gian nhân loại, nơi tình yêu Thiên Chúa không ngừng nhập thể và được lan tỏa.”

Chương trình trọng tâm của Trung tâm là bằng thạc sĩ về Đức tin và Văn hóa; bên cạnh đó, trung tâm còn cung cấp các chương trình cấp chứng chỉ, các khóa tĩnh tâm, các buổi hội thảo chuyên đề, cùng nhiều sáng kiến khác nhằm thúc đẩy đối thoại liên tôn và đối thoại đại kết.

Dù đã ở độ tuổi ngoài 80, linh mục Nesti vẫn tiếp tục giảng dạy các khóa học sau đại học — trong đó có một khóa dành riêng cho Công đồng Vatican II — đồng thời chia sẻ kinh nghiệm và sự hiểu biết của mình về Công đồng, không chỉ trong lớp học mà còn ở nhiều bối cảnh khác. Một trong số đó là buổi tọa đàm được ghi hình vào năm 2013 tại Nhà thờ Công Giáo St. Martha ở Porter, Texas, với sự tham gia của Đức ông Chester Borski (lúc bấy giờ là cha xứ) và linh mục Salvatore DeGeorge (lúc bấy giờ là cha xứ Nhà thờ Công Giáo St. Patrick ở Houston).



“Để tất cả nên một…”

Trong buổi tọa đàm, linh mục Nesti đã chia sẻ về hai mục tiêu chính mà Đức Giáo Hoàng Gioan XXIII đặt ra cho Công đồng: “Sự hiệp nhất và sự thánh thiện… [những điều này] chỉ có thể nảy sinh ở nơi nào có tình yêu. Nếu không có tình yêu thì cũng chẳng có sự hiệp nhất. Và tình yêu chính là lý do duy nhất dẫn đến sự thánh thiện ở bất cứ ai. Tất cả các vị thánh vĩ đại, những con người yêu thương một cách cao cả và anh hùng… đều là những người biết cách yêu thương.” Ngài khẳng định rằng có ba yếu tố cốt yếu mà Giáo hội phải duy trì và bảo vệ, “mặc dù hình thức và cách diễn đạt có thể thay đổi... Chúng ta không bao giờ được phép chệch hướng khỏi những yếu tố này, bởi đó chính là bản chất của Giáo hội: giáo huấn tín lý, giáo huấn luân lý và phụng vụ.”

Ngài chia sẻ về “những căng thẳng từng tồn tại trong Công đồng”, đồng thời thừa nhận sự cân bằng cần thiết giữa nỗi sợ hãi và thái độ cho rằng chẳng có gì phải sợ cả.

Cha Nesti đã trực tiếp trải nghiệm những căng thẳng này, vì vào thời điểm đó, Đức Tổng Giám Mục Marcel Lefebvre đang là Bề trên Tổng quyền của Dòng Chúa Thánh Thần (Spiritans). Chính những bất đồng của vị này với các Nghị phụ Công đồng cùng các giáo huấn trong các văn kiện đã dẫn đến việc ông rời bỏ dòng tu, thành lập Huynh đoàn Thánh Piô X, và sau đó bị rút phép thông công vào năm 1988 do tự ý phong chức giám mục mà không có sự chấp thuận của Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II.

“Làm thế nào để truyền tải những gì thực sự đã diễn ra trong Công đồng này?” Cha Nesti đặt câu hỏi, bộc lộ sự cương trực đặc trưng của người Ý. Sử dụng hình ảnh một buổi họp mặt gia đình làm phép ẩn dụ, ngài chỉ ra rằng căng thẳng là điều bình thường. Đặc biệt là khi thảo luận về những vấn đề quan trọng: cha mẹ bàn bạc với nhau, trong khi con cái ngày càng lớn khôn, “đang cố gắng tìm hiểu về thẩm quyền, sự vâng phục, sự tham gia cộng tác và mong muốn được cất lên tiếng nói của riêng mình.” Rồi còn “những người anh em họ thì sao? Còn cả đại gia đình ở phía bên kia nữa? Làm thế nào để duy trì mối liên kết với những người đã tách ra ở phía bên kia?”

“Tất cả đều xoay quanh các mối quan hệ. Công đồng Vatican thực chất chính là nói về các mối quan hệ: Giáo hội thiết lập mối quan hệ nội bộ như thế nào? Và cộng đồng này — cộng đồng ấy...”...sự hiệp thông mà chúng ta gọi là Giáo hội — có mối liên hệ như thế nào với tất cả những khía cạnh khác nhau của thế giới? Tìm kiếm nền tảng cho mối quan hệ này chính là chìa khóa… thay vì tập trung vào những điều gây chia rẽ, hãy tập trung vào những gì gắn kết chúng ta lại với nhau, những yếu tố có thể tạo nên sự hiệp nhất và thánh thiện hơn.”

Đức Giáo Hoàng Gioan XXIII đã triệu tập Công đồng chỉ ba tháng sau khi bắt đầu sứ vụ giáo hoàng của ngài. Sáu tháng sau đó, vào tháng 6 năm 1959, thông điệp đầu tiên của ngài mang tên “Ad Petri Cathedram” đã làm rõ ý định của ngài: tái sinh đức tin Kitô giáo trong bối cảnh một thế giới ngày càng thế tục hóa, đồng thời điều chỉnh sứ mệnh của Giáo hội để đáp ứng với những hoàn cảnh đang thay đổi của thế giới hiện đại.

Sau giai đoạn chuẩn bị kéo dài nhiều năm, Đức Gioan XXIII đã hướng sự chú ý đến những nhu cầu và vấn nạn bất biến mà nhân loại phải đối diện; ngài khẳng định Chúa Giêsu Kitô là trung tâm của lịch sử và cuộc sống, đồng thời tuyên bố rằng mối quan tâm lớn nhất của Công đồng là “kho tàng giáo lý Kitô giáo thánh thiêng phải được gìn giữ và giảng dạy một cách hiệu quả hơn”, nhằm giúp con người “luôn hướng về thiên đàng” với tư cách là những “người lữ hành”.

Tìm hiểu các văn kiện

Công đồng Vatican II một lần nữa trở thành chủ đề trong bài thuyết trình của Linh mục Nesti vào tháng 9 năm 2023 tại Nhà thờ Công Giáo St. Laurence ở Sugar Land, Texas.

Khi ngài hỏi có bao nhiêu người đã thực sự đọc các văn kiện của Công đồng, và bao nhiêu người có quan điểm mạnh mẽ dựa trên cách họ hiểu về các văn kiện đó, thì câu hỏi thứ hai nhận được nhiều phản hồi rõ ràng hơn.

Linh mục Nesti đã chia sẻ về cách nhìn đầy tầm nhìn xa của Công đồng liên quan đến việc “Thiên Chúa là ai, con người là ai, thế giới là gì, và cả ba yếu tố này có mối liên hệ với nhau như thế nào”.

“Điều này thật độc đáo. Không một tôn giáo nào khác mang đến cho bạn điều này. Không một tôn giáo nào khác trên thế giới khẳng định rằng Thiên Chúa chính là tình yêu.” Ngài dừng lại một chút rồi hỏi xem họ có nghe rõ điều ngài nói không: “rằng Thiên Chúa là tình yêu”.

“Ở độ tuổi này, khi biết rằng đây chính là thông điệp cứu độ dành cho thế giới, mà lại thấy chúng ta đang tranh cãi lẫn nhau ngay trong lòng Giáo hội…” — ngài bày tỏ sự băn khoăn trước việc bức tranh toàn cảnh về kế hoạch của Thiên Chúa có thể dễ dàng bị lu mờ bởi những giới hạn của con người chúng ta.

“Điều gì khó khăn nhất?” ngài đặt câu hỏi. “Đó là sống theo giới răn yêu thương. Chính vì vậy mà chúng ta có Bí tích Hòa giải — dù chúng ta thực hành điều đó còn rất khiếm khuyết… Điều quan trọng là chúng ta nhìn thấy nhau, đối diện với nhau… và biết rằng chúng ta được mời gọi để nâng đỡ nhau trong những nỗi khốn cùng của kiếp người, bằng cách yêu thương và đồng hành cùng nhau.”

Ngài nhắc đến Đức Tổng Giám Mục Lefebvre cùng “phe bảo thủ” — những người phản đối mọi đề xuất nhằm phát triển lập trường của Giáo hội về các vấn đề như đại kết, tự do tôn giáo, tính hiệp đoàn (collegiality) và phụng vụ. Vị linh mục dòng Thánh Thần (Spiritan) này đưa ra bối cảnh lịch sử mà Đức Tổng Giám Mục Lefebvre đang phản ứng lại: đó là thế giới thời hậu Cách mạng Pháp, khi vị thế đặc thù của “hàng giáo sĩ” bị suy giảm. Ngài cho biết, Đức Tổng Giám Mục Lefebvre muốn bảo tồn và khôi phục hệ thống phân cấp nghiêm ngặt của Giáo hội, vốn đã tồn tại từ thời Công đồng Trent (thế kỷ 16) — một giai đoạn gắn liền với phong trào Phản Cải cách.

Mặc dù Cha Nesti cùng các linh mục đồng hành với ngài trong các phiên họp Công đồng đều cho rằng “việc thực thi” là giai đoạn thách thức nhất của Công đồng Vatican II, họ vẫn luôn quay trở lại với những ý định của các Nghị phụ Công đồng, cũng như sự đồng thuận áp đảo khi phê chuẩn các văn kiện. Đặc biệt phải kể đến Hiến chế “Sacrosanctum Concilium” (Hiến chế về Phụng vụ Thánh) — văn kiện đầu tiên được bỏ phiếu thông qua và công bố vào tháng 12 năm 1963. Trong tổng số hơn 2,500 phiếu bầu, chỉ có 5 phiếu không tán thành.



Hiến chế này khẳng định rằng: “Mỗi cử hành phụng vụ, vì là hành động của Đức Kitô Tư tế và của Nhiệm thể Người là Giáo hội,” chính là nguồn mạch và đỉnh cao trong mọi hoạt động của Giáo hội. Việc kêu gọi sử dụng ngôn ngữ bản địa chỉ là một trong những phương thế nhằm dẫn đưa “tất cả các tín hữu” đến với “sự tham dự trọn vẹn, ý thức và tích cực… vốn là điều đòi hỏi bởi chính bản chất của phụng vụ” – vốn là hành vi thờ phượng công khai của Giáo hội.

Duy trì sự cân bằng giữa các luồng quan điểm khác nhau

Cha Nesti không phủ nhận rằng đã có những cách hiểu sai lệch và những lạm dụng trong quá trình thực thi Công đồng Vatican II. Ngài cho biết Thánh Giáo hoàng Phaolô VI là “một thiên tài” vì ngài đã có thể “duy trì sự cân bằng giữa những người sẵn sàng thực thi và những người không muốn thực thi”. Nhiều nhà thần học thừa nhận rằng bất cứ sự thay đổi lớn nào cũng cần từ ba đến bốn thế hệ mới thực sự thấm sâu vào đời sống. Cha Nesti hóm hỉnh nhận xét: “Nếu chẳng có ai cả, thì cũng chẳng có vấn đề gì xảy ra”.

Ngài chỉ ra rằng tiến trình này vẫn tiếp tục được thúc đẩy bởi các vị kế nhiệm Thánh Phêrô kể từ đó. Ngài nhắc đến thông điệp của Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II nhân dịp bước sang Thiên niên kỷ mới – một văn kiện vừa nhìn lại quá khứ vừa hướng về tương lai – với thông điệp cốt lõi: “Thách đố lớn nhất chính là linh đạo hiệp thông. Làm cho Giáo hội trở thành một trường học của tình yêu… Linh đạo hiệp thông nằm ở chỗ này: tôi nhìn bạn, và tôi thực sự nhìn bạn”. Ngài lặp lại điều này trong khi nhìn vào từng người trong cử tọa: “Và tôi biết rằng bản thân tôi chưa trọn vẹn…”…nếu thiếu đi món quà mà bạn dành cho tôi… Mỗi ngày thức dậy, tôi đều cầu nguyện để có được ân sủng thực hiện điều đó…”

Khi đối diện với những câu hỏi và băn khoăn về Công đồng Vatican II, linh mục Nesti hướng mọi người quay trở lại với việc đọc chính các văn kiện của Công đồng.

“Hãy đọc những văn kiện này. Đó là những văn kiện mang tính tâm linh. Chúng sẽ giúp bạn hiểu sâu sắc hơn về vẻ đẹp của chính mình với tư cách là một tạo vật của Thiên Chúa. Chúng thôi thúc bạn bước ra khỏi bản thân để suy gẫm về việc ‘làm thế nào để chúng ta trở thành những con người tốt đẹp hơn’. Và nếu có một thông điệp mà chúng ta cần gửi đến đất nước này, thì đó chính là tinh thần ‘E Pluribus Unum’ (từ nhiều thành một). Làm sao để từ nhiều cá nhân, chúng ta trở thành một thể thống nhất?”

Ngài đặt câu hỏi: Liệu có mấy nơi thực sự thúc đẩy thông điệp đó? Theo ngài, sứ mệnh của chúng ta là sự thánh thiện và hiệp nhất, được thể hiện qua việc luôn tự hỏi: “Làm thế nào để chúng ta yêu thương nhau nhiều hơn, vì lợi ích của chính mỗi người?”

Trong số 16 văn kiện — bao gồm bốn hiến chế, chín sắc lệnh và ba tuyên ngôn — thì các hiến chế (về phụng vụ, về Giáo hội, về Mặc khải, và về Giáo hội trong thế giới ngày nay) đã “cho chúng ta biết mình là ai và chúng ta phải làm gì”.

Ngài ví điều này như lời tuyên thệ trung thành của người Mỹ — không chỉ là lòng trung thành với lá cờ, mà là với Hiến pháp.

Theo vị linh mục, việc hiến chế về phụng vụ là văn kiện đầu tiên được phê chuẩn mang ý nghĩa của sự quan phòng: “Bởi vì trong phụng vụ — dấu chỉ cốt yếu nhất cho thấy Giáo hội là gì — đã chứa đựng cả biểu tượng lẫn ý nghĩa về bản chất đích thực mà Giáo hội hướng tới…”

Ngài cho biết, những thay đổi như việc sử dụng ngôn ngữ bản địa hay việc linh mục quay mặt về phía cộng đoàn thay vì hướng về bàn thờ, đều phản ánh khía cạnh tương quan của con người — những tạo vật được dựng nên theo hình ảnh Thiên Chúa, Đấng là Một trong Ba Ngôi.

Ngài nhớ lại thời còn ở chủng viện khi văn kiện đó được công bố. Đó là một bước ngoặt trọng đại, khẳng định rằng không chỉ các linh mục mới được mời gọi nên thánh, mà “mọi người đều được mời gọi nên thánh… tất cả đều đang tiến về phía Thiên Chúa, mỗi người với vai trò riêng của mình”. Ngài hóm hỉnh nhận xét rằng, trước đây, người ta “không thể kỳ vọng quá nhiều vào các linh mục giáo phận”. Đời sống tu trì được đặt ở một tầm mức khác; các tu sĩ “thực sự hiện diện ở đó… nhưng những vị thánh thiện, những người đạt đến trạng thái hoàn hảo, chính là các tu sĩ dòng Carthusian.” (Các tu sĩ dòng Carthusian sống phần lớn trong sự thinh lặng, tập trung vào cầu nguyện và đền tội cho thế giới.)

Ngài nói: “Tôi không thể là linh mục nếu thiếu đi giáo dân. Tôi chỉ thực sự là linh mục khi sống trọn vẹn vai trò phục vụ anh chị em. Chúng ta cần có nhau để tạo nên sự hiệp thông trọn vẹn…”

Hiến chế “Gaudium et Spes” (Vui mừng và Hy vọng) – văn kiện bàn về mối tương quan giữa Giáo hội và thế giới hiện đại – không chỉ đơn thuần là một lời gợi ý. Ngài chia sẻ kinh nghiệm của ngài rằng:

“Điều khó khăn nhất đối với người Công Giáo là thực sự thấu hiểu giáo huấn xã hội của Giáo hội… [giáo huấn này] bắt nguồn từ tình yêu, từ tình yêu của Đức Kitô. Bởi lẽ, tình yêu của Đức Kitô phải lan tỏa theo những vòng tròn đồng tâm, mở rộng mãi ra đến tận cùng trái đất, cho đến khi chúng ta thực sự quan tâm đến nhu cầu của toàn thể nhân loại. Đó là một sự thay đổi rất lớn trong cách nhìn nhận mọi vấn đề.”

Văn kiện này bao gồm các giáo huấn của Giáo hội về phẩm giá con người – một trọng tâm mà theo linh mục Nesti, là một điểm mới mẻ. “Trước đây, chưa từng có một công đồng nào trong Giáo hội đưa ra một bản tổng hợp hoàn chỉnh về quan điểm của Giáo hội đối với con người…”

Ngài nói thêm, “Gaudium et Spes” chứa đựng một mô tả tuyệt đẹp về con người; đây là nền tảng cho cách chúng ta sống trong lòng Giáo hội và cách chúng ta, với tư cách là Kitô hữu, tương quan với phần còn lại của nhân loại. Văn kiện này cũng “đi thẳng vào nền tảng của mọi xã hội, đó là hôn nhân và gia đình… đồng thời đặt ra vấn đề: chúng ta sẽ tương quan thế nào với các nền văn hóa khác nhau – những lối sống mà con người đã tự xây dựng cho chính mình.”

Trong đó, Giáo hội khẳng định sự hiện diện của tình yêu Thiên Chúa bên trong và thông qua các nền văn hóa này, từ đó mở rộng tầm nhìn của chúng ta về Tin Mừng, giúp mọi người nhận ra sự viên mãn của chân lý – chân lý được mặc khải nơi Đức Kitô, và đặc biệt là nơi Thiên Chúa, Đấng chính là Tình yêu.

Với phong cách giảng dạy gần gũi đặc trưng, linh mục Nesti ví von: “Chúng ta cần dùng đến ‘nước lau kính’ (Windex).” Người Công Giáo cần một loại “nước lau kính tâm linh” để có được cái nhìn đúng đắn hơn về thế giới. Ngài nhắc lại rằng, cách tốt nhất để thực hiện điều đó “chính là quay trở lại với Công đồng Vatican II.”

“Văn kiện này tiếp nhận nguyên lý từ văn kiện về phụng vụ — đó là sự tham dự trọn vẹn, ý thức và tích cực vào phụng vụ, vào đời sống của Thiên Chúa, vào tình yêu của Thiên Chúa — và khẳng định rằng chúng ta phải sống sự tham dự trọn vẹn, ý thức và tích cực đó ngay trong thế giới này…

“Nếu thực sự nghiêm túc với điều này, chúng ta chính là những người nắm giữ món quà để trao tặng cho một nền văn hóa đang rơi vào bế tắc — chúng ta có trong tay chiếc chìa khóa, đó chính là tình yêu của Thiên Chúa. Tình yêu ấy sẽ mở lối cho các tâm hồn vượt thoát khỏi sự tự yêu mình (chủ nghĩa ái kỷ) trong văn hóa hiện nay, để hướng tới một sự cởi mở bao dung — một tinh thần khẳng định rằng, Đức Kitô mong muốn tất cả mọi người nên một.”

Nguồn: Được cung cấp bởi Trung tâm Nesti về Đức tin và Văn hóa (Nesti Center for Faith and Culture)

 

Trích dẫn một câu từ hiến chế Gaudium et Spes, Đức Giáo Hoàng Leo XIV khẳng định rằng đức tin phải dấn thân vào văn hóa thay vì đối lập với văn hóa đó; ngài cũng bác bỏ việc sử dụng Kitô giáo như một công cụ cho căn tính dân tộc chủ nghĩa hoặc như một thái độ rút lui mang tính tận thế.

Linh mục Antonio Spadaro SJ, trong mục Global Catholic ngày 30 tháng 10 năm 2026 của hãng tin UCA News cho biết: Trong buổi tiếp kiến chung hàng tuần tại Quảng trường Thánh Phêrô vào thứ Tư, ngày 28 tháng 10, Đức Leo XIV đã đọc một câu trích từ Gaudium et Spes – văn kiện mà qua đó Công đồng Vatican II đã định hướng cách thức Giáo hội hiện diện trong thế giới hiện đại.

Văn bản từ năm 1965 này chứa đựng một cách diễn đạt mang tính tuyệt đối hiếm khi xuất hiện trong các tài liệu của Giáo hội: “Vậy, các tín hữu hãy sống trong sự hiệp nhất mật thiết nhất với những người cùng thời, và hãy nỗ lực thấu hiểu trọn vẹn lối suy nghĩ cũng như cảm nhận của họ, vốn được thể hiện qua văn hóa.”

Các bài giáo lý vào thứ Tư thường ít khi trở thành tâm điểm tin tức; bài giáo lý lần này – bàn về mối tương quan giữa đức tin và văn hóa – thoạt nhìn có vẻ chỉ là một bài bình luận về một văn bản đã sáu mươi năm tuổi.

Tuy nhiên, đó không phải là tinh thần mà Đức Leo muốn truyền tải. Khi đặt trong bối cảnh các sự kiện vài ngày gần đây, bài phát biểu này mang sức nặng thực sự, và câu trích từ năm 1965 ấy bỗng trở nên rõ nét dưới góc độ chính trị.

Đức Leo mở đầu bằng một tiền đề then chốt: đức tin không được phép sống “trong tinh thần đối lập hay thù địch đối với thế giới và các biểu hiện văn hóa của thế giới đó.”

Như vậy, đoạn văn này đóng vai trò trọng tâm để hiểu về Kitô giáo, đặc biệt là trong bối cảnh hiện nay.

Chính Công đồng Vatican II đã chỉ ra đối tượng cần lưu ý đầu tiên tại mục 58 – đoạn mà Đức Giáo Hoàng đã trích dẫn: Giáo hội, vốn được sai đến với mọi dân tộc, không gắn kết độc quyền hay không thể tách rời với bất cứ chủng tộc, quốc gia hay lối sống cụ thể nào.

Chẳng hạn, tuần trước, tổ chức tư vấn Theos của Anh đã công bố một cuộc khảo sát về mối quan hệ giữa Kitô giáo và căn tính dân tộc tại Vương quốc Anh. Khoảng 11% số người được hỏi có quan điểm có thể gọi là “chủ nghĩa dân tộc Ki-tô giáo”, và trong số đó, chỉ có 13% đi nhà thờ hàng tuần.

Tại các cuộc tuần hành phản đối nhập cư diễn ra khắp đất nước trong hai năm qua, hình ảnh cây thập giá đã xuất hiện bên cạnh lá cờ Thánh George, khiến các giám mục của Giáo hội Anh phải lên tiếng cảnh báo về việc sử dụng các biểu tượng Ki-tô giáo để cổ súy cho thái độ thù địch đối với người di cư.

Đáng chú ý, Giáo hoàng cũng đến từ Hoa Kỳ – quốc gia sẽ tổ chức bầu cử Quốc hội vào thứ Ba tới, nơi vấn đề tương tự đã trở thành tâm điểm của các cuộc tranh luận công khai suốt nhiều năm qua.

Trong những trường hợp như vậy, Ki-tô giáo đóng vai trò như một dấu hiệu nhận diện sự thuộc về, hơn là một kim chỉ nam cho lối sống. Cách tiếp cận mà Đức Leo đặt làm trọng tâm trong bài giáo lý của ngài đã đi theo hướng ngược lại: đức tin có thể hiện diện trong bất cứ nền văn hóa nào, bởi lẽ nó không gắn chặt với riêng một nền văn hóa cụ thể nào cả.

Ngoài ra, còn một cách khác để đối lập với thế giới: đó là rút lui khỏi thế giới, hoặc nhìn nhận thế giới như một sân khấu cho ngày tận thế.

Năm 2017, tác giả người Mỹ Rod Dreher đã đặt tên cho lựa chọn xây dựng các cộng đồng Ki-tô giáo biệt lập là “Lựa chọn Benedict” (The Benedict Option) – một cách để tồn tại qua thời kỳ mà ông mô tả là “thời kỳ tăm tối mới”.

Vào tháng Ba, tỷ phú Thung lũng Silicon Peter Thiel đã tổ chức một loạt bốn bài thuyết trình tại Rome (dành riêng cho khách mời) về chủ đề “phản Kitô” (antichrist). Các bài giảng này dựa trên tư tưởng của René Girard, Carl Schmitt và John Henry Newman, với kỹ thuật đóng vai trò là sợi dây xuyên suốt.

Trong nhãn quan mang tính khải huyền này, những người cùng thời trở thành các nhân vật trong một vở kịch đã được viết sẵn, và nhiệm vụ đặt ra là phải vạch trần bản chất của họ.

Văn kiện của Công đồng – tài liệu mà Đức Leo đọc với niềm xác tín rõ rệt – đã xoay chuyển góc nhìn đó: nó gắn uy tín của đức tin với khả năng đạt đến một sự tổng hòa chín muồi cùng nền văn hóa của chính thời đại đó.

 

Trong nếp sống đức tin Công Giáo, tháng Mười Một hằng năm dành tưởng nhớ những người đã qua đời. Họ là những người thân yêu: ông bà, cha mẹ, vợ hay chồng, con cháu, anh chị em ruột thịt gia đình, bạn bè, người quen thân, người từng làm ơn nâng đỡ ta trong đời sống.

Họ đã ra đi khỏi cuộc sống trần gian trở thành người thiên cổ về thân xác. Nhưng hình ảnh, lời nói, nhất là lối sống lòng nhân ái, công ơn thực hiện làm cho ta, gương sống tốt lành chan chứa bác ái tình người của họ vẫn hằng sống động trong tâm tưởng của người còn đang sống trên con đường gío bụi trần gian.

Họ đã nghe tiếng Thiên Chúa, Đấng đã tạo dựng nên họ, nuôi sống đời họ khi xưa, Đấng ban những ân đức cần thiết giúp cho đời sống họ vượt qua những bước đường thử thách, gian nan khó khăn, gọi họ ra đi trở về với Ngài, nơi là quê hương nguồn đời sống cho con người.

Thân xác họ được an táng chôn sâu trong lòng đất mẹ, hay được thiêu ra thành tro bụi. Nhưng không vì thế mà họ biến mất khỏi sân khấu đời sống con người trần gian.

Trái lại người còn đang sống nơi trần gian, nhất là người thân thuộc, luôn hằng nhớ tới họ với lòng ngậm ngùi biết ơn.

Nhớ tới người đã qua đời trong văn hóa dân gian xưa nay luôn có nhiều cung cách sống cư xử với người đã qua đời. Người tín hữu Chúa Kitô tưởng nhớ dâng thánh lễ Misa lời kinh cầu nguyện cho linh hồn họ. Tập tục này ăn rễ sâu trong lòng tin tưởng người tín hữu Chúa Kitô. Và cung cách lối sống đó còn diễn tả sâu xa một nếp sống văn hóa đạo đức đền ơn đáp nghĩa đối với người đã qúa cố.

Khi ra thăm viếng phần mộ người đã qua đời, người thân quét dọn lau chùi chung quanh mộ cho sạch sẽ và còn cắm bông hoa tươi thắm, thắp ngọn nến, hay cây nhang ngọn đèn trên phần mộ. Sau đó còn lâm râm cung kính dâng lời kinh cầu nguyện, hay còn nói chuyện với người đã qúa cố nằm sâu trong lòng đất nữa.

Cử chỉ đạo đức văn hóa tình người này nói lên sâu đậm: người đã qua đời trong thần giao cách cảm vẫn còn hiện diện sống động nơi tâm hồn trái tim người còn đang sống!

Ngày xưa Chúa Giêsu Kitô đã nói với gia đình chị em Marta và Maria, đang lúc họ đau buồn than vãn, vì em của họ Lazaro đã qua đời:” Thầy là sự sống lại và là sự sống. Người nào tin vào Thầy sẽ không phải chết đời đời.” (Ga 11,17/27).

Những lời nói này của Chúa Giêsu Kitô như ánh sáng ngọn nến, ngọn đèn chiếu vào trong đêm tối, như ánh sáng ngọn đèn nến tình yêu, mà chúng ta người còn sống đốt thắp cắm dựng trên phần mộ người đã qua đời,

như ánh sáng chiếu soi lan tỏa vào đêm tối đau buồn bơ vơ cho bừng sáng lên. Lẽ dĩ nhiên trong tang tóc đau buồn sầu khổ, vì người thân đã qua đời, con người chúng ta luôn hằng cần đến sự an ủi,

như trường hợp gia đình Marta, Maria khóc thương người em Lazaro đã qua đời.

Người chị Marta ra đón tiếp Chúa Giêsu trong đau buồn khóc lóc đã hỏi Chúa Giêsu, phảng phất như có một chút tâm tình trách móc: Thưa Thầy, nếu Thầy có mặt ở đây, em con đã không chết.”, hay cũng có thể hiểu: Làm sao Thiên Chúa lại cho phép sự chết xảy ra?

Đây là một trong những thắc mắc nặng nề rất khó khăn, đầy bí ẩn nhiệm mầu trong suy tư thần học Kitô giáo, và cả trong mọi nền văn hóa nhân loại. Không có cắt nghĩa nào cho thắc mắc này xưa nay trong dòng lịch sử nhân loại.

Nghe Marta hỏi trách móc, Chúa Giêsu không nổi giận trách móc Marta, nhưng Ngài nói lời an ủi mang đến niềm hy vọng :” Thầy là sự sống lại và là sự sống. Người nào tin vào Thầy sẽ không phải chết đời đời.” (Ga 11,17/27).

Niềm hy vọng như đốm ánh sáng nhỏ bé của ngọn đèn nến, mà con người chúng ta thắp đặt trên phần mộ người đã qua đời.

Ngọn lửa cây nến, cây đèn trên phần mộ có ngày lúc nào đó sẽ dần tắt lịm đi. Nhưng ánh sáng niềm hy vọng, mà Thiên Chúa trao cho chúng ta không bao giờ tắt tàn lụi, như Chúa Giêsu đã qủa quyết về sứ mạng của mình: Thầy là ánh sáng cho trần gian.

Ánh sáng niềm hy vọng của Chúa Giesu Kitô là ánh sáng tha thứ ơn cứu độ, ánh sáng tình yêu của Thiên Chúa mang đến cho con người còn đang sống trên trần gian hay đã qua đời.

Tháng tưởng nhớ các Linh hồn.
Lm. Daminh Nguyễn ngọc Long

 

1. Ukraine tấn công ồ ạt vào Mạc Tư Khoa, cả bốn phi trường đều tạm ngừng các chuyến bay

Sáng Thứ Bẩy, 31 Tháng Mười, hãng thông tấn Rosaviatsia và hãng tin độc lập Astra đưa tin rằng cả bốn phi trường ở Mạc Tư Khoa đã tạm thời ngừng hoạt động bay do một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn.

Các hạn chế đối với việc nhập cảnh và xuất cảnh đã được áp dụng tại các phi trường quốc tế Domodedovo, Vnukovo, Zhukovsky và Sheremetyevo, buộc các cơ quan hàng không phải chuyển hướng nhiều chuyến bay chở khách theo lịch trình đến các phi trường khu vực thay thế nằm ngoài khu vực bị ảnh hưởng.

Theo Astra, dữ liệu theo dõi chuyến bay thời gian thực từ Flightradar24 cho thấy không phận trên thủ đô Mạc Tư Khoa của Nga hoàn toàn không có máy bay thương mại. Nguồn tin này nhấn mạnh rằng chiếc máy bay duy nhất được theo dõi hoạt động trên bầu trời Mạc Tư Khoa trong thời gian đóng cửa là một máy bay phản lực VIP của chính phủ thuộc Phi đội bay đặc biệt Rossiya, đóng tại Vnukovo và chuyên chở các lãnh đạo cao cấp của nhà nước.

Bắt đầu từ 10 giờ tối giờ địa phương, Thị trưởng Mạc Tư Khoa Sergey Sobyanin tuyên bố rằng các khẩu đội phòng không Nga đã đánh chặn và bắn hạ 38 máy bay điều khiển từ xa tấn công đang tiếp cận thủ đô.

Giới chức Nga tại vùng Samara báo cáo về một vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa. Thống đốc Vyacheslav Fedorishchev cho biết hệ thống phòng không đã được kích hoạt. Trong khi đó, công ty Fire Point của Ukraine xác nhận một cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu Novokuibyshevsk.

Phân tích OSINT của kênh Telegram ASTRA cũng xác nhận rằng nhà máy lọc dầu ở Novokuibyshevsk, nơi sản xuất nhiên liệu máy bay cho quân đội Nga, đã bốc cháy.

Nhà máy lọc dầu này thuộc sở hữu của Rosneft, có công suất chế biến hàng năm là 8,3 triệu tấn và sản xuất hơn 20 loại sản phẩm dầu mỏ.

Cơ sở này đã nhiều lần bị máy bay điều khiển từ xa tấn công, lần gần nhất là vào ngày 22 tháng 8.

Vào đêm 30 tháng 10, máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã tấn công thị trấn Starodub thuộc vùng Bryansk của Nga. Theo các bức ảnh và video do người dân địa phương đăng tải và được ASTRA phân tích, doanh nghiệp Konservsushprod đã bị tấn công. Một vụ hỏa hoạn lớn đã bùng phát tại khuôn viên nhà máy sau vụ tấn công.

Trang Web của công ty mô tả đây là nhà sản xuất và cung cấp lâu đời các loại thực phẩm đóng hộp và khẩu phần ăn cá nhân cho các cơ quan an ninh Nga và Quân đội. Công ty cũng nắm giữ bản quyền thương hiệu "Quân đội Nga". Doanh nghiệp này trước đây từng là mục tiêu tấn công vào năm 2023 và 2025.

[Euromaidan: All four Moscow airports suspend flights overnight amid mass drone raid]

2. Liệu bà Melania Trump có thể giành giải Nobel Hòa bình nhờ thỏa thuận ngừng bắn ở Ukraine không?

Đệ nhất phu nhân Melania Trump đã giúp làm trung gian hòa giải một thỏa thuận ngừng bắn giữa Nga và Ukraine xung quanh thành phố Oleshky bị tạm chiếm. Nhưng liệu điều đó có thể mở đường cho một giải Nobel Hòa bình không?

Tòa Bạch Ốc cho biết đệ nhất phu nhân đã khởi xướng các cuộc thảo luận với cả hai nước và bà cùng một đại diện đã làm việc với giới lãnh đạo Nga và Ukraine để thiết lập các điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn.

Tòa Bạch Ốc cho biết, thỏa thuận ngừng bắn tạm thời bắt đầu vào ngày 29 tháng 10 và sẽ tạm dừng các hoạt động quân sự để viện trợ nhân đạo có thể được đưa vào và người dân thường có thể được di tản qua một hành lang an toàn đã được chỉ định.

Người ta đã bắt đầu đặt cược vào việc đệ nhất phu nhân sẽ đoạt giải Nobel. Trên ứng dụng cá cược Polymarket, Melania Trump hiện có 5% khả năng giành giải thưởng, đứng thứ tám trong danh sách những ứng cử viên được yêu thích nhất trên nền tảng này.

Ông Donald Trump, người thường xuyên nói về vinh dự này và tuyên bố rằng "Không ai trong lịch sử giải Nobel xứng đáng hơn ông ấy", hiện có tỷ lệ ủng hộ là 9% trên nền tảng này. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy có tỷ lệ ủng hộ là 6%.

Năm nay, Ủy ban Nobel Na Uy đã trao giải thưởng cho bà Navanethem "Navi" Pillay, cựu Cao ủy Nhân quyền Liên Hiệp Quốc, vì những nỗ lực thúc đẩy hòa bình và luật pháp quốc tế.

Trong một bài đăng trên Truth Social sau khi bà Pillay nhận giải thưởng năm nay, Ông Donald Trump cho rằng Ủy ban Nobel đã "tự làm mất mặt và hạ thấp giá trị của giải Nobel Hòa bình từng rất danh giá bằng cách trao nó cho Navi Pillay của Liên Hiệp Quốc".

Những điều cần biết về nỗ lực ngừng bắn của Melania Trump

Thỏa thuận ngừng bắn là nỗ lực ngoại giao mới nhất của Melania Trump liên quan đến cuộc chiến. Trong năm đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai, bà đã liên lạc với Putin bằng một bức thư cá nhân do chính chồng bà chuyển tận tay trong cuộc gặp thượng đỉnh với nhà lãnh đạo Nga ở Alaska. Sau đó, bà cho biết cuộc trao đổi này đã thiết lập một "kênh liên lạc mở" về vấn đề trẻ em Ukraine bị chia cắt khỏi gia đình trong chiến tranh.

Vào tháng 10 năm 2025, Melania Trump tuyên bố rằng, sau khi liên lạc với Putin vào tháng 8, tám ‘đứa trẻ bị chia cắt khỏi gia đình trong chiến tranh đã được đoàn tụ với người thân sau nhiều tháng đàm phán bí mật với tổng thống Nga.

Tuy nhiên, thỏa thuận ngừng bắn là một bước mở rộng những nỗ lực đó của đệ nhất phu nhân người gốc Slovenia.

Nếu được duy trì và phát triển thành một thỏa thuận hòa bình bền vững, thì khả năng đệ nhất phu nhân giành được giải Nobel Hòa bình có thể là rất cao. Tổng thống Trump đã tấn công Na Uy vì không trao cho ông giải Nobel Hòa bình, thậm chí gọi đất nước này là một "nhà vệ sinh công cộng" và tuyên bố không nhậm các di dân đến từ Na Uy nữa. Trong bối cảnh đó, Na Uy có thể sẽ phải nhượng bộ để tránh các rắc rối hơn nữa.

Tuy nhiên, các chuyên gia không chắc chắn về cơ hội giành được giải thưởng được coi là danh giá nhất hành tinh này của bà ấy.

Tạp chí Newsweek đã liên hệ với Tòa Bạch Ốc qua email để xin bình luận và đang chờ phản hồi.

Timothy D. Sisk, giáo sư chính trị quốc tế và so sánh tại Đại học Denver, cựu học giả thỉnh giảng và nghiên cứu sinh Fulbright của Viện Nobel Na Uy, đã nói với Newsweek qua email: "Mặc dù bất kỳ lệnh ngừng bắn hay giảm leo thang nào ở Ukraine đều đáng hoan nghênh, nhưng chỉ một thỏa thuận ngừng bắn cục bộ, trong một cuộc chiến đầy rẫy những thỏa thuận ngừng bắn bị phá vỡ, sẽ không giúp đệ nhất phu nhân giành được giải Nobel Hòa bình danh giá năm 2027."

Sisk cho rằng việc Tòa Bạch Ốc cho biết đệ nhất phu nhân đã khởi xướng các cuộc thảo luận liên quan đến thành phố Oleshky là không đúng sự thật. "Ai cũng biết người đầu tiên đề cập đến vấn đề này là Đức Giáo Hoàng Lêô XIV."

Hôm thứ Năm, 15 Tháng Mười, 2026, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV khi còn đang trên giường bệnh đã gọi cho Putin yêu cầu ngừng bắn tại thành phố Oleshky bị Nga tạm chiếm. Tuy nhiên, trong các tường thuật chính thức của các phương tiện truyền thông Nga, tên ngài không được nhắc đến và bà Melania Trump được công nhận là người trung gian duy nhất cho thỏa thuận ngưng bắn này. Trong số ra ngày Thứ Tư, 28 Tháng Mười, tờ Corriera Della Sera cho rằng Tòa Thánh không quan tâm đến chuyện nhỏ nhặt đó, đồng thời tiết lộ rằng khi được một số nhà lãnh đạo thế giới đề nghị giải Nobel Hòa bình 2026 cho Đức Giáo Hoàng Lêô XIV, Phủ Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh, đã yêu cầu họ đừng làm như thế vì Đức Giáo Hoàng không muốn phải tranh cãi với Ông Donald Trump.

Marc Beckman, cố vấn cao cấp riêng của Melania Trump, cũng nói với tờ Kyiv Independent ngày 28 tháng 10 rằng Putin "rất mong muốn" Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump làm trung gian hòa giải lệnh ngừng bắn tại thành phố Oleshky bị Nga tạm chiếm ở tỉnh Kherson.

"Tổng thống Putin rất muốn bà ấy tham gia và cũng đã viết một bức thư chính thức giải thích rằng bà ấy... sẽ được công nhận là người trung gian duy nhất từ Nga," Beckman nói.

Như thế, toàn bộ câu chuyện là người đầu tiên đề cập đến vấn đề này là Đức Giáo Hoàng Lêô XIV. Ngài đưa ra yêu cầu này đối với Putin. Nhà độc tài Nga lại muốn gạt Đức Giáo Hoàng sang một bên và đề nghị bà Melania Trump thay thế vị trí của Đức Giáo Hoàng.

Trong khi ông Dmytro Lubinets, nhà lãnh đạo cơ quan thanh tra nhân quyền Ukraine, và các phương tiện truyền thông Ukraine liên tục nhắc đến Đức Giáo Hoàng Lêô XIV như là người khởi xướng thỏa thuận ngừng bắn tại thành phố Oleshky; các phương tiện truyền thông Nga không hề nhắc đến tên ngài.

Sisk cho rằng, chuyện lôi thôi như thế nên triển vọng bà Melania Trump nhận được giải Nobel Hòa bình không cao. Ông cũng bác bỏ khả năng chính phủ Na Uy nhượng bộ Tổng thống Trump bằng cách trao giải cho bà Melania Trump. Ông chỉ ra rằng Ủy ban Nobel Hòa bình là một cơ chế độc lập không chịu áp lực của chính phủ Na Uy. "Trong khi việc Trump gọi Na Uy là một 'nhà vệ sinh công cộng' có thể làm chính phủ Na Uy nao núng, nó lại có thể củng cố quyết tâm của Ủy ban là không trao giải cho cả ông Trunp lẫn bà Trump," ông nói.

Sisk nhấn mạnh rằng để Melania Trump có thể sánh ngang với Eleanor Roosevelt, người đệ nhất phu nhân duy nhất từng đoạt giải thưởng này, "dường như cần phải có những thành tựu ngang tầm với vai trò lịch sử của Roosevelt trong việc soạn thảo Tuyên ngôn Nhân quyền Toàn cầu năm 1948 của Liên Hiệp Quốc."

Trong khi đó, Frank Rusciano, giáo sư tại Đại học Rider, người giảng dạy các khóa học về Chính trị Mỹ và Chính trị so sánh, nói với Newsweek qua email: "Điều đó dường như rất khó xảy ra."

"Nỗ lực này, dù tích cực, vẫn chưa đủ để xứng đáng nhận giải Nobel Hòa bình", ông nói thêm.

Sau đó, Rusciano chỉ ra rằng thái độ của Tổng thống Trump đối với Ukraine có thể ảnh hưởng đến vấn đề này như thế nào.

"Mặc dù điều này có vẻ không công bằng," Rusciano nói, "sự ủng hộ hời hợt của Ông Donald Trump đối với Ukraine đang làm giảm cơ hội của bà ấy."

Monica Duffy Toft, giáo sư chính trị quốc tế tại Trường Fletcher thuộc Đại học Tufts, nói với Newsweek rằng thỏa thuận ngừng bắn tại thành phố Oleshky có thể giúp tăng cơ hội giành giải thưởng của đệ nhất phu nhân nhưng khó có thể xảy ra trừ khi nó mở đường cho một điều gì đó lớn hơn.

"Ở thời điểm này, đây chỉ là một nỗ lực nhỏ. Cuộc chiến vẫn đang tiếp diễn. Nếu nó dẫn đến điều gì đó lớn lao hơn, thì có lẽ ủy ban sẽ xem xét," Toft nói.

"Có những người khác đã đóng góp nhiều hơn đáng kể vào việc mang lại hòa bình cả ở Ukraine và những nơi khác. Điều này không nhằm phủ nhận những nỗ lực của bà ấy, nhưng cho đến nay những nỗ lực đó vẫn còn hạn chế," bà nói thêm.

Sisk đã vạch ra một lộ trình tiềm năng hướng tới một tình hình bền vững hơn.

"Nếu thỏa thuận ngừng bắn cục bộ thông qua sự trung gian của bà ấy phát triển thành một giải pháp bền vững và công bằng cho cuộc xung đột ở Ukraine, bảo toàn chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine - một kết quả khó có thể hình dung trong cuộc xung đột này hiện nay - thì việc Ủy ban Nobel Na Uy xem xét trao giải thưởng như vậy là hoàn toàn khả thi, hoặc ít nhất có thể nói là không phải không thể xảy ra," Sisk nói.

Giai đoạn xung đột hiện tại giữa Ukraine và Nga bùng phát khi Nga xâm lược vào năm 2022, và Mạc Tư Khoa và Kyiv vẫn đang sa lầy trong cuộc chiến.

Cuộc xung đột đã gây ra tổn thất nhân mạng đáng kể. Theo nghiên cứu của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, gọi tắt là CSIS, ước tính Nga đã chịu thiệt hại 1,4 triệu người, bao gồm cả người chết, bị thương và mất tích.

Ước tính Ukraine đã chịu tổn thất từ 525.000 đến 625.000 người, trong đó có từ 125.000 đến 150.000 người thiệt mạng.

Nga và Ukraine không công bố số liệu thương vong chính thức.

Oleshky nằm ở vùng Kherson của Ukraine, khu vực bị quân đội Mạc Tư Khoa xâm lược một phần và chiếm được vào ngày đầu tiên của cuộc xâm lược toàn diện.

Thành phố này từng là nơi sinh sống của khoảng 24.000 người và hiện đang thiếu thốn lương thực và thiết bị y tế trầm trọng.

Nơi này không có điện, hệ thống sưởi hay nước sinh hoạt.

Thỏa thuận này vạch ra ba giai đoạn: ngừng bắn, cung cấp viện trợ và sau đó là di tản những thường dân muốn rời khỏi Oleshky.

Fox News Digital đưa tin, dẫn lời một cố vấn cao cấp của đệ nhất phu nhân, rằng bà đã dành nhiều tuần làm trung gian hòa giải giữa các quan chức Nga và Ukraine để đạt được thỏa thuận về thành phố, và cuối cùng đã giành được sự tin tưởng với vai trò là người trung gian.

Những điều chúng ta biết về giải Nobel Hòa bình năm 2027

Cho đến nay, rất ít thông tin được công bố chính thức về giải Nobel Hòa bình năm 2027.

Ủy ban Nobel không xác nhận tên của các ứng viên cho giới truyền thông hoặc chính các ứng viên.

Theo trang Web của Giải Nobel Hòa bình, giải thưởng được trao cho người "có công lao lớn nhất hoặc tốt nhất trong việc thúc đẩy tình hữu nghị giữa các quốc gia, bãi bỏ hoặc giảm bớt quân đội thường trực và tổ chức cũng như thúc đẩy các hội nghị hòa bình".

Chủ đề dành cho các học giả thỉnh giảng tại Viện Nobel năm 2027 là "Những con đường dẫn đến hòa bình: Kinh nghiệm trong quá khứ, những hướng đi mới nổi và những giá trị định hướng". Thông tin này được đăng tải trên trang Web của Chương trình Trao đổi Giáo dục Fulbright Hoa Kỳ-Na Uy.

Giải Nobel Hòa bình thường được công bố vào lúc 11:00 giờ CEST ngày thứ Sáu của tuần đầu tiên trong tháng Mười hàng năm.

[Newsweek: Could Melania Trump Win Nobel Peace Prize Over Ukraine Ceasefire Deal?]

3. Tướng Nga bị truy tố vắng mặt vì vụ tấn công hỏa tiễn vào bảo tàng vinh danh cho nhà triết học Ukraine thế kỷ 18.

Hôm Thứ Sáu, 30 Tháng Mười, Văn phòng Viện Kiểm sát thông báo rằng một trung tướng Nga đã bị buộc tội vắng mặt vì ra lệnh tấn công bảo tàng ở tỉnh Kharkiv, nơi dành riêng cho triết gia thế kỷ 18 Hryhorii Skovoroda.

Ngày 6 tháng 5 năm 2022, một hỏa tiễn của Nga đã bắn trúng bảo tàng nằm ở làng Skovorodynivka, cách thủ phủ khu vực khoảng 55 km (khoảng 35 dặm). Vụ tấn công không phá hủy hoàn toàn bảo tàng, nhưng đã gây ra thiệt hại nghiêm trọng.

Theo Viện Kiểm sát, vị trung tướng Nga ra lệnh tấn công vốn xuất thân từ làng Chuhuiv thuộc tỉnh Kharkiv và hiện đang chỉ huy Quân đoàn Không quân và Phòng không Cận vệ số 6 của Nga.

"Vị tướng này biết chắc chắn rằng ông ta đang tấn công không phải mục tiêu quân sự mà là một di tích văn hóa Ukraine. Mặc dù vậy, ông ta vẫn ra lệnh chiến đấu để phá hủy nó," Viện trưởng Viện Kiểm sát viết.

Skovoroda được coi là một trong những triết gia có ảnh hưởng nhất trong lịch sử tư tưởng Ukraine. Các tác phẩm viết của ông là những đóng góp quan trọng cho truyền thống Baroque và Khai sáng của Ukraine. Tòa nhà hiện là bảo tàng từng là điền trang nơi Skovoroda sống những năm cuối đời và qua đời năm 1794.

Kể từ khi cuộc chiến tranh toàn diện bắt đầu, Nga đã nhiều lần tấn công vào di sản văn hóa của Ukraine. Tính đến tháng 9 năm 2026, theo số liệu do Bộ Văn hóa thu thập, 2.161 di tích văn hóa và 2.665 cơ sở văn hóa ở Ukraine đã bị hư hại hoặc phá hủy.

[Kyiv Independent: Russian general charged in absentia for missile strike on museum dedicated to 18th century Ukrainian philosopher]

4. Putin sẵn sàng điện đàm với Tổng thống Zelenskiy, Ukraine nghi ngờ đây là một cái bẫy của Điện Cẩm Linh.

Điện Cẩm Linh đang tìm cách tránh cuộc gặp trực tiếp giữa Tổng thống Volodymyr Zelenskiy và Putin bằng cách đề xuất hai người nói chuyện qua điện thoại. Phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov đưa ra đề nghị trên hôm Thứ Sáu, 30 Tháng Mười.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh Kyiv nhấn mạnh hai nhà lãnh đạo nên gặp mặt trực tiếp để giải quyết những vấn đề cấp bách nhất trong đàm phán, bao gồm các yêu sách lãnh thổ và bảo đảm an ninh của Nga. Cuộc gặp như vậy sẽ là cuộc gặp đầu tiên giữa hai bên kể từ năm 2019.

Phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov nói với các phóng viên vào ngày 30 tháng 10 rằng Putin "sẵn sàng đối thoại với tất cả mọi người". Khi được hỏi liệu nhà lãnh đạo Nga có nói chuyện điện thoại với Tổng thống Zelenskiy hay không, Peskov nói thêm rằng "chưa ai gọi cả".

Những bình luận này được đưa ra trong bối cảnh Ukraine đang chuẩn bị cho cuộc đàm phán với Nga và Mỹ tại Abu Dhabi, mà Kyiv coi là điểm khởi đầu khả thi cho cuộc gặp giữa các nhà lãnh đạo của hai nước.

Các quan chức Ukraine nghi ngờ Mạc Tư Khoa đang cố gắng sắp xếp một cuộc điện đàm mà họ cho rằng sẽ không đạt được nhiều kết quả trong khi vẫn tránh được viễn cảnh gặp mặt trực tiếp.

"Họ đã thử làm việc này qua điện thoại rồi," một quan chức cao cấp của Ukraine nói với tờ Kyiv Independent với điều kiện giấu tên để thảo luận về những vấn đề nhạy cảm.

Từ lâu Kyiv đã thúc đẩy một cuộc gặp trực tiếp giữa Tổng thống Zelenskiy và Putin.

Hai nhà lãnh đạo đã gặp mặt trực tiếp lần cuối tại Paris vào tháng 12 năm 2019 trong khuôn khổ các cuộc đàm phán Normandy do Pháp và Đức làm trung gian. Họ chưa có cuộc đàm phán trực tiếp nào kể từ khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện Ukraine vào tháng 2 năm 2022.

Kể từ đó, Ukraine đã nhiều lần nỗ lực để sắp xếp một cuộc gặp.

Tổng thống Putin đã đến Istanbul để đàm phán vào ngày 16 tháng 5 năm 2025, đề xuất một cuộc gặp ba bên với Tổng thống Donald Trump để thúc đẩy các nỗ lực hòa bình. Putin đã từ chối tham dự và thay vào đó cử một phái đoàn do một trợ lý cấp thấp của tổng thống, Vladimir Medinsky, dẫn đầu.

Sau cuộc gặp với Putin ở Alaska vào tháng 8 năm 2025, tổng thống Mỹ cho biết ông đang nỗ lực sắp xếp một cuộc gặp giữa các nhà lãnh đạo Nga và Ukraine.

Sau đó, Tổng thống Trump nói rằng Putin miễn cưỡng gặp Tổng thống Zelenskiy vì "ông ấy không thích Tổng thống Zelenskiy".

Hiện nay, mỗi khi phía Ukraine nêu ý tưởng về một cuộc gặp cấp lãnh đạo, Điện Cẩm Linh lại thách thức tổng thống Ukraine đến Mạc Tư Khoa. Tổng thống Zelenskiy đã kêu gọi Putin gặp ông tại một địa điểm trung lập.

Kyiv tiếp tục lập luận rằng chỉ có đàm phán trực tiếp giữa các nhà lãnh đạo mới có thể đưa ra những quyết định có ý nghĩa về những vấn đề khó khăn nhất. Các quan chức Ukraine cho rằng các đại diện Nga được cử đến đàm phán không có thẩm quyền đưa ra những quyết định như vậy.

"Các vấn đề lãnh thổ chỉ có thể được thảo luận bởi các nhà lãnh đạo của các quốc gia đang có chiến tranh, và chỉ ở cấp độ của họ," Tổng thống Zelenskiy nói với các phóng viên vào ngày 27 tháng 10. "Không ai khác có thẩm quyền làm điều đó."

Vấn đề lãnh thổ vẫn là một trong những trở ngại chính đối với việc đạt được thỏa thuận.

Điện Cẩm Linh đã nhiều lần bác bỏ đề nghị ngừng bắn và yêu cầu Kyiv trả lại các phần lãnh thổ thuộc tỉnh Donetsk và Luhansk của Ukraine mà lực lượng Nga chưa chiếm được. Các khu vực có tầm quan trọng chiến lược ở miền đông Ukraine vẫn là trọng tâm của các cuộc đàm phán.

Ngược lại, Ukraine đã kêu gọi ngừng bắn dọc theo chiến tuyến hiện tại.

Một số nguồn tin thân cận với vấn đề này cho biết với tờ Kyiv Independent rằng Washington ủng hộ ý tưởng về một cuộc gặp giữa các nhà lãnh đạo và Tổng thống Trump có thể giúp dàn xếp cuộc gặp đó.

Theo nguồn tin, hội nghị thượng đỉnh G20 tại Miami vào tháng 12 có thể là địa điểm tiềm năng. Trong trường hợp này, nếu Putin chấp nhận lời mời tham dự của Tổng thống Trump, Tổng thống Zelenskiy cũng có thể đến đó để gặp nhà lãnh đạo Nga.

Kyiv cảnh báo không nên né tránh các cuộc đàm phán trực tiếp.

Trong khi Ukraine đang thúc đẩy một cuộc gặp, các quan chức nước này tin rằng Mạc Tư Khoa đang cố gắng phá hoại nỗ lực đó bằng cách đưa ra các phương án thay thế không yêu cầu Putin phải gặp Tổng thống Zelenskiy.

Một quan chức cao cấp của Ukraine đặt câu hỏi liệu một cuộc điện thoại có thể giải quyết được các vấn đề đang tranh chấp mà không cần sự can thiệp của Mỹ hay không.

"Vậy chúng ta muốn gì? Là đạt được quyết định cuối cùng về các vấn đề then chốt và bảo đảm an ninh," vị quan chức này nói với tờ Kyiv Independent. "Liệu có thể làm điều này qua điện thoại - và chỉ qua điện thoại - mà không cần sự can thiệp của Mỹ? Không."

"Chúng ta cần một khuôn khổ ba bên với Mỹ, cộng thêm sự tham gia của các nước Âu Châu... Nhưng họ lại bảo, ‘Thôi thì cứ đến Mạc Tư Khoa đi,’ hoặc gọi điện cho chúng tôi, nhưng một cuộc gọi điện thoại thì có ích gì chứ?"

Các quan chức Ukraine lo ngại rằng việc Mạc Tư Khoa khăng khăng đòi điện đàm có thể tạo thêm lý do để họ rút khỏi các cuộc đàm phán mà không đưa ra những cam kết có ý nghĩa. Họ lập luận rằng một cuộc gặp với bên thứ ba sẽ giải quyết tốt hơn các tranh chấp.

Ukraine, Nga và Mỹ dự kiến tổ chức các cuộc đàm phán tại Abu Dhabi vào tháng 11, tập trung vào các bước nhằm giảm leo thang chiến tranh. Mạc Tư Khoa đã ra tín hiệu sẵn sàng nối lại đàm phán với Kyiv sau hơn tám tháng tạm ngừng.

Tổng thống Zelenskiy cho biết các cuộc đàm phán kỹ thuật dự kiến nên hướng tới những tiến triển cụ thể trong việc giảm leo thang căng thẳng, bao gồm lệnh ngừng bắn về năng lượng và hàng hải, trao đổi tù nhân và thảo luận về một cuộc gặp ba bên có thể diễn ra giữa các nhà lãnh đạo.

"Chúng tôi hy vọng sẽ đạt được kết quả liên quan đến năng lượng và hàng hải, việc trao đổi tù binh, và thảo luận về thể thức khả thi cho một cuộc gặp ba bên ở cấp lãnh đạo."

Kyiv không kỳ vọng chỉ riêng các cuộc đàm phán cấp chuyên viên sẽ chấm dứt chiến tranh.

Các quan chức Ukraine cho rằng Putin phải trực tiếp tham gia vào quá trình này nếu muốn các cuộc đàm phán đưa ra được những quyết định thực sự.

"Ông Putin cần phải ra khỏi hầm trú ẩn của mình và tham gia vào các cuộc đàm phán ba bên", một quan chức cao cấp của Ukraine cho biết. "Và đích thân xác nhận rằng ông ấy đang chấm dứt chiến tranh."

[Kyiv Independent: Putin open to phone call with Zelensky, Ukraine suspects a Kremlin trap]

5. Hỏa tiễn Neptune của Ukraine phá hủy 2 máy bay ném bom Su-34 của Nga tại vùng Volgograd.

Ngày 29 tháng 10, máy bay Neptune của Ukraine đã bắn hạ thành công hai máy bay chiến đấu Su-34 của Nga, loại máy bay được Mạc Tư Khoa sử dụng để phóng bom không điều khiển và có điều khiển, gọi tắt là KAB, tại vùng Volgograd của Nga.

Hệ thống hỏa tiễn bờ biển Neptune của Hải quân Ukraine đã bắn trúng một máy bay, vốn cũng có khả năng mang nhiều loại hỏa tiễn khác nhau, tại phi trường Marinovka, gần khu dân cư Oktyabrsky. Thuyền trưởng Trung Tá Dmytro Pletenchuk, phát ngôn nhân Hải Quân, cho biết như trên hôm Thứ Sáu, 30 Tháng Mười.

Vài phút sau, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy xác nhận thông tin này, cho biết Ukraine đã thực hiện hai cuộc tấn công bằng hỏa tiễn trong ngày. Trong một cuộc tấn công, một bệ phóng hỏa tiễn đạn đạo Iskander của Nga cũng bị trúng đích.

Su-34, một phiên bản máy bay tấn công tầm xa hai chỗ ngồi được phát triển từ Su-27, ban đầu được phát triển vào những năm 1990, nhưng mãi đến năm 2014 mới được đưa vào phục vụ.

Nó được mô tả là loại máy bay chủ lực của Nga dùng để phóng bom KAB vào các thành phố trên toàn Ukraine, có khả năng mang theo tới 8 tấn đạn dược, với giá trị ước tính mỗi chiếc vào khoảng 50 triệu đô la.

Những quả bom như vậy vẫn là một trong những loại vũ khí hủy diệt nhất của Nga nhằm vào các thành phố của Ukraine gần tiền tuyến. Trước đó vào thứ Năm, ba quả bom KAB đã tấn công một tòa nhà chung cư ở Izium, vùng Kharkiv, làm ít nhất 13 người bị thương.

Trong suốt cả ngày, ít nhất 20 người đã thiệt mạng và 109 người bị thương trong các cuộc tấn công của Nga vào Ukraine trên khắp cả nước, với nhiều loại vũ khí được sử dụng, bao gồm hỏa tiễn đạn đạo và máy bay điều khiển từ xa góc nhìn thứ nhất, gọi tắt là FPV.

Cuộc tấn công thứ hai nhằm vào máy bay Su-34 trong vòng hai tuần.

Sân bay Marinovka, nằm cách Ukraine khoảng 400 km, trước đây cũng từng là mục tiêu tấn công của Lực lượng Quốc phòng Ukraine vào năm 2025, vì nơi đây đóng quân của một phi đội Su-34.

Vào đêm 14 rạng sáng ngày 15 tháng 10, Ukraine đã tấn công sáu máy bay ném bom Su-34 của Nga bằng hỏa tiễn Neptune, tại một phi trường quân sự khác ở vùng Voronezh của Nga. Cuộc tấn công nhắm vào phi trường Borisoglebsk và cũng phá hủy các thiết bị hỗ trợ hoạt động bay.

Ban đầu được thiết kế để tiêu diệt tàu chiến, Neptune là một hỏa tiễn hành trình do Ukraine tự phát triển. Vào tháng 4 năm 2022, hệ thống phóng từ mặt đất của nó đã đánh chìm tàu Moskva thuộc hạm đội phòng thủ của Nga.

Kể từ đó, Ukraine đã nâng cấp hỏa tiễn để tấn công các mục tiêu trên đất liền sâu bên trong lãnh thổ Nga, với phiên bản mới có khả năng vươn tới các mục tiêu cách xa tới 1.000 km.

Tổng thống Zelenskiy cảnh báo về các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn mới.

Trong cùng bài phát biểu đó, Tổng thống Zelenskiy cho biết Ukraine đã thu được thông tin tình báo rằng Nga đang chuẩn bị các hỏa tiễn đạn đạo mới.

Ông kêu gọi các đối tác cung cấp các gói hỏa tiễn đánh chặn cho hệ thống phòng không Patriot, mà Ukraine đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng. "Chúng tôi đang chờ đợi các quyết định liên quan", Tổng thống Zelenskiy nói.

Lời kêu gọi này được đưa ra sau những cảnh báo tương tự trong chuyến thăm Hòa Lan hôm thứ Tư, ngày 28 tháng 10, nơi ông mô tả hỏa tiễn Patriot là mặt hàng thiếu hụt nghiêm trọng nhất của Ukraine, đồng thời kêu gọi Washington không trì hoãn việc giao hàng theo Danh sách Yêu cầu Ưu tiên của Ukraine, gọi tắt là PURL – một cơ chế mà các đồng minh tài trợ cho việc mua vũ khí do Mỹ sản xuất cho Ukraine.

Trước thềm mùa đông, Nga ngày càng dựa nhiều hơn vào hỏa tiễn đạn đạo để tấn công vào cơ sở hạ tầng trọng yếu của Ukraine, bao gồm lưới điện và nguồn cung cấp nước.

Trong khi đó, Kyiv được tường trình đã cạn kiệt kho hỏa tiễn đánh chặn Patriot từ ngày 15 tháng 10, do nguồn cung hạn chế từ các đồng minh.

Đối với Ukraine, PAC-3 là một trong số rất ít vũ khí có khả năng răn đe hỏa tiễn đạn đạo của Nga. Ví dụ, hỏa tiễn đạn đạo Iskander-M của Nga mang đầu đạn nặng nửa tấn, đủ mạnh để phá hủy từ một phần tư đến một nửa một tòa nhà chung cư thông thường.

"Một khía cạnh khác trong công tác chống hỏa tiễn đạn đạo của chúng tôi là các gói trang bị đánh chặn, chủ yếu dành cho hệ thống Patriot, mà các đối tác có thể cung cấp cho chúng tôi," Tổng thống Zelenskiy nói hôm thứ Tư.

[Kyiv Post: Ukraine's Neptune Missiles Destroy 2 Russian Su-34 Bombers in Volgograd Region]

6. Truyền thông Iran cho biết nước này vẫn chưa trả lời thư của ông Vance.

Theo hãng thông tấn bán chính thức Tasnim, có mối liên hệ mật thiết với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, Iran vẫn chưa trả lời bức thư do Phó Tổng thống JD Vance gửi cho thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, Mohsen Rezaei.

Hãng thông tấn Tasnim cho biết trong một bài đăng hôm thứ Năm trên tài khoản mạng xã hội Telegram chính thức của mình rằng Tehran không sẵn sàng từ bỏ bất kỳ điều kiện cốt lõi nào cho một thỏa thuận ngừng bắn, bao gồm việc dỡ bỏ lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng của Iran, nới lỏng các lệnh trừng phạt và cho phép Iran tiếp cận các tài sản tài chính bị đóng băng ở nước ngoài, cùng nhiều điều kiện khác.

Nhiều hãng tin đã đưa tin rằng bức thư của Vance gửi cho Rezaei là một nỗ lực nhằm khởi động lại các cuộc đàm phán hòa bình, nhưng Tổng thống Trump hôm thứ Tư cho biết đó là một nỗ lực tiếp cận có chủ đích, chỉ nhằm mục đích giúp đưa thiết bị y tế vào Iran.

[CBSNews: Iran has not yet responded to letter from Vance, Iranian media says]

7. "Hãy đổi hướng khi vẫn còn thời gian" - Thượng Nghị Sĩ Mỹ yêu cầu các tàu chở dầu diesel của Nga quay đầu.

Thượng Nghị Sĩ Richard Blumenthal, một thành viên đảng Dân chủ, đã đưa ra cảnh báo cho công ty vận tải biển đang vận chuyển lô dầu diesel của Nga đến Hoa Kỳ: hãy quay trở lại, nếu không sẽ có nguy cơ vi phạm luật trừng phạt của Hoa Kỳ.

Yêu cầu của Thượng Nghị Sĩ được đưa ra vài ngày sau khi Reuters đưa tin rằng tàu chở dầu Agioi Fanendes mang cờ Malta đang hướng đến New York với 40.000 tấn dầu diesel của Nga - lô hàng đầu tiên theo thỏa thuận mới được Tổng thống Donald Trump công bố.

Ông Blumenthal đã viết một bức thư gửi ông Athanasios Martinos, giám đốc điều hành của công ty dịch vụ vận tải biển Eastern Mediterranean Maritime Limited, thúc giục ông xác nhận các báo cáo và triệu hồi con tàu.

"Tôi đang gửi một thông điệp mạnh mẽ tới các công ty vận tải biển có tàu chở dầu đang vận chuyển dầu diesel bất hợp pháp của Nga đến các cảng của chúng ta," Blumenthal nói trong một thông điệp trên mạng xã hội kèm theo bức thư. "Hãy đảo chiều khi vẫn còn kịp."

Bức thư chỉ ra rằng việc vận chuyển dầu diesel bị cấm theo Đạo luật Chấm dứt Nhập khẩu Dầu mỏ Nga năm 2022, được cựu Tổng thống Joe Biden ký ban hành sau cuộc xâm lược toàn diện Ukraine.

"Nếu tàu Agioi Fanendes cập cảng và dỡ hàng, bạn sẽ tham gia vào một giao dịch bất hợp pháp hoặc tiếp tay cho nó," ông cảnh báo.

Bức thư lập luận rằng thỏa thuận về dầu diesel giữa Tổng thống Trump và Putin - được công bố vào ngày 9 tháng 10, với mục tiêu đã nêu là giảm giá nhiên liệu trong nước - không "vượt qua luật pháp rõ ràng, không mơ hồ".

"Những chỉ thị mâu thuẫn của chính quyền về năng lượng Nga trong những tuần qua không nên được dùng làm cái cớ để phớt lờ các lệnh cấm pháp lý," Blumenthal viết. "Tổng thống có thể đã cho phép tạo điều kiện thuận lợi cho giao dịch này, nhưng chỉ có Quốc hội mới có thể hợp pháp hóa nó."

Bức thư của Blumenthal là một phần trong làn sóng hành động lập pháp chống lại thỏa thuận về nhiên liệu diesel của Tổng thống Trump, vốn đã gây ra phản ứng mạnh mẽ từ cả hai đảng.

Trước đó, tờ Kyiv Independent đưa tin rằng các quan chức đảng Dân chủ đã liên hệ với các ngành công nghiệp Mỹ tham gia vào việc tạo điều kiện cho thỏa thuận này để bảo đảm họ hiểu rõ các rủi ro pháp lý và điều tra tiềm tàng.

Dân biểu Gregory Meeks, một thành viên đảng Dân chủ và là thành viên cao cấp của Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, đã giới thiệu Đạo luật Cấm các Thỏa thuận Dầu mỏ Tham nhũng của Nga, một dự luật được thiết kế để ngăn chặn nhập khẩu dầu diesel của Nga và áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt đối với Mạc Tư Khoa.

Nhưng trong khi Quốc hội tìm cách ngăn chặn thỏa thuận này, tàu Agioi Fanendes đang trên đường đến bờ biển phía Đông của Mỹ. Con tàu đã bốc dỡ hàng hóa tại cảng Primorsk thuộc vùng Baltic của Nga vào ngày 22 tháng 10 và dự kiến sẽ đến Mỹ vào ngày 7 tháng 11.

Khi công bố thỏa thuận, Tổng thống Trump tuyên bố Nga sẽ "ngay lập tức cung cấp hơn 300.000 tấn" dầu diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu, giao 500.000 tấn vào tháng 11 và 1 triệu tấn "ngay sau đó".

Ngay sau thông báo, Mạc Tư Khoa đã nới lỏng một phần các hạn chế đối với xuất khẩu dầu diesel, cho phép bán 500.000 tấn.

Thỏa thuận này đã gây sốc cho Kyiv, các đối tác Âu Châu và các nhà lập pháp Mỹ, những người cho rằng động thái này sẽ giúp Putin tài trợ cho cuộc chiến ở Ukraine mà không cần phải nhượng bộ đáng kể nào. Việc nhập khẩu dầu diesel từ Nga cũng khó có thể bù đắp được giá khí đốt trong nước, vốn chủ yếu tăng cao do cuộc chiến chống Iran.

[Kyiv Independent: 'Reverse course while there's still time' — US senator tells ships carrying Russian diesel to turn around]

8. Liên Hiệp Âu Châu giải ngân hơn 20 tỷ euro để có thể hỗ trợ quốc phòng cho Ukraine.

Ngày 29 tháng 10, các nước Liên Hiệp Âu Châu đã đề xuất các dự án quốc phòng trị giá 20 tỷ euro hay 22 tỷ đô la, và Ủy ban Âu Châu nhấn mạnh rằng các kế hoạch đó lý tưởng nhất nên ưu tiên Ukraine.

Khoản tiền 21,3 tỷ euro hay 23,8 tỷ đô la được đề cập là một phần của công cụ Hành động An ninh cho Âu Châu, gọi tắt là SAFE, bao gồm 150 tỷ euro hay 167,5 tỷ đô la các khoản vay ưu đãi được giải ngân vào tháng 5 năm 2025 mà các nước Liên Hiệp Âu Châu có thể sử dụng để tăng cường quốc phòng và hỗ trợ Ukraine.

Chương trình này đã khá thành công, với 19 quốc gia đệ trình đề xuất vay vốn.

Tuy nhiên, toàn bộ 150 tỷ euro đã không được sử dụng hết, chủ yếu là do Ý và Hung Gia Lợi đã thu hẹp kế hoạch vay nợ của họ, cho phép Ủy ban đưa ra lời kêu gọi vay nợ mới.

"Cùng với nhu cầu và các ưu tiên quốc phòng của mình, các quốc gia thành viên cũng được khuyến khích sử dụng nguồn kinh phí từ đợt kêu gọi thứ hai này để tăng cường hợp tác với Ukraine", thông cáo báo chí của Ủy ban Âu Châu cho biết.

Đối với Ủy ban Âu Châu, điều đó có nghĩa là các nước Liên Hiệp Âu Châu tham gia vào hoạt động mua sắm quốc phòng chung với Ukraine và chi tiêu để đáp ứng "nhu cầu cấp thiết" của Ukraine, ví dụ như "các hệ thống phòng không và phòng thủ hỏa tiễn, máy bay điều khiển từ xa và hệ thống chống máy bay điều khiển từ xa, cũng như đạn dược và hỏa tiễn".

Lời kêu gọi nộp hồ sơ mới này cũng được đưa ra trong bối cảnh hợp tác quốc phòng giữa Ukraine và Liên Hiệp Âu Châu đang ngày càng phát triển.

Trong số các kế hoạch chi tiêu đã được dự kiến cho các khoản vay SAFE, có nhiều kế hoạch hợp tác sản xuất với Ukraine, ngay cả với các quốc gia được coi là ít thân Ukraine hơn trong khối, chẳng hạn như Bulgaria, quốc gia có kế hoạch hợp tác sản xuất máy bay điều khiển từ xa.

Kể từ đó, Liên Hiệp Âu Châu cũng đã khởi động liên minh máy bay điều khiển từ xa Liên Hiệp Âu Châu-Ukraine, tập hợp các nhà sản xuất từ cả hai phía để tăng cường hợp tác, và khối này đã tiến hành năm dự án quốc phòng xuyên lục địa, trong đó Ukraine tham gia sâu rộng.

Cùng ngày Ủy ban Âu Châu đưa ra lời kêu gọi mới về các đề xuất SAFE, hợp tác quốc phòng Liên Hiệp Âu Châu-Ukraine là một chủ đề trọng tâm tại hội nghị quốc phòng và không gian thường niên của Brussels, do công ty tư vấn Logos tổ chức.

Panu Routila, Giám đốc điều hành của nhà sản xuất quốc phòng Phần Lan Patria, nói với tờ Kyiv Independent rằng ông rất hào hứng về liên doanh mới giữa công ty của ông và nhà sản xuất máy bay điều khiển từ xa Ukraine General Cherry.

Đối với Routila, sự hợp tác này sẽ cho phép hai công ty cùng nhau phát triển công nghệ máy bay điều khiển từ xa góc nhìn thứ nhất, gọi tắt là FPV và công nghệ đánh chặn.

Ông Routila nói với tờ Kyiv Independent rằng Patria hiện đang tìm kiếm "sự hợp tác trực tiếp" với các công ty Ukraine trên nhiều "lĩnh vực mới nổi", sau sự hợp tác tích cực đầu tiên đó.

Cựu Thủ tướng kiêm nhà lãnh đạo Diễn đàn An ninh Kyiv, Arseniy Yatsenyuk, đã nói với tờ Kyiv Independent tại cùng sự kiện rằng thông điệp của ông dành cho các nhà sản xuất quốc phòng ở Âu Châu rất đơn giản.

Ông Yatsenyuk nói: "Hãy thúc giục chính phủ các nước của các bạn hỗ trợ Ukraine và cung cấp thêm viện trợ."

Ông mô tả tình hình này là đôi bên cùng có lợi, bởi vì nếu các quốc gia hỗ trợ tài chính cho Ukraine, nước này có thể tiếp tục mua sắm từ các nhà sản xuất quốc phòng Âu Châu.

Các khoản vay SAFE là một nguồn tài trợ cụ thể mà qua đó các chính phủ quốc gia có thể tăng cường hỗ trợ tài chính với chi phí vay thấp.

[Kyiv Independent: EU frees up over 20 billion euros to potentially help Ukraine's defense]

9. Cựu bộ trưởng lao động Tây Ban Nha qua đời trong vụ tai nạn xe lửa.

Bà Fátima Báñez, cựu Bộ trưởng Lao động Tây Ban Nha, được xác nhận hôm thứ Năm là một trong số các nạn nhân của vụ tai nạn xe lửa thảm khốc bên ngoài Toledo, Tây Ban Nha, khiến ít nhất 69 người thiệt mạng.

Thông tin về cái chết của cựu bộ trưởng đã được CEOE, hiệp hội các nhà tuyển dụng chính của Tây Ban Nha, công bố. Bà là chủ tịch của quỹ do CEOE thành lập. Trong một tuyên bố, CEOE cho biết: "[Sự lãnh đạo, cam kết xã hội và tầm nhìn chiến lược của bà [Báñez] đã để lại dấu ấn không thể xóa nhòa đối với tổ chức này và tất cả những người đã làm việc cùng bà."

Chỉ vài giờ sau vụ tai nạn, các nhà chức trách cho biết cựu bộ trưởng đang đi trên một trong những toa tàu bị ảnh hưởng nặng nhất bởi vụ va chạm, nhưng không thể xác nhận bà có nằm trong số người thiệt mạng hay không cho đến thứ Năm.

Bà Báñez từng giữ chức vụ trong chính phủ của Thủ tướng trung hữu Mariano Rajoy từ năm 2011 đến năm 2018 và đóng vai trò trung tâm trong phản ứng của Tây Ban Nha đối với cuộc khủng hoảng khu vực đồng euro. Trong thời gian đó, bà đã phát triển mối quan hệ cá nhân thân thiết với Ursula von der Leyen, hiện là Chủ tịch Ủy ban Âu Châu, người khi đó là người đồng cấp của bà tại Bộ Lao động Đức.

Trên cương vị Bộ trưởng Lao động, bà Báñez đã giám sát cuộc cải cách thị trường lao động gây tranh cãi năm 2012 của chính phủ bảo thủ, vốn tạo điều kiện dễ dàng hơn cho các công ty sa thải công nhân và vấp phải sự phản đối dữ dội từ các công đoàn. Chính quyền lập luận rằng những thay đổi này sẽ giúp việc tuyển dụng linh hoạt hơn và thúc đẩy sự phục hồi kinh tế của đất nước.

Phát biểu tại hiện trường vụ tai nạn hôm thứ Tư, Thủ tướng Pedro Sánchez tuyên bố ba ngày quốc tang. Ông nói: "Toàn thể Tây Ban Nha đang để tang."

"Việc một quốc gia như Tây Ban Nha phải hứng chịu hai vụ tai nạn hỏa xa cao tốc trong cùng một năm là điều không thể chấp nhận được", ông Sánchez nói thêm. "Chúng tôi sẽ làm rõ vấn đề này, và nếu có sự sơ suất, nó sẽ được phơi bày, và nếu có sai sót trong hệ thống, chúng tôi sẽ hành động quyết liệt."

Bộ trưởng Giao thông Vận tải Óscar Puente cho biết cuộc điều tra ban đầu cho thấy vụ va chạm là do một nhân viên tại trung tâm điều khiển hỏa xa quốc gia ở Madrid gây ra, người này đã "không thể giải thích được" việc chỉ đạo một đoàn tàu cao tốc tiếp tục di chuyển trên đoạn đường ray nơi một đoàn tàu khác bị chết máy.

Ông Puente khẳng định Tây Ban Nha có "hệ thống giao thông an toàn", nhưng thừa nhận rằng "hành động của con người đóng một vai trò nhất định" và rằng, bất chấp các quy định và giao thức an toàn rộng rãi, "sự việc vẫn có thể xảy ra".

[CBSNews: Former Spanish employment minister died in train crash]

10. Hải quân Iran cho biết thêm một tàu chở dầu khác đã bị trúng thủy lôi ở eo biển Hormuz.

Hải quân Iran cho biết một tàu chở dầu mà họ mô tả là vi phạm các quy định hàng hải đã bị hư hại và bốc cháy sau khi va phải thủy lôi ở phía đông eo biển Hormuz, khiến tàu không thể tiếp tục hành trình.

Trong một tuyên bố, hải quân cho biết vụ việc xảy ra trước trưa thứ Năm khi tàu chở dầu đang di chuyển qua khu vực bị Iran coi là khu vực cấm và không an toàn.

Mỹ đã khuyến khích các hãng vận tải sử dụng tuyến đường vận chuyển ở phía nam eo biển Hormuz. Iran thì khẳng định các tàu chỉ được phép sử dụng các tuyến đường phía bắc mà nước này đã cho phép.

Thông cáo của hải quân cảnh báo rằng eo biển Hormuz đã bị đóng cửa "đối với các tàu vi phạm, những tàu không phối hợp và dựa vào những lời dối trá của tổng thống Mỹ mà có ý định đi qua các khu vực bị cấm và không an toàn."

"Những chuyến đi không được phối hợp qua các khu vực rủi ro cao này đã và sẽ tiếp tục khiến các tàu và thủy thủ đoàn phải đối mặt với những nguy hiểm nghiêm trọng", thông báo cho biết thêm.

[CBSNews: Iranian navy says another oil tanker has been struck by a sea mine in the Strait of Hormuz]

11. Liên Hiệp Quốc bổ nhiệm nhà ngoại giao Nga giám sát hoạt động rà phá bom mìn, trong khi Ukraine rà phá hơn 300.000 bom mìn do Nga gài tại tỉnh Kherson.

Liên Hiệp Quốc đã bổ nhiệm một nhà ngoại giao Nga vào một vị trí cao cấp giám sát hoạt động rà phá bom mìn, điều này đã gây ra sự chỉ trích từ Ukraine khi nước này vẫn đang tiếp tục rà phá hàng trăm ngàn thiết bị nổ còn sót lại sau cuộc chiến của Nga.

Ngày 27 tháng 10, Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres đã công bố bổ nhiệm ông Gleb Desyatnikov làm trợ lý tổng thư ký phụ trách hoạt động rà phá bom mìn và cảnh sát thuộc Vụ Hoạt động Hòa bình.

Ông Desyatnikov giữ chức Đại sứ Nga tại Jordan từ năm 2018, bao gồm cả thời gian Mạc Tư Khoa tiến hành cuộc xâm lược toàn diện Ukraine. Theo Liên Hiệp Quốc, ông có hơn 35 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực quan hệ quốc tế và an ninh, bao gồm cả các vị trí trước đây tại Bộ Ngoại giao Nga.

"Mạc Tư Khoa đã gài mìn vào Liên Hiệp Quốc," phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Ukraine, Heorhii Tykhyi, nói hôm Thứ Sáu, 30 Tháng Mười khi chỉ trích quyết định này.

"Việc giao phó trách nhiệm này cho một đại diện của quốc gia gây hấn là điều hết sức đáng lo ngại và làm suy yếu lòng tin vào Liên Hiệp Quốc", ông nói thêm.

Việc bổ nhiệm diễn ra trong bối cảnh Ukraine đang đối mặt với một trong những thách thức rà phá bom mìn lớn nhất thế giới, với bom mìn và vật liệu nổ chưa phát nổ của Nga đe dọa dân thường và làm phức tạp quá trình khôi phục đất nông nghiệp và cơ sở hạ tầng.

Tại tỉnh Kherson phía nam, các đội rà phá bom mìn đã vô hiệu hóa 300.691 thiết bị nổ trên bờ phải sông Thames do Ukraine kiểm soát kể từ khi bắt đầu các chiến dịch rà phá, theo chính quyền quân sự khu vực.

Chỉ riêng trong khoảng thời gian từ ngày 22 đến 28 tháng 10, các chuyên gia đã khảo sát 602,8 hécta và vô hiệu hóa 471 thiết bị nổ, chính quyền báo cáo vào ngày 29 tháng 10. Giới chức cho biết 74,5% diện tích được chỉ định để rà phá bom mìn ở bờ phải khu vực này đã được làm sạch.

[Kyiv Independent: UN appoints Russian diplomat to oversee mine action, as Ukraine clears over 300,000 explosives in Kherson Oblast]

12. Ngày khủng bố: Các cuộc không kích của Nga khiến 20 người thiệt mạng và ít nhất 109 người bị thương trên khắp Ukraine

Các cuộc tấn công ban ngày của Nga đã khiến 20 người thiệt mạng và ít nhất 109 người bị thương trên khắp Ukraine vào thứ Năm, ngày 29 tháng 10, theo số liệu sơ bộ từ một số cơ quan chức năng Ukraine.

Vụ tấn công gây thương vong nặng nề nhất xảy ra tại một sân ga xe lửa ở Dnipro, nơi một máy bay điều khiển từ xa của Nga đã giết chết 14 người. Cuối ngày hôm đó, một máy bay điều khiển từ xa khác đã tấn công ký túc xá của một trường dạy nghề trong thành phố, gây cháy nhiều phòng, nhưng cư dân đã kịp thời tìm nơi trú ẩn và không có thương vong nào được báo cáo.

Hai nữ sinh 15 và 16 tuổi bị phản ứng căng thẳng cấp tính sau vụ tấn công vào ký túc xá và đã được điều trị tại chỗ, theo lời ông Oleksandr Hanzha, nhà lãnh đạo Cơ quan Hành chính Quân sự Khu vực Dnipropetrovsk.

Tại Chernihiv, phía bắc Kyiv, một cuộc không kích của Nga đã khiến hai bé gái 15 tuổi thiệt mạng và gần hai chục người bị thương, trong đó có ít nhất bốn trẻ em, theo các quan chức địa phương.

Tại Kremenchuk, các cuộc tấn công vào hai địa điểm đã khiến 3 người thiệt mạng và 32 người bị thương, trong đó có 6 trẻ em, trong khi một cuộc tấn công của Banderol vào trung tâm Chernihiv đã khiến 2 cô gái 15 tuổi thiệt mạng và 27 người bị thương.

14 người đã thiệt mạng ở Dnipro. Trẻ em nằm trong số những người bị thương khi lực lượng cấp cứu ứng phó với các vụ tấn công.

Lực lượng Nga cũng tấn công Izium và Lozova thuộc vùng Kharkiv và thành phố Zaporizhzhia, cũng như làng Bilenke thuộc vùng Zaporizhzhia, nơi một người thiệt mạng.

Khu vực Chernihiv và Poltava chính thức tuyên bố thứ Sáu, ngày 30 tháng 10, là ngày quốc tang.

Thống đốc vùng Vyacheslav Chaus cho biết, một cuộc tấn công bằng hỏa tiễn Banderol của Nga vào trung tâm Chernihiv đã khiến hai cô gái 15 tuổi thiệt mạng và ít nhất 11 người khác bị thương, trong đó có cả trẻ em.

"Họ chỉ mới 15 tuổi. Kẻ thù đã giết chết hai đứa trẻ," Chaus nói.

Vụ tấn công xảy ra vào giữa trưa, khi đường phố đông đúc, gây thiệt hại cho các cửa hàng, nhà cửa và phương tiện cá nhân.

Tính đến 4 giờ chiều giờ địa phương, số người bị thương đã tăng lên 27 người, theo Hội đồng thành phố Chernihiv.

Theo báo cáo của Chaus, trong số những trẻ em bị thương có một bé gái 10 tháng tuổi, một bé gái 10 tuổi và hai bé trai 16 và 17 tuổi. Hai trong số đó, một anh trai và một em gái, vẫn đang trong tình trạng nguy kịch.

Tại Kremenchuk, vùng Poltava, lực lượng Nga đã tấn công hai địa điểm riêng biệt, theo lời thống đốc khu vực Vitalii Diakivnych.

Đầu tiên, một máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công một tòa nhà chung cư, gây hư hại các tòa nhà và làm bốc cháy các phương tiện đang đậu bên trong.

Trong đợt tấn công thứ hai, các nhà riêng và tòa nhà của một trường nội trú đã trở thành mục tiêu, nhưng các em học sinh đã kịp thời được đưa đến nơi trú ẩn.

Tính đến 17h30 giờ địa phương, đã có ba người thiệt mạng và 32 người bị thương, trong đó có sáu trẻ em, theo báo cáo của Diakivnych.

Chín người đã phải vào bệnh viện, trong đó hai người trong tình trạng nguy kịch: một thiếu niên 16 tuổi và một người đàn ông 72 tuổi. Bảy nạn nhân khác được đưa vào bệnh viện trong tình trạng trung bình.

Trước đó, Thị trưởng Vitalii Maletskyi đã thông báo rằng một phụ nữ bị thương trong vụ tấn công đã tìm kiếm sự giúp đỡ. Các đội cấp cứu tiếp tục giải quyết hậu quả trong khi các quan chức đánh giá thiệt hại đối với tòa nhà chung cư. Các báo cáo ban đầu không nêu rõ có bao nhiêu căn nhà bị ảnh hưởng.

Các cuộc tấn công diễn ra sau vụ tấn công chết người trên sân ga xe lửa ở Dnipro, nơi chính quyền Ukraine báo cáo 14 người thiệt mạng và ít nhất 5 người bị thương.

Theo Hanzha, bốn người đang trong tình trạng nguy kịch, trong đó có một cậu bé 11 tuổi.

Hãng thông tấn Ukrzaliznytsia cho biết một máy bay điều khiển từ xa phản lực của Nga đã tấn công sân ga nơi đoàn tàu chở khách số 866, đang di chuyển từ Dnipro đến Zaporizhzhia, đang dừng.

Theo thông báo của đơn vị vận hành hỏa xa, người dân vẫn có mặt trên sân ga bất chấp cảnh báo nguy hiểm gia tăng. Lực lượng cấp cứu, nhân viên y tế và cảnh sát đã được điều động đến hiện trường, trong khi ông Hanzha cho biết những người bị thương đang được điều trị.

Tại Izium, vùng Kharkiv, lực lượng Nga đã thả ba quả bom dẫn đường, gọi tắt là KAB, đánh trúng một tòa nhà năm tầng, theo báo cáo của thống đốc vùng Oleh Syniehubov.

Lực lượng cấp cứu đã kéo được hai người bị thương ra khỏi đống đổ nát, và số người bị thương cuối cùng đã tăng lên 13 người vào buổi tối.

Theo thông tin ban đầu, có thể vẫn còn bốn người bị mắc kẹt dưới đống đổ nát, và hoạt động tìm kiếm cứu nạn vẫn đang tiếp diễn.

Trước đó vào buổi chiều, một cuộc tấn công của Nga vào Lozova đã làm bị thương sáu người, tất cả đều phải vào bệnh viện với vết thương do mảnh đạn gây ra, Syniehubov cho biết.

Ông cũng đưa tin về một cuộc tấn công tại quận Slobidskyi của Kharkiv vào cuối ngày hôm đó, và cho biết chính quyền vẫn đang xem xét hậu quả.

Tại Zaporizhzhia, lực lượng Nga đã nhiều lần tấn công vào các phương tiện giao thông công cộng bằng máy bay điều khiển từ xa góc nhìn thứ nhất, gọi tắt là FPV.

Sáng sớm nay, một máy bay điều khiển từ xa FPV đã đâm vào một xe buýt công cộng ở trung tâm thành phố, làm bị thương bốn người, theo lời thống đốc vùng Mykhailo Semikin.

Trong hai cuộc tấn công riêng biệt khác, hai người đàn ông, 66 và 41 tuổi, bị thương. Mười lăm chiếc xe, một nhà kho và một đường dây điện cũng bị hư hại.

Ngay sau đó, một chiếc máy bay điều khiển từ xa FPV khác đã đâm vào một chiếc xe buýt nhỏ ở trung tâm thành phố, làm một người bị thương.

Vào buổi chiều, một máy bay điều khiển từ xa đã va vào một xe buýt điện, làm bị thương ba phụ nữ. Một phụ nữ 56 tuổi đang trong tình trạng nguy kịch, trong khi hai người khác, 71 và 66 tuổi, bị thương nhẹ do mảnh đạn găm vào chân, Semikin cho biết.

Tại làng Bilenke thuộc vùng Zaporizhzhia, một cuộc tấn công của Nga đã khiến một người đàn ông 49 tuổi thiệt mạng, trong khi ba người đàn ông khác, ở độ tuổi 51, 74 và 75, bị thương.

" Kẻ thù đã thay đổi chiến thuật và cải tiến máy bay điều khiển từ xa của chúng," Semikin nói sau cuộc họp với quân đội, đồng thời cho biết thêm rằng Lực lượng Quốc phòng Ukraine đang tích cực chuẩn bị các biện pháp đối phó với các mối đe dọa mới.

Ông kêu gọi người dân không nên phớt lờ các cảnh báo không kích.

Các cơ sở dân sự bị tấn công liên tiếp trong nhiều ngày.

Các cuộc tấn công hôm thứ Năm diễn ra khi các cộng đồng vẫn đang phải đối phó với thiệt hại từ các cuộc tấn công trước đó của Nga vào các cơ sở dân sự.

Tại Chernihiv, một vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào khoảng 4 giờ chiều thứ Tư, ngày 28 tháng 10, đã gây hư hại cho một trung tâm thú y và triệt sản động vật của thành phố. Cảnh sát cho biết ba phụ nữ, ở độ tuổi 59, 40 và 18, đã bị thương.

Một con chó đã bị giết, trong khi một con chó khác và ba con mèo bị thương. Các nhà điều tra đang thu thập bằng chứng cho một cuộc điều tra tội ác chiến tranh.

Kremenchuk cũng đã phải hứng chịu nhiều cuộc tấn công liên tiếp trong tháng này. Một máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công một tòa nhà giảng đường đại học trong vụ tấn công đêm 21 tháng 10, làm bị thương ba người, trong đó có một thiếu niên 16 tuổi.

Thiếu niên này đã phải vào bệnh viện với chấn động não và các thương tích do vụ nổ gây ra. Một đám cháy đã bùng phát ở tầng năm của tòa nhà trước khi lực lượng cấp cứu dập tắt được.

[Kyiv Post: Day of Terror: Russian Strikes Kill 20, Wound At Least 109 Across Ukraine]

 

1. Đức Giáo Hoàng Lêô XIV trở thành vị giáo hoàng đầu tiên bỏ phiếu trong một cuộc bầu cử ở Mỹ, bằng hình thức bỏ phiếu qua thư.

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã trở thành vị giáo hoàng đầu tiên bỏ phiếu trong một cuộc bầu cử ở Mỹ. Tòa thánh hôm thứ Sáu xác nhận rằng vị giáo hoàng gốc Mỹ này đã gửi phiếu bầu qua thư tại quê nhà Chicago trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11, viện dẫn niềm tin lâu đời của ngài vào sự tham gia của công dân.

Văn phòng báo chí Tòa Thánh cho biết, Đức Giáo Hoàng, trước đây là Hồng Y Robert Prevost, "đã thực hiện quyền bầu cử của mình với tư cách là công dân Hoa Kỳ, bất cứ khi nào ngài đủ điều kiện".

Tòa Thánh cho biết trong một tuyên bố: "Đức Thánh Cha bày tỏ niềm tin vào quyền và nghĩa vụ của công dân trong việc tham gia vào các tiến trình dân chủ."

Văn phòng Thư ký Quận Will đã xác nhận với CBS News rằng Đức Giáo Hoàng có tên trong danh sách cử tri yêu cầu bỏ phiếu qua thư, với địa chỉ ghi danh tại New Lenox.

Tờ Chicago Sun-Times là tờ báo đầu tiên đưa tin về lá phiếu của Đức Giáo Hoàng Lêô và dẫn lời chánh văn phòng của Văn phòng Thư ký Quận Will cho biết Đức Giáo Hoàng đã yêu cầu bỏ phiếu qua thư vào ngày 3 tháng 10. Điều này diễn ra chỉ vài ngày trước ca phẫu thuật ung thư phổi gần đây của ngài.

Đức Giáo Hoàng đang hồi phục và tiếp tục các hoạt động tại Vatican sau khi xuất viện ngày 17 tháng 10, đồng thời đang lên kế hoạch cho chuyến đi đến Nam Mỹ vào tháng tới.

Tháng trước, Đức Lêô đã nói với một buổi tiếp kiến chung tại Vatican rằng các tín hữu nên từ bỏ "mọi thái độ thụ động và thờ ơ" đối với các sự kiện hiện tại.

"Chúng ta không thể chỉ là những người đứng ngoài cuộc mà không tham gia; trái lại, chúng ta phải lắng nghe bằng cả trái tim, để cho bản thân được thử thách và tham gia vào," Đức Giáo Hoàng nói vào ngày 2 tháng 9 tại Quảng trường Thánh Phêrô, theo hãng tin Catholic News Service. "Cùng với Chúa Kitô và được nâng đỡ bởi sức mạnh của Thánh Linh, các tín hữu được mời gọi gánh vác những gánh nặng của anh chị em mình, đặc biệt là những người bị áp bức bởi sự bất công, phân biệt đối xử và bạo lực."

Tòa Thánh cho biết Đức Giáo Hoàng có lịch sử lâu dài tham gia vào các hoạt động công dân tại Hoa Kỳ, đồng thời xác nhận rằng trong gần hai thập niên làm nhà truyền giáo rồi giám mục ở Peru, Đức Giáo Hoàng Lêô đã bỏ phiếu bất cứ khi nào đủ điều kiện. Ngài mang quốc tịch Mỹ và Peru.

Theo hồ sơ từ Hội đồng Bầu cử Tiểu bang Illinois, Đức Giáo Hoàng, với tên Robert Prevost, đã ghi danh bỏ phiếu tại Quận Cook. Hãng thông tấn Associated Press đưa tin ngài đã từng bỏ phiếu trong năm cuộc bầu cử sơ bộ kể từ năm 2000 — trên phiếu bầu của Đảng Dân chủ năm 2008 và 2019, và trên phiếu bầu của Đảng Cộng hòa năm 2012, 2014 và 2016.

Illinois áp dụng hình thức bầu cử sơ bộ khép kín, nghĩa là cử tri phải tuyên bố đảng phái mình ủng hộ để nhận được phiếu bầu. Trong các cuộc bầu cử chính thức, không cần phải có tuyên bố như vậy.

Theo hãng tin AP dẫn nguồn từ hồ sơ bầu cử bang Illinois, Đức Giáo Hoàng đã bỏ phiếu trong mọi cuộc tổng tuyển cử kể từ năm 2000, ngoại trừ năm 2020 và 2022.



2. Tháng Các Linh Hồn - Phù Vân và Vô Thường

Tháng Mười Một, tháng của mùa thu và của chớm đông. Lá vàng và tuyết trắng nhắc nhở những người còn đang đi trên mặt đất về những người đã nằm xuống trở về với cát bụi.

Tháng Mười Một, tháng của các linh hồn thổi gió lạnh buốt nhắc nhở nhân sinh về cuộc sống phù du vô thường. Phù du vô thường nhắc nhở người Kitô hữu câu chuyện nổi tiếng của ông Job trong dòng lịch sử Cựu Ước. Từ một người giàu có, nhà cao cửa rộng, thóc lúa đầy kho, ruộng đồng thẳng cánh, con đàn cháu đống, gia nhân rộn ràng, nhưng chỉ qua một đêm, tự nhiên ông Job thức dậy nhận ra tay mình tay trắng, đúng như ông bà mình đã từng nói, "Bừng con mắt dậy, thấy mình trắng tay."

Đúng như thế, theo như tác giả Sách Ông Job, vào một buổi sáng không dự liệu, không tiên đoán, không ai ngờ, tin dữ liên tiếp đập trống khua chiêng gõ cửa nhà người giàu có khét tiếng của phương Đông. Ông phú hộ Job mở hai cánh cửa ra chỉ để ngỡ ngàng nhận được bao nhiêu hung tin. Dư thừa như lá vàng héo khô mùa thu, như tuyết trắng bay bay mùa đông, hung tin thay phiên nhau mở miệng hét to, gào lớn, báo tin bẩy người con trai, ba người con gái, và tất cả gia nhân cũng như gia súc của người giàu có giờ này đã hoàn toàn tan biến thành tro bụi. Hung tin mở máy phóng thanh ồn ào thông báo cho ông Job biết trộm cướp, lửa trời, và cuồng phong nắm tay nhau ném đá giật sập nhà cửa ruộng nương và giết chết hết tất cả đầy tớ cùng mười người con thân yêu của ông Job. Chỉ trong vòng một khoảng thời gian rất ngắn, tất cả vật chất sung mãn tràn đầy trong nhà một người giàu có bỗng dưng trở nên trống vắng thiếu thốn trắng tay, đúng như Sách Giảng Viên đã từng nói,

Phù vân nối tiếp phù vân.

Tất cả chỉ là phù vân

(Giảng Viên 1:2).

Phù vân là hơi nước tụ họp gặp mặt nhau trên bầu trời. Từ những dòng sông ngòi cong mình uốn khúc và ngũ đại dương bao la xanh đậm, hơi nước nho nhỏ bốc cao lơ lửng ngập ngừng. Hơi nước của sông gặp gỡ hơi nước của biển. Cả hai cộng lại hóa ra tơ trời. Ngàn vạn sợi tơ của trời đan kết lụa là dệt ra mây trắng lững lờ trôi nổi bồng bềnh. Mây trời nối tiếp mây trời, lang thang nối tiếp lang thang. Mặt trời bình minh phương Đông vươn cao ném tung xuống cõi trần gian hơi nóng. Hơi nóng tỏa nhiệt đốt cháy mây trời, tẩy xóa phù vân. Phù vân biến thành vô thường. Vô thường tiếp nối phù vân. Phù vân nối tiếp vô thường chầm chậm loãng tan biến mất. Có đó rồi mất đó. Mất đó rồi lại hiện ra. Hiện ra rồi lại biến mất, y như hơi nước, y như tơ trời, y như phù vân, y như vô thường, y như cuộc sống nhân sinh thoáng hiện thoáng mất.

Vô thường! Vô thường! Đại vô thường!

Cuộc sống nguyên thủy là phù vân. Tất cả mọi người đều đã được sinh ra trong tro bụi. Và rồi, một ngày nào đó, chúng ta nhắm mắt lại trở về với bụi tro.

Khi nằm xuống, không ai trong chúng ta mang theo được bất cứ một thứ gì về bên kia thế giới, ngoại trừ đôi tay trắng. Tài sản bao nhiêu năm ký cóp chắt chiu để dành, vàng bạc hột xoàn kim cương một hộp, con cái sanh ra đầy nhà, nhà cửa chung cư chập chùng xếp lớp của bao nhiêu năm trả góp, tính toán chi li từng đồng, hà tiện dành dụm từng xu, nhịn miệng bóp bụng từng tô phở rồi cũng chẳng mang theo được. Khi quay về với cát bụi, chúng ta biến tan vào trong hư vô tịch mịch y như phù vân trên trời. Khi chúng ta nằm xuống, tay trắng lại hoàn trắng tay. Tất cả đều trở nên vô thường, có đó rồi mất đó, đúng như con trai của Vua Đavít đã từng nói,

Mọi chuyện đều có lúc, Mọi việc đều có thời.

Một thời để sinh ra và một thời để chết đi

(Giảng Viên 3:1-2).

Ngày xưa có một ông phú hộ rất thành công trên thương trường. Ông làm ăn ngày càng phát đạt, lúa thóc đầy kho, nhiều tiền nhiều của. Một hôm hứng chí với những thành quả mình đã đạt được, người nhà giàu mở miệng nói,

— Bây giờ phải làm chi đây để mà hưởng thụ, ăn chơi sung sướng? Thôi, thì mình sẽ làm như thế này. Việc đầu tiên là sẽ phá những kho thóc cũ đi, xây dựng những kho thóc mới, lớn hơn, đẹp hơn, huy hoàng hơn. Và rồi ta sẽ nói, "Hồn ta ơi, hãy vui lên, hãy hưởng thụ".

Nhưng Trời Cao nói với ông phú hộ,

— Ngốc ơi là ngốc! Đêm nay ta sẽ lấy mạng của nhà ngươi đi, thì nhà ngươi làm được cái chi với tất cả những tài sản thóc lúa trong vựa?

Câu chuyện vừa rồi không phải là câu chuyện cổ học tinh hoa, nhưng là câu chuyện của Tin Mừng trong Luca 12:13-21, ý muốn diễn giải và trình bày tính chất phù vân và vô thường của cuộc sống.

Cụ Nguyễn Du trong Truyện Kiều cũng đã từng than thở về nét phù vân và vô thường của cuộc đời qua câu truyện của tố nga Đạm Tiên, một người con gái đẹp, khi còn sống, người người tấp nập ghé nhà thăm viếng nâng niu đóa quốc sắc thiên hương. Nhưng rồi, cuối cùng cành hoa vàng ngọc cũng nằm xuống. Ngàn vàng một đóa hoa quỳnh bị vùi dập bên đường, trở thành nấm mộ hoang cỏ dại, để rồi đúng ngày

Thanh Minh trong tiết tháng ba,

Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh,

Hai nàng Kiều cùng đi qua. Thấy ngôi mộ bỏ hoang trống vắng,

Sè sè nắm đất bên đường,

Dàu dàu ngọn cỏ nửa vàng nửa xanh,

Thúy Kiều mới hỏi em trai là Vương Quan,

Rằng: "Sao trong tiết Thanh Minh,

Mà đây hương khói vắng tanh thế này?

Ý Thúy Kiều muốn nói hôm nay là ngày tảo mộ mà tại sao ngôi mộ này lại hương khói lạnh tanh không nhang không khói y như một ngôi mộ hoang? Vương Quan mới nói với nàng Kiều là người này hồi xưa đẹp nổi tiếng, "nhất cố khuynh nhân thành, tái cố khuynh nhân quốc," quay đầu liếc nhìn một cái thành quách nghiêng ngả, quay đầu liếc nhìn thêm một lần nữa, quốc gia suy tàn. Nhưng rất tiếc, người hoa chết sớm. Bởi không thân nhân, không thân thích, không họ hàng, cho nên thân xác của hoa lý hoa quỳnh bị chôn vùi nông cạn bên vệ đường. Để rồi tới ngày hôm nay, ngày của tảo mộ, hội của đạp cỏ xanh, không ai nhìn ngó, không ai thương tiếc cắm cho một cây nhang để linh hồn ở dưới cõi tuyền đài bớt tẻ lạnh. Lắng nghe câu chuyện của người con gái năm xưa, Thúy Kiều đầm đìa những hạt lệ, than ngắn thở dài, cuộc sống sao quá là phù vân và vô thường.

Bạn thân,

Ngày hôm nay! Bởi những cám dỗ của vật chất, chúng ta cứ như những người mất trí nhớ. Sáng sớm chúng ta mở máy xe lên xa lộ, đạp ga chạy không ngừng nghỉ, chạy tới, chạy miết, chạy quên luôn cái ngã rẽ xa lộ mà mình phải lái ra, cái ngã rẽ đó dẫn chúng ta về lại căn nhà thân thương của mình, nơi đó có cha có mẹ, có vợ có chồng, có con đang ngồi mong chờ ngóng đợi. Bởi những xa lộ không có ngõ ra, thiên niên kỷ thứ ba lại ngập tràn bóng dáng của những thiếu phụ Nam Xương. Đêm đêm bóng dáng của bà Vũ thị Thiết lại chập chờn thoáng ẩn thoáng hiện trên vách tường. Bởi những xa lộ không có ngõ ra, tiếng than thở của thiếu niên Trương Đản trên vùng đất mới vẫn còn vang vọng đâu đây,

— Bố đâu rồi? Mẹ đâu rồi? Con không cần tiền và quần áo đẹp. Con cần bố. Con cần mẹ.

Vâng! Cuộc sống này nguyên thủy đã là phù phiếm, đã là phù vân, đã là vô thường. Nhưng tạ ơn Chúa và tạ ơn cho niềm tin, chỉ có trong Thiên Chúa, con người mới sống trường sinh, sống vĩnh viễn, sống tràn đầy, và sống sung mãn.

Tháng Mười Một trong niên lịch phụng vụ nhắc nhở bạn và tôi về những linh hồn Kitô hữu đã nằm xuống; những linh hồn của ông bà, bố mẹ, anh chị em, con cháu, và họ hàng; những linh hồn không bao giờ tan mất bởi họ nằm xuống trong niềm tin vào Thiên Chúa.

Vào buổi sáng Phục Sinh đầu tiên của nhân loại, Đức Kitô Phục Sinh đã sống lại, Đức Kitô đã chiến thắng tử thần và lẽ vô thường của cõi nhân sinh. Bởi vì Ngài sống lại trong vinh hiển, Đức Giêsu Phục Sinh đã thay đổi lại thân phận phù vân của con người. Bởi niềm tin vào Đức Kitô, linh hồn của những người tín hữu đã nằm xuống sẽ không bao giờ tan biến vào trong cõi hư vô như phù vân. Và cũng bởi niềm tin, bạn và tôi cũng không sống một đời sống vô thường, bởi vì chúng ta có một niềm tin sắt son vào một Đức Kitô Phục Sinh.

Lời Nguyện

Lạy Chúa, cuộc sống này vô thường và phù vân. Nhưng tạ ơn Chúa đã ban cho con niềm tin vào Chúa. Và bởi niềm tin vào Chúa, tháng Mười Một của các linh hồn, của lá thu vàng và tuyết đông trắng, của phù vân và vô thường không làm con thất vọng và muộn phiền, nhưng càng thêm tin tưởng vào bàn tay quyền năng, nhân diện từ bi, và tình yêu khoan dung của một Thiên Chúa chậm bất bình, tràn đầy vị tha.



3. Câu chuyện linh hồn hiện về xin một vị thánh cầu nguyện

Câu chuyện linh hồn hiện về xin một vị thánh cầu nguyện



4. Trong tuyên bố đầu tiên kể từ sau vụ hành quyết thất bại, Christa Pike cho biết cô đã phải chịu đựng đau đớn từng giây phút kể từ khi tỉnh dậy.

Christa Pike, người sống sót sau một vụ hành quyết bất thành ở Tennessee tháng trước, cho biết hôm thứ Sáu rằng cô ấy đã phải chịu đựng cơn đau từng giây từng phút kể từ khi tỉnh dậy trong tình trạng hoang mang tại bệnh viện.

Pike cho biết bà đã bước vào phòng hành quyết sau khi nói lời tạm biệt, và nói thêm: "Tôi chưa từng nghĩ đến cuộc sống sau đêm đó."

"Vài ngày sau, tôi tỉnh dậy một mình trong bệnh viện, hoang mang và đau đớn," cô nói trong một tuyên bố được đọc cho luật sư của mình ghi lại. "Kể từ đêm đó, không một giây phút nào tôi không cảm thấy đau đớn. Toàn thân tôi đau nhức. Tay tôi đau. Cổ họng tôi đau. Tôi vẫn khó khăn khi nói chuyện. Và nỗi đau không chỉ là về thể xác. Nó còn gây đau đớn trong tâm trí và trong tâm hồn tôi."

Tuyên bố của bà được đưa ra chính xác một tháng sau khi thoát chết trong vụ hành quyết. Đây là bình luận công khai đầu tiên bà đưa ra kể từ đó.

Bà Pike, 50 tuổi, đã được tiêm hai liều thuốc gây chết người, nhưng nhóm luật sư của bà đã xác nhận ngay sau khi thủ tục thất bại rằng, trong một diễn biến chưa từng có, bà vẫn còn sống và đã được vào bệnh viện. Một nhân chứng, một người tham dự buổi họp báo, cho biết có thể nghe thấy bà ngáy rất to khoảng một giờ sau khi thủ tục bắt đầu. Sau đó, bà được đưa bằng xe cứu thương đến một bệnh viện trong khu vực.

Các luật sư của Pike cho biết hồi đầu tháng này bà bị viêm phổi, đông máu, không thể nuốt và không thể cử động tay chân sau khi tỉnh lại tại bệnh viện. Một trong những luật sư của Pike nói với các phóng viên trong một cuộc họp báo rằng bàn tay của bà "trông giống như bị thổi phồng một chiếc găng tay phẫu thuật". Tuy nhiên, bà đã có thể bắt đầu đi lại ngay sau đó và được xuất viện trở lại nhà tù để điều trị thêm vào ngày 10 tháng 10.

"Tôi không biết tại sao mình sống sót qua đêm đó. Tôi không biết điều gì sẽ xảy ra tiếp theo," Pike nói trong tuyên bố hôm thứ Sáu. "Có những ngày, việc tìm kiếm hy vọng khó khăn hơn những ngày khác. Hiện tại, tôi đang cố gắng hồi phục, từng ngày một."

Năm 1995, Pike bị kết tội giết hại dã man bạn học cùng lớp, Colleen Slemmer, 19 tuổi. Hồ sơ tòa án cho thấy Pike, khi đó 18 tuổi, đã tra tấn và giết Slemmer, dùng dao phay và dao rọc giấy chém cô trong khoảng một giờ đồng hồ tại một khu rừng trong khuôn viên Đại học Tennessee, với sự giúp đỡ của bạn trai và một người bạn.

Mặc dù các vụ hành quyết khác đã bị tạm dừng, nhưng nhìn chung chúng đều liên quan đến khó khăn trong việc tìm tĩnh mạch để tiêm thuốc độc. Theo Trung tâm Thông tin về Án tử hình, Pike là người duy nhất được biết đến đã sống sót sau một vụ hành quyết ở Mỹ mà thuốc này được tiêm vào.

Theo các tài liệu tòa án mà hãng tin AP trích dẫn, người ta tin rằng tĩnh mạch của Pike có thể đã bị vỡ trước khi bà bị tiêm pentobarbital. Luật sư của bà cho biết trong hồ sơ rằng nhóm hành quyết đã sử dụng khoảng 10 kim tiêm và thử nhiều vị trí tiêm tĩnh mạch khác nhau trên cả hai cánh tay.

"Tôi đang tìm kiếm ý nghĩa trong những gì đã xảy ra với mình," Pike nói. "Một điều đã tiếp thêm sức mạnh cho tôi là tình yêu thương và sự ủng hộ phi thường mà tôi nhận được từ mọi người trên khắp thế giới. Tôi vô cùng xúc động trước lòng tốt và những lời cầu nguyện của những người tôi quen biết nhiều năm và cả những người hoàn toàn xa lạ chưa từng gặp tôi."

Vụ hành quyết bất thành của Pike đã làm dấy lên những câu hỏi về quy trình tiêm thuốc độc ở Tennessee. Đây là trường hợp thứ hai xảy ra trong năm nay tại tiểu bang này. Tony Carruthers đã không thể bị hành quyết sau khi các thành viên đội hành quyết mất hơn một giờ để thiết lập đường truyền tĩnh mạch cho việc tiêm thuốc độc. Thống đốc đã gia hạn thời gian thi hành án một năm cho ông ta.

CBS News đã xem xét các quy trình tiêm thuốc độc của tiểu bang từ năm 2007 và nhận thấy rằng qua nhiều năm, các quy trình này ngày càng trở nên mơ hồ.

Ngay cả một tháng sau vụ hành quyết thất bại, vẫn chưa rõ điều gì sẽ xảy ra với Pike. Thống đốc Bill Lee, người đã tạm dừng các vụ hành quyết trong tiểu bang cho đến cuối năm nay, đã được hỏi về các bước tiếp theo đối với Pike vào thứ Tư.

"Tôi cho rằng bản án của cô ấy sẽ vẫn như cũ trừ khi tòa án đưa ra phán quyết khác," ông nói với các phóng viên trong một cuộc họp báo.

Trong phiên điều trần ngày 7 tháng 10, các luật sư của Pike đã thành công trong việc yêu cầu tòa án bảo toàn tất cả bằng chứng liên quan đến vụ hành quyết bất thành. Phiên điều trần tiếp theo vào ngày 23 tháng 10 đã bị hủy bỏ vì thẩm phán đang xem xét nhiều kiến nghị trong vụ án. Luật sư của Pike, Steve Ferrell, đã kêu gọi thống đốc giảm án cho bà trong một cuộc phỏng vấn với chương trình "CBS Mornings" vài ngày sau vụ hành quyết bất thành.

"Điều tối thiểu có thể xảy ra lúc này là chúng ta ít nhất cũng loại bỏ khả năng tử hình và bắt đầu tìm kiếm tương lai cho cô ấy," Ferrell, thuộc Cơ quan Bảo vệ Pháp lý Liên bang khu vực Đông Tennessee, nói với chương trình "CBS Mornings" vào ngày 5 tháng 10.

Theo một cuộc thăm dò của Reuters/Ipsos hồi đầu tháng này, một phần ba người Mỹ ủng hộ việc thi hành án tử hình Pike lần thứ hai.

 

1. Phó Thủ tướng Nga xác nhận các cuộc tấn công vào 3 nhà máy lọc dầu và một khu phức hợp khí hóa chất.

Theo hãng thông tấn nhà nước Nga TASS, sáng Thứ Bẩy, 31 Tháng Mười, Phó Thủ tướng Nga Alexander Novak cho biết Ukraine đã tấn công ba nhà máy lọc dầu và một khu phức hợp hóa khí của Nga vào ngày 30 tháng 10.

"Hôm qua, lại có thêm một cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu và bốn nhà máy chế biến của Nga. Chính xác hơn là ba nhà máy lọc dầu và một khu phức hợp hóa khí. Một nhà máy bị thiệt hại nhẹ, nhưng nhìn chung, hệ thống phòng không của chúng ta đã hoạt động tốt", ông Novak nói mà không nêu rõ vị trí của các cơ sở này.

"Chúng tôi đã tạm ngừng một thời gian ngắn, nhưng hôm nay, các cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu đã tiếp diễn, và các cơ sở của chúng tôi đang nỗ lực để tự bảo vệ mình", ông nói thêm.

Trước đó, một vụ hỏa hoạn đã xảy ra tại nhà máy lọc dầu Novokuybyshevsk ở tỉnh Samara của Nga vào đêm 30 tháng 10.

Kênh giám sát Exilenova+ của Ukraine đã công bố các bức ảnh và video do người dân địa phương gửi đến, dường như cho thấy các đám cháy đang bùng phát trong khu vực xung quanh nhà máy lọc dầu, cùng với các báo cáo về máy bay điều khiển từ xa bay phía trên.

Công ty quốc phòng Fire Point của Ukraine cho biết lực lượng Ukraine đã sử dụng máy bay điều khiển từ xa FP-1 của họ để tấn công nhà máy lọc dầu Novokuybyshevsk, với nhiều mục tiêu bị tấn công trên khắp cơ sở, bao gồm cả đơn vị giải quyết hydro hóa dầu diesel.

Schemes, một dự án báo chí điều tra của đài Radio Free Europe chi nhánh Ukraine, đã chia sẻ hình ảnh vệ tinh chụp nhà máy lọc dầu Novokuybyshevsk vào ngày 30 tháng 10. Hình ảnh cho thấy một đám cháy lớn vẫn đang bùng phát tại cơ sở này, với khói đen dày đặc bao phủ phần lớn khu vực xung quanh.

"Chúng tôi đang đẩy lùi cuộc tấn công của Quân đội Ukraine trên lãnh thổ của chúng tôi. Hệ thống phòng không và các đội hỏa lực cơ động đang hoạt động. Hãy giữ bình tĩnh và ở trong nơi an toàn", Thống đốc tỉnh Samara, Vyacheslav Fedorishchev, cho biết.

Thống đốc không nêu rõ những cơ sở nào trong thành phố là mục tiêu tấn công.

Sau đó, Fedorishchev cho biết hai người đã thiệt mạng ở tỉnh Samara trong khi dọn dẹp hiện trường vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa.

Các kênh giám sát đã mô tả vụ tấn công được báo cáo là "sự nối lại các cuộc tấn công", vì đây dường như là vụ tấn công đầu tiên sau một thời gian tạm ngừng không chính thức trong chiến dịch của Ukraine nhằm vào các nhà máy lọc dầu của Nga bắt đầu từ giữa tháng 10.

[Kyiv Independent: Russian deputy PM confirms strikes on 3 refineries, gas-chemical complex]

2. Ông Hegseth sa thải nhà lãnh đạo cơ quan hoạch định quân sự của Ngũ Giác Đài vì những thông tin rò rỉ cho giới truyền thông, theo lời một quan chức.

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã sa thải nhà lãnh đạo bộ phận hoạch định quân sự của Ngũ Giác Đài.

Một quan chức Ngũ Giác Đài, người yêu cầu giấu tên để thảo luận về các vấn đề nhân sự nhạy cảm, cho biết Trung tướng Brett Sylvia của Lục quân bị cáo buộc có hành vi sai trái vì bị cho là đã làm rò rỉ thông tin mật liên quan đến chiến tranh Iran và chiến tranh Nga-Ukraine.

Theo lời quan chức này, Sylvia đã trượt ba bài kiểm tra máy phát hiện nói dối về việc chia sẻ thông tin mật với báo chí, và vụ việc đã được chuyển đến Bộ Tư pháp.

Hai nguồn tin khác từ Ngũ Giác Đài đã xác nhận với CBS News rằng việc sa thải có liên quan đến các bài kiểm tra máy phát hiện nói dối, nhưng cho biết những cáo buộc đó không đúng sự thật.

Ông Hegseth đã đặt việc tìm ra những người rò rỉ thông tin tại Ngũ Giác Đài lên hàng đầu, các nguồn tin cho biết với đài CBS News hồi tháng trước rằng các quan chức quân sự cao cấp đã phải trải qua các bài kiểm tra máy phát hiện nói dối. Ba nhân viên từ văn phòng của ông đã bị đưa ra khỏi văn phòng năm ngoái trong một cuộc điều tra rò rỉ thông tin, nhưng Ngũ Giác Đài chưa bao giờ công bố kết quả của bất kỳ cuộc điều tra nào.

Phát ngôn nhân Ngũ Giác Đài Sean Parnell không nêu đích danh Sylvia trong tuyên bố trên mạng xã hội, nhưng cho biết rằng "sau cuộc điều tra sâu rộng của OSI thuộc Không quân, Bộ đã thực hiện các biện pháp nhân sự cần thiết để bảo vệ thông tin nhạy cảm."

"Để bảo vệ tính toàn vẹn của cuộc điều tra, chúng tôi sẽ không bình luận thêm về cá nhân hoặc hoàn cảnh của hành động này," Parnell tiếp tục. "Vụ việc này, cùng với những vụ khác, đã được chuyển đến Bộ Tư pháp để xem xét các hành động pháp lý tiếp theo. Thông tin mật không phải là tài sản cá nhân. Việc rò rỉ thông tin đó vì lợi ích cá nhân, chính trị hoặc nghề nghiệp là sự phản bội lòng tin đặt vào những người có trách nhiệm bảo mật thông tin đó. Cam kết của chúng tôi không phải là lời hứa suông. Chúng tôi đã thề sẽ tìm ra bạn, và chúng tôi thực sự nghiêm chỉnh."

Việc Tướng Sylvia bị sa thải diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Trump đang cân nhắc việc nối lại các cuộc tấn công nhằm vào Iran sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3 tháng 11.

Sylvia bị cách chức nhà lãnh đạo chiến lược, kế hoạch và chính sách tại Bộ Tham mưu Liên hợp, và là người điều phối kế hoạch tác chiến với Iran. Sylvia là vị tướng thứ hai trong nhiệm kỳ của Hegseth bị cách chức khỏi vị trí được gọi là "J5", vị trí chịu trách nhiệm chính về việc cuộc chiến với Iran ảnh hưởng đến kế hoạch dài hạn như thế nào. Người tiền nhiệm của Sylvia, Trung tướng Joseph McGee, đã bị buộc phải nghỉ hưu vào tháng 10 năm 2025.

Hiện chưa có người thay thế nào được chỉ định cho vị trí của Sylvia.

Thông tin về vụ sa thải đã được tờ The Atlantic đưa tin trước đó.

Sau khi ban đầu đưa ra một tuyên bố bày tỏ "lòng biết ơn sâu sắc nhất" đối với 32 năm phục vụ của Slyvia, phát ngôn nhân của Bộ Tham mưu Liên hợp đã rút lại tuyên bố đó và đưa ra một tuyên bố mới.

"Sau khi xem xét kỹ lưỡng, chúng tôi nhận thấy tuyên bố đó không phản ánh đầy đủ sự việc," phát ngôn nhân cho biết. "Vì tôn trọng người lính và quy trình giải quyết kỷ luật đang diễn ra, chúng tôi sẽ không bình luận thêm."

Sylvia là cựu chỉ huy của Sư đoàn Dù 101, từng nhiều lần tham chiến ở Afghanistan và Iraq, được tặng Huân chương Sao Đồng vì lòng dũng cảm. Ông cũng được trao Huân chương Trái Tim Tím sau khi bị thương trong trận chiến với Taliban, và có một sự nghiệp chiến đấu lẫy lừng kéo dài 32 năm.

[CBSNews: Hegseth fires Pentagon's top military planner over what official says were leaks to media]

3. 05-KT31]Tờ Wall Street Journal đưa tin Ukraine đã phải khuất phục trước áp lực của Tổng thống Trump, ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu. Chỉ một giờ sau đó, Novokuibyshevsk bùng cháy.

Theo thông báo của nhà sản xuất máy bay điều khiển từ xa Fire Point của Ukraine đưa ra vào sáng Thứ Bẩy, 31 Tháng Mười, Lực lượng Quốc phòng Ukraine đã tấn công nhà máy lọc dầu Novokuibyshevsk ở tỉnh Samara của Nga vào rạng sáng ngày 30 tháng 10. Một trong những máy bay điều khiển từ xa bị tấn công đã lao thẳng vào tổ máy thực hiện quá trình giải quyết nhiên liệu diesel bằng phương pháp hydro hóa. Cuộc tấn công diễn ra chỉ một giờ sau khi tờ Wall Street Journal đưa tin Ukraine đã phải khuất phục trước áp lực của Tổng thống Trump, ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu tạm dừng các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga cho đến sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ vào ngày 3 tháng 11.

Sáng Thứ Bẩy, 31 Tháng Mười, Vyacheslav Fedorishchev, thống đốc tỉnh Samara, xác nhận Novokuibyshevsk đang bùng cháy sau gần một ngày các lực lượng cứu hỏa cố gắng dập tắt ngọn lửa nhưng chưa thành công.

Nga đang dội bom vào lưới điện và các thành phố của Ukraine trước mùa đông, khiến số thương vong dân thường ngày càng tăng, trong đó có 14 người thiệt mạng trên sân ga hỏa xa Dnipro vào ngày 29 tháng 10. Các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa tầm xa của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu của Nga, một trong những chiến dịch hiệu quả nhất của nước này chống lại Mạc Tư Khoa, nhắm vào nguồn tiền dầu mỏ dùng để chi trả cho cuộc chiến đó. Tổng thống Trump đã gây áp lực lên Kyiv trong nhiều tuần để ngừng các cuộc tấn công này, đổ lỗi cho chúng gây ra giá nhiên liệu toàn cầu cao, và Ukraine đã im lặng mà không đưa ra bất kỳ phản hồi nào và cũng không nhận được những gì mình yêu cầu, theo báo cáo của Wall Street Journal. Cuộc tấn công vào Samara là cuộc tấn công đầu tiên nhằm vào dầu mỏ của Nga kể từ đó.

Fedorishchev than thở rằng ngọn lửa ngày lan rộng khắp nhà máy lọc dầu sản xuất nhiên liệu máy bay phản lực cho quân đội Nga.

Cư dân Novokuibyshevsk báo cáo về việc nhìn thấy máy bay điều khiển từ xa, các vụ nổ và một đám cháy trước bình minh. Kênh Telegram Exilenova+ của Ukraine đã đăng tải những bức ảnh đầu tiên lên Telegram lúc 05:24 giờ Kyiv, và kênh Telegram Astra của Nga đã xác định vị trí đám cháy tại nhà máy lọc dầu, dựa trên phân tích nguồn mở các bức ảnh do người dân cung cấp.

Đến sáng, Exilenova+ đã ghi nhận ít nhất 11 đám cháy riêng biệt tại nhà máy lọc dầu. Thống đốc Fedorishchev, cho biết lực lượng phòng không và các đơn vị chữa cháy cơ động đang đẩy lùi một cuộc tấn công, theo Astra đưa tin. Khu vực này đã ban bố cảnh báo về máy bay điều khiển từ xa và đóng cửa phi trường.

Fire Point cho biết máy bay điều khiển từ xa FP-1 của họ đã bắn trúng nhiều mục tiêu trong khuôn viên nhà máy lọc dầu, và một trong những tổ máy bị bắn trúng đã giải quyết nhiên liệu diesel bằng phương pháp hydro hóa. Đoạn phim được công bố cho đến nay cho thấy nhiều cột khói bốc lên trên nhà máy nhưng không cho thấy tổ máy nào bị cháy. Nhà máy lọc dầu thuộc sở hữu của Rosneft có công suất thiết kế 8,8 triệu tấn dầu mỗi năm và là một trong những nhà sản xuất nhiên liệu máy bay chính, theo trang Web của nhà máy. Astra cho biết họ cung cấp nhiên liệu máy bay cho quân đội Nga. Nhà máy nằm cách tiền tuyến khoảng 910 km. Bộ Tổng tham mưu Ukraine chưa đưa ra bình luận nào.

Máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã từng tấn công nhà máy này trước đây. Quân đội Ukraine cho biết lực lượng của họ đã tấn công nhà máy vào tháng 8 và gây ra hỏa hoạn.

Nhà máy lọc dầu Novokuibyshevsk ở tỉnh Samara nằm cách tiền tuyến đến 910 km.

Đây là vụ cháy đầu tiên tại một nhà máy lọc dầu của Nga kể từ ngày 15 tháng 10, khi thống đốc Ryazan báo cáo một vụ cháy tại nhà máy lọc dầu của thành phố. Đây cũng là vụ tấn công được báo cáo đầu tiên nhằm vào ngành công nghiệp dầu mỏ của Nga kể từ ngày 20 tháng 10, khi máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công một trạm bơm đường ống Druzhba ở tỉnh Tambov. Tờ Wall Street Journal gọi vụ tấn công đó là vụ cuối cùng trước khi tạm ngừng hoạt động.

Cả ba nhà máy lọc dầu Rosneft Samara hiện đều ngừng hoạt động hoặc giảm công suất do máy bay điều khiển từ xa làm gián đoạn hoạt động của nhà máy Kuibyshevsky ngày hôm qua.

Tờ Wall Street Journal đưa tin: Ukraine tạm dừng các cuộc tấn công tại các nhà máy lọc dầu cho đến sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ.

Theo nguồn tin thân cận với tờ Wall Street Journal, quân đội Ukraine đã tạm dừng các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga sau nhiều tuần chịu áp lực từ Tổng thống Trump, khiến niềm tin của Kyiv vào sự hỗ trợ của Mỹ lung lay. Việc tạm dừng không chính thức này bắt đầu từ đầu tuần trước và dự kiến sẽ kéo dài đến sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, thậm chí có thể sang tận tháng 11. Hai quan chức quân sự cho biết, các đơn vị thực hiện các cuộc tấn công tầm xa đã được thông báo vào giữa tháng 10 rằng chiến dịch tấn công các nhà máy lọc dầu tạm thời bị đình chỉ sau khi các nhiệm vụ đang tiến hành hoàn tất. Vài giờ sau thông tin này, cuộc tấn công vào Novokuibyshevsk đã đặt ra nghi vấn về thông tin đó.

Chính phủ Ukraine chưa tuyên bố tạm dừng. Theo tờ Wall Street Journal, Tổng thống Zelenskiy nói với các phóng viên ở Kyiv ngày 27 tháng 10 rằng "các binh sĩ của chúng ta đã cố gắng cẩn thận hơn một chút trong những ngày này. Nhưng họ không nhận được lệnh" không được tấn công các nhà máy lọc dầu. Ông cho biết các đơn vị máy bay điều khiển từ xa đang tấn công các mục tiêu khác ở Nga.

Đặc phái viên của Tổng thống Trump, Jared Kushner, đã nhắc lại yêu cầu ngừng các cuộc tấn công tại cuộc gặp với Tổng thống Zelenskiy ở Oslo vào ngày 20 tháng 10, hai quan chức Mỹ nói với tờ WSJ. Một trong số họ gọi cuộc trò chuyện là "rất căng thẳng". Kushner, người tham gia cuộc họp từ xa, cho biết ông và đặc phái viên Steve Witkoff đã dành rất nhiều thời gian, năng lượng và nhiên liệu máy bay để làm trung gian hòa giải với Mạc Tư Khoa, và việc tạm ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu trong 30 ngày sẽ là cách để Ukraine thể hiện lòng biết ơn, quan chức này cho biết.

Theo báo cáo của Wall Street Journal, Tổng thống Zelenskiy đã yêu cầu một số điều đổi lại: một thỏa thuận ngừng bắn năng lượng song phương với Nga, hỏa tiễn Patriot cho lưới điện của Ukraine, hoặc cho phép sử dụng Starlink bên trong lãnh thổ Nga để máy bay điều khiển từ xa có thể phá hủy các bệ phóng hỏa tiễn của Nga. Không ý tưởng nào trong số đó được thông qua. Một số người ủng hộ Kyiv ở Âu Châu cũng khuyên Tổng thống Zelenskiy nên tạm dừng cho đến sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, một quan chức cao cấp của Âu Châu cho biết.

Tình trạng tạm lắng này đã ảnh hưởng đến ngành công nghiệp dầu mỏ của Nga. Theo Reuters và tờ The Moscow Times, tỷ lệ sử dụng công suất lọc dầu của Nga vào cuối tháng 10 cao hơn 25% so với đầu tháng do các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa giảm bớt.

Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Nga cho biết họ đã bắn hạ 1.043 máy bay điều khiển từ xa của Ukraine trong đêm qua tại 19 khu vực, bao gồm tỉnh Samara, vùng Mạc Tư Khoa và Tatarstan. Đêm trước đó, họ tuyên bố đã bắn hạ 1.214 chiếc.

Thị trưởng Mạc Tư Khoa Sergei Sobyanin tuyên bố rằng 862 máy bay điều khiển từ xa đã bay về phía khu vực Mạc Tư Khoa từ 20:30 ngày 29 tháng 10 đến 07:30 ngày 30 tháng 10, hầu hết bị bắn hạ khi đang ở vùng tiếp cận xa, và 170 chiếc bị bắn hạ khi đang tiếp cận thủ đô. Cơ quan hàng không Nga đã hạn chế các chuyến bay tại cả bốn phi trường ở Mạc Tư Khoa, theo báo cáo của Astra. Một ngày trước đó, hơn 460 chuyến bay đã bị hoãn hoặc hủy tại các phi trường Mạc Tư Khoa và St. Petersburg, theo thống kê của Astra.

Một tòa nhà bốc cháy vào ban đêm ở Starodub, tỉnh Bryansk, Nga, ngày 30 tháng 10 năm 2026.

Một tòa nhà bốc cháy vào ban đêm ở Starodub, tỉnh Bryansk, Nga, ngày 30 tháng 10 năm 2026. Những độc giả gửi đoạn video cho Astra đã xác định đó là nhà máy thực phẩm Konservsushprod.

Tại Starodub, thuộc tỉnh Bryansk của Nga, cách biên giới Ukraine khoảng 35 km, một tòa nhà của nhà máy Konservsushprod, chuyên sản xuất thực phẩm đóng hộp cho quân đội Nga, dường như đang bốc cháy trong các bức ảnh và video do độc giả cung cấp, theo báo cáo của Astra, cho biết nhà máy này có thể đã bị tấn công và nhà phân tích nguồn mở của họ chưa xác minh được các đoạn phim. Phong trào du kích Atesh báo cáo một vụ nổ ở Aleksandrovka thuộc tỉnh Rostov, và hỏa lực phòng không cùng một vụ nổ ở Orel.

[Euromaidan: Fire Point says its drones hit a Russian refinery’s diesel unit hours after WSJ reported Ukraine had paused such strikes under Trump’s pressure]

4. Ngoại trưởng Rubio chủ trì cuộc họp các bộ trưởng G20 trong bối cảnh chiến tranh Iran và Ukraine gây chia rẽ các thành viên.

Hôm thứ Sáu, Ngoại trưởng Marco Rubio đã khai mạc các cuộc đàm phán với các đối tác G20, trong đó có Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov. Các cuộc gặp dự kiến sẽ căng thẳng do chiến tranh ở Ukraine và Iran, cùng với chi phí năng lượng tăng cao, làm gia tăng bất hòa.

Cuộc họp của các Ngoại trưởng tại Atlanta diễn ra chỉ vài ngày trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ quan trọng, tạo tiền đề cho hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo G20 vào tháng 12 tại Miami, khu nghỉ dưỡng Doral của Tổng thống Trump.

Tuy nhiên, các cuộc xung đột kéo dài đã làm sâu sắc thêm những rạn nứt ngay cả khi Hoa Kỳ đang tìm cách tập trung vào tăng trưởng kinh tế, sự mất cân bằng thương mại và những thách thức về chuỗi cung ứng trong các lĩnh vực như năng lượng và khoáng sản quan trọng.

Tại phiên họp toàn thể khai mạc, Rubio cảnh báo rằng thế giới đang đối mặt với "các cuộc khủng hoảng kinh tế và địa chính trị liên kết chặt chẽ, nhiều trong số đó gây ra mối đe dọa nghiêm trọng" đối với nền kinh tế toàn cầu.

Ông kêu gọi G20 cùng nhau hợp tác chống lại các mối đe dọa, bao gồm cả những căng thẳng đối với chuỗi cung ứng năng lượng và lương thực toàn cầu, cũng như về tự do hàng hải.

Tuy nhiên, dự kiến sẽ có ít bước đột phá trong tuần này từ Nhóm 20 nền kinh tế (bao gồm Trung Quốc, Ấn Độ, Nga, Nhật Bản, Đức và Pháp) khi các quan chức đang phải đối mặt với những bất đồng về cuộc chiến của Mạc Tư Khoa ở Ukraine và hậu quả từ cuộc xung đột với Iran.

Giá năng lượng toàn cầu đã tăng vọt kể từ khi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran hồi cuối tháng 2 dẫn đến việc Tehran phong tỏa eo biển Hormuz.

"Đây là cuộc thử nghiệm cuối cùng mà G20 có, ít nhất là dưới sự chủ trì của Mỹ, cho đến hội nghị Miami," Alisha Chhangani thuộc Hội đồng Đại Tây Dương nói với AFP. Kết quả của cuộc thử nghiệm này sẽ ảnh hưởng đến định hình của hội nghị thượng đỉnh tháng 12.

[CBSNews: Rubio hosts G20 ministers as Iran, Ukraine wars divide members]

5. Vụ nổ tại nhà máy sản xuất đạn dược của Tây Ban Nha, nơi cung cấp cho Ukraine, khiến 3 người bị thương.

Theo báo ABC của Tây Ban Nha, một vụ nổ tại nhà máy sản xuất đạn dược Fabrica de Municiones de Granada, gọi tắt là FMG ở ngoại ô Granada, Tây Ban Nha, đã làm ba người bị thương vào sáng ngày 30 tháng 10.

Theo ABC, cảnh sát địa phương Granada cho biết vụ nổ xảy ra ngay trước 9 giờ sáng tại khu vực đốt thuốc súng của nhà máy, một khu vực cấm mà thông thường không ai được phép có mặt.

Theo báo El Espanol của Tây Ban Nha, các dịch vụ khẩn cấp đã nhận được nhiều cuộc gọi báo cáo về vụ nổ, vụ nổ này được cảm nhận ở các thị trấn lân cận, bao gồm Fuente Vaqueros và La Zubia.

Theo ABC đưa tin, cả ba người đều bị thương nhẹ, trong đó có tổn thương thính giác.

Nguồn tin từ UGT, một trong hai công đoàn lớn nhất Tây Ban Nha, cho biết vụ nổ xảy ra trong một cuộc thử nghiệm định kỳ tại khu vực được rào chắn của nhà máy.

Đây là vụ việc thứ hai xảy ra tại cơ sở này trong vòng hai tuần. Theo ABC đưa tin, vào ngày 13 tháng 10, một chiếc xe tải của công ty chở đạn cối đã bị lật trên đường đến El Fargue.

Kể từ khi Nga bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện, nhà máy của Tây Ban Nha đã sản xuất đạn dược các cỡ khác nhau và các bộ phận hỏa tiễn cho Ukraine.

Nhà máy này thuộc sở hữu của Tập đoàn MSM của Slovakia, một phần của bộ phận quốc phòng thuộc Tập đoàn Czechoslovak, gọi tắt là CSG, một trong những tập đoàn quốc phòng lớn nhất Trung Âu. Theo Giám đốc điều hành CSG, Michal Strnad, tập đoàn này là nhà cung cấp đạn dược chủ chốt cho Ukraine theo sáng kiến đạn dược của Tiệp.

Được khởi động vào đầu năm 2024 trong bối cảnh thiếu hụt đạn dược nghiêm trọng ở Ukraine, chương trình do Cộng hòa Tiệp dẫn đầu đã được những người ủng hộ ca ngợi là một trong những nỗ lực quốc tế quan trọng nhất của Prague và kể từ đó đã cung cấp hàng triệu quả đạn pháo cho lực lượng Ukraine.

[Kyiv Independent: Explosion at Spanish ammunition factory supplying Ukraine injures 3]

6. Nga lại tấn công ga xe lửa Dnipro, một ngày sau vụ tấn công khiến 15 người thiệt mạng.

Ông Oleksandr Hanzha, Thống đốc tỉnh Dnipropetrovsk, cho biết một vụ hỏa hoạn đã xảy ra tại nhà ga và một phụ nữ bị thương.

Nhà ga này đã bị tấn công ngày thứ hai liên tiếp, sau vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga vào ngày 29 tháng 10 khiến 15 người thiệt mạng và 14 người khác bị thương.

Công ty hỏa xa Ukrzaliznytsia cho biết đã có thông báo di tản trước các cuộc tấn công. Công ty này cũng cho biết thêm rằng các khu vực tạm trú dài hạn đã được thiết lập trong các cơ sở ngầm của nhà ga để chứa những hành khách cần trú ẩn khỏi các cuộc tấn công.

Ukrzaliznytsia cảnh báo rằng các chuyến tàu đến và đi từ Dnipro có thể bị chậm trễ đáng kể do các cuộc tấn công liên tiếp của Nga vào nhà ga và đầu máy xe lửa.

[Kyiv Independent: Russia strikes Dnipro railway station again, day after attack killed 15]

7. ISW cảnh báo Nga có thể lợi dụng thỏa thuận ngừng bắn Oleshky để tái thiết lực lượng

Viện Nghiên cứu Chiến tranh, gọi tắt là ISW cảnh báo trong báo cáo được công bố hôm thứ Tư, ngày 28 tháng 10, rằng Nga có thể lợi dụng lệnh ngừng bắn nhân đạo xung quanh Oleshky đang bị tạm chiếm để tái thiết lực lượng của mình ở vùng Kherson.

Viện nghiên cứu có trụ sở tại Washington đã nêu rõ rủi ro này trong báo cáo đánh giá mới nhất của mình, đồng thời cũng bày tỏ lo ngại về việc đối xử với thường dân Ukraine lựa chọn di tản.

Các nhà phân tích viết: "Lực lượng Nga có thể lợi dụng lệnh ngừng bắn có giới hạn để tái lập lực lượng của họ ở tỉnh Kherson."

ISW đặt câu hỏi liệu chính quyền Nga có cho phép người dân có quyền lựa chọn thực sự, không bị ép buộc, để đến lãnh thổ do Ukraine kiểm soát hay không.

Ngày 27 tháng 10, Bộ trưởng Quốc phòng Nga Andrei Belousov đã thị sát cụm lực lượng "Dnepr" và gặp gỡ chỉ huy của cụm, Đại tướng Mikhail Teplinsky. Bộ Quốc phòng Nga cho biết các chỉ huy đã báo cáo với ông về tình hình chiến trường, hoạt động máy bay điều khiển từ xa và việc cung cấp trang thiết bị.

Theo các kế hoạch di tản được báo cáo, cư dân muốn đến vùng lãnh thổ do Ukraine kiểm soát sẽ được đưa đi thông qua Nga và Belarus.

Theo thông tin chi tiết được RBC-Ukraine đưa tin, trích dẫn các trang thỏa thuận được Fox News công bố, những người được di tản trước tiên sẽ di chuyển đến Anapa thuộc vùng Krasnodar của Nga.

Sau đó, họ sẽ bay đến Gomel, Belarus, trên một máy bay vận tải quân sự của Bộ Quốc phòng Nga. Chuyến bay dự kiến diễn ra vào ngày 31 tháng 10, với sự tham gia của ông Dmytro Lubinets, nhà lãnh đạo cơ quan thanh tra nhân quyền Ukraine, và các thành viên trong nhóm của ông.

ISW lưu ý rằng các trang thỏa thuận đã công bố không giải thích cách thức người dân và phái đoàn Ukraine sẽ di chuyển từ Belarus sang lãnh thổ do Ukraine kiểm soát.

Thông báo ngày 23 tháng 10 của Tòa Bạch Ốc cho biết cư dân muốn rời đi sẽ được cung cấp phương tiện vận chuyển đến điểm đến mà họ lựa chọn.

Thông báo cũng cho biết các đại diện dân sự từ Ukraine và Nga sẽ đến thăm người dân tại nhà để đánh giá nhu cầu của họ, trong khi các nhà báo Mỹ sẽ đi cùng các nhóm để ghi lại hoạt động và sự lựa chọn của người dân.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy trước đây đã bày tỏ lo ngại rằng Nga có thể thao túng các kế hoạch rà phá bom mìn để hướng những người di tản đến lãnh thổ do Nga kiểm soát.

Công tác chuẩn bị cho sứ mệnh nhân đạo tiếp tục diễn ra vào thứ Năm, ngày 29 tháng 10, khi một phái đoàn Ukraine đến Oleshky, do ông Lubinets dẫn đầu, đã khởi hành.

David Arakhamia, nhà lãnh đạo phe Dân biểu "Người phục vụ nhân dân", đã thông báo về sự ra đi này và cho biết sẽ cập nhật thông tin khi có thông tin chính thức.

Trong một bản cập nhật riêng vào sáng cùng ngày, Lubinets cho biết lệnh ngừng bắn đã được duy trì trong 54 giờ mà không ghi nhận vi phạm nào. Công tác rà phá bom mìn vẫn đang tiếp diễn, và hàng viện trợ nhân đạo đang được tập hợp để vận chuyển vào thứ Sáu, ngày 30 tháng 10.

Ông cho biết công tác chuẩn bị đang được phối hợp với đại diện Nga Yana Lantratova, với sự hỗ trợ từ Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump.

Chiến dịch này bao gồm việc dọn sạch các tuyến đường tiếp cận, cung cấp nhu yếu phẩm thiết yếu và tạo điều kiện cho người dân di tản an toàn.

Thỏa thuận ngừng bắn bắt đầu lúc 3 giờ sáng giờ Kyiv ngày 27 tháng 10 và dự kiến sẽ có hiệu lực đến 22 giờ 59 phút ngày 1 tháng 11.

Người dân thường phải đối mặt với tình trạng thiếu thốn sau nhiều năm bị tạm chiếm.

Nga đã xâm lược Oleshky kể từ giai đoạn đầu của cuộc xâm lược toàn diện năm 2022.

Tòa Bạch Ốc ước tính hiện còn khoảng 1.700-2.000 cư dân, trong đó có khoảng 50 trẻ em, giảm so với dân số trước chiến tranh là khoảng 24.000 người. Họ thừa nhận rằng không có cuộc thống kê dân số chính thức nào được tiến hành kể từ năm 2022.

Cư dân, phần lớn là người cao tuổi, phải đối mặt với tình trạng thiếu lương thực, nước sạch và thuốc men, điện hạn chế và đường sá bị gài mìn nghiêm trọng.

Việc tạm ngừng bắn cũng mang lại một khoảng thời gian nghỉ ngơi hiếm hoi cho Kherson, nằm bên kia sông Dnipro trên lãnh thổ do Ukraine kiểm soát.

Cư dân bắt đầu ra ngoài trời, trong khi các công nhân thành phố tận dụng điều kiện yên tĩnh hơn để dọn dẹp mảnh vỡ, đóng ván cửa sổ và sửa chữa mái nhà ở các khu dân cư ven sông. Các công nhân tiếp tục mặc đồ bảo hộ và mang theo máy dò máy bay điều khiển từ xa khi thực hiện công việc sửa chữa.

[Kyiv Post: Russia May Use Oleshky Truce to Rebuild Forces – ISW]

8. Thổ Nhĩ Kỳ cho biết Tổng thống Zelenskiy thăm Istanbul vào ngày 31 tháng 10 để thảo luận về tình hình an ninh Hắc Hải.

Ngày 30 tháng 10, phát ngôn nhân chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ, Burhanettin Duran, cho biết Tổng thống Volodymyr Zelenskiy sẽ thăm Istanbul vào ngày 31 tháng 10 trong một chuyến công tác theo lời mời của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan.

Theo các nguồn tin, hai nhà lãnh đạo sẽ thảo luận về tình hình an ninh ở Hắc Hải và các diễn biến khác liên quan đến cuộc chiến tranh toàn diện của Nga chống lại Ukraine.

Hồi đầu tháng 10, ông Erdogan đã gọi điện cho Putin để thảo luận về tình hình an ninh ngày càng xấu đi ở Hắc Hải trong những tuần gần đây, sau khi máy bay điều khiển từ xa của Nga tấn công một số tàu buôn.

Theo ông Duran, các nhà lãnh đạo cũng dự định thảo luận thêm các bước để "tăng cường hợp tác song phương giữa (Thổ Nhĩ Kỳ) và Ukraine".

Tổng thống Zelenskiy cũng xác nhận riêng rằng "các cuộc đàm phán quan trọng" sẽ sớm diễn ra tại Thổ Nhĩ Kỳ.

Tổng thống Zelenskiy cho biết trên kênh Telegram của mình: "Chúng tôi cũng đang nỗ lực để bảo đảm tận dụng mọi cơ hội ngoại giao hiện có."

"Chúng tôi hy vọng rằng vào tháng 11, chúng ta sẽ có thể tiến hành các thể thức đã được thảo luận từ lâu."

Trước đó, Kyiv đã đề xuất một thỏa thuận ngừng bắn một phần với Nga, theo đó cả hai bên sẽ tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào tàu thuyền và hải cảng trên Hắc Hải.

Kể từ khi Nga phát động cuộc chiến toàn diện chống lại Ukraine, Thổ Nhĩ Kỳ đã duy trì một vai trò cân bằng khéo léo như một bên trung gian hòa giải, đồng thời duy trì quan hệ đối tác kinh tế với Mạc Tư Khoa và hỗ trợ các nỗ lực quốc phòng của Kyiv.

Năm 2022, Thổ Nhĩ Kỳ đã giúp thành lập Sáng kiến Ngũ cốc Hắc Hải nhằm bảo đảm xuất khẩu ngũ cốc và phân bón an toàn bằng đường biển từ Ukraine, đồng thời tổ chức ba vòng đàm phán hòa bình giữa đại diện Ukraine và Nga vào năm 2025.

[Kyiv Independent: Zelensky to visit Istanbul on Oct. 31 to discuss Black Sea security situation, Turkey says]

9. Hải quân Iran tuyên bố đã thực hiện thành công 20 cuộc tấn công vào tàu chiến Mỹ và 300 cuộc tấn công vào các mục tiêu của Mỹ.

Trong một cuộc phỏng vấn được hãng thông tấn nhà nước chính thức IRNA đăng tải hôm thứ Năm, Đề đốc Điều phối Hải quân Lục quân Iran Jalil Moghadam cho biết hải quân Iran đã thực hiện hơn 20 chiến dịch chống lại các tàu chiến của Mỹ và khoảng 300 chiến dịch nhắm vào các lợi ích của Mỹ tại nhiều địa điểm khác nhau trong suốt cuộc chiến.

Ông Moghadam khẳng định các hoạt động này liên quan đến hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa, đồng thời cho biết hải quân Iran vẫn hoạt động bình thường bất chấp những tuyên bố lặp đi lặp lại của Tổng thống Trump và các quan chức Mỹ khác rằng nó đã bị tiêu diệt.

"Nếu Hải quân Iran đã bị tiêu diệt, tại sao các lực lượng này không tiến gần hơn 500 hoặc 600 km đến eo biển Hormuz, hoặc gần hơn 300 km đến biên giới biển của chúng ta? Có một lực lượng đang cản đường chúng, và lực lượng đó chắc chắn phải là Hải quân," ông nói.

Moghadam không đưa ra bất kỳ bằng chứng nào để chứng minh những tuyên bố của mình.

[CBSNews: Iran's navy claims 20 successful attacks on U.S. warships, 300 attacks on U.S. interests]

10. Ukraine kêu gọi triệu tập cuộc họp khẩn cấp của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc về các cuộc tấn công gây chết người của Nga vào Dnipro, Chernihiv và Kremenchuk.

Ngày 30 tháng 10, Đại diện thường trực của Ukraine tại Liên Hiệp Quốc, Andrii Melnyk, cho biết Ukraine đang kêu gọi một cuộc họp khẩn cấp của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc sau các cuộc tấn công chết người của Nga vào Dnipro, Chernihiv và Kremenchuk.

"Sau những hành động tàn bạo mới nhất của Nga nhằm vào thường dân Ukraine ở Dnipro, Chernihiv, Kremenchuk, nơi hỏa tiễn Nga cố tình sát hại 20 người Ukraine và làm bị thương hàng chục người khác, chúng tôi đang triệu tập một cuộc họp khẩn cấp của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc. Hãy đuổi Nga ra khỏi Liên Hiệp Quốc! ", Melnyk nói.

Sáng ngày 29 tháng 10, lực lượng Nga đã tấn công một sân ga tại nhà ga xe lửa Dnipro, khiến ít nhất 15 người thiệt mạng và 14 người khác bị thương. Một đoàn tàu chở khách đang chuẩn bị khởi hành đi Zaporizhzhia thì nhà ga bị một máy bay điều khiển từ xa phản lực của Nga tấn công.

Cuối ngày hôm đó, lực lượng Nga tấn công trung tâm thành phố Chernihiv ở miền bắc Ukraine, khiến hai cô gái 15 tuổi thiệt mạng và ít nhất 25 người khác bị thương, trong đó có bốn trẻ em.

Tại Kremenchuk, tỉnh Poltava, máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công một tòa nhà chung cư trong khu dân cư, khiến 3 người thiệt mạng và 32 người khác bị thương, trong đó có 6 trẻ em.

Theo chính quyền địa phương, ít nhất 27 người đã thiệt mạng và 128 người bị thương trong các cuộc tấn công của Nga trên khắp Ukraine trong ngày hôm qua.

[Kyiv Independent: Ukraine calls for emergency UN Security Council meeting over deadly Russian attacks on Dnipro, Chernihiv, Kremenchuk]

11. Các đoàn xe di tản từ Oleshky bị Nga tạm chiếm đã chia làm hai hướng: một hướng về Ukraine và một hướng về Nga, các quan chức cho biết.

Các đoàn xe di tản chở cư dân của Oleshky bị Nga tạm chiếm ở tỉnh Kherson đã tách rời nhau, một số hướng về lãnh thổ do Ukraine kiểm soát và số khác hướng về Nga, các quan chức Ukraine và Nga cho biết vào ngày 30 tháng 10.

Ông Dmytro Lubinets, Thanh tra Nhân quyền Ukraine, cho biết ông vẫn đang tiếp tục trực tiếp điều phối nhiệm vụ nhân đạo và đang trên đường trở về lãnh thổ do Ukraine kiểm soát.

Trước đó, Cao ủy Nhân quyền Nga Yana Lantratova cho biết các xe buýt chở người di tản đã đến Armiansk ở Crimea bị Nga tạm chiếm, nơi họ sẽ chia thành hai đoàn.

Phái đoàn Ukraine đã đến Oleshky qua Anapa thuộc vùng Krasnodar Krai của Nga, từ đó họ được tường trình đã bay đến Belarus trước khi tiếp tục bằng xe buýt đến lãnh thổ do Ukraine kiểm soát, David Arakhamia, nhà lãnh đạo phe Dân biểu của Tổng thống Volodymyr Zelenskiy, cho biết vào ngày 30 tháng 10.

Oleshky đã bị Nga xâm lược từ những ngày đầu của cuộc xâm lược toàn diện của Nga. Nằm bên kia sông Dnipro, đối diện với Kherson, thành phố này đã bị lực lượng Nga phong tỏa hiệu quả, ngăn cản viện trợ nhân đạo đến được với người dân.

Người dân phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng lương thực, nước uống và điện. Các con đường bị gài mìn và các cuộc tấn công liên tục bằng máy bay điều khiển từ xa đã khiến việc di tản an toàn gần như bất khả thi, và những người dân thường cố gắng chạy trốn trên những con đường duy nhất dẫn vào và ra khỏi thành phố thường xuyên trở thành mục tiêu của máy bay điều khiển từ xa.

Hôm thứ Năm, 15 Tháng Mười, 2026, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV khi còn đang trên giường bệnh đã gọi cho Putin yêu cầu ngừng bắn tại thành phố Oleshky bị Nga tạm chiếm. Tuy nhiên, trong các tường thuật chính thức của các phương tiện truyền thông Nga, tên ngài không được nhắc đến và bà Melania Trump được công nhận là người trung gian duy nhất cho thỏa thuận ngưng bắn này. Trong số ra ngày Thứ Tư, 28 Tháng Mười, tờ Corriera Della Sera cho rằng Tòa Thánh không quan tâm đến chuyện nhỏ nhặt đó, đồng thời tiết lộ rằng khi được một số nhà lãnh đạo thế giới đề nghị giải Nobel Hòa bình 2026 cho Đức Giáo Hoàng Lêô XIV, Phủ Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh, đã yêu cầu họ đừng làm như thế vì Đức Giáo Hoàng không muốn phải tranh cãi với Ông Donald Trump.

Marc Beckman, cố vấn cao cấp riêng của Melania Trump, cũng nói với tờ Kyiv Independent ngày 28 tháng 10 rằng Putin "rất mong muốn" Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump làm trung gian hòa giải lệnh ngừng bắn tại thành phố Oleshky bị Nga tạm chiếm ở tỉnh Kherson.

"Tổng thống Putin rất muốn bà ấy tham gia và cũng đã viết một bức thư chính thức giải thích rằng bà ấy... sẽ được công nhận là người trung gian duy nhất từ Nga," Beckman nói.

Như thế, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV là người đầu tiên đề cập đến vấn đề này. Ngài đưa ra yêu cầu này đối với Putin. Nhà độc tài Nga lại muốn gạt Đức Giáo Hoàng sang một bên và đề nghị bà Melania Trump thay thế vị trí của Đức Giáo Hoàng. Cho đến nay, phía Ukraine tiếp tục nhắc đến công của Đức Giáo Hoàng, còn phía Nga chỉ nhắc đến bà Melania Trump.

Ông Lubinets cho biết, 25 xe buýt với tổng sức chứa 750 hành khách, cùng với xe cứu thương dành cho người khuyết tật, đã được chuẩn bị để di tản cư dân khỏi Oleshky bị Nga tạm chiếm ở tỉnh Kherson.

Tuyên bố của ông Lubinets được đưa ra trong bối cảnh có thông tin cho rằng Nga đã bắt đầu di tản cư dân sớm hơn thời hạn đã thỏa thuận.

Ông Lubinets cho biết: "Tất cả những ai muốn rời khỏi Oleshky sẽ được tạo cơ hội rời đi an toàn. Đồng thời, những người đã quyết định ở lại có thể ở lại và sẽ nhận được tất cả sự hỗ trợ nhân đạo cần thiết."

Ông Lubinets và Cao ủy Nhân quyền Nga Yana Lantratova đã tổ chức một cuộc họp báo chung tại Armiansk, Crimea bị Nga tạm chiếm, trước thềm cuộc di tản khỏi Oleshky.

Ông Lubinets cho biết phái đoàn Ukraine và Nga được tháp tùng bởi đại diện truyền thông từ ba nước. Tuy nhiên, những bức ảnh do Văn phòng Thanh tra Ukraine công bố chủ yếu cho thấy các phương tiện truyền thông của Nga.

Khoảng 11 giờ 30 phút sáng giờ Kyiv, phái đoàn Ukraine đã đến Oleshky an toàn, và thỏa thuận ngừng bắn đã có hiệu lực được 80 giờ và vẫn đang được duy trì, ông Lubinets cho biết.

Ông Lubinets nói thêm rằng ông đang trò chuyện với người dân địa phương để lắng nghe nhu cầu của họ và hiểu rõ loại hỗ trợ nào họ cần nhất.

Ông Arakhamia cho biết vào khoảng trưa rằng viện trợ nhân đạo đã được chuyển đến Oleshky và "hỗ trợ kỹ thuật" đang được cung cấp cho những người muốn di tản.

Bà Lantratova cũng xác nhận trên mạng xã hội rằng việc di tản khỏi Oleshky đã bắt đầu, người dân đang dần lên xe buýt. Bà cho biết thêm rằng một số cư dân muốn đến Nga, trong khi những người khác muốn đến vùng lãnh thổ do Ukraine kiểm soát, nhưng không nói rõ có bao nhiêu người trong mỗi nhóm.

Sau khi các đoàn xe bị tách rời, Lubinets đề xuất biến các hoạt động nhân đạo do Đệ nhất phu nhân Mỹ Melania Trump điều phối thành một sáng kiến thường xuyên, nói rằng chiến dịch ở Oleshky đã chứng minh rằng những thỏa thuận như vậy có thể giúp đỡ thường dân.

[Kyiv Independent: Evacuation convoys from Russian-occupied Oleshky split toward Ukraine and Russia, officials say]

12. Hải quân Iran cho biết thêm một tàu chở dầu khác đã bị trúng thủy lôi ở eo biển Hormuz.

Hải quân Iran cho biết một tàu chở dầu mà họ mô tả là vi phạm các quy định hàng hải đã bị hư hại và bốc cháy sau khi va phải thủy lôi ở phía đông eo biển Hormuz, khiến tàu không thể tiếp tục hành trình.

Trong một tuyên bố, hải quân cho biết vụ việc xảy ra trước trưa thứ Năm khi tàu chở dầu đang di chuyển qua khu vực bị Iran coi là khu vực cấm và không an toàn.

Mỹ đã khuyến khích các hãng vận tải sử dụng tuyến đường vận chuyển ở phía nam eo biển Hormuz. Iran thì khẳng định các tàu chỉ được phép sử dụng các tuyến đường phía bắc mà nước này đã cho phép.

Thông cáo của hải quân cảnh báo rằng eo biển Hormuz đã bị đóng cửa "đối với các tàu vi phạm, những tàu không phối hợp và dựa vào những lời dối trá của tổng thống Mỹ mà có ý định đi qua các khu vực bị cấm và không an toàn."

"Những chuyến đi không được phối hợp qua các khu vực rủi ro cao này đã và sẽ tiếp tục khiến các tàu và thủy thủ đoàn phải đối mặt với những nguy hiểm nghiêm trọng", thông báo cho biết thêm.

[CBSNews: Iranian navy says another oil tanker has been struck by a sea mine in the Strait of Hormuz]