24. Chúng ta chịu khổ vốn dĩ không phải là việc Thiên Chúa vui thích, nhưng rất cần thiết cho chúng ta.

(Thánh nữ Terese of Lisieux)

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Trích dịch từ tiếng Hoa trong "Cách ngôn thần học tu đức")

-----------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

27. CÓC NHÁI TẶNG DÙ

Lúc bấy giờ trên quan trường hình thành một câu tục ngữ: Phàm là huyện quan từ chức thì các thân sĩ nông thôn, thương gia đều đến để tặng dù, lại còn cưỡng bức ý dân, nên gọi là “dù vạn dân”, dùng để ca tụng công đức.

Có một huyện quan khi lìa khỏi chức vụ, bá tánh toàn huyện chẳng một ai dám tặng “dù vạn dân”, huyện quan cảm thấy rất không vui vẻ.

Đột nhiên, rất nhiều cóc nhái đến tặng một cái “dù vạn dân”, huyện quan rất vui, hỏi:

- “Tại sao các người đến tặng dù cho ta?”

Bọn cóc nhái nói:

- “Từ khi đại lão gia nhậm chức cho đến nay, mặc dù chẳng có ân đức gì với bá tánh, nhưng vẫn còn theo lệ cũ ra thông cáo cấm con người không được ăn cóc nhái, cho nên chúng tôi cũng theo lệ cũ đến tặng dù, để ghi nhớ đức cai trị của ngài ạ”.

Về sau, huyện quan thường cầm cái dù ấy đi khoe khoang, có một thư sinh thấy vậy thì chế giễu ông ta, nói:

- “Ân đức của đại lão gia có thể nói là đủ để mở rộng đến loài cầm thú” (lời của Mạnh tử).

(Yết hậu ngữ)

Suy tư 27:

Thời nào cũng có ô dù, bởi vì ô dù là dùng để che mưa che nắng, loại ô dù này rất cần thiết cho sinh hoạt của con người; nhưng cũng có một loại ô dù khác, loại ô dù này không che nắng che mưa, nhưng là ô dù để bao che những hành vi bốc lột của các quan, để bao che cho những người ác ôn có nhiều tiền làm sự ác...

Có những ô dù bao che cho tội ác để tội ác hoành hành trên thế giới, và có những ô dù đùm bọc người hiền lương, người nghèo và người bất hạnh.

Thiên Chúa là nơi nương tựa của người Ki-tô hữu, bởi vì ngoài Chúa ra, thì không một ai trên trần gian này có thể cứu họ thoát khỏi mưu chước của ma quỷ; ngoài Chúa ra, thì không một người nào yêu thương họ đến nổi hy sinh chính Con Một là Đức Chúa Giê-su Ki-tô, cho nên, có thể nói, Thiên Chúa là “ô dù” vĩ đại nhất của người Ki-tô hữu vậy.

Vậy mà có một vài người Ki-tô hữu chỉ muốn trông cậy vào các ô dù của người đời, và có khi đến chùa miếu để cầu xin ma quỷ làm ô dù cho mình, thật hết nước nói và thật tội nghiệp cho họ, bởi vì họ muốn ma quỷ làm chúa và làm cha của mình.

Chúng ta nên cầu nguyện cho họ.

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Dịch từ tiếng Hoa và viết suy tư)

----------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gio-an.

Khi ấy, đứng gần thập giá Đức Giê-su, có thân mẫu Người, chị của thân mẫu, bà Ma-ri-a vợ ông Cơ-lô-pát, cùng với bà Ma-ri-a Mác-đa-la. Khi thấy thân mẫu và môn đệ mình thương mến đứng bên cạnh, Đức Giê-su nói với thân mẫu rằng : “Thưa Bà, đây là con của Bà.” Rồi Người nói với môn đệ : “Đây là mẹ của anh.” Kể từ giờ đó, người môn đệ rước bà về nhà mình.

Đó là Lời Chúa

 

Ishmael Adibuah của hãng tin EWTN News, trong bản tin ngày 14 tháng 9 năm 2026, cho biết: Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã kỷ niệm sinh nhật lần thứ 71 của ngài tại Vatican bằng việc khai mạc một triển lãm nghệ thuật về chủ đề nước tại Thư viện Tông tòa Vatican vào thứ Hai.

Thực vậy, Đức Giáo Hoàng đã khai mạc triển lãm mang tên “AQVA” (Nước) — một phần của chủ đề “Thảm họa và Kỳ quan” — sẽ được trưng bày tại Thư viện Vatican cho đến ngày 14 tháng 5 năm 2027. Triển lãm bao gồm các tác phẩm nghệ thuật làm nổi bật “sự suy tư về nước vừa là mối đe dọa vừa là nguồn tài nguyên”, đồng thời phản ánh sự quan tâm gần đây của Vatican đối với việc thúc đẩy nghệ thuật đương thời.

‘Thư viện của Giáo hoàng là một trái tim’

Sự kiện này cũng đánh dấu chuyến thăm đầu tiên của Đức Giáo Hoàng Leo tới thư viện kể từ khi ngài đắc cử vào năm 2025. Trong bài phát biểu của mình, ngài mô tả Thư viện Vatican — thư viện của Giáo hoàng — như một trái tim đang đập và là biểu tượng của sự sống.

“Chúng ta nên mô tả thư viện của Giáo hoàng như thế nào? Tôi sẽ dùng một phép ẩn dụ: Thư viện Tông tòa là một trái tim,” Đức Giáo Hoàng Leo nói. “Một trái tim đang đập là biểu tượng của sự sống, và nó là kết quả của hai chuyển động đối lập: tâm thu (systole) và tâm trương (diastole)— sự co lại và sự giãn ra, một chuyển động hướng về trung tâm và một chuyển động hướng ra ngoại vi.”

Sau đó, Đức Giáo Hoàng giải thích rằng nhịp co bóp và giãn nở của trái tim được phản ánh qua cả bầu không khí tĩnh lặng của Thư viện Vatican lẫn sự gắn kết của thư viện với lịch sử nhân loại.

Đức Tổng Giám Mục Giovanni Cesare Pagazzi, người phụ trách thư viện và lưu trữ của Tòa Thánh, đã chia sẻ suy nghĩ về vai trò của thư viện và Giáo hội trong việc thúc đẩy đối thoại, điều được thể hiện rõ qua triển lãm mới này.

"Triển lãm này, bên cạnh những ý nghĩa khác, còn truyền tải một thông điệp chính xác thông qua việc kết hợp giữa một thư viện có bề dày lịch sử hàng thế kỷ và các nghệ sĩ đương thời: Các thế hệ luôn đan xen vào nhau. Chúng ta đừng tự cho mình là những cá nhân đơn độc, bởi lẽ chúng ta luôn đồng hành cùng mọi thế hệ đi trước và mang ơn họ," ĐTGM Pagazzi chia sẻ với EWTN News tại lễ khai mạc.

Triển lãm giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật đương thời, bao gồm một tác phẩm sắp đặt khổng lồ lấy cảm hứng từ bức tranh khắc gỗ kinh điển năm 1866 của Gustave Doré về trận Đại Hồng Thủy; một bộ sưu tập các câu chuyện ngắn về ẩm thực của đầu bếp người Ý Fulvio Pierangelini; các tác phẩm nghệ thuật về chủ đề biển cả của nghệ sĩ thiết kế chữ (typographer) người Mỹ Bill Moran; cũng như các hiện vật từ bộ sưu tập cố định của Vatican, chẳng hạn như những cuốn sách dạy nấu ăn lịch sử từ khắp nơi trên thế giới chuyên về các món hải sản.

Đức Giáo Hoàng cũng khích lệ tất cả những người có mặt, đặc biệt là các nhân viên Thư viện Vatican, hãy "không ngừng tìm kiếm những con đường mới hướng tới sự hòa giải."

JR, nghệ sĩ người Pháp – tác giả của tác phẩm sắp đặt hình con sóng đại dương bên ngoài thư viện – đã chia sẻ về vai trò "người xây nhịp cầu kết nối" của mình.

"Bạn biết đấy, với tư cách là một nghệ sĩ, vai trò của tôi là tạo ra những nhịp cầu kết nối. Vì vậy, tôi cảm thấy mình đang ở đúng nơi cần làm việc, dù rằng việc sáng tác tại một địa điểm như Vatican cũng mang lại cảm giác khá choáng ngợp," JR chia sẻ với EWTN News.

Thêm không gian cho Thư viện Vatican

Trong một văn bản được ban hành cùng ngày, Đức Giáo Hoàng đã ra sắc lệnh xây dựng một tòa nhà mới tại Thành phố Vatican để lưu trữ bộ sưu tập bản thảo ngày càng lớn của Thư viện Vatican. Ngài lưu ý rằng cơ sở lưu trữ hiện tại đã không còn đủ chỗ, đồng thời nhắc đến việc Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã cho chuyển một phần thư viện sang tòa nhà Giáo hoàng Đại chủng viện Rôma (Pontifical Roman Major Seminary) gần Vương cung thánh đường Thánh Gioan Latêranô vào năm 2024.

“Đã xuất hiện những cơ hội chưa từng có để xây dựng các cơ sở mới ngay trong lãnh thổ Quốc gia Thành phố Vatican; vì nhiều lý do, đây chắc chắn là phương án ưu việt hơn so với giải pháp đã được xác định trước đó,” Đức Giáo Hoàng viết. Tòa nhà mới sẽ tọa lạc tại khu vực hiện đang được sử dụng làm bãi đậu cho các phương tiện phục vụ công vụ.

 

Trước sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân tộc Kitô giáo, việc khôi phục chủ nghĩa nhân bản Kitô giáo và sứ mệnh chính trị của công dân Kitô giáo, mang đến một con đường để đổi mới phẩm giá, tình đoàn kết và nền tảng đạo đức của hợp tác quốc tế.

Michael Driessen, trong mục Global Catholic của Hãng tin UCA News, ngày 13 tháng 9 năm 2026, chia sẻ: Trong mười năm qua, tôi đã thực hiện một dự án mà tôi gọi là “Chính trị toàn cầu của đối thoại liên tôn”.

Tôi sử dụng thuật ngữ đó để suy tư về sự chuyển đổi liên tục của các truyền thống tôn giáo cuối thời cận đại và để chỉ ra những nỗ lực của họ trong việc thể hiện một tầm nhìn về hợp tác quốc tế.

Được xem như một phong trào hoặc lý tưởng toàn cầu, đối thoại liên tôn cho chúng ta một cái nhìn rõ ràng về những gì các truyền thống tôn giáo toàn cầu đang làm về mặt chính trị và thần học cuối thời cận đại.

Một trong những điều đáng lưu ý – có lẽ mang tính mỉa mai, nhưng chắc chắn không phải là trùng hợp ngẫu nhiên – là sự phát triển gần đây của đối thoại liên tôn trên trường quốc tế và sự quan tâm của các nhà hoạch định chính sách trong việc tham gia vào dự án đó đã trùng hợp với sự khởi đầu của một cuộc khủng hoảng lớn về chủ nghĩa tự do thế tục như là triết lý chính trị dẫn dắt các nền dân chủ phương Tây, một triết lý mà các giá trị của nó cũng thúc đẩy hợp tác quốc tế như một dự án chung.

Một mặt, cuộc khủng hoảng của chủ nghĩa tự do chính trị có liên hệ chặt chẽ với cuộc khủng hoảng của một hệ thống quốc tế được xây dựng dựa trên nó để tạo điều kiện thuận lợi cho hợp tác.

Mặt khác, cả hai cuộc khủng hoảng cũng có liên hệ chặt chẽ với sự trỗi dậy của các chủ thể tôn giáo, truyền thống, hiểu biết triết học và các phong trào như những động lực chính trong chính trị quốc tế.

Một truyền thống sinh ra từ khủng hoảng

Đây không phải là lần đầu tiên chủ nghĩa tự do, dân chủ và hệ thống quốc tế phải đối diện với khủng hoảng, cũng không phải là lần đầu tiên các truyền thống tôn giáo nghiêm túc tham gia với các quốc gia và tổ chức quốc tế. Theo một cách hiểu về sự ra đời của Hiến chương Liên hợp quốc và Tuyên ngôn Toàn cầu về Nhân quyền, các truyền thống tôn giáo đóng vai trò then chốt trong việc cung cấp nền tảng đạo đức và chuẩn mực – như đồng nghiệp Robert Hefner của tôi đã nhận định – để mở rộng các hệ thống tri thức đạo đức và chuẩn mực mà cả hai văn kiện và tổ chức này dựa trên đó.

Bằng cách đó, họ đã truyền tải niềm hy vọng tâm linh và, quan trọng hơn cả, sức mạnh tinh thần vào những văn kiện này trước bối cảnh chiến tranh và tàn phá toàn cầu.

Những nỗ lực của họ có thể được hiểu là một thao tác thành công, tiên phong trong đối thoại liên tôn – đặc biệt nếu nhìn vào các cuộc thảo luận của UNESCO, nơi quy tụ nhiều nhà tư tưởng tôn giáo và triết học lớn và đa dạng, và đã tạo ra một khuôn khổ khả hữu cho nhân quyền.

Trong số những người khác, nhà triết học và thần học Công Giáo người Pháp Jacques Maritain (1882-1973) là một nhân vật chủ chốt trong câu chuyện này, cũng như khái niệm về Chủ nghĩa Nhân bản toàn diện hay Chủ nghĩa Nhân bản Kitô giáo của ông, điều sẽ ảnh hưởng đến cả những cuộc tranh luận đó và các cuộc thảo luận tiếp theo của Công đồng Vatican II, đặc biệt là Dignitatis Humanae. Khi nhìn vào cuộc khủng hoảng của trật tự quốc tế và chủ nghĩa đa phương ngày nay, việc quay trở lại những yếu tố cốt lõi của giải pháp chính trị và tôn giáo đã làm cho chủ nghĩa nhân bản Kitô giáo trở thành một phản ứng hiệu quả đối với cuộc khủng hoảng của thời hiện đại, và làm điều đó với một cái nhìn mới, là điều rất hữu ích.

Trái tim của chủ nghĩa nhân bản Kitô giáo – rằng tất cả con người đều được Chúa tạo dựng với phẩm giá bất khả xâm phạm; rằng phẩm giá đó đòi hỏi tự do tôn giáo; và rằng cả phẩm giá và tự do đều cần sự phát triển của một thực hành công dân toàn diện và tích cực hơn để được hiện thực hóa – đã đưa ra một công thức cơ bản để tạo ra và đánh giá các định chế ở mọi bình diện chính trị.

Nó đã định hình cách chúng ta suy nghĩ về hệ thống quốc tế, nhà nước và chính trị địa phương – và tôi cho rằng nó có thể giúp chúng ta làm điều đó ngày nay.

Và theo nghĩa này, chủ nghĩa nhân bản Kitô giáo đại diện cho một loại vòng cung lịch sử liên kết các triều đại giáo hoàng từ Công đồng Vatican II trở đi – từ thông điệp Populorum Progressio của Đức Giáo Hoàng Phaolô VI đến thông điệp Centesimus Annus của Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đến lời tuyên bố của Đức Giáo Hoàng Phanxicô rằng “Chúa Giêsu là chủ nghĩa nhân bản của chúng ta”. Một cách hiểu thông điệp Magnifica Humanitas của Đức Giáo Hoàng Leo XIV là nó thể hiện nỗ lực khôi phục truyền thống đó và cố ý áp dụng nó vào điều mà ngài gọi là “cuộc khủng hoảng chủ nghĩa đa phương” của chúng ta.

Trong phần còn lại của bài phát biểu này, tôi muốn nêu ra hai điểm về việc đổi mới và/hoặc đọc lại chủ nghĩa nhân bản Kitô giáo trong thời đại biến động quốc tế hiện nay.

Sự đánh mất ơn gọi của công dân Kitô giáo

Trước hết, tôi muốn nhấn mạnh rằng những yếu tố này cùng nhau chỉ ra nhu cầu khôi phục lại điều mà tôi gọi là ý thức đã mất về ơn gọi chính trị của công dân Kitô giáo.

Có lẽ, sau khi cho rằng vấn đề chính trị đã được giải quyết, thần học Kitô giáo và các phong trào lấy cảm hứng từ chủ nghĩa nhân bản Kitô giáo trong 50 năm qua đã để lại quá nhiều khoảng trống cho các câu chuyện tôn giáo khác lấp đầy khoảng trống chính trị.

Điều này bao gồm các quan điểm Kitô giáo thay thế về chính trị vốn đề cao chủ nghĩa dân tộc và quyền lực theo những cách nguy hiểm, trái ngược với sự hiểu biết nhân bản Kitô giáo về tự do và phẩm giá.

Và có lẽ đặc biệt hôm nay, tôi muốn nhớ đến phần “ơn gọi” trong lời kêu gọi đó.

Trong tác phẩm của mình, Maritain và Henri de Lubac (1896-1991), một nhà thần học và Hồng Y người Pháp, đã viết một cách say mê về sự cấp bách về mặt anh hùng tâm linh của chủ nghĩa nhân bản toàn diện, dẫn đến sự hy sinh vì lợi ích chung và sự hiệp thông xã hội dựa trên tình yêu Thiên Chúa và tình yêu tha nhân.

Maritain và Lubac đã viết một cách cảm động – theo những cách mà tôi nghĩ chúng ta đã lãng quên – về chứng nhân và sức mạnh của tình yêu huynh đệ và tình liên đới với những người bị ruồng bỏ, và về hương vị của sự hiệp thông nhân loại mà nó truyền cảm hứng trong trái tim con người để biến đổi thế giới cho phù hợp.

Tôi không nghĩ rằng chúng ta có thể có được một thước đo rõ ràng về sự huy động của các nhân vật Công Giáo đã đầu tư vào chính trị dân chủ và xây dựng các cấu trúc quốc tế trong giai đoạn này nếu không có sự hiểu biết nào đó về điều mà các đồng nghiệp của tôi, Rosario Forlenza và Bjorn Thomassen, gọi là tinh thần chính trị của phong trào.

Maritain gọi đây là “mạch máu của các tin mừng”; ông viết rằng: “Từ khoảnh khắc chúng ta hiểu rằng mình được tạo dựng cho các mối phúc, chúng ta không còn sợ chết nữa, nhưng chúng ta cũng không thể cam chịu sự áp bức và nô lệ của anh chị em mình nữa, và chúng ta khao khát, ngay từ thuở ban đầu này, hướng tới một trạng thái giải phóng xứng đáng với phẩm giá của họ.”

Ở đây, Maritain không chỉ suy nghĩ về dân chủ như một phản ứng trí thức đối với chủ nghĩa dân tộc và chủ nghĩa biệt lập – mặc dù điều đó rõ ràng cũng rất quan trọng trong tác phẩm của ông.

Ông cũng coi dân chủ như một đức tin sống động, điều mà ông gọi là “một lối sống toàn diện”, một nơi mà người nghèo có thể được chúc phúc, nơi những người bị bách hại vì sự công chính có thể xây dựng một vương quốc công lý, và nơi kẻ thù có thể được yêu thương.

Trong bối cảnh này, tôi rất ấn tượng về cách Đức Giáo Hoàng Leo kết thúc thông điệp Magnifica Humanitas bằng cách nhắc lại bài ca Magnificat của Đức Mẹ như một nguồn cảm hứng cho chính trị, cụ thể là, như một nơi mà những kẻ quyền lực có thể bị lật đổ khỏi ngai vàng của họ. Có một sức hấp dẫn dân chủ mạnh mẽ trong quan điểm đó, đặc biệt là trong bối cảnh khủng hoảng dân chủ hiện nay. Như triết gia người Pháp Henri Bergson đã tuyên bố năm 1932 và được Maritain trích dẫn, “Bản chất của dân chủ là tin mừng, và tình yêu là động lực quyết định của nó.”

Đó là một sứ mệnh tinh thần, đòi hỏi sự đổi mới văn hóa và chính trị, tổ chức xã hội, chứng nhân xã hội cụ thể và sự hiểu biết cụ thể về mối quan hệ giữa cả hai với nhà nước.

Tôi nghĩ tên của dự án này rất quan trọng. Trước chủ nghĩa dân tộc Kitô giáo – với các tổ chức tự hào sử dụng danh xưng đó – tôi nghĩ chúng ta không nên sợ hãi khi tự gọi mình là “những người theo chủ nghĩa nhân bản Kitô giáo” và “những người theo chủ nghĩa dân chủ Kitô giáo” – ít nhất là với chữ “d” viết thường – những người Kitô hữu cùng kiến tạo xã hội dân sự và nền chính trị xây dựng cuộc sống chung của chúng ta.

Nhiều chủ nghĩa nhân bản tôn giáo, một cuộc đối thoại

Một điểm cuối cùng. Tôi muốn nhấn mạnh một sợi chỉ xuyên suốt tất cả những điều này, liên quan đến đối thoại – cụ thể là đối thoại liên tôn – như là chìa khóa cho tầm nhìn về chủ nghĩa nhân bản này và loại hình hợp tác quốc tế mà nó hình dung.

Chúng ta cần nói về chủ nghĩa nhân bản tôn giáo ở dạng số nhiều. Cũng như vào thời điểm soạn thảo Tuyên ngôn Toàn cầu về Nhân quyền, ngày nay chúng ta có nhiều chủ nghĩa nhân bản tôn giáo tham gia vào một nỗ lực tương tự nhằm đổi mới đạo đức và chuẩn mực để đáp ứng một cuộc khủng hoảng quốc tế.

Điều này cho thấy rằng các truyền thống tôn giáo – một lần nữa, ở dạng số nhiều và hợp tác với nhau – đã liên kết sự hiểu biết do Thiên Chúa ban tặng về phẩm giá con người và tính thánh thiêng của sự sống với nhu cầu đổi mới tình liên đới xã hội, các quyền bao hàm, hình thành quyền công dân và hợp tác quốc tế.

Các cộng đồng tôn giáo này thường làm như vậy một cách rõ ràng và đáng ngạc nhiên bằng cách đặt Liên Hợp Quốc làm trung tâm như một nơi để bảo vệ các quyền này, và bằng cách kết nối với các truyền thống khác nhau của chủ nghĩa nhân bản tôn giáo để làm điều đó. Ở đây tôi nhớ đến Phong trào Hồi giáo Nhân đạo (1) ở Indonesia như một ví dụ quan trọng, nhưng còn nhiều ví dụ khác nữa. Tóm lại, những động lực này, khi được xem xét cùng nhau, mang đến cơ hội để tạo ra và củng cố các liên minh đa tôn giáo và đa phương mới nhằm hỗ trợ hợp tác quốc tế, đây cũng là tiêu đề của một báo cáo gần đây do Globethics, Wilton Park, UN Faith for Rights và Liên minh Nghị viện Liên chính phủ đồng tài trợ, mà tôi đã tham gia biên soạn.

Những hình thức hợp tác mới này giữa các nhà hoạch định chính sách và các tác nhân tôn giáo có thể được hiểu là sự khởi đầu của một vòng đối thoại toàn cầu mới và mở rộng nhằm đổi mới nền tảng đạo đức và chuẩn mực của hợp tác quốc tế trước cuộc khủng hoảng toàn cầu.

Chú thích

1. Phong trào Hồi giáo Nhân đạo là một sáng kiến toàn cầu do Nahdlatul Ulama (NU) – tổ chức Hồi giáo lớn nhất thế giới, với khoảng 90 triệu thành viên ở Indonesia – khởi xướng. Phong trào này tìm cách tái định hình các giáo lý chính thống Hồi giáo để thúc đẩy tình yêu thương phổ quát, lòng trắc ẩn (rahmah) và sự tôn trọng đối với một trật tự quốc tế đa tôn giáo dựa trên các quy tắc.

Đây là phiên bản đã qua biên tập của bài viết từng được đăng lần đầu trên trang của Quỹ Centesimus Annus Pro-Pontifice vào ngày 10 tháng 9 năm 2026, và được Global Catholic đăng lại với sự cho phép.

 

KHI MỘT QUAN TIỀN KHÔNG BAO GIỜ ĐO ĐƯỢC TÌNH YÊU.

LÝ LẼ CỦA TRÁI TIM TRONG VƯỜN NHO –

Không ai bị trả thiếu, chỉ có người không chịu vui vì kẻ khác được trả dư.

Sáng sớm ngày 15 tháng 9 năm 2020, tại quảng trường San Rocco, thành phố Como miền Bắc nước Ý, cha Roberto Malgesini, năm ấy vừa tròn 51 tuổi, đang làm công việc quen thuộc mỗi ngày của mình. Suốt nhiều năm, người ta không thấy ngài ngồi trong văn phòng giáo xứ ấm áp. Ngài lái chiếc xe cũ kỹ, chở trà nóng, sữa và bánh mì đến từng góc phố, phát cho những người vô gia cư, những di dân nghèo đang co ro dưới mái hiên lạnh giá. Ngài nhớ tên từng người, không hề giữ một khoảng cách an toàn nào giữa một linh mục và những phận đời trôi dạt dưới đáy xã hội. Sáng hôm ấy, chính người đàn ông mà ngài từng nhiều lần cho ăn, cưu mang, giúp đỡ, đã rút dao đâm ngài giữa đường phố. Cha Roberto ngã xuống, tay vẫn còn cầm phần ăn sáng chưa kịp trao hết. Đức Thánh Cha Phanxicô, khi hay tin, đã gọi đó là cuộc tử đạo của một chứng nhân bác ái dành cho người nghèo khổ nhất.

Đọc xong câu chuyện, có lẽ nhiều người trong chúng ta chỉ biết lặng người một chút rồi gấp lại. Cha Roberto là linh mục, đã hiến trọn đời cho Chúa, chuyện của ngài đẹp thật, nhưng xa vời với một người sáng nào cũng phải dậy sớm lo tiệm, lo con cái, lo bảng lương cuối tháng cho nhân viên. Mình còn phải tính toán, phải cân đo từng đồng chi tiêu, làm sao dám cho đi mà không nghĩ đến hậu quả. Giữa một thế giới sống bằng phép tính rủi ro và lợi ích, việc trao đi vô điều kiện như vậy nghe chừng quá xa xỉ, thậm chí có phần dại dột.

Nhưng chính sự dại dột tuyệt đẹp ấy lại là cánh cửa mở vào bài Tin Mừng của Chúa Nhật XXV Thường Niên năm A, sẽ được công bố trong ít ngày tới, đúng vào dịp gần với ngày giỗ của cha Roberto. Đó là dụ ngôn những người thợ làm vườn nho, theo Tin Mừng Mátthêu chương 20. Một dụ ngôn quen thuộc đến mức nhiều người nghĩ mình đã hiểu hết, nhưng lại luôn gây tranh cãi mỗi lần được xướng lên, vì nó đụng chạm thẳng vào thứ mà chúng ta bảo vệ kỹ nhất: cảm giác về sự công bằng.

1. NHỮNG NGƯỜI ĐỨNG KHÔNG AI MƯỚN – KHI THẤT NGHIỆP KHÔNG PHẢI VÌ LƯỜI

Bối cảnh dụ ngôn là một ngày lao động bình thường ở Palestine hai ngàn năm trước. Ông chủ vườn nho ra chợ từ sáng sớm tinh mơ để thuê thợ, rồi lại ra chợ vào giờ thứ ba, giờ thứ sáu, giờ thứ chín. Nhưng chi tiết làm đảo lộn tất cả nằm ở giờ thứ mười một, tức khoảng năm giờ chiều, khi mặt trời sắp lặn và ngày làm việc chỉ còn vỏn vẹn một tiếng đồng hồ. Ông vẫn ra chợ, vẫn thấy có người đứng đó, và vẫn gọi họ vào làm.

Rất dễ để mặc định rằng những người bị bỏ lại đến tận chiều muộn ấy là kẻ lười biếng, ngủ nướng, chỉ chịu vác mặt ra chợ khi trời đã xế. Nhưng đặt mình vào bối cảnh kinh tế thời đó sẽ thấy một sự thật khác hẳn. Người được thuê từ sáng sớm là những người khỏe mạnh nhất, trẻ trung nhất, những người ông chủ nào nhìn vào cũng thấy ngay khả năng sinh lời. Còn những người bị rớt lại đến giờ thứ mười một, khi được hỏi vì sao đứng không, câu trả lời của họ là vì không ai thuê, chứ không phải vì họ không muốn làm. Rất có thể họ là người lớn tuổi chân yếu tay mềm, người mang khiếm khuyết trên cơ thể, người thấp cổ bé họng không quen biết ai để được ưu tiên. Xã hội đã đo lường họ bằng năng suất lao động, thấy họ không sinh đủ lợi nhuận, rồi lặng lẽ gạt họ sang một bên.

Khi ông chủ gọi họ vào làm lúc năm giờ chiều, ông không dung túng cho sự lười biếng. Ông đang nhìn thấy nỗi tuyệt vọng của những con người bị bỏ quên, và Ngài chọn không quay mặt đi.

Hai ngàn năm sau, giờ thứ mười một vẫn còn đó, chỉ đổi hình dạng. Là người ngoài năm mươi tuổi vừa bị công ty cho nghỉ vì bị xem là quá lớn tuổi để bắt kịp công nghệ mới. Là người khuyết tật gửi đi hàng chục đơn xin việc, chỉ nhận lại im lặng. Là cô thợ tay nghề chưa vững, anh nhân viên mới rụt rè, người mà ai cũng ngại giao việc quan trọng vì sợ chậm tiến độ chung. Trong chính tiệm mình, trong chính công ty mình, có ai đang đứng ở chợ đời từ sáng đến giờ mà chưa một ai buồn hỏi han, chưa một ai buồn trao cho họ một cơ hội?

2. MỘT QUAN TIỀN CHO TẤT CẢ – KHI LÒNG GHEN TỴ ĐỘI LỐT CÔNG BẰNG

Đến sáu giờ tối, giờ trả lương, ông chủ làm một việc khiến cả khu vườn dậy sóng. Ông trả từ người vào làm sau cùng đến người vào làm đầu tiên, và tất cả, từ người chỉ làm một tiếng đến người dầm mưa dãi nắng suốt mười hai tiếng, đều nhận đúng một quan tiền như nhau. Nếu là người đã còng lưng từ sáng sớm dưới cái nắng cháy da của vùng Trung Đông, mà thấy người mới vào làm lúc chiều mát lại lãnh y hệt số tiền của mình, có lẽ ai trong chúng ta cũng khó lòng giữ được bình tĩnh. Chuyển sang bối cảnh hôm nay, nếu một người vắt kiệt sức mười hai tiếng mỗi ngày để đạt chỉ tiêu công ty, còn đồng nghiệp chỉ làm báo cáo qua loa, mà cuối tháng tài khoản ngân hàng báo về số tiền y hệt nhau, chắc chắn phòng nhân sự sẽ ngập trong đơn khiếu nại.

Nhưng hãy nhìn kỹ khía cạnh công bằng trong câu chuyện. Ông chủ có lừa dối người làm từ sáng sớm không? Không hề. Ông đã thỏa thuận với họ mức lương một quan tiền, đúng bằng mức đủ nuôi sống một gia đình trong một ngày, và ông trả đúng như đã hứa, không bớt của họ một đồng nào để bù cho người đến sau. Vậy điều khiến họ nổi giận không phải vì họ bị trả thiếu, mà vì người khác được trả thừa so với công sức bỏ ra. Ông chủ hỏi thẳng một câu sắc như dao: phải chăng mắt anh ghen tị vì tôi tốt lành chăng?

Đức Thánh Cha Phanxicô, khi giảng về đoạn Tin Mừng này, đã nói rằng công lý của loài người dạy chúng ta trao cho mỗi người đúng theo công trạng của họ, còn công lý của Thiên Chúa không đo tình yêu bằng cân đo lợi nhuận, thành tích hay cả những thất bại của mình. Ngài trả công cho tất cả bằng cùng một đồng tiền, đó chính là tình yêu của Ngài, một tình yêu vô điều kiện, không vì công trạng mà có. Quan tiền trong dụ ngôn không phải là tiền tệ vật lý, mà tượng trưng cho ơn cứu độ, cho tình yêu Thiên Chúa dành cho từng người. Mà ơn cứu độ thì làm sao chia nhỏ theo phần trăm cho được. Chẳng lẽ Thiên Chúa lại nói, con phục vụ Ta năm mươi năm nên con được trọn thiên đàng, còn con mới quay về Ta một năm nên chỉ được đứng ngoài rìa cửa thiên đàng mà thôi.

Cái bẫy tâm lý đang chờ sẵn ở đây rất tinh vi, và rất nhiều người trong chúng ta đã sa vào mà không hay. Chúng ta bê nguyên mô hình làm nhiều hưởng nhiều của thương trường vào trong mối tương quan với Thiên Chúa. Thay vì sống như con cái trong nhà Cha, chúng ta tự hạ mình xuống thành kẻ làm công ôm cuốn sổ tính công. Người đạo gốc ba bốn đời, khi thấy một người mới trở lại đạo sau nửa đời sống buông thả, đáng lẽ phải vui mừng, lại chép miệng nghĩ thầm, tôi giữ đạo từ trong bụng mẹ, chịu bao nhiêu kiêng khem, còn người kia mới quay đầu mà cũng được hưởng ơn ngang mình. Ngoài đời cũng chẳng khác gì, khi đồng nghiệp mình từng xem thường lại được thăng chức, khi người bạn hàng mới mở tiệm được khách khen còn mình âm thầm ganh tị, đó chính là căn bệnh mù lòa của tâm hồn, khiến ta tự tước đoạt mất niềm vui của chính mình.

3. GIỜ THỨ MƯỜI MỘT KHÔNG PHẢI LÀ MỘT MÓN HỜI

Có một lập luận rất sắc bén mà có lẽ nhiều người từng thầm nghĩ tới, dù không dám nói ra thành lời. Nếu ơn cứu độ là cho không và phần thưởng cuối cùng như nhau, vậy tội gì phải sống đạo đức, phải từ bỏ những cám dỗ ngay từ khi còn trẻ. Sao không cứ sống buông thả, chạy theo mọi thú vui trần tục, rồi đợi đến đúng giờ thứ mười một, khi về già hay lúc nằm trên giường bệnh, mới ăn năn trở lại, đằng nào cũng nhận một quan tiền như ai.

Lập luận ấy nghe rất hợp lý, nhưng nó xuất phát từ một tiền đề sai ngay từ gốc rễ: coi việc sống trong tình yêu Thiên Chúa là một gánh nặng phải chịu đựng, còn sống buông thả ngoài vườn nho mới là món hời đáng ao ước. Sự thật ngược lại hoàn toàn. Một đời sống chìm trong ích kỷ, dối trá, buông thả, luôn bất an và trống rỗng bên trong, đó chưa bao giờ là tự do hay hạnh phúc, mà là một thứ địa ngục ngay giữa trần gian. Những người thợ làm từ sáng sớm than phiền vì họ quên mất một điều, trong khi kẻ khác còn đứng trong tuyệt vọng ngoài chợ, lo âu không biết tối nay gia đình có gì ăn, thì chính họ đã có sẵn mục đích sống, có sự bảo đảm, có mối tương quan với một người chủ tốt lành ngay từ lúc bình minh. Được sống trong ánh sáng của khu vườn từ sớm, tự nó đã là phần thưởng lớn nhất, chứ không phải là cái giá phải trả.

Chờ đến giờ thứ mười một chưa bao giờ là một chiến lược khôn ngoan. Đó là tự ném bỏ cả một quãng đời vào bóng tối, đánh mất biết bao cơ hội được yêu thương, được cảm nếm bình an thật sự ngay hôm nay. Vấn đề không nằm ở chỗ ai nhận được một quan tiền vào lúc mấy giờ, mà nằm ở chỗ mình đã bỏ lỡ bao nhiêu năm tháng đáng lẽ được sống trong khu vườn ấy.

4. TỪ QUẢNG TRƯỜNG SAN ROCCO ĐẾN BÀN GIẤY VĂN PHÒNG

Bước ra khỏi trang Tin Mừng, đối diện với những khuôn mặt mệt mỏi nơi công sở, những bản báo cáo doanh thu chưa đạt chỉ tiêu, cái lý lẽ của trái tim này nghe có vẻ xa xỉ, thậm chí nguy hiểm. Sống không tính toán, giữa một xã hội cạnh tranh sinh tồn khốc liệt, chẳng phải là công thức để bị người khác lợi dụng hay sao?

Áp lực cơm áo là có thật, không ai phủ nhận. Nhưng giáo huấn xã hội của Giáo Hội, đặc biệt là điều vẫn được gọi là sự ưu tiên chọn lựa người nghèo và người bị gạt ra bên lề, không hề đòi chúng ta từ bỏ công việc hay trở thành kẻ khờ khạo giữa đời. Điều được mời gọi ở đây rất cụ thể, có thể bắt đầu ngay trong tuần này.

Việc thứ nhất, tập nhìn người khác bằng con mắt của ông chủ vườn nho, không phải bằng chiếc máy tính năng suất. Mỗi khi trong tiệm, trong công ty, xuất hiện một người mới vào nghề còn lóng ngóng, một người lớn tuổi tay chân đã chậm, một người từng vấp ngã đang cố làm lại, thay vì âm thầm xếp họ vào diện kém hiệu quả, hãy thử dành cho họ một cơ hội thật sự, một sự kiên nhẫn thật sự, như chính mình từng được trao cơ hội vào một ngày nào đó của đời mình. Mỗi tháng, hãy chủ động dành một chỗ, một dịp, để mướn hoặc giúp đỡ đúng một người mà thị trường lao động đã bỏ qua. Không cần một chương trình lớn lao, chỉ cần một quyết định nhỏ, làm được ngay trong khả năng của mình.

Việc thứ hai, khi lòng ghen tị chợt nổi lên vì thấy người khác thành công hơn, đông khách hơn, được khen nhiều hơn, hãy tập nói ra một lời chúc mừng thật lòng, dù ban đầu lời ấy có ngượng miệng đến đâu. Ghen tị không tự nhiên biến mất, nhưng một lời chúc mừng thật lòng, lặp đi lặp lại, sẽ dần dần làm dịu con dao mà nó vẫn âm thầm mài sắc. Và hãy tập chia sẻ từ chính nhu cầu thiết yếu của mình, chứ không chỉ từ những gì dư thừa không dùng đến, như Đức Thánh Cha Phanxicô vẫn nhắc: bác ái đích thực không phải là cho đi đồ thừa, mà là san sẻ từ chính phần mình đang cần.

Hai việc rất nhỏ, nhưng lặp lại đều đặn, chính là cách một bàn làm việc bình thường bắt đầu mang dáng dấp của khu vườn nho, nơi giá trị con người không còn bị đo bằng chỉ số năng suất.

5. TRỞ LẠI VỚI PHẦN ĂN SÁNG DANG DỞ

Cha Roberto Malgesini không hề dừng lại để làm một phép tính rủi ro trước khi trao phần ăn sáng cho người đàn ông đang cơn kích động trên phố hôm ấy. Điều đó không phải vì ngài liều lĩnh hay ngây thơ, mà vì lý lẽ của trái tim đã trở thành hơi thở tự nhiên trong ngài, sau bao năm lặp đi lặp lại cùng một cử chỉ nhỏ, mỗi sáng, cho từng người vô danh mà xã hội đã quay lưng. Chính sự lặp lại âm thầm ấy, chứ không phải một khoảnh khắc anh hùng bất chợt, đã tôi luyện nên một trái tim dám cho đi đến hơi thở cuối cùng.

Không ai đòi mỗi người chúng ta phải trở thành một vị tử đạo ngay vào sáng thứ Hai tới. Nhưng có một điều rất vừa tầm tay, có thể làm được ngay trong tuần này: chỉ một lần, dừng lại việc cân đo ai xứng đáng bao nhiêu, và trao đi một điều gì đó, một cơ hội, một lời tử tế, một chút thời gian, cho đúng người mà cả thế giới đang xem là không đáng đầu tư.

Ước gì mỗi người chúng ta, khi khép lại trang Tin Mừng này, không mang theo một câu hỏi về việc mình đã làm việc bao nhiêu giờ, mà mang theo một lời nhắc rất nhỏ, rằng khu vườn của Thiên Chúa chưa từng đóng cửa với ai, kể cả với chính mình vào những giờ tưởng chừng đã quá muộn.

Vọng Sinh.

Nội dung này được đúc kết và khai triển từ các nguồn:

-https://gpcantho.com/cac-bai-suy-niem-chua-nhat-1-mua-vong-a/

-https://gpcantho.com/cac-bai-suy-niem-trong-tuan-20-mua-thuong-nien/

-https://tgpsaigon.net/bai-viet/chua-nhat-25-thuong-nien-nam-a-mt-201-16-38721

-https://danvienphuocly.com/bai-giang/chua-nhat-xviii-tn-b-ga-6-24-35-hay-lam-viec-khong-ngung-3287.html

-https://gpcantho.com/chuong-6-cuon-docat-lao-dong-cua-con-nguoi/

-https://www.popefrancishomilies.com/generosity

-https://onelostsheep.net/2026/08/20/it-it-more-nemy-que-sj/

-https://www.popefrancishomilies.com/kingdom-of-god

-https://giaophanhunghoa.org/vi/suy-niem-suy-tu/cn-va-le-trong/le-chua-ba-ngoi-tin-mung-ga-3-16-18-o81E05658.html

-https://dongten.net/suy-tu/manna-vi-toi-tot-bung-thu-tu-tuan-20-thuong-nien-mt-20-1-16a

-https://associationofcatholicpriests.ie/presiders-page-for-20-september-ordinary-time-25-2/

-https://giaophannhatrang.org/vi/news/PHUNG-VU/page-61/

-https://giaophanphucuong.org/bai-viet/suy-niem-hang-ngay/suy-niem-loi-chua-chua-nhat-xxv-mua-thuong-nien-nam-a-mt-20116a-lm-alfonso

-https://giaophanhunghoa.org/vi/suy-niem-suy-tu/cn-va-le-trong/suy-niem-tin-mung-chua-nhat-25-thuong-nien-a-o81E04536.html

-https://linhmucmen.com/news/thuong-nien-a/suy-niem-tin-mung-chua-nhat-25-tn-a-bai-51-100-hay-mat-ban-ganh-ti-vi-toi-nhan-lanh-chang-211.html

-https://xuanbichvietnam.wordpress.com/2012/03/03/laborem-exercens/

-https://menthanhgiadalat.com/thu-bay-tuan-11-tn-thanh-lu-y-gondaga/

-https://tgpsaigon.net/bai-viet/thu-tu-tuan-20-thuong-nien-nam-le-55870

-https://gpquinhon.org/giao-hoi/tu-duc-leo-xiii-den-duc-leo-xiv-135-nam-giao-huan-xa-hoi-cong-giao-7843.html

 

1. Công đạo ở đâu? Tổng thống Trump kêu gọi Ukraine ngừng các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga.

Tổng thống Donald Trump hôm Chúa Nhật đã kêu gọi Ukraine ngừng tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga trong bối cảnh giá nhiên liệu diesel trên toàn thế giới đang tăng vọt.

Tổng thống Trump, người đang có chuyến thăm hai ngày tới Ái Nhĩ Lan, đã đưa ra những nhận xét này với các phóng viên khi đang đi dạo quanh sân golf của mình ở hạt Clare, nơi đang diễn ra giải đấu Irish Open.

Khi được hỏi về sự tăng vọt hiện tại của giá nhiên liệu toàn cầu, đặc biệt là dầu diesel - loại dầu đã phá kỷ lục 6 đô la một gallon tại Mỹ vào thứ Sáu - Tổng thống Trump khẳng định sự tăng vọt này là do Ukraine chứ không phải do cuộc chiến của ông với Iran, bất kể sự thật là eo biển Hormuz đã hạn chế mạnh mẽ việc vận chuyển dầu từ Trung Đông.

Tổng thống Trump cho biết các quan chức trong chính quyền của ông đã yêu cầu Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy ngừng ngay các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn vào bất kỳ cơ sở sản xuất dầu diesel nào của Nga.

"Tổng thống Zelenskiy phải làm một việc. Ông ấy phải ngừng việc triệt phá nguồn cung nhiên liệu diesel ở Nga," Tổng thống Trump nói trong lúc tạm dừng chuyến tham quan sân golf Doonbeg của ông trên bờ biển phía tây Ái Nhĩ Lan. "Ông ấy có thể nhắm vào các mục tiêu khác, nhưng đừng nhắm vào nhiên liệu diesel, vì ông ấy đang gây ra tình trạng thiếu hụt nhiên liệu diesel."

Tổng thống Mỹ khẳng định cuộc xung đột mà Washington khởi xướng với Iran hơn sáu tháng trước không phải là nguyên nhân gây ra tình trạng thiếu hụt này. "Đây không phải là lỗi của Trung Đông," Tổng thống Trump nói. "Mà là do những gì đang xảy ra với Nga và Ukraine. Vì vậy, chúng tôi đã nói chuyện với Tổng thống Zelenskiy về vấn đề này. Có rất nhiều mục tiêu khác. Đừng tấn công vào nhiên liệu diesel, vì điều đó đang gây hại cho thế giới."

Các cuộc tấn công tầm xa ngày càng gia tăng của Ukraine vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga được xem là một phần quan trọng trong chiến lược của nước này nhằm khiến cuộc xâm lược toàn diện kéo dài 4 năm của Nga trở nên quá tốn kém đối với Mạc Tư Khoa.

Tuy nhiên, một quan chức cao cấp của Âu Châu quen thuộc với các cuộc đàm phán hòa giải do Mỹ làm trung gian giữa Mạc Tư Khoa và Kyiv đã nói với POLITICO rằng chính quyền Trump đang tìm kiếm vật tế thần trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ quan trọng ngày 3 tháng 11 tại Hoa Kỳ. Quan chức này được giấu tên để bình luận về các khía cạnh nhạy cảm của các cuộc thảo luận ba bên.

"Công đạo ở đâu? Chính quyền này đang đổ lỗi cho Ukraine vì họ không biết phải làm gì với cuộc chiến ở Iran", quan chức này nói. "Xuất khẩu dầu diesel và dầu mỏ của Nga chưa bao giờ đáng kể đối với nhu cầu tiêu thụ của Mỹ. Ý tưởng đó thật vô lý. Hơn nữa, tất cả chúng ta đều đã nghe Tổng thống Trump nói rằng chính nước Mỹ có thể cung cấp bao nhiêu dầu tùy thích."

Tổng thống Trump không phải là quan chức Mỹ đầu tiên đổ lỗi cho các cuộc tấn công của Ukraine về giá dầu diesel. Các quan chức trong chính quyền Trump đang ra sức đổ lỗi cho Ukraine vì những thất bại do chính họ gây ra từ cuộc chiến với Iran. Tuần trước, Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright nói với đài CBS rằng "tình hình dầu diesel đang gặp khó khăn vì các nhà máy lọc dầu của Nga đã bị thiệt hại đáng kể". Vài ngày trước đó, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent nói với chương trình "Fox & Friends" rằng nước Mỹ đang trải qua "một cú sốc năng lượng" một phần vì "Ukraine đã quyết định muốn phá hủy các tài sản năng lượng và cơ sở lọc dầu của Nga".

Một quan chức cao cấp của Âu Châu cho biết nếu Washington muốn Kyiv ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga, họ nên yêu cầu Mạc Tư Khoa ngừng tấn công lưới điện của Ukraine. "Một thỏa thuận ngừng bắn về năng lượng phải có sự đồng thuận từ cả hai phía", vị quan chức này nói. "Putin luôn tỏ ra khinh mạn chính quyền Mỹ này. Đó là lý do tại sao một thỏa thuận ngừng bắn vẫn chưa được thực hiện."

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov trả lời hãng tin Vesti hôm thứ Bảy rằng Mạc Tư Khoa sẽ không tạm dừng các cuộc tấn công trong suốt cuộc đàm phán với Kyiv. "Chúng tôi vẫn sẵn sàng đàm phán, nhưng chiến dịch quân sự đặc biệt sẽ không bị tạm dừng trong suốt thời gian đàm phán. Chúng tôi đã trải qua kinh nghiệm này và rút ra được những bài học riêng."

[CBSNews: Trump calls on Ukraine to halt attacks on Russian oil refineries]

2. Một cựu tướng lĩnh cao cấp của Ukraine phát biểu tại Luân Đôn rằng, các cuộc chiến tranh trong tương lai sẽ không chỉ do những người sở hữu hệ thống công nghệ tốt nhất giành chiến thắng.

Cựu tướng lĩnh cao cấp của Ukraine, hiện là đại sứ nước này tại Anh, cho rằng máy bay điều khiển từ xa Geran chạy bằng động cơ phản lực của Nga là một cái nhìn thoáng qua về hướng đi của chiến tranh, nơi công nghệ cao ngày càng trở nên rẻ hơn. Valerii Zaluzhnyi phát biểu tại một triển lãm công nghệ quốc phòng ở Luân Đôn rằng một loại hỏa tiễn đắt tiền thời Chiến tranh Lạnh đã được cải tiến thành một loại vũ khí rẻ tiền có thể được bắn hàng loạt, theo hãng tin Interfax-Ukraine.

Trong nhiệm kỳ làm Tổng tư lệnh, Zaluzhnyi thừa nhận rằng việc tin tưởng vào số lượng thương vong khổng lồ mà Nga phải gánh chịu có thể chấm dứt chiến tranh là một sai lầm, theo UkrInform. Đến năm 2025, ông đã biến bài học đó thành một học thuyết. Ông lập luận rằng, với dân số của Ukraine, nước này không thể thắng trong một cuộc chiến tranh tiêu hao mà chỉ có thể tiến hành một cuộc chiến tranh sinh tồn bằng công nghệ cao. Học thuyết của ông sau đó được cựu bộ trưởng Mykhailo Fedorov và Bộ Trưởng đương nhiệm Yevhen Khmara nhắc lại.

Tướng Zaluzhnyi cho biết, máy bay điều khiển từ xa đã trở thành hỏa tiễn về mọi mặt, chỉ khác tên gọi, và đó chính là điểm mấu chốt. Giờ đây, bất kỳ bên nào cũng có thể mua được những hỏa tiễn như vậy, chứ không chỉ riêng các nước giàu có.

Theo Zaluzhnyi, mối nguy hiểm mà những vũ khí giá rẻ này gây ra không chỉ về quân sự mà còn cả về tài chính: nếu một quốc gia chi nhiều tiền hơn cho mỗi hỏa tiễn đánh chặn so với số tiền mà kẻ thù chi cho mỗi mục tiêu, thì khả năng phòng thủ của quốc gia đó không thể mở rộng, và các nước giàu có nguy cơ thua thiệt trước các nước nghèo.

Ông lập luận rằng các cuộc chiến tranh trong tương lai sẽ được quyết định không phải bởi việc ai sở hữu các hệ thống tinh vi hơn, mà bởi việc ai có thể sản xuất chúng với giá rẻ và với số lượng lớn.

Ukraine cần có cơ sở sản xuất phụ tùng riêng.

Tướng Zaluzhnyi nói tiếp, Ukraine đã xây dựng phần lớn ngành công nghiệp quốc phòng hiện đại dựa trên chính logic đó, với việc chiến đấu thúc đẩy các nhà sản xuất phát triển các hệ thống điều khiển từ xa hiện đang đảm nhiệm phần lớn các hoạt động tiêu diệt mục tiêu trên mặt đất.

"Không quốc gia nào khác có thể cung cấp kinh nghiệm phù hợp hơn cho việc phát triển vũ khí mới, hiện đại hóa chúng và các phương pháp sử dụng chúng," ông nói.

Ông nói thêm rằng, điểm nghẽn chính là các phụ tùng: phần lớn các bộ phận cấu thành vũ khí của Ukraine vẫn nằm ở nước ngoài, hạn chế khả năng mở rộng và hiện đại hóa sản xuất.

Ông kêu gọi các đối tác rót vốn đầu tư tư nhân dài hạn vào ngành sản xuất quốc phòng của Ukraine, coi đây là một thỏa thuận hai chiều. Ông lập luận rằng việc hỗ trợ các nhà sản xuất của Ukraine vừa làm suy yếu Nga, vừa xây dựng khả năng phòng thủ của chính các đối tác, với kinh nghiệm chiến trường của Ukraine làm nền tảng cho các loại vũ khí phù hợp với các cuộc chiến tranh trong tương lai.

[Europe Maidan: Future wars will be won not only by those who have the best technological systems, Ukraine’s former top general says in London]

3. BẮT GIỮ ‘GIÁN ĐIỆP’ Cơ quan an ninh FSB của Putin bắt giữ một ‘gián điệp Ukraine’ làm việc tại Đại sứ quán Anh ở Mạc Tư Khoa vì ‘âm mưu tấn công đại sứ Anh’

Sáng Chúa Nhật, 13 Tháng Chín, Cơ quan An ninh Liên bang Nga, gọi tắt là FSB, cho biết các điệp viên của Vladimir Putin đã bắt giữ một nhân viên bảo vệ tại Đại sứ quán Anh ở Mạc Tư Khoa, người mà họ cho là đang làm gián điệp cho Ukraine.

Cơ quan an ninh liên bang FSB cáo buộc người đàn ông giấu tên này đang âm mưu một "hành động phá hoại và khủng bố" gây chết người nhằm vào Đại sứ Nigel Casey.

Cơ quan tình báo cho biết Mạc Tư Khoa sẽ bị đổ lỗi cho các vụ tấn công trong một âm mưu giả mạo nhằm lôi kéo trực tiếp Anh vào cuộc chiến.

Chắc chắn sẽ có nghi ngờ rằng chiến dịch này là một trò dàn dựng công phu của FSB nhằm gây chia rẽ giữa Anh và Ukraine.

Mạc Tư Khoa thường xuyên thể hiện thái độ không tán thành khi miêu tả Anh là đồng minh phương Tây kiên định nhất của Ukraine.

Đoạn video ghi lại cảnh bắt giữ đầy kịch tính cho thấy người đàn ông 45 tuổi bị cáo buộc là gián điệp bị các sĩ quan FSB đeo mặt nạ và mặc thường phục khống chế một cách thô bạo ở Mạc Tư Khoa.

Video này cũng được tường trình ghi lại lời thú tội của cơ quan an ninh Ukraine tại Kyiv.

Người được tường trình đặc vụ này bị cáo buộc cung cấp cho blogger người Ukraine Dmytro ‘Apostle’ Karpenko, người có liên hệ với an ninh và quân đội, những thông tin mật về các nhà ngoại giao và hoạt động của họ.

Trong "lời thú tội" của mình, ông ta tuyên bố đã cung cấp thông tin cho Ukraine về Đại sứ và các nhân viên của ông ta để có thể dàn dựng một cuộc tấn công.

Trong video của FSB, người bị giam giữ được chiếu cảnh nói: "Tôi là thành viên của đội ngũ an ninh tại Đại sứ quán Anh ở Mạc Tư Khoa."

"Cụ thể, tôi đảm nhiệm công tác an ninh tại dinh thự của Đại sứ Anh ở Mạc Tư Khoa."

Đây là một trong những tòa nhà ngoại giao nổi bật nhất của Mạc Tư Khoa, nằm ngay bên kia sông đối diện với Điện Cẩm Linh.

Nghi phạm nói tiếp: "Vào tháng Giêng năm nay, tôi đã liên lạc với Dmitry Karpenko, một blogger và nhà báo người Ukraine [và] nói với anh ta rằng tôi làm việc tại Đại sứ quán Anh ở Mạc Tư Khoa."

Ông Hr cho biết Karpenko đã yêu cầu thông tin về Đại sứ và các nhân viên của ông, chẳng hạn như loại xe họ lái, nhà hàng họ thường đến và các hoạt động thường nhật của họ.

Ông cũng cho biết thêm rằng blogger này cũng vô cùng quan tâm đến các biện pháp an ninh và cách thức bảo vệ được thực hiện tại Đại sứ quán và Dinh thự Anh ở Mạc Tư Khoa.

Điều này được tường trình bao gồm hệ thống kiểm soát ra vào, các sự kiện được tổ chức trong khuôn viên dinh thự và số lượng nhân viên an ninh đang làm nhiệm vụ.

Phát ngôn nhân của Bộ Ngoại giao Anh, gọi tắt là FCDO cho biết: "Việc các tác nhân nhà nước Nga tìm cách gây chia rẽ giữa Ukraine và các đối tác quốc tế thông qua thông tin sai lệch là điều thường thấy."

Cơ quan an ninh liên bang, gọi tắt là FSB từng do Putin đứng đầu và từ lâu đã bị nghi ngờ dàn dựng các trò hề.

Cho đến nay, họ vẫn chưa đưa ra bằng chứng trực tiếp nào về các cuộc tấn công có khả năng gây chết người nhắm vào đại sứ Anh và các nhà ngoại giao khác.

Các tin nhắn WhatsApp được công bố cho thấy cuộc liên lạc được tường trình giữa nhân viên an ninh này với blogger Karpenko.

Nghi phạm đã bị buộc tội phản quốc theo Điều 275, tội danh có thể bị phạt tù chung thân.

Ông ta được một tổ chức bên ngoài chuyên cung cấp dịch vụ an ninh cho đại sứ quán thuê, chứ không phải trực tiếp từ chính phủ Anh.

Hãng thông tấn nhà nước Nga TASS tuyên bố: "Để tự bảo vệ mình, chính quyền Kyiv sẵn sàng dùng đến các hành động phá hoại và khủng bố chống lại các đồng minh chiến lược của họ."

Cơ quan an ninh liên bang Nga, gọi tắt là FSB kêu gọi công dân Nga tránh mọi liên lạc với các blogger ủng hộ Ukraine.

Khi đến Mạc Tư Khoa vào năm 2023, ông Casey, 57 tuổi, đã thực hiện một video kêu gọi từ dinh thự của mình, với hình ảnh Điện Cẩm Linh hiện ra, yêu cầu "chấm dứt nỗi đau khổ của con người do cuộc xâm lược Ukraine của Nga gây ra".

[The Sun: 'SPY' ARREST Putin’s FSB detain ‘Ukrainian spy’ working at British Embassy in Moscow who ‘plotted attack on UK ambassador’]

4. Medvedev: NATO sẽ không viện dẫn Điều 5 nếu Nga tấn công Lithuania

Dmitry Medvedev, cựu tổng thống và hiện là phó chủ tịch Hội đồng An ninh Nga, cho rằng Lithuania sẽ "biến mất khỏi bản đồ thế giới" nếu nước này dỡ bỏ lệnh cấm vũ khí hạt nhân lâu nay.

Ông Medvedev đưa ra những nhận xét này vào thứ Sáu, ngày 11 tháng 9, sau khi Nga đã đe dọa Vilnius vào đầu ngày hôm đó.

Các đảng phái trong quốc hội nước này đã đồng ý với các sửa đổi hiến pháp hồi tháng 7, trong khi Ủy ban Pháp chế của quốc hội đã bỏ phiếu với tỷ lệ 7-2 ủng hộ đề xuất này vào thứ Tư, mở đường cho quyết định cuối cùng vào đầu năm tới.

Theo trang Clash Report, ông Medvedev cho biết: "Theo như tôi hiểu, Lithuania đã nói về việc mở cửa cho khả năng triển khai bất kỳ loại vũ khí nào, kể cả vũ khí hạt nhân."

"Nếu chẳng may điều gì đó như thế này xảy ra và chúng ta phải phản ứng lại hành động của họ, sẽ không ai đứng ra bảo vệ họ cả," ông nói tiếp, đồng thời nói thêm rằng NATO sẽ không viện dẫn Điều 5 để bảo vệ quốc gia này vì điều đó sẽ đồng nghĩa với "một thảm họa toàn cầu."

Đồng thời, ông phủ nhận mối đe dọa Nga tấn công Âu Châu, bất chấp sự gia tăng các hành động khiêu khích của Nga, bao gồm cả các mối đe dọa kết hợp và việc thường xuyên vi phạm không phận NATO bằng máy bay điều khiển từ xa.

Thúc đẩy việc bãi bỏ lệnh cấm hạt nhân bất chấp các mối đe dọa ngày càng gia tăng

Việc dỡ bỏ lệnh cấm về cơ bản sẽ cho phép NATO triển khai lực lượng hạt nhân của mình trên lãnh thổ Lithuania.

"Tình hình địa chính trị đang xấu đi," Tổng thống Lithuania Gitanas Nauseda nói với các phóng viên sau cuộc họp với các lãnh đạo đảng trong quốc hội, trong đó 50 Dân biểu đã đệ trình một bản sửa đổi luật. "Hiến pháp của chúng ta được soạn thảo trong bối cảnh địa chính trị hoàn toàn khác," ông nói tiếp.

Động thái này diễn ra khi Phần Lan quyết định dỡ bỏ lệnh cấm của riêng mình chỉ một tháng trước đó, cho phép NATO đặt và vận chuyển vũ khí hạt nhân trên lãnh thổ của mình trong các tình huống khủng hoảng.

Lithuania vẫn là một trong những nước ủng hộ mạnh mẽ nhất của Ukraine ở Âu Châu, và nước này giáp với vùng lãnh thổ Kaliningrad của Nga ở phía tây và Belarus, đồng minh của Mạc Tư Khoa, ở phía nam.

Tháng 6 năm 2023, Nga bắt đầu triển khai vũ khí hạt nhân đến Belarus. Hai nước đã tiến hành cuộc tập trận hạt nhân chung vào tháng 5, tập trung vào việc sử dụng vũ khí hạt nhân và các hoạt động hỗ trợ hạt nhân.

Mặc dù Belarus tiếp tục giữ lập trường trung lập trong cuộc xâm lược Ukraine của Nga, nước này vẫn là đồng minh của Nga, cung cấp lãnh thổ và các phụ tùng quan trọng mà Nga cần để sản xuất vũ khí.

Tháng 12 năm 2025, Nga đã triển khai hỏa tiễn đạn đạo tầm trung, gọi tắt là IRBM Oreshnik có khả năng mang đầu đạn hạt nhân đến Belarus, và việc sử dụng hỏa tiễn này trong chiến đấu tại Ukraine đánh dấu lần đầu tiên trong lịch sử sử dụng loại hỏa tiễn này.

[Kyiv Post: Medvedev: NATO Will Not Invoke Article 5 if Russia Strikes Lithuania]

5. Lực lượng Ukraine tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng ở Mariupol bị tạm chiếm trong khi hỏa hoạn bùng phát ở Taganrog của Nga.

Vào tối ngày 13 tháng 9, lực lượng Ukraine đã tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng tại thành phố Mariupol bị tạm chiếm, trong khi đám cháy vẫn tiếp tục bùng phát ở Taganrog, miền nam nước Nga, sau một cuộc tấn công trước đó, theo các kênh giám sát đưa tin.

Một phần thành phố bị mất điện sau các cuộc tấn công, và một tòa nhà ở Mariupol bị tạm chiếm đã bị trúng bom sau khi hệ thống phòng không Nga được kích hoạt, theo kênh Telegram Exilenova Plus.

Trong khi đó, tại thành phố Taganrog ở miền nam nước Nga, các bể chứa nhiên liệu tại một phi trường quân sự tiếp tục bốc cháy ngày thứ hai liên tiếp, theo Exilenova Plus đưa tin.

Ngày 12 tháng 9, lực lượng Cơ quan An ninh Quốc gia, gọi tắt là SBU đã tấn công một cơ sở sản xuất máy bay điều khiển từ xa FPV, các kho chứa máy bay điều khiển từ xa, một bể chứa sản phẩm dầu mỏ, một hệ thống radar và một hệ thống phòng không Pantsir-S2 tại thành phố Taganrog, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết.

Theo kênh giám sát Supernova Plus, đoạn video do nhân chứng ghi lại vào ngày 12 tháng 9 được tường trình cho thấy những đám cháy lớn đang bùng phát tại một phi trường gần thành phố.

Cũng trong đêm đó, máy bay điều khiển từ xa tầm xa của Ukraine đã tấn công nhà máy Tolyattikauchuk ở tỉnh Samara của Nga, gây ra hỏa hoạn trong khuôn viên nhà máy, theo báo cáo của Bộ Tổng tham mưu Ukraine.

Ukraine thường xuyên tấn công các cơ sở hạ tầng quân sự sâu bên trong lãnh thổ Nga và các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm nhằm làm suy yếu khả năng tiếp tục tiến hành chiến tranh của Mạc Tư Khoa, nhưng các cuộc tấn công của Nga vẫn tiếp diễn.

Trước đó vào ngày 13 tháng 9, Ukrzaliznytsia (Hỏa xa Ukraine) đưa tin rằng một máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công đầu máy xe lửa của một đoàn tàu Kyiv–Warsaw chỉ cách biên giới Ukraine với Ba Lan khoảng 2 km.

Ngày 12 tháng 9, lực lượng Nga đã phát động một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn vào miền tây Ukraine, trong đó một đoàn tàu chở khách cũng bị hư hại ở thành phố Lutsk phía tây bắc.

Ít nhất năm người bị thương ở tỉnh Volyn, và mất điện xảy ra ở tỉnh Rivne lân cận, theo thông báo của chính quyền khu vực.

[Kyiv Independent: Ukrainian forces reportedly strike energy infrastructure in occupied Mariupol as fire burns in Russia's Taganrog]

6. "Thời điểm đã đến" — Tổng thống Belarus Lukashenko thị sát quân đội, tuyên bố quân đội "cần phải được cải tổ"

Hôm Thứ Bẩy, 12 Tháng Chín, hãng thông tấn nhà nước Belarus BelTA đưa tin rằng nhà độc tài Belarus Alexander Lukashenko đã tuyên bố tiếp tục cuộc thanh tra về khả năng sẵn sàng chiến đấu của quân đội Belarus.

"Tôi đã nói thẳng thừng rồi: quân đội cần phải được cải tổ, thời điểm đã đến. Toàn bộ quân đội. Chúng ta sẽ kiểm tra tất cả mọi người. Cho đến khi huy động toàn lực," Lukashenko nói.

Hiện tại, một lữ đoàn pháo binh và các đơn vị thông tin liên lạc đang được kiểm tra khả năng sẵn sàng chiến đấu, sau khi các đơn vị xe tăng và xe cơ giới đã được kiểm tra, theo lời ông Lukashenko.

"Chúng ta đang chuẩn bị cho chiến tranh để chiến tranh không bao giờ xảy ra", ông nói.

Theo nhà độc tài, các cuộc diễn tập cần phải mô phỏng các trận chiến thực tế để chuẩn bị tốt nhất cho quân đội Belarus.

"Đây là những bài học từ chiến dịch quân sự đặc biệt," Lukashenko nói thêm, đề cập đến cuộc xâm lược toàn diện của Nga.

Ông Lukashenko cũng cho biết con trai út của ông, Nikolai Lukashenko, hiện đang phục vụ trong quân đội với cấp bậc trung úy sau khi nhập ngũ, nhưng không tiết lộ đơn vị mà anh ta đang phục vụ.

Cộng đồng Công nhân Hỏa xa Belarus đưa tin ngày 24 tháng 8 rằng Belarus đang xây dựng cơ sở hạ tầng hỏa xa mới ở vùng Gomel phía nam nước này, có khả năng tiếp nhận các đoàn tàu quân sự chở binh lính và thiết bị hạng nặng.

Báo cáo được đưa ra trong bối cảnh cơ sở hạ tầng quân sự đang được tăng cường dọc biên giới Belarus-Ukraine, khiến Kyiv cảnh báo rằng Mạc Tư Khoa có thể đang lên kế hoạch lôi kéo đồng minh thân cận nhất của mình vào một cuộc chiến tranh toàn diện.

"Mối đe dọa về việc mở lại mặt trận phía bắc nhằm mục đích dàn trải lực lượng Ukraine, rút các đơn vị khỏi vị trí hiện tại của họ dọc theo tiền tuyến", Michael Kofman, một chuyên gia cao cấp tại Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế có trụ sở tại Washington DC, nói với tờ Kyiv Independent.

Theo lời nhà lãnh đạo cơ quan tình báo quân sự Ukraine, Oleh Ivashchenko, trong một cuộc phỏng vấn được công bố ngày 7 tháng 9, các đơn vị thuộc Lữ đoàn Hỏa tiễn 101 của Nga, được trang bị hệ thống hỏa tiễn đạn đạo tầm trung Oreshnik, đang được triển khai tại Belarus.

Cuộc phỏng vấn diễn ra hơn nửa năm sau khi Tổng thống Volodymyr Zelenskiy tuyên bố Belarus đã "hoàn toàn hoặc một phần" triển khai hệ thống hỏa tiễn Oreshnik của Nga, đồng thời cho biết Nga đã hoàn thành "công tác chuẩn bị và kỹ thuật". Tổng thống Zelenskiy mô tả động thái này là một nguy cơ leo thang căng thẳng lớn.

[Kyiv Independent: 'The time has come' — Belarus's Lukashenko inspects troops, says army 'needs shaking up']

7. Theo báo cáo của truyền thông nhà nước, một tàu chở hàng của Iran bị tấn công ở eo biển Hormuz khiến 1 người thiệt mạng và 4 người bị thương.

Truyền thông nhà nước Iran cho biết, một tàu chở hàng của Iran đã bị va chạm vào sáng sớm Chúa Nhật ngoài khơi đảo Qeshm ở eo biển Hormuz, và kế hoạch của Tehran nhằm thông báo cho các nước láng giềng về những nỗ lực gây tranh cãi của nước này trong việc quản lý hoạt động vận tải biển ở eo biển này đã bị hoãn lại.

Vụ tấn công, theo các báo cáo cho biết đã khiến một người thiệt mạng và bốn người bị thương, đã thu hút sự chú ý trở lại eo biển này sau khi các mối đe dọa đối với hoạt động vận chuyển hàng hải trong khu vực leo thang vào tuần trước khi phiến quân Houthi được Iran hậu thuẫn chiếm giữ một hòn đảo trên eo biển Bab el-Mandeb ở Biển Đỏ.

Hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA dẫn lời thống đốc tỉnh Qeshm đổ lỗi cho "kẻ thù khủng bố" về vụ tấn công hôm Chúa Nhật. Quân đội Mỹ chưa đưa ra bình luận nào ngay lập tức. Mỹ đã tấn công các tàu mang cờ Iran trong thời gian phong tỏa các cảng của Iran và đang đối mặt với mối đe dọa mới từ hỏa tiễn đạn đạo của Iran phóng vào tàu chiến của họ.

Đảo Qeshm, cách thành phố cảng Bandar Abbas khoảng 14 dặm, đóng vai trò then chốt trong việc giúp Iran khẳng định quyền kiểm soát eo biển Hormuz.

Vài giờ trước cuộc tấn công, chính phủ Iran vẫn giữ thái độ thách thức. "Người dân của chúng ta không thể bị bắt nạt mà khuất phục. Iran sẽ không đầu hàng", Tổng thống Masoud Pezeshkian tuyên bố trên mạng xã hội.

Tổng thống Trump không đồng ý, nói hôm Chúa Nhật rằng Iran "muốn đạt được thỏa thuận đến mức" họ "liên tục gọi điện". Tổng thống Trump phát biểu tại sân golf của mình ở Doonbeg, Ái Nhĩ Lan, nơi ông đang tham dự một giải đấu.

Sau đó, khi được một phóng viên hỏi liệu Mỹ có tấn công tàu chở hàng của Iran vào sáng sớm Chúa Nhật tại eo biển Hormuz hay không, Tổng thống Trump nói: "Tôi không muốn nói." Sau đó, ông lên chuyên cơ Air Force One để trở về Washington.

[CBSNews: Iranian cargo vessel struck in Strait of Hormuz killed 1 and wounded 4, state media reports]

8. Một cái nhìn độc quyền trên tàu USS George Washington trong vai trò quan trọng của nó trong cuộc chiến tranh Iran.

Tàu USS George Washington, với khoảng 5.000 nhân viên, máy bay chiến đấu và vũ khí, là xương sống trong chiến dịch quân sự của Mỹ tại cuộc chiến tranh Iran, đồng thời cũng là mục tiêu chính của chế độ Tehran.

Tuần này, một nhóm phóng viên của đài CBS News đã được đưa lên Hàng Không Mẫu Hạm để có cái nhìn độc quyền về nhiệm vụ mới nhất của nó, hỗ trợ cuộc chiến của Mỹ chống lại Iran từ vị trí của nó ở Biển Ả Rập gần eo biển Hormuz chiến lược.

Tháng trước, tàu George Washington được điều đến Trung Đông để thay thế tàu USS Abraham Lincoln, vốn bị giám sát chặt chẽ vì thời gian triển khai kéo dài kỷ lục chín tháng, và những lo ngại về điều kiện trên tàu cũng như sức khỏe tâm thần của binh lính.

Tuần này, đài CBS News đã theo dõi các binh sĩ trên tàu George Washington thực hiện các nhiệm vụ ban đêm nhằm duy trì lệnh phong tỏa của Mỹ đối với Iran và bảo vệ các tàu thương mại đi qua eo biển.

Nhưng điều đó phải trả giá. Quân đội Mỹ đang thiếu hụt hỏa tiễn đánh chặn và vũ khí chính xác, các nguồn tin trước đây đã nói với CBS News, điều mà Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth phủ nhận.

Bản thân tàu George Washington có thể đã trở thành mục tiêu sau khi Hải quân xác nhận rằng Iran đã cố gắng tấn công các tàu chiến của Mỹ bằng hỏa tiễn đạn đạo vào cuối tuần trước.

"Chúng tôi có nhiều cách để bảo vệ tàu chiến của Hải quân, cả về tấn công lẫn phòng thủ, và chúng tôi sử dụng tất cả các phương pháp này," Đại tá Nicholas Deleo, chỉ huy tàu George Washington, nói với CBS News khi được hỏi ông nghĩ gì khi nghe về các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo. "Đó là điều mà chúng tôi được huấn luyện để đối phó."

Một mối lo ngại mới vừa nổi lên ở Trung Đông, khi lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn đang đe dọa tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng thứ hai đối với Ả Rập Xê Út sau khi được tường trình đã chiếm giữ một thành phố cảng trọng yếu trên Biển Đỏ ở Yemen và kiểm soát một số hòn đảo chiến lược trên Biển Đỏ nằm trong hoặc gần eo biển Bab el-Mandeb.

Chỉ trong vài ngày, lực lượng Houthi đã đạt được những bước tiến đáng kể ở Yemen và tấn công một số nhà máy lọc dầu của Ả Rập Xê Út. Các quan chức Ả Rập Xê Út cho biết hôm thứ Sáu rằng họ đã buộc phải đóng đường ống dẫn dầu Đông-Tây quan trọng của mình vì nó bị tấn công bởi máy bay điều khiển từ xa phóng từ Iraq. Các quan chức cho biết đường ống đã bị hư hại và hàng chục người bị thương trong vụ tấn công.

Hai nguồn tin thân cận với vấn đề này đã nói với đài CBS News hôm thứ Sáu rằng Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman đã đích thân yêu cầu Tổng thống Trump hành động chống lại lực lượng Houthi.

Theo các nguồn tin, Tổng thống Trump cho đến nay vẫn từ chối việc huy động quân đội Mỹ, thay vào đó chỉ đề nghị hỗ trợ về tình báo và xác định mục tiêu.

[CBSNews: An exclusive look aboard the USS George Washington in its crucial role in the Iran war]

9. Theo một quan chức Mỹ, các cuộc đàm phán hòa bình giữa Israel và Li Băng bị hoãn đến tháng 10.

Một quan chức Mỹ cho biết hôm thứ Sáu rằng vòng đàm phán tiếp theo giữa Israel và Li Băng tại Rôma đã bị hoãn đến tháng Mười.

Tháng trước, Mỹ cho biết vòng đàm phán tiếp theo tại thủ đô Berlin của Ý sẽ diễn ra vào đầu tháng 9.

Mặc dù cuộc đàm phán ở Rôma sẽ không diễn ra theo kế hoạch, nhưng các đại sứ Li Băng và Israel sẽ gặp nhau tại Bộ Ngoại giao ở Washington vào tuần tới "để thảo luận về những diễn biến đang diễn ra và việc tiếp tục thực hiện" một thỏa thuận khung đã đạt được vào tháng Sáu, một quan chức cho biết, với điều kiện giấu tên theo thông lệ.

Cái gọi là Khung Hợp tác Ba bên bao gồm việc giải giáp nhóm phiến quân Hezbollah do Iran hậu thuẫn, việc rút quân dần dần của lực lượng Israel khỏi miền nam Li Băng, và việc triển khai quân đội Li Băng đến khu vực này, bắt đầu từ các khu vực thử nghiệm được gọi là "vùng thí điểm".

Quan chức Mỹ hôm thứ Sáu cho biết thỏa thuận này "vẫn là cơ chế khả thi duy nhất để khôi phục chủ quyền của Li Băng và an ninh của Israel."

Sau khi Mỹ và Israel phát động chiến tranh chống lại Iran vào cuối tháng Hai, Hezbollah đã lôi kéo Li Băng vào cuộc xung đột bằng cách phóng hỏa tiễn vào Israel.

Tình trạng bạo lực đã tạm lắng sau khi bản ghi nhớ hợp tác đạt được giữa Iran và Mỹ hồi tháng 6, tiếp theo là thỏa thuận giữa Li Băng và Israel. Tuy nhiên, các cuộc tấn công đã gia tăng cường độ trong những ngày gần đây.

[CBSNews: Israel-Lebanon peace talks delayed to October, U.S. official says]

10. Theo thông tin từ quân đội Mỹ, lệnh phong tỏa eo biển Hormuz đã khiến 100 tàu phải chuyển hướng.

Theo Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ, lệnh phong tỏa của Mỹ đối với eo biển Hormuz đã khiến 100 tàu thuyền cố gắng rời hoặc vào các cảng của Iran phải chuyển hướng.

Bộ Chỉ huy Trung ương cho biết hôm thứ Sáu rằng tổng số ca mắc bệnh là 99 và 96 ca đã được chuyển hướng tính đến thứ Năm.

"Không có tàu nào vượt qua được vòng phong tỏa mà không có sự cho phép của lực lượng Mỹ. Các binh sĩ Mỹ vẫn đang tập trung cao độ vào nhiệm vụ này," CENTCOM cho biết trên X.

Cuộc phong tỏa được tái áp dụng vào ngày 14 tháng 7 sau khi bản ghi nhớ giữa Mỹ và Iran đổ vỡ. Iran cho rằng ngôn từ trong bản ghi nhớ quy định nước này sẽ kiểm soát dòng chảy qua eo biển Hormuz, trong khi Mỹ khẳng định đó không phải là mục đích. Iran đã tấn công vào các tàu thuyền di chuyển trên bờ biển Oman, tuyến đường bị Mỹ trừng phạt, và cuộc phong tỏa đã được tái áp dụng ngay sau đó.

Đợt phong tỏa đầu tiên, diễn ra từ ngày 13 tháng 4 đến ngày 18 tháng 6, đã khiến khoảng 140 tàu phải chuyển hướng.

[CBSNews: U.S. blockade on Strait of Hormuz has now redirected 100 ships, military says]

11. ‘Trò Khủng bố của Putin’: Máy bay điều khiển từ xa của Nga tấn công đoàn tàu Kyiv-Warsaw gần biên giới Ba Lan trong bối cảnh các vụ tấn công trên toàn quốc khiến 6 người thiệt mạng và 43 người bị thương.

Các cuộc tấn công của Nga trên khắp Ukraine đã khiến ít nhất sáu thường dân thiệt mạng và 43 người khác bị thương trong ngày qua, khi Mạc Tư Khoa phát động một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn nhắm vào các khu vực phía tây cách xa tiền tuyến.

Hôm Thứ Hai, 14 Tháng Chín, phát ngôn nhân của lực lượng không quân Ukraine, Đại Tá Yurii Ihnat cho biết Nga đã phóng 453 máy bay điều khiển từ xa Shahed và Gerbera, trong đó có một số máy bay Shahed chạy bằng động cơ phản lực, cũng như máy bay điều khiển từ xa mồi nhử Parodiya và hỏa tiễn S8000 Banderol.

Lực lượng Ukraine đã đánh chặn 405 máy bay điều khiển từ xa và sáu hỏa tiễn S8000 Banderol. Các vụ tấn công đã được ghi nhận tại 13 địa điểm, trong khi mảnh vỡ rơi xuống được báo cáo tại bảy địa điểm khác.

Cuộc tấn công đặc biệt dữ dội ở miền tây Ukraine, khu vực thường ít bị Nga tấn công hơn so với Kyiv, Odessa và các vùng tiền tuyến.

Các cuộc tấn công đã khiến nước láng giềng Ba Lan phải ban hành cảnh báo không kích, trong đó Trung tâm An ninh Chính phủ nước này đã đưa ra cảnh báo về mối đe dọa trên không đối với một số huyện thuộc tỉnh Lublin gần biên giới Ukraine.

Serhii "Flash" Beskrestnov, cố vấn của Tổng thống Volodymyr Zelenskiy, cho biết Nga đã lợi dụng thời tiết mưa để phóng máy bay điều khiển từ xa Shahed chạy bằng xăng vào các khu vực xa tiền tuyến hơn, rõ ràng là với kỳ vọng điều kiện thời tiết sẽ khiến việc đánh chặn các máy bay điều khiển từ xa này trở nên khó khăn hơn.

Tại tỉnh Volyn, phía tây bắc Ukraine, trong ngày hôm qua, lực lượng Nga đã tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa, làm ít nhất 5 người bị thương, theo lời Thống đốc khu vực Roman Romaniuk.

Ngoài ra, theo thông tin từ hãng hỏa xa Ukrzaliznytsia (Ukrainian Railways), một máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công đầu máy xe lửa của một đoàn tàu Kyiv–Warsaw gần biên giới Ukraine với Ba Lan. Đoàn tàu cách biên giới Ba Lan khoảng 2 km. May mắn là không có hành khách nào bị thương.

"Đây là trò khủng bố của Putin, ‘tấn công’ thẳng vào cửa Liên Hiệp Âu Châu và NATO. Bọn man rợ Nga đang ở ngay trước cửa nhà các bạn, hỡi các đối tác thân mến," Ngoại trưởng Andrii Sybiha nói.

Katerina Sergatskova, một nhà báo và doanh nhân từng đoạt giải thưởng, người đã chứng kiến vụ tấn công, nói với tờ Kyiv Independent rằng máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công một trạm xăng và một đầu máy xe lửa gần trạm kiểm soát biên giới Yahodyn trên biên giới Ukraine-Ba Lan.

Sau vụ tấn công, cô ấy và những hành khách khác đã phải đứng chờ bên ngoài nhiều giờ liền.

"Chúng tôi được lệnh di tản ngay lập tức, nhưng không có nơi trú ẩn nào cả," Sergatskova nói. "Chúng tôi chỉ được bảo là hãy di chuyển ra xa các toa tàu về phía hồ."

Sau đó, Ukrzaliznytsia xác nhận có một đoàn tàu ngoại giao tại địa điểm này ngay trước khi máy bay điều khiển từ xa của Nga đến.

"Ngay trước khi đầu máy xe lửa bị đâm tại ga Yagodin, biên giới giữa Ukraine và Ba Lan, có một đoàn tàu ngoại giao trên tàu, chở theo các cố vấn an ninh từ một số quốc gia thành viên Liên Hiệp Âu Châu, cũng như các cựu lãnh đạo Âu Châu, trong đó có cựu Thủ tướng Anh Boris Johnson", Ukrzaliznytsia viết.

"Một chuyến tàu khác, đang ở ga Yagodin vào thời điểm xảy ra vụ tấn công, chở cựu Giám đốc CIA David Petraeus."

Tại tỉnh Rivne lân cận, các cuộc tấn công của Nga đã gây mất điện ở một số khu vực của thành phố Dubno và huyện Rivne, theo lời Thống đốc khu vực Oleksandr Koval. Một doanh nghiệp không xác định ở huyện Sarny cũng bị phá hủy trong cuộc tấn công.

Ông Koval cho biết không có trường hợp thương vong nào được báo cáo và các đội kỹ thuật viên điện lực đang nỗ lực khôi phục điện.

Tại tỉnh Ivano-Frankivsk, một cuộc tấn công của Nga vào rạng sáng đã gây hư hại một cơ sở công nghiệp. Một người bị thương. Thống đốc Svitlana Onyshchuk cho biết một tòa nhà chung cư ở Ivano-Frankivsk cũng bị hư hại, cửa kính bị vỡ.

Ông Taras Pastukh, quyền lãnh đạo Cơ quan Quân sự Khu vực Ternopil, cho biết máy bay điều khiển từ xa của Nga cũng đã tấn công Ternopil, gây hư hại một cơ sở hạ tầng giao thông và một tòa nhà công nghiệp. Một người được báo cáo là bị thương.

Tại tỉnh Khmelnytskyi, mảnh vỡ máy bay điều khiển từ xa rơi xuống đã gây ra hỏa hoạn tại một doanh nghiệp. Tại tỉnh Lviv, một số tòa nhà dân cư và công trình công cộng, cũng như một trường học, đã bị hư hại. Không có thương vong nào được báo cáo ở cả hai khu vực.

Tại tỉnh Odesa, lực lượng Nga đã tấn công các cơ sở hạ tầng dân sự, gây hư hại các tầng trên của một tòa nhà chung cư và một số nhà dân. Một đám cháy cũng bùng phát tại Vườn Bách thảo, trong khi các nhà kho và một bệnh viện điều dưỡng dành cho trẻ em bị hư hại, theo lời thống đốc khu vực Oleh Kiper. Thông tin về thương vong vẫn đang được làm rõ.

Tại tỉnh Mykolaiv, một phụ nữ 71 tuổi đã thiệt mạng trong một vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga đêm qua. Lực lượng Nga cũng tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng ở thành phố Mykolaiv, khiến một phần thành phố bị mất điện, theo lời ông Heorhii Reshetilov, quyền chỉ huy quân sự khu vực.

Bốn người bị thương trong các cuộc tấn công của Nga vào tỉnh Zaporizhzhia, trong khi lực lượng Nga đã thực hiện 964 cuộc không kích trên 58 khu dân cư trong tỉnh trong ngày qua, theo lời ông Ivan Fedorov, đồng chủ tịch Hội đồng Quốc phòng Khu vực Zaporizhzhia.

Tại tỉnh Donetsk phía đông, ba người thiệt mạng và 11 người bị thương do các cuộc tấn công của Nga, theo lời Thống đốc Vadym Filashkin. Nhiều nhà dân và các tòa nhà hành chính bị hư hại.

Tại tỉnh Chernihiv, lực lượng Nga đã giết chết một người và làm bị thương ba người khác, theo lời Thống đốc Viacheslav Chaus. Khu vực này đã được đặt trong tình trạng báo động không kích hơn 24 giờ.

Thống đốc Oleh Syniehubov cho biết, ba người khác cũng bị thương ở tỉnh Kharkiv, nơi cơ sở hạ tầng dân sự bị hư hại và phá hủy.

Tại tỉnh Kherson, một người thiệt mạng và chín người bị thương trong các cuộc tấn công của Nga, Thống đốc Oleksandr Prokudin cho biết. Các tòa nhà chung cư và nhà riêng bị hư hại, cùng với một trung tâm văn hóa, đường ống dẫn khí, nhà để xe và xe hơi.

Theo chính quyền quân sự, sáu người, trong đó có một trẻ 6 tháng tuổi, đã bị thương tại nhiều khu dân cư ở tỉnh Sumy. Khu vực này cũng đã được đặt trong tình trạng báo động không kích hơn 24 giờ.

Các khu vực phía Tây Ukraine liên tục trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn tầm xa của Nga, nhắm vào các cơ sở hạ tầng năng lượng, giao thông và các lĩnh vực khác.

Mặc dù bị tấn công ít hơn so với Kyiv và Odesa, và ít hơn nhiều so với các khu vực tiền tuyến của các tỉnh Donetsk, Kherson và Zaporizhzhia, máy bay điều khiển từ xa của Nga ngày càng vươn tới miền tây Ukraine trong các cuộc tấn công quy mô lớn trên toàn quốc.

Các cuộc tấn công mới nhất vào miền tây Ukraine là một phần của cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn hơn của Nga vào ngày 12 tháng 9. Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết Nga đã phóng gần 500 máy bay điều khiển từ xa tấn công vào Ukraine trong ngày hôm đó.

[Kyiv Independent: 'Putin's terror': Russian drone hits Kyiv-Warsaw train near Polish border as nationwide attacks kill 6, injure 43]

12. Iraq cam kết điều tra các vụ phóng máy bay điều khiển từ xa nhắm vào đường ống dẫn dầu của Ả Rập Xê Út.

Theo văn phòng thủ tướng, nhà lãnh đạo Iraq Ali Faleh Al-Zaidi đã phê duyệt cuộc điều tra do Iran yêu cầu về các máy bay điều khiển từ xa được phát hiện gần biên giới hai nước.

Các phương tiện điều khiển từ xa được tường trình đã được sử dụng để tấn công đường ống dẫn dầu Đông-Tây ở Ả Rập Xê Út, một huyết mạch quan trọng cho việc vận chuyển dầu thô xuyên quốc gia trong bối cảnh eo biển Hormuz bị Iran phong tỏa.

Có một số nhóm được Iran hậu thuẫn hoạt động ở nước láng giềng Iraq, một số trong đó đã trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công phối hợp do Mỹ và Ả Rập Xê Út tiến hành vào cuối tháng 7. Các cuộc tấn công nhắm vào Lực lượng Huy động Nhân dân, lực lượng ủy nhiệm lớn nhất của Iran trong khu vực, vốn đã tiến hành các cuộc tấn công chống lại các quốc gia vùng Vịnh.

Mặc dù các nhóm này thường được Iran hỗ trợ và phục vụ lợi ích của Iran, nhưng chúng cũng có tính chất bán tự trị. Chính phủ Iraq, được Mỹ hậu thuẫn, cũng đã cố gắng thuyết phục các lực lượng ủy nhiệm giải giáp vũ khí nhưng chỉ đạt được thành công hạn chế.

[CBSNews: Iraq pledges investigation into drone launches that targeted Saudi pipeline]

13. Đại sứ quán Mỹ tại Abu Dhabi cảnh báo người Mỹ về "sự cần thiết phải tiếp tục thận trọng".

Đại sứ quán Mỹ tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đã đưa ra cảnh báo an ninh vào thứ Bảy, khuyến cáo người Mỹ ở quốc gia Trung Đông này cần hết sức thận trọng tại các khu vực có liên quan đến cộng đồng Do Thái và Israel.

Thông báo ngày thứ Sáu, 11 tháng 9, cho biết: "Phái đoàn Hoa Kỳ tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất nhắc nhở người Mỹ về sự cần thiết phải tiếp tục thận trọng tại các địa điểm ở UAE có liên quan đến cộng đồng Do Thái và Israel, bao gồm cả các nơi thờ phượng."

Đại sứ quán không nêu rõ liệu có mối đe dọa nào tại bất kỳ địa điểm cụ thể nào hay không. Cuối tuần này là lễ Rosh Hashanah của người Do Thái.

Kể từ tháng 3, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã khuyến cáo người Mỹ trên toàn thế giới nên thận trọng hơn sau cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran.

[CBSNews: U.S. Embassy in Abu Dhabi warns Americans of "continued need for caution"]