90. Thiên Chúa đem sự trong sáng và ân sủng viên mãn nhất để ban cho người khiêm tốn.

(Thánh Vincent de Paul)

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Trích dịch từ tiếng Hoa trong "Cách ngôn thần học tu đức")

---------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

35. THAM QUAN GIẢI THÍCH CÂU ĐỐI

Có một viên quan ở huyện ngoài bắt đầu nhậm chức, ông ta thề là phải liêm khiết lo việc công, lại còn dán một bức đối liễn trước công đường như sau:

“Lấy một xu, trời tru đất diệt,

tình cảm riêng, trai (làm) tặc gái (làm) đĩ”.

Nhưng, có rất nhiều người dùng tiền bạc lụa là để hối lộ cho ông ta, thì ông ta lại theo đơn mà nhận rất là sảng khoái.

Thân hào nhân sĩ địa phương phạm tội, thì ông ta theo tình cảm riêng mà xét xử. Có người nhắc khéo ông ta:

- “Lão gia ạ, ngài quên hai câu đối liễn dán trên công đường rồi sao?”

Huyện quan nói:

- “Không quên đâu, ta lấy không đến một xu, tình cảm riêng của ta cũng không đến một mảnh !”

(Khán Sơn Các Nhàn bút)

Suy tư 35:

Có những người trong nhà thì dán hàng chữ “mắt Chúa luôn nhìn con”, nhưng vẫn sống như Thiên Chúa không có con mắt; có những người dán nơi phòng làm việc hàng chữ “vui vẻ nhã nhặn”, nhưng hễ thư ký làm không vừa ý thì nạt nộ và cau có với người đến liên hệ công tác; có những siêu thị rất sang trọng nhộn nhịp, treo trên tường hàng chữ rất bắt mắt “vui lòng khách đến, vừa lòng khách đi”, nhưng khi khách muốn chọn lựa hàng này hàng nọ để so sánh giá cả, thì lại xẳng giọng to tiếng, thái độ bất lịch sự...

Khẩu hiệu nào cũng hay và có ý nghĩa, nhưng nó chỉ sống động khi người ta thực hiện nó.

Câu Lời Chúa nào cũng ẩn chứa sự sống đời đời, nhưng được sống đời đời hay không, là do bản thân của mỗi người chúng ta có yêu mến và thực hành Lời Chúa hay không mà thôi.

Cách giải thích Lời Chúa hay nhất, chính là thực hành Lời Chúa vậy !

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Dịch từ tiếng Hoa và viết suy tư)

----------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gio-an.

29 Hôm sau, khi ông Gio-an thấy Đức Giê-su tiến về phía mình, liền nói : “Đây là Chiên Thiên Chúa, đây Đấng xoá bỏ tội trần gian. 30 Chính Người là Đấng tôi đã nói tới khi bảo rằng : Có người đến sau tôi, nhưng trổi hơn tôi, vì có trước tôi.

31 Tôi đã không biết Người, nhưng tôi đến làm phép rửa trong nước để Người được tỏ ra cho dân Ít-ra-en.” 32 Ông Gio-an còn làm chứng : “Tôi đã thấy Thần Khí tựa chim bồ câu từ trời xuống và ngự trên Người. 33 Tôi đã không biết Người. Nhưng chính Đấng sai tôi đi làm phép rửa trong nước đã bảo tôi : ‘Ngươi thấy Thần Khí xuống và ngự trên ai, thì người đó chính là Đấng làm phép rửa trong Thánh Thần.’ 34 Tôi đã thấy, nên xin chứng thực rằng Người là Đấng Thiên Chúa tuyển chọn.”

Đó là Lời Chúa

 

HIỂN LINH: HÀNH TRÌNH TỪ BÁI THỜ ĐẾN BIẾN ĐỔI

Hiển Linh là Chúa tỏ mình ra. Nhưng điều quan trọng hơn là: con người có nhận ra và đáp lại hay không. Ba vua đã lên đường gặp Chúa và đổi hướng đời mình. Hành trình ấy có thể tóm gọn trong ba chữ B: Bái thờ – Bảo vật – Biến đổi.

1. Bái thờ. Khi trông thấy Hài Nhi, ba vua liền sấp mình thờ lạy. Một cử chỉ cung kính nói lên tất cả: ý thức mình là ai trước mặt Thiên Chúa. Đời sống đạo xuống cấp không phải vì thiếu nhà thờ, mà vì thiếu lòng cung kính. Gia đình ngột ngạt không hẳn vì thiếu tiền bạc, mà vì thiếu tôn trọng nhau. Xã hội xô bồ không vì thiếu kiến thức, mà vì thiếu lễ nghĩa kính trên nhường dưới. Biết cúi đầu trước Thiên Chúa, người ta mới biết trân trọng phẩm giá con người.

2. Bảo vật. Ba vua không giữ chặt kho báu, nhưng quảng đại mở bảo tráp dâng tiến. Vàng, nhũ hương, mộc dược không chỉ là quà tặng quý giá, mà là lời tuyên xưng đức tin cao cả. Giá trị thực sự của một con người không nằm ở chỗ có bao nhiêu, mà ở chỗ quảng đại cho đi bao nhiêu. Tôi có sống quảng đại không?

3. Biến đổi. Sau khi gặp Chúa, ba vua “đã đi lối khác mà về”. “Lối khác” không chỉ là đổi lộ trình địa lý, mà là đổi mới lộ trình tâm hồn. Gặp Chúa thật sự luôn dẫn tới một đường đời khác: nghĩ khác, nói khác, sống khác. Ai tin Chúa mà đời sống không biến đổi, người ấy mới chỉ thấy ánh sao, chứ chưa gặp được Hài Nhi Giêsu.

Ba vua đã thấy Chúa tỏ mình nơi một trẻ thơ bé nhỏ. Họ cung kính bái thờ, quảng đại dâng bảo vật và biến đổi đời sống. Ước gì mỗi người hôm nay cũng để Chúa hiển linh nơi chính mình, để ta biết kính trọng hơn, quảng đại hơn, và can đảm đổi đời. Khi đó, chính chúng ta sẽ trở thành những ánh sao sáng dẫn người khác đến với Chúa. Amen.

 

BỚT BẤT XỨNG

“Đây Chiên Thiên Chúa, đây Đấng xoá tội trần gian!”.

“Dòng suối máu chảy ra từ Đấng Emmanuel nhấn chìm mọi tội nhân. Tên trộm hấp hối vui mừng khi thấy nguồn suối ấy; và tôi - cũng đê tiện như hắn - được tẩy sạch mọi tội lỗi. Bửu huyết của Chiên Con không bao giờ mất đi sức mạnh của nó cho đến khi toàn thể Hội Thánh được cứu chuộc!” - William Cowper.

Kính thưa Anh Chị em,

Trước dòng bửu huyết của Chiên Thiên Chúa, con người không thể làm gì khác hơn là như tên trộm, nhận ra mình đê tiện, để suối máu Ngài thanh tẩy, hầu ‘bớt bất xứng’ hơn.

Trong Tin Mừng thứ tư, Gioan Tẩy Giả ‘không làm phép rửa’ cho Chúa Giêsu như trong Matthêu, Marcô hay Luca; thay vào đó, Gioan chứng kiến Thánh Thần ngự xuống, rồi hôm sau, đưa tay chỉ Chúa Giêsu cho các môn đệ và nói, “Đây Chiên Thiên Chúa, đây Đấng xoá tội trần gian!”. Chỉ một cử chỉ, một lời nói, nhưng đủ để Gioan tiết lộ ý nghĩa sâu xa toàn bộ sứ mạng cứu độ của Chúa Cứu Thế.

Tại sao có sự khác biệt này giữa các Phúc Âm? Thật khó để trả lời; nhưng có một điều hiển nhiên: Gioan Tẩy Giả đã được mặc khải một cái nhìn đức tin vượt quá điều mắt thấy. Ông nhận ra nơi Chúa Giêsu không chỉ là Đấng đến sau mình, mà còn là Chiên Thiên Chúa mang tội trần gian - chỉ mình Gioan nhận thức và nêu danh xưng này. Tin Mừng thứ tư không nhấn mạnh nghi thức, nhưng nhấn mạnh việc nhận biết mầu nhiệm Chiên Con cứu chuộc; và chính trong sự nhận biết ấy, con người được mời gọi bước vào bằng con đường khiêm hạ, hầu ‘bớt bất xứng’ hơn. “Tôn giáo không chỉ là lễ nghi và nghi thức; nó còn là mầu nhiệm!” - Yann Martel.

“Đây Chiên Thiên Chúa, đây Đấng xoá tội trần gian!” cũng là lời chủ tế cất lên khi đưa cao Mình Thánh Chúa; và cộng đoàn đáp, “Lạy Chúa, con chẳng đáng Chúa ngự vào nhà con…” - lời viên đại đội trưởng. Trình thuật này không có trong Tin Mừng Gioan; nhưng phụng vụ đã khéo kết hợp để diễn tả một chân lý sâu xa: đối diện với Chiên Thiên Chúa, con người không chỉ nhận ra sự bất xứng nhưng còn mở lòng cho ân sủng - máu Chiên Con - thanh tẩy, “Đức Giêsu đã xuất hiện để xoá bỏ tội lỗi!” - bài đọc một; nhờ đó, “Toàn cõi đất này đã xem thấy ơn cứu độ của Thiên Chúa chúng ta!” - Thánh Vịnh đáp ca.

Anh Chị em,

“Đây Chiên Thiên Chúa!”. Trước dòng bửu huyết của Chiên Con, con người không còn gì để biện minh, không còn gì để che giấu. Như Cowper thú nhận, kẻ trộm và chính ông - cũng như mỗi người chúng ta - được nhấn chìm trong dòng máu cứu độ ấy. Ở đó, sự bất xứng không bị kết án, nhưng được thanh tẩy; tội lỗi không bị chối bỏ, nhưng được cuốn đi. “Khi mọi hy vọng khác chấm dứt, Cha chúng ta trên trời ban Chiên Thiên Chúa, và chúng ta được cứu độ bởi hy lễ của Ngài!” - Dallin H. Oaks. Đứng trước Chiên hy tế, đức tin không hệ tại ở việc trở nên xứng đáng, mà ở việc để tình yêu Ngài làm cho mình ‘bớt bất xứng’ từng ngày, trong thinh lặng, tạ ơn và phó thác.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, nhờ suối máu Chúa, tội lỗi của tên trộm, của con và của nhân loại được tẩy sạch. Dạy con hiểu biết tình yêu Chúa hơn, hầu con bớt đê tiện và sớm nên thánh!”, Amen.

(Lm. Minh Anh, Tgp. Huế)

 

Lễ CHÚA HIỂN LINH

Tin Mừng: Mt 2, 1-12

“Từ phương Đông chúng tôi đến thờ lạy Ngài.”

Anh chị em thân mến,

Thời nay có rất nhiều chiêm tinh gia xuất hiện, và có rất nhiều người chạy đến với họ, để họ chỉ cho biết hậu vận tương lai của mình cũng như của gia đình và của người thân, nhưng những chiêm tinh gia này không biết Đức Chúa Giê-su là ai, và cũng chẳng biết trên đời này có Ngài hay không nữa?

Ba nhà hiền sĩ đã nhìn thấy sao lạ của Đức Chúa Giê-su giáng sinh và các ông đã mau mắn lên đường để triều bái vị vua mới sinh ra.

Ngôi sao lạ xuất hiện trên bầu trời đã mở trí khôn cho ba nhà hiền sĩ, đã khơi dậy tính mạo hiểm vốn có của các nhà bác học khiến cho họ lên đường đi tìm vua nhỏ mới sinh ra, nhưng Hài Nhi bé nhỏ nằm trong hang lừa ấy mới chính là ngôi sao lạ vĩ đại soi sáng tâm hồn của các ông và đổi mới hẳn tâm hồn của các ông, khiến cho các ông cũng trở thành những vị sao sáng soi dẫn đường cho thiên hạ nhận ra Thiên Chúa đang ở giữa con cái lồi người, mà cụ thể là đang ở trong tâm hồn của các ông.

Mỗi một Ki-tô hữu là một ánh sao, ánh sao lạ đêm giáng sinh của Con Thiên Chúa làm người, cho nên cuộc sống của họ làm cho người khác phải ngạc nhiên: họ sống hiền hồ với mọi người, biết giúp đỡ tha nhân, biết thông cảm với những sai lầm của người khác để khoan dung, thông cảm, và yêu thương. Họ là những người thành tâm khiêm tốn tìm kiếm Thiên Chúa trong mọi người, cho nên, đối với họ, ai cũng là người anh em thân cận, ai cũng là hình ảnh của Thiên Chúa.

Mỗi một Ki-tô hữu là một ngôi sao lạ lấp lánh chiếu sáng giữa dịng đời, phản chiếu ánh sáng của Tin Mừng cho mọi người, ai cũng hiểu điều đó, nhưng trong thực tế, có những tín hữu đã tắt mất ánh sáng của Tin Mừng trên con người họ, họ sống như những người đi trong bóng tối bằng những ghen tương ích kỷ của mình, bằng những phê phán người này kẻ nọ của họ, cho nên không ai thấy được ánh sao lạ của Đức Chúa Ki-tô trên con người của họ, nói cách khác, không ai thấy được khuôn mặt của Đức Chúa Ki-tô trên con người của họ.

Lễ Chúa Hiển Linh là đề cao vai trị chứng nhân của người Ki-tô hữu trong cuộc sống đời thường, bởi vì ngày hôm nay Thiên Chúa không còn giáng trần trong hang lừa máng cỏ nữa, nên ánh sao lạ cũng không còn và Ngài cũng không còn tỏ hiện ra cho các nhà hiền sĩ nữa, nhưng nhờ sự chết và sống lại của Ngài, trong bí tích Rửa Tội, Ngài đã làm cho chúng ta -mỗi người Ki-tô hữu- trở nên ánh sao lạ của Ngài ngay trong cuộc sống ở trần gian này.

“Lạy Đức Chúa Giêsu là ánh sao sáng dẫn đường cho nhân loại, chúng con cảm tạ Chúa vì Chúa đã làm cho mỗi người trong chúng con trở thành ánh sao của Chúa, đem ánh sáng Tin Mừng dọi sáng cho mọi người bằng chính đời sống tốt lành của chúng con. Xin Chúa gia tăng đức tin cho chúng con, để chúng con có đủ can đảm làm chứng nhân cho Chúa trong cuộc sống đời thường của chúng con. Amen”

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

---------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

Daniel Esparza, trong bản tin ngày 01/02/2026 của Aleteia, cho hay: Tựa đề có thể của thông điệp đầu tiên của Đức Giáo Hoàng Leo XIV không còn là một bí ẩn nữa. Được dự đoán rộng rãi sẽ có tên là Magnifica Humanitas (“Nhân tính Tuyệt vời”), văn bản này vẫn chưa được công bố, nhưng chỉ riêng cái tên (được cho là) của nó đã hé lộ phần nào những ưu tiên của triều đại giáo hoàng trẻ tuổi này.

Kể từ mùa hè năm 2025, các quan chức Vatican đã xác nhận rằng Đức Giáo Hoàng Leo XIV đang miệt mài làm việc về một văn kiện nền tảng. Vào tháng 11, Đúc Hồng Y Víctor Manuel Fernández, người đứng đầu Bộ Giáo lý Đức tin, đã báo hiệu rằng thông điệp này sẽ đề cập đến trí tuệ nhân tạo — một chủ đề gần gũi với mối quan tâm của Đức Giáo Hoàng — và “tình hình chung của xã hội”.

Việc lựa chọn tiêu đề — ít nhất là theo cách báo chí Ý đưa tin — rất đáng chú ý. Magnifica Humanitas đặt phẩm giá con người làm trung tâm, khẳng định rằng nhân tính vẫn “tuyệt vời” ngay cả khi bị đe dọa bởi sự tăng tốc kỹ thuật, sự loại trừ kinh tế hoặc sự phân mảnh văn hóa.

Cụm từ này cũng là một sự ám chỉ có chủ ý đến tên hiệu Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã chọn khi đắc cử — một sự liên hệ rõ ràng đến Đúc Leo XIII và thông điệp mang tính bước ngoặt năm 1891 của ngài, Rerum Novarum.

Tiêu đề chưa được Vatican xác nhận thế nào, thì ngày phát hành cũng chưa được công bố như vậy. Tuy nhiên, nhiều thông điệp xã hội trong hơn 100 năm qua đã được phát hành vào các ngày kỷ niệm của Rerum Novarum: tháng 5 năm 1931, 1961, 1981, chỉ là một vài ví dụ.

Một năm "6" cũng là một ngày kỷ niệm khác, vì vậy có vẻ như Nhân tính Tuyệt vời có thể được phát hành vào ngày 15 tháng 5 năm 2026. (Thông điệp xã hội năm 1981 của Đức Gioan Phaolô II không được phát hành vào năm đó cho đến tháng 9, nhưng nó đã được lên kế hoạch vào ngày 15 tháng 5 — cho đến khi xảy ra vụ ám sát bất thành vào ngày 13 tháng 5 năm đó.)

Những biến động được đáp trả bằng các nguyên tắc

Khi Rerum Novarum xuất hiện, nó đã gây chấn động thế giới như một tiếng sấm. Đức Giáo Hoàng Leo XIII đã đối diện với những biến động của thời đại kỹ nghệ: sự bất bình đẳng sâu sắc, sự tập trung của cải và sự bóc lột công nhân giữa “những tiến bộ vượt bậc trong nghệ thuật và các phương pháp kỹ nghệ mới”. Ngài đã nêu ra những nguyên tắc làm nền tảng cho giáo huấn xã hội của Giáo Hội Công Giáo — quyền sở hữu tư nhân, tiền lương công bằng, thời gian nghỉ ngơi khỏi lao động và sự bảo vệ đặc biệt cho những người dễ bị tổn thương.

Hơn một thế kỷ sau, cuộc xung đột đã thay đổi. Ngày nay, căng thẳng vẫn nằm giữa tư bản và lao động, nhưng cũng giữa hành động của con người và trí tuệ máy móc — thường là ngay trong chính nơi làm việc.

Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã nhiều lần quay trở lại chủ đề này kể từ khi đắc cử, cho thấy rằng Giáo hội một lần nữa đang chuẩn bị lên tiếng dứt khoát trong thời điểm chuyển đổi văn minh.

Những ý tưởng đã được chia sẻ

Vào tháng 6 năm 2025, phát biểu tại Hội nghị lần thứ hai về Trí tuệ Nhân tạo, Đạo đức và Quản trị Doanh nghiệp, Đức Giáo Hoàng đã cảnh báo về tác động của trí tuệ nhân tạo đối với sự phát triển thần kinh và trí tuệ của trẻ em và thanh thiếu niên. Trong khi thừa nhận “tiềm năng phi thường” của nó như một sản phẩm của sự khéo léo của con người, ngài cảnh báo rằng thanh thiếu niên phải được hỗ trợ — chứ không phải bị cản trở — trên con đường trưởng thành và trách nhiệm của họ.

Mối lo ngại không chỉ gói gọn trong Kỹ thuật. Phát biểu trước các phong trào quần chúng tập hợp tại Hội trường Paul VI vào tháng 10 năm 2025, Đức Giáo Hoàng Leo XIV tuyên bố rằng “sự loại trừ là bộ mặt mới của bất công xã hội”. Câu nói này vang vọng như tiếng vọng của thông điệp Rerum Novarum trong thế kỷ XXI. Ngài nhận thấy rằng thị trường hoàn cầu có thể đã lan tỏa các công cụ kỹ thuật số khắp mọi nơi, nhưng đất đai, nhà ở và công việc xứng hợp vẫn nằm ngoài tầm với của hàng triệu người.

Hết lần này đến lần khác, Đức Giáo Hoàng đã cảnh báo về sự mất mát nào đó về cảm thức nhân bản. Ngài nhấn mạnh rằng trí tuệ nhân tạo là một công cụ – chứ không bao giờ là một tác nhân đạo đức. Nếu sử dụng thiếu lương tâm, nó có thể làm sâu xa thêm sự bất bình đẳng, gây ra xung đột và biến con người thành những điểm dữ liệu. Ngài lập luận rằng thước đo đạo đức phải luôn là việc bảo vệ “phẩm giá bất khả xâm phạm của mỗi con người”, cùng với sự tôn trọng sự đa dạng về văn hóa, tâm linh và xã hội.

Nếu Magnifica Humanitas đi theo quỹ đạo này, nó rất có thể sẽ trở thành đóng góp mang tính quyết định của Đức Leo XIV: một lời kêu gọi lương tâm được đổi mới trong thời đại của các hệ thống mờ ám, nhắc nhở các Kitô hữu và thế giới rộng lớn hơn rằng tiến bộ mà không có trách nhiệm thì không phải là tiến bộ.

 

Daniel Esparza, trong bản tin ngày 01/02/2026 của Aleteia cho hay: Số lượng Hồng Y không có quyền bầu cử sẽ sớm vượt quá số lượng Hồng Y có quyền bầu cử lần đầu tiên trong lịch sử Giáo hội.

Kể từ ngày 2 tháng 1 năm 2026, một sự thay đổi thầm lặng nhưng có ý nghĩa đang diễn ra trong cơ quan quản trị cao nhất của Giáo Hội Công Giáo. Hai Hồng Y cao cấp người châu Phi — Hồng Y Philippe Ouédraogo của Burkina Faso và Hồng Y John Njue của Kenya — đã qua tuổi 80 và do đó rời khỏi hàng ngũ Hồng Y có quyền bầu cử.

Các Hồng Y trên 80 tuổi vào ngày một vị giáo hoàng qua đời không thể bỏ phiếu trong mật nghị bầu người kế vị. Tuy nhiên, họ vẫn tiếp tục giữ chức vụ Hồng Y.

Hồng Y Ouédraogo tròn 80 tuổi vào ngày 31 tháng 12 năm 2025; Hồng Y Njue sẽ tròn 80 tuổi vào ngày 1 tháng 1 năm 2026. Cùng với sinh nhật của mình, cả hai người đều mất quyền bỏ phiếu trong mật nghị.

Kết quả trước mắt rất đáng chú ý: Hồng Y đoàn hiện có 123 người có quyền bỏ phiếu và 122 người không có quyền bỏ phiếu, đặt Giáo hội trước bờ vực của một sự đảo ngược lịch sử.

Sự đảo ngược đó dự kiến sẽ diễn ra trong vài ngày tới. Vào ngày 5 tháng 1, Hồng Y Mario Zenari sẽ tròn 80 tuổi, tại thời điểm đó - nếu không có những trường hợp bất ngờ - số lượng Hồng Y không có quyền bỏ phiếu sẽ vượt quá số người có quyền bỏ phiếu lần đầu tiên trong lịch sử Giáo hội.

Sự thay đổi này không chỉ mang tính thống kê.

Hồng Y đoàn sẽ phần nào phản ảnh xã hội nói chung, với dân số già hóa là đặc điểm của nhiều quốc gia.

Châu Phi

Sự nghiệp của Hồng Y Ouédraogo thể hiện vai trò đạo đức và hòa giải của Giáo hội tại vùng Sahel. Sinh ra ở miền bắc Burkina Faso trong một gia đình gốc Hồi giáo, được thụ phong linh mục năm 1973 và được đào tạo luật giáo hội tại Rome, ngài trở thành một tiếng nói quan trọng cho đối thoại liên tôn trong bối cảnh bạo lực thánh chiến lan rộng sau năm 2011.

Được Giáo hoàng Phanxicô phong Hồng Y năm 2014, ngài đã tham gia Mật nghị tháng 5 năm 2025 bầu Đức Giáo Hoàng Leo XIV, sau khi ngày sinh chính thức của ngài được làm rõ dựa trên những ghi chép không đầy đủ từ thời thuộc địa.

Đức Hồng Y Njue, từ lâu được coi là một nhân vật ổn định trong đời sống công cộng của Kenya, đã định hình Giáo hội trong một thời kỳ đầy căng thẳng sắc tộc và bạo lực khủng bố. Được thụ phong linh mục bởi Đức Giáo Hoàng Phaolô VI tại Vương cung thánh đường Thánh Phêrô năm 1973, ngài trở thành tổng giám mục Nairobi năm 2007 và giữ chức chủ tịch hội đồng giám mục Kenya gần một thập niên. Mặc dù về nguyên tắc đủ điều kiện, ngài đã không tham dự Mật nghị Hồng Y năm 2025 vì lý do sức khỏe. Vai trò lãnh đạo của ngài trong vụ thảm sát Đại học Garissa năm 2015 — khi ngài nói về việc cầu nguyện ngay cả cho những kẻ tấn công — vẫn là biểu tượng cho cách tiếp cận mục vụ của ngài.

Việc chuyển sang vị thế không có quyền bầu cử làm giảm nhẹ sự hiện diện của châu Phi trong các Mật nghị Hồng Y tương lai, nhưng nó cũng làm nổi bật một thực tế rộng lớn hơn được định hình bởi triều đại Giáo hoàng Phanxicô.

Việc liên tục phong chức Hồng Y từ các vùng ngoại vi hoàn cầu, thường vượt quá giới hạn lý thuyết là 120 người có quyền bầu cử do Đức Giáo Hoàng Phaolô VI đặt ra, đã tạo ra một số lượng lớn các Hồng Y cấp cao mà quyền lực của họ không còn mang tính pháp lý mà là đạo đức.

Với ngưỡng đã được vượt qua và đa số những người không có quyền bầu cử sắp xuất hiện, Giáo hội bước vào một lãnh địa mới. Ký ức định chế, kinh nghiệm hoàn cầu và sự khôn ngoan mục vụ ngày càng thuộc về những người không còn bỏ phiếu, nhưng mang lại lợi ích vô cùng to lớn thông qua sự hiện diện của họ. Cách mà động lực đó định hình triều đại giáo hoàng trẻ tuổi này và cuối cùng là mật nghị bầu giáo hoàng tiếp theo — và cả định chế quản trị trước đó — có thể sẽ là một trong những di sản thầm lặng của thời điểm này.

 

Christopher R. Altieri, trong bản tin ngày 2 tháng 1 năm 2026 của tạp chí Crux viết: “Chúng ta thực sự chưa biết Đức Giáo Hoàng Leo là ai,” người bạn của tôi nhận xét. “Hiện tại, chúng ta đang chứng kiến kỷ nguyên hậu Phanxicô,” anh ấy tiếp tục, “và tôi không nghĩ chúng ta sẽ thấy kỷ nguyên Leo cho đến năm sau.”

Người bạn của tôi – người đồng thời cũng là biên tập viên quản trị của Crux, Charles Collins – đã đưa ra nhận xét của mình với BBC vào ngày Giáng sinh, trước lễ ban phước lành urbi et orbi Giáng sinh đầu tiên của Đức Giáo Hoàng Leo XIV.

Tôi thấy đó là một tuyên bố ngắn gọn nhưng sâu sắc, một nhận định thấu đáo mà không một nhà quan sát Vatican nào khác diễn đạt tốt như Collins trong khoảng chín tháng kể từ khi Đức Leo được bầu chọn, ngoại trừ Andrea Gagliarducci (đặc biệt là trong các bài bình luận về Vatican vào thứ Hai), một người bạn thân thiết và nhà quan sát kỳ cựu khác về các vấn đề của Giáo hội Rôma.

“Triều đại giáo hoàng của Đức Leo XIV vẫn chưa thực sự bắt đầu,” Gagliarducci nói trong bài bình luận tuần trước – không phải là lần đầu tiên ông nói như vậy hoặc tương tự – nhưng ông cũng lưu ý rằng chúng ta có thể thoáng thấy những gì ông kỳ vọng về triều đại giáo hoàng, khi Đức Leo thực sự bắt đầu nhiệm kỳ của ngài.

“Một triều đại giáo hoàng không phải của sự đứt đoạn mà là của sự điều chỉnh,” Gagliarducci viết. “Không phải là một triều đại giáo hoàng của sự phục hồi,” mà là “một triều đại giáo hoàng của sự đổi mới,” mặc dù vẫn nằm trong truyền thống của chức vụ và của Giáo hội mà chức vụ đó được trao ban.

Những người hy vọng vào sự từ bỏ nhanh chóng và đảo ngược một số biện pháp ít được lòng dân của Đức Giáo Hoàng Phanxicô chắc chắn sẽ thất vọng – và phần lớn họ đã thất vọng – nhưng có một ý nghĩa quan trọng là những người hy vọng vào sự tiếp nối hoàn hảo với Đức Giáo Hoàng Phanxicô– một Phanxicô II về mọi mặt trừ tên gọi – sẽ luôn gặp khó khăn hơn.

“Lời cầu nguyện của cả hai đều không thể được đáp ứng,” như lời của Tổng thống Hoa Kỳ Abraham Lincoln, “lời cầu nguyện của cả hai đều chưa được đáp ứng trọn vẹn.”

“Đấng Toàn năng,” Lincoln nói, “có những mục đích riêng của Người.”

Đức Giáo Hoàng Phanxicôlà một hiện tượng bất thường, một lực lượng gây rối và một sự hiện diện như lốc xoáy trong chức vụ giáo hoàng, người đã giải phóng những năng lực khổng lồ nhưng không khai thác hay định hướng chúng. Theo lời của chính ngài (hoặc của những cố vấn thân cận nhất), Đức Giáo Hoàng Phanxicômô tả cách làm của mình là “khởi động các quá trình” hơn là “thống trị không gian” bởi vì “thời gian lớn hơn không gian.”

“Cải cách trong quá trình,” là cách Gagliarducci mô tả cách tiếp cận của Đức Giáo Hoàng Phanxicô trong việc định hình lại Vatican và Giáo hội, trong khi Cha Antonio Spadaro thuộc dòng Tên gọi là sự lãnh đạo của Đức Giáo Hoàng Phanxicô là “cởi mở và chưa hoàn tất.”

Nghịch lý lớn nhất của thời đại Phanxicô là ngài đã từ bỏ những biểu tượng hào nhoáng của chế độ giáo hoàng trong khi lại công khai sử dụng quyền lực tuyệt đối của chức vụ này, và do đó, nhân danh một “sự phân quyền lành mạnh” nhưng lại tập trung quyền lực vào tay Giáo hoàng, người sau đó lại thực thi quyền lực đó.

Đức Phanxicô chắc chắn đã làm đảo lộn mọi thứ ở Vatican và trong Giáo hội – việc cần phải đảo ngược quá khứ là một trong số rất ít điều mà mọi người thuộc mọi quan điểm trong Giáo hội đều đồng ý khi Đức Phanxicô được bầu chọn – nhưng sau mười hai năm lãnh đạo đầy biến động của Đức Phanxicô, những vấn đề về cấu trúc và văn hóa gây ra sự rối loạn mà ngài thừa hưởng vẫn còn hiện hữu.

Công việc của vị kế nhiệm ngài – bất kể người đó là ai – luôn luôn là công việc củng cố, sắp xếp lại. Đó luôn luôn là một công việc “hợp nhất”, theo thuật ngữ của Gagliarducci, và bạn cần một người theo chủ nghĩa định chế cho việc đó.

Ở Đức Leo XIV, chúng ta có một người có tính cách và khí chất của một người theo chủ nghĩa định chế, tiểu sử của ngài cho thấy ngài rất phù hợp và có lẽ là độc nhất vô nhị với nhiệm vụ của thời điểm hiện tại. Tác phẩm hay nhất về cuộc đời ngài, thật trùng hợp, là cuốn El Papa León XIV. Ciudadano del mundo, misionero del siglo XXI, của Elise Ann Allen thuộc Crux, sắp được dịch sang tiếng Anh với tựa đề Pope Leo XIV: Global Citizen, Missionary of the 21st Century. Allen cũng đã giúp Crux có được cuộc phỏng vấn đầu tiên với Đức Giáo Hoàng Leo XIV mới đắc cử, mà bạn có thể đọc ở đây (liên kết đến phần 2-6 ở cuối bài viết).

Để tránh bị cho là tự đánh giá thấp bản thân, tôi cần phải đề cập rằng cả cách đọc của Collins và Gagliarducci về triều đại giáo hoàng của Đức Leo đều có thể được hiểu là sự mở rộng của một nhận xét mà người theo dõi Vatican này đã đưa ra vào ngày ngài được bầu chọn. “Nếu tôi có thể nói như vậy, thì ngài là một người theo chủ nghĩa thần học ôn hòa, theo như tôi thấy,” tôi nói với Ryan Piers của LNL, vài phút sau lần xuất hiện đầu tiên của Đức Leo trên ban công, “Tôi nghĩ chúng ta thực sự không biết ngài là ai cho đến khi ngài cho chúng ta thấy, và con người ngài trong chức vụ Thánh Phêrô chắc chắn sẽ rất khác so với con người ngài khi còn là một ‘công dân bình thường’.”

“Vì vậy,” tôi nói, “đây là thời điểm ‘chờ xem’.”

“Tuy nhiên,” tôi kết luận, “việc chọn ‘Leo’ – người được coi là cha đẻ của giáo lý xã hội Công Giáo trong thời hiện đại – rất đáng chú ý, nhưng một lần nữa, chúng ta sẽ chờ xem.”

Với việc đóng Cửa Thánh tại Nhà thờ Thánh Phêrô vào Lễ Hiển Linh, ngày 6 tháng 1 – kết thúc Năm Thánh Hy Vọng Thường lệ (được Đức Giáo Hoàng Phanxicô khai mạc vào năm cuối cùng của triều đại giáo hoàng của ngài) – và công nghị bất thường đầu tiên do Đức Giáo Hoàng Leo XIV triệu tập khai mạc vào ngày 7 tháng 1, có lẽ thời gian chờ đợi sắp kết thúc và kỷ nguyên Leo mới sắp bước vào.

Nếu bức thư – mà Crux có được – mà Đức Leo gửi cho các Hồng Y trước lễ Giáng sinh là một dấu hiệu, thì những bước đi đầu tiên sẽ vừa thận trọng vừa trọng đại.

Việc đọc lại Evangelii gaudium của Đức Phanxicô – văn kiện quan trọng đầu tiên trong triều đại giáo hoàng của Đức Phanxicô hoàn toàn do chính Đức Phanxicô viết – và việc “nghiên cứu sâu” (tiếng Ý: approfondimento) về tông hiến của Đức Phanxicô, Praedicate Evangelium, đều nằm trong chương trình nghị sự.

Cũng như “thượng hội đồng và tính đồng nghị”, đặc biệt là trong bối cảnh “hợp tác hiệu quả với Giám mục Rôma, về những vấn đề quan trọng, vì lợi ích của toàn thể Giáo hội.”

Điều cuối cùng trong danh sách những việc cần xem xét trước công nghị là “phụng vụ: một sự suy tư sâu sắc về thần học, lịch sử và mục vụ ‘để bảo tồn truyền thống lành mạnh (tiếng Latinh: sana) và đồng thời mở ra con đường hướng tới sự tiến bộ chính đáng’”, như các Giáo phụ của Công đồng Vatican II đã nêu trong hiến pháp về phụng vụ thánh, Sacrosanctum Concilium.

Đó là một khối lượng công việc khổng lồ.

Đó cũng chỉ là một phần nhỏ trong số những việc mà Đức Giáo Hoàng Leo phải giải quyết khi nhậm chức, nhưng vị lãnh đạo khôn ngoan biết rõ hơn là không nên cố gắng làm mọi việc cùng một lúc.

 

Khuôn mặt lễ Chúa hiển linh

Hằng năm ngày 06.tháng Giêng dương lịch Giáo hội Công giáo Roma mừng lễ Chúa hiển linh, mà trước đây còn gọi là lễ Ba Vua. Nhưng với Giáo hội Chính Thống bên Đông phương, ngày 06. Tháng Giêng là lễ Chúa giáng sinh.

Có thể nói được, ngày 25.12. lễ mừng sinh nhật Chúa Giêsu theo Giáo hội Công giáo, và cả ngày 06.01. lễ mừng theo Giáo hội Chính Thống, đều là lễ mừng Chúa Giêsu giáng sinh, tùy theo khía cạnh nội dung trung tâm ngày lễ mừng.

Ngày lễ mừng Chúa Giêsu giáng sinh, 25.12., nhắc nhớ đến khung cảnh biến cố các người mục đồng tìm đến hang chuồng thú vật Behtlehem, nơi hài nhi Giêsu sinh ra, thăm viếng thờ lạy Thiên Chúa xuống trần gian làm người, Đấng là Chúa cứu thế cho trần gian.

Các người mục đồng là những người chăn nuôi đàn thú vật ngoài đồng ruộng nay đây mai đó, vô gia cư. Họ không chỉ là những người bị liệt vào thuộc thành phần sống như bên ngoài lề xã hội, cùng bị đánh giá thấp. Nhưng trong đêm Chúa Giêsu giáng sinh họ là hình ảnh đại diện cho xã hội Do Thái thời lúc đó.

Ngày lễ mừng Chúa Giêsu giáng sinh, ngày 06.01., lễ mừng Chúa tỏ mình ra qua sự sinh ra trên trần gian ở Bethlehem nước Do Thái của hài nhi Giêsu, Con Thiên Chúa. Đây là một biến cố cho toàn cả thế gíơi trần gian, mà đại diện là những nhà bác học ngành thiên văn, dân ngoại, bên phương trời Đông phương xa xôi ngoài xã hội đất nước Do Thái, đã khảo cứu sao trời, nhìn nhận ra hài nhi Giesu, vị Vua mới đã sinh ra làm người. Và họ đã dõi theo ánh sáng ngôi sao vượt đường trường tìm đến hang chuồng thú vật ngoài cánh đồng Behtlehem thăm viếng bái kiến vị Vua hài nhi Giêsu mới sinh ra trên trần gian.

Lời loan báo của Thiên Thần Chúa cho các mục đồng: Ta báo cho anh em hay, hôm nay Đấng Cứu Thế sinh ra trên cánh đồng Bethlehem” không chỉ cho xã hội dân Do Thái, nhưng cho mọi dân nước trên hoàn cầu.

Chúa Giêsu không chỉ là vị cứu tinh cho Do Thái, nhưng là vị cứu tinh cho toàn thể vũ trụ, Ngài là ánh sáng thần thánh của trời cao cho hết mọi người.

Tên tuổi của những nhà Thiên văn tìm đến hang chuồng thú vật thờ lạy bái kiến hài nhi Giêsu không có sử sách nào ghi chép nói đến. Phúc âm Chúa Giêsu Kitô theo Thánh sử Mattheo chỉ nói đến họ là những bác học, nhưng không nói họ là vua.

Và con số ba người cũng theo truyền thuyết dựa theo những phẩm vật họ mang đến dâng kính vị vua hài nhi Giêsu mới sinh ra: vàng, nhũ hương thơm và chất mộc dược chữa bệnh.

Trong dòng lịch sử thời gian mãi rất lâu sau này họ được gọi là ba vua với tên: Caspar, Melchior và Balthasar.

Còn phương tiện họ di chuyển vượt đường xa, Thánh sử Mattheo không nói đến. Nhưng dựa theo lời của Ngôn sứ Isaia, suy ra rằng họ đến bằng phương tiện do những con Lạc Đà chở đến.

“ Chư dân sẽ đi về phía ánh sáng của ngươi,vua chúa hướng về ánh bình minh của ngươi mà tiến bước. Ðưa mắt nhìn tứ phía mà xem,tất cả đều tập hợp, kéo đến với ngươi:con trai ngươi từ phương xa tới,con gái ngươi được ẵm bên hông.

5 Trước cảnh đó, mặt mày ngươi rạng rỡ,lòng ngươi rạo rực, vui như mở cờ, vì nguồn giàu sang sẽ đổ về từ biển cả,của cải muôn dân nước sẽ tràn đến với ngươi. Lạc đà từng đàn che rợp đất, lạc đà Ma-đi-an và Ê-pha:tất cả những người từ Sơ-va kéo đến,đều mang theo vàng với trầm hương,và loan truyền lời ca tụng Ðức Chúa.” ( Isaia 60,3-6). Các nhà Bác học, như phúc âm Thánh sử Mattheo thuật lại, họ nhìn sao trời theo kiến thức khoa học suy hiểu nhận ra một vị vua mơi sinh. Nên họ lên đường đi tìm đến vị vua mới sinh theo ánh sáng ngôi sao dẫn đường từ vùng đất nước xa xôi.

Lên đường vượt trẩy đi đường xa họ phải bỏ lại những thói quen an toàn hằng ngày trong đời sống ở nhà, và mạo hiểm sống với những điều mới dọc đường, như nhà thần học Karl Rahner đã có suy tư chí lý về khía cạnh này: “ Nhiều sự bạn không thể mang theo dọc đường được. Và cũng nhiều sự dọc đường bị rơi mất.”. Phải, trong đời sống người lên đường trẩy đi xa luôn phải sống chung với cảnh mất an toàn, và phải hy sinh cố gắng đổ mồ hôi rất nhiều, có khi phải vứt bỏ những thứ không cần thiết nữa, cho tới khi đạt tới đích điểm. Điều này hầu chắc ngày xưa cũng đã xảy ra với những nhà bác học lên đường đi tìm kiếm vị vua hài nhi mới sinh ra. Và đó cũng là hình ảnh, một gương cho đời sống con người lên đường đi tìm kiếm, đi xây dựng một nếp sống mới… Các nhà Bác học lên đường đi tìm kiếm đến hang chuồng xúc vật, nơi vị vua hài nhi Giêsu mới sinh ra, họ bái kiến thờ lạy và còn mang theo lễ tặng vật dâng kính nữa. “Lúc nhìn thấy ngôi sao, họ hết sức vui mừng. Và khi tiến vào nhà, họ đã gặp thấy Hài Nhi và Bà Maria Mẹ Người, và họ đã quỳ gối xuống sụp lạy Người. Rồi, mở kho tàng ra, họ đã dâng tiến Người lễ vật: vàng, nhũ hương và mộc dược.” ( Mt 2,1-12). Theo suy diễn, vàng như dấu chỉ tượng trưng cho nhân phẩm của vị vua hài nhi Giesu. Nhũ hương nói chỉ về thiên tính của vua hài nhi Giêsu. Vì hương khói lan tỏa từ chất thơm nhũ hương trong nghi lễ thờ kính Thiên Chúa. Và mộc dược là tặng vật qúy gía là phương dược chữa bệnh phổ biến thời xa xưa. Và mộc dược ngày xưa nơi dân Do Thái dùng để tẩm liệm xác người qua đời. Như thế tặng phẩm mộc dược như dấu chỉ nói về bản tính con người trần thế của hài nhi Giêsu. Nhà thần học Karl Rahner có suy luận về tặng vật của những nhà thiên văn theo cách khác: “ Vàng chỉ về tình yêu, nhũ hương chỉ về sự mong mỏi trông chờ, và mộc dược chỉ về sự đau đớn sầu khổ. Những điều này bạn đều có trong đời sống.” Phải, tình yêu có gía trị nhất, mà con người có thể trao tặng nhau. Nhũ hương lan tỏa hương khói thơm là dấu chỉ như khát vọng sâu thẳm

mong muốn được nhận lãnh tròn đầy cho đời sống có ý nghĩa, có gía trị, nhất là khao khát mong mỏi ân đức của Thiên Chúa trời cao cho đời sống. Cùng đồng thời nỗi đau đớn, sự đau khổ buồn sầu ai cũng có trong đời sống mình, nhất là sau cùng sự tang tóc u buồn, sự chết. Những tặng vật của ba nhà thiên văn từ phương đông xa xôi mang dâng hài nhi Giêsu ẩn chứa bao hàm trong ý nghĩa gía trị đó. Mừng lễ Chúa hiển linh, lễ Ba Vua, hay lễ Chúa giáng sinh theo tập tục Giáo Hội Chính Thống Đông phương. Con người chúng ta cũng được phép mang đến như lễ tặng vật dâng kính hài nhi Giêsu. Và xin Người chúc phúc lành cho đời sống mình hôm nay và ngày mai.

Lm. Daminh Nguyễn ngọc Long

 

1. Putin bị lừa mất nửa triệu đô la. Chỉ huy quân đoàn tình nguyện Nga vẫn còn sống lên tiếng chế nhạo Điện Cẩm Linh

Ngày 1 tháng Giêng, nhà lãnh đạo cơ quan tình báo quân sự Ukraine, gọi tắt là HUR, Kyrylo Budanov, tiết lộ rằng HUR đã dàn dựng cái chết giả của Denis Kapustin, chỉ huy Quân đoàn Tình nguyện Nga, gọi tắt là RDK, và nhận tiền thưởng do cơ quan tình báo Nga treo thưởng cho việc bắt giữ hay giết chết Denis Kapustin.

“Chào mừng trở lại với cuộc sống,” Budanov nói trong một video trên Telegram, đồng thời chúc mừng Kapustin và đội tình báo tham gia vào chiến dịch.

Thông báo này được đưa ra sau các báo cáo được công bố vào ngày 27 tháng 12 cho biết Kapustin, còn được biết đến với biệt danh “White Rex”, đã thiệt mạng trong một nhiệm vụ chiến đấu ở tỉnh Zaporizhzhia. Trong tuyên bố ngày 1 tháng Giêng, HUR cho biết những báo cáo đó là một phần của chiến dịch đặc biệt phức tạp nhằm đánh lừa các cơ quan tình báo Nga.

Cơ quan tình báo Nga đã ra lệnh ám sát ông và treo thưởng 500.000 đô la cho việc thực hiện thành công vụ ám sát.

Trong video, chỉ huy đơn vị đặc nhiệm Timur nói với Budanov rằng: “Phía chúng tôi cũng đã thu được số tiền do cơ quan tình báo Nga phân bổ để thực hiện tội ác này”.

“Hiện tại, chỉ huy RDK đang ở trên lãnh thổ Ukraine và đang chuẩn bị tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ được giao.”

Budanov đã chào đón Kapustin trong buổi họp báo.

“Trước hết, thưa ông Denis, xin chúc mừng ông đã sống sót. Đó luôn là một niềm vui. Tôi rất vui vì số tiền dành cho vụ ám sát ông đã được sử dụng để hỗ trợ cuộc đấu tranh của chúng ta”, Budanov nói.

Đáp lại, Kapustin lên tiếng chê bai Điện Cẩm Linh và Cơ quan An ninh Liên bang Nga, gọi tắt là FSB, là những thằng ngu.

Kapustin cho biết việc anh ta tạm thời vắng mặt không ảnh hưởng đến hoạt động của đơn vị và khẳng định anh ta tiếp tục lãnh đạo Quân đoàn Tình nguyện Nga.

“Việc tôi tạm thời vắng mặt không ảnh hưởng đến phẩm chất hay sự thành công của các nhiệm vụ chiến đấu. Tôi đã trở lại khu vực tác chiến và tiếp tục chỉ huy RDK”, anh nói.

Quân đoàn tình nguyện Nga, do Kapustin lãnh đạo, đã thực hiện các cuộc xâm nhập xuyên biên giới vào các tỉnh Belgorod và Kursk của Nga trong năm 2023 và 2024, hoạt động cùng với các lực lượng Nga chống Cẩm Linh khác có liên hệ với lực lượng quốc phòng và an ninh của Ukraine, như Quân đoàn Tự do Nga và Tiểu đoàn Siberia.

Vụ việc được công khai này đánh dấu trường hợp thứ hai được biết đến về việc các nhân vật ủng hộ Ukraine giả chết nhằm gây bất lợi cho Mạc Tư Khoa.

Vào tháng 5 năm 2018, Arkady Babchenko, một nhà báo nổi tiếng người Nga, được biết đến với lập trường phản đối chế độ của Putin, đã giả chết với sự hỗ trợ của Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU.

Trong một cuộc họp báo ở Kyiv, Babchenko được xác nhận vẫn còn sống sau một chiến dịch phối hợp thu thập bằng chứng về vụ ám sát dàn dựng, sau khi xuất hiện những dấu hiệu cho thấy các điệp viên Nga đang lên kế hoạch thực sự ám sát ông.

[Kyiv Independent: 'Welcome back to life' — Ukraine's HUR faked death of top anti-Putin Russian commander, claimed Kremlin bounty money]

2. CIA bác bỏ tuyên bố của Putin về vụ tấn công vào dinh thự của ông ở Ukraine, trong khi Nga đưa ra cái gọi là “bằng chứng” về vụ tấn công.

Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ, gọi tắt là CIA đã đánh giá rằng Ukraine không tấn công vào nơi ở của Putin, xác nhận lời phủ nhận ngay lập tức của Kyiv và làm suy yếu các tuyên bố mà Điện Cẩm Linh đưa ra vào ngày 29 tháng 12, các quan chức Mỹ nói với CNN vào ngày 1 tháng Giêng.

Theo các nguồn tin, bản đánh giá này đã được Giám đốc CIA John Ratcliffe trình lên Tổng thống Donald Trump.

Nga đã công khai cáo buộc Ukraine phóng 91 máy bay điều khiển từ xa về phía một dinh thự mà Vladimir Putin sử dụng - một cáo buộc mà Putin đã đích thân truyền đạt cho Tổng thống Trump trong một cuộc điện thoại. Ban đầu, Tổng thống Trump nói rằng ông “rất tức giận” về vụ việc được báo cáo, nhưng sau đó đã chuyển sang giọng điệu hoài nghi hơn. Thái độ bốc đồng của Tổng thống Trump khiến cho Điện Cẩm Linh rất hài lòng, nhưng Dân biểu Donald John Bacon của Đảng Cộng Hòa đơn vị Nebraska thì cho rằng vụ này làm xói mòn nghiêm trọng lòng tin của công chúng Mỹ vào khả năng lãnh đạo và phán đoán của Tổng thống Trump. “Ông ấy lẽ ra nên tham khảo ý kiến các cơ quan chức năng trước khi đưa ra các tuyên bố quan trọng,” Dân biểu Don Bacon nói.

Theo CNN, Tổng thống Trump đã chia sẻ một bài xã luận của tờ New York Post vào ngày 31 tháng 12, có tiêu đề “Những lời đe dọa ‘tấn công’ của Putin cho thấy Nga mới là kẻ cản trở hòa bình”, đặt câu hỏi về độ tin cậy của tuyên bố từ phía Nga.

Lời cáo buộc xuất hiện khi Ukraine và Hoa Kỳ đang phối hợp xây dựng một khuôn khổ hòa bình được cập nhật, một thời điểm mà Kyiv gọi là có chủ ý.

Cùng ngày thông tin này xuất hiện, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã bác bỏ cáo buộc của Nga, gọi đó là “một lời nói dối khác” và cảnh báo rằng Nga đang “tìm cớ” để tiến hành các cuộc tấn công mới vào Ukraine.

Sau khi CIA bác bỏ các tuyên bố của Nga, cơ quan tình báo quân sự Nga, gọi tắt là GRU đã giao nộp những gì họ tuyên bố là dữ liệu định tuyến đã được giải mã và thông tin người điều khiển của một máy bay điều khiển từ xa Ukraine bị bắn rơi trên đường đến dinh thự của Putin.

“Trong một số máy bay điều khiển từ xa này, hệ thống định vị vẫn được bảo quản tốt và hoạt động hoàn toàn bình thường”, nhà lãnh đạo GRU, Igor Kostyukov, nói với một đại diện của tùy viên quân sự tại Đại sứ quán Mỹ ở Mạc Tư Khoa, trong một video do GRU công bố.

Sau vụ việc được tường trình đã xảy ra, lực lượng Nga tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào thường dân Ukraine. Vào đêm 1 tháng Giêng, Nga đã phát động một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa kéo dài đến sáng, khiến ít nhất hai thường dân thiệt mạng và 16 người khác bị thương.

Nga cũng đã tiến hành các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn vào các tỉnh Odessa và Volyn - tỉnh Volyn giáp biên giới với Ba Lan và Belarus - gây thiệt hại cho cơ sở hạ tầng năng lượng và các cơ sở hạ tầng quan trọng, khiến “một lượng lớn người tiêu dùng bị mất điện” vào đêm giao thừa, theo Bộ Năng lượng.

[Kyiv Independent: CIA rejects Putin's claim of Ukrainian attack on his residence, as Russia hands over alleged 'evidence']

3. Ukraine đã trải qua 1.407 ngày bị tấn công - và Tổng thống Zelenskiy nói trong bài phát biểu năm mới rằng đầu hàng không phải là một lựa chọn.

Trong bài phát biểu đêm giao thừa thời chiến lần thứ ba, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy tuyên bố rằng hòa bình đang trong tầm tay — nhưng còn lâu mới được bảo đảm — và nhấn mạnh rằng “mười phần trăm” thỏa thuận hòa bình vẫn đang được thảo luận mang trọng trách quyết định tương lai của Ukraine. Văn phòng Tổng thống đã công bố bài phát biểu vào cuối ngày 31 tháng 12 năm 2025.

Tổng thống Donald Trump đang thúc đẩy một thỏa thuận hòa bình giữa Kyiv và Mạc Tư Khoa, điều mà Nga rất khó chấp nhận. Tổng thống Zelenskiy bắt đầu bài phát biểu của mình bằng tuyên bố:

“Thỏa thuận hòa bình đã hoàn thành 90%. Chỉ còn 10% nữa thôi. Và con số đó còn hơn cả những con số đơn thuần.”

Ông giải thích rằng những bước cuối cùng này đại diện cho những quyết định khó khăn nhất, những quyết định “sẽ quyết định vận mệnh hòa bình, vận mệnh của Ukraine và Âu Châu, cách người dân sẽ sống”.

Ông kêu gọi người dân Ukraine hãy đối mặt với sự thật mà không ảo tưởng.

“ Ukraine muốn gì? Hòa bình? Vâng. Bằng mọi giá? Không. Chúng tôi muốn chấm dứt chiến tranh – chứ không phải là sự sụp đổ của Ukraine.”

Nhấn mạnh những tổn thất do cuộc xâm lược kéo dài gây ra, ông nói,

“Một dân tộc đã kiên cường vượt qua 1.407 ngày của một cuộc chiến tranh toàn diện. Hãy suy ngẫm về con số đó. Thời gian đó còn dài hơn cả thời gian quân Đức xâm lược nhiều thành phố của chúng ta trong Thế chiến II.”

Tổng thống Zelenskiy đã nhắc đến Nga và nói rằng:

“Nga có thể chấm dứt chiến tranh không? Có. Nhưng họ có muốn không? Không.” Ông nói thêm, “Nga không tự mình chấm dứt chiến tranh,” và lưu ý rằng “chỉ có áp lực từ bên ngoài – chỉ có sự cưỡng ép từ bên ngoài” mới buộc Điện Cẩm Linh phải dừng lại trong lịch sử.

Tổng thống Zelenskiy chỉ trích điều mà ông mô tả là sự do dự dai dẳng trên toàn cầu và nền ngoại giao nguy hiểm, tuyên bố rằng:

“Thường thì, sự thật vẫn bị né tránh và gọi đó là ngoại giao, dù trên thực tế nó chỉ là những lời dối trá được ngụy trang.”

Ông lập luận rằng việc tiếp tục tin tưởng vào Điện Cẩm Linh “không khác gì một phán quyết. Một phán quyết chống lại an ninh quốc tế chung.”

Ông ấy đã nói rõ rằng Ukraine từ chối chấp nhận những lời bảo đảm yếu ớt, nhắc lại bản ghi nhớ Budapest - những lời bảo đảm của Mỹ và Nga về toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine để đổi lấy tất cả vũ khí hạt nhân của nước này, điều mà đã thất bại khi Nga xâm lược Ukraine năm 2014, rồi phát động một cuộc chiến tranh toàn diện năm 2022, trong khi Mỹ không giữ lời hứa và hiện đang gây áp lực buộc Ukraine nhượng lại các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm cho Nga. Ông nói:

“Một văn bản kiểu Budapest sẽ không làm hài lòng Ukraine. Ukraine không cần một cái bẫy được soạn thảo tỉ mỉ theo kiểu Minsk.”

Thay vào đó, ông khẳng định rằng “Chữ ký của tôi sẽ dựa trên một thỏa thuận vững chắc”, một thỏa thuận được các nghị viện phê chuẩn và được bảo đảm bằng các cam kết.

“Bảy cuộc gặp” với Tổng thống Trump — một giọng điệu đã thay đổi

Sau chuyến thăm Mỹ gần đây, Tổng thống Zelenskiy cho rằng sự kiên trì trong ngoại giao đã dẫn đến sự thay đổi trong quan hệ với Washington.

“Việc đạt được sự thay đổi như vậy trong quan hệ giữa Ukraine và Hoa Kỳ hoàn toàn không dễ dàng.”

Ông đề cập đến cả cuộc chạm trán căng thẳng ban đầu và cuộc chạm trán gần đây hơn, nói rằng:

“Từ cuộc gặp đầu tiên tại Phòng Bầu dục, với tất cả những khoảnh khắc căng thẳng, cho đến cuộc trò chuyện tại Mar-a-Lago,” nơi ông tin rằng “hòa bình đang đến gần, khả thi hơn bao giờ hết.”

Ông nói rằng Ukraine “đã bảo vệ quyền được lên tiếng của mình. Và mọi người đều có thể thấy rằng Ukraine tự trọng – và đó là lý do tại sao chúng tôi được tôn trọng.” Ông nhấn mạnh rằng Ukraine hiện nay “có thể tấn công bất kỳ mục tiêu quân sự và nhà máy lọc dầu nào của kẻ thù,” và “dạy cho quân đội NATO biết máy bay điều khiển từ xa hiện đại là gì.”

“Chỉ có hai lựa chọn”: ngăn chặn Nga ngay bây giờ hoặc đối mặt với nó sau này.

Trong phát biểu trước các đồng minh toàn cầu, Tổng thống Zelenskiy cảnh báo:

“Hoặc thế giới ngăn chặn cuộc chiến của Nga, hoặc Nga sẽ lôi kéo thế giới vào cuộc chiến của mình.”

Ông kêu gọi nước Mỹ hành động khẩn trương:

“Liệu nước Mỹ có khả năng ngăn chặn kẻ xâm lược một cách nhanh chóng và dứt khoát? Chắc chắn là có. Chúng ta có muốn điều đó không? Rất muốn. Khi nào thì có thể? Luôn luôn. Và khi nào thì cần thiết? Chúng ta cần điều đó từ hôm qua rồi.”

Ông nói rằng các biện pháp trừng phạt đang có hiệu quả nhưng chưa đủ:

“Các lệnh trừng phạt đang gây thiệt hại cho Nga – nhưng chỉ có sự siết chặt bằng sắt mới có hiệu quả.” Ông nói thêm, “Dầu của Nga hiện đã rẻ, nhưng phải chặn hoàn toàn các tàu chở dầu của họ… Các nhà máy của Nga đã bắt đầu hoạt động chậm lại, nhưng phải ngừng hoạt động hoàn toàn.”

“Ukraine là lá chắn duy nhất”

Tổng thống Zelenskiy đã gửi một thông điệp cứng rắn tới Âu Châu:

“Thực tế, Ukraine là lá chắn duy nhất hiện nay ngăn cách lối sống thoải mái của Âu Châu với thế giới Nga.” Ông cảnh báo, “Khi Putin nói, ‘Chúng tôi sẽ không tấn công các bạn,’ đó là lời cảnh báo đầu tiên về chính xác nơi xe tăng của ông ta sẽ tiến đến.”

Ông nói rằng nếu không có Ukraine, thế giới sẽ sớm đặt ra câu hỏi:

“‘Tại sao phải ủng hộ Ba Lan?’ và ‘Ai sẽ chiến đấu cho các nước Baltic?’ và ‘Chúng ta sẽ làm gì nếu không có Ukraine trong NATO?’”

Âu Châu vẫn đứng vững - nhưng không phải toàn bộ.

Tổng thống đã nêu chi tiết về việc phối hợp đang diễn ra với các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu.

“Chúng tôi phối hợp với Emmanuel, Tổng thống Pháp… chúng tôi nói chuyện với Thủ tướng Đức, và Friedrich nói, 'Hệ thống phòng không sẽ được cung cấp.'“

Trong cuộc trao đổi với Thủ tướng Anh Keir Starmer, ông cho biết họ đã đồng ý “gặp nhau ngay sau năm mới, không có bất kỳ sự trì hoãn nào.”

Ông dẫn lời Giorgia Meloni của Ý nói rằng,

“Hòa bình phải là thứ mà người dân Ukraine chấp nhận được... Tôi không muốn người dân Ukraine thất vọng rồi đốt chân dung các nhà lãnh đạo Âu Châu và Mỹ ở các quảng trường.”

Ông cho biết, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen khẳng định: “Chúng ta phải làm nhiều hơn nữa cho Ukraine vì điều này liên quan đến việc bảo vệ toàn bộ Âu Châu.”

Tổng thống Zelenskiy đã cảm ơn nhiều đối tác khác — Tây Ban Nha, Cộng hòa Tiệp, Rumani, Hy Lạp, Vatican, Phanar (nơi ở của Tòa Thượng phụ Đại kết Constantinople), Thổ Nhĩ Kỳ, và đặc biệt là Phần Lan.

“Tổng thống Phần Lan, Alexander Stubb… luôn nói ở cuối bài phát biểu, ‘Bạn tôi ơi, đừng quên rèn luyện – bởi vì bạn phải mạnh mẽ, người Ukraine phải mạnh mẽ.’”

Ukraine “trên thực tế đã là một phần của Âu Châu”

Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hội nhập vào các cấu trúc Âu Châu, Tổng thống Zelenskiy cho biết.

“Trên thực tế, tất cả các nhóm đàm phán giữa chúng ta đều đã được mở từ lâu.”

Ông ấy chỉ ra khoản hỗ trợ 100 tỷ đô la như bằng chứng cho thấy “Ukraine đã là một phần của gia đình Âu Châu”. Ông nói rằng số tiền đó “thể hiện sức mạnh của quân đội chúng ta… và đó là công lý khi cuối cùng Nga phải trả cho điều này”.

Tổng thống Zelenskiy bày tỏ lòng biết ơn đối với các đồng minh trên khắp thế giới — “ở Nhật Bản, Úc, Canada” — những người “đứng về phía lẽ phải trong lịch sử”.

“Nâng ly chúc mừng. Mỗi người một ly.”

Khi nửa đêm đến gần, Tổng thống Zelenskiy đã trực tiếp nói chuyện với người dân.

“Chúng ta sẽ đón năm mới, bất chấp mọi chuyện, bởi vì chúng ta là những người như vậy – chúng ta là người Ukraine.”

Ông ấy nâng ly chúc mừng:

“Dành cho những chiến binh của chúng ta… dành cho tất cả những người đã cứu giúp chúng ta… dành cho tất cả những người mà chúng ta đang chờ đợi… cầu mong hòa bình sẽ đến.”

Ông nói thêm, nhắc lại câu thần chú của binh lính:

“Tất cả những gì chúng ta cần làm là cầm cự thêm một ngày nữa so với họ.”

Ông kết thúc bằng lời kêu gọi sức mạnh đến từ sự đoàn kết:

“Chỉ cần một quyết định dũng cảm hơn. Dù chỉ một phần mười thôi – nhưng sẽ tốt hơn. Và mạnh mẽ hơn mười phần trăm… thì chúng ta sẽ giành được hòa bình trọn vẹn một trăm phần trăm.”

Tổng thống kết thúc bài phát biểu với niềm hy vọng:

“Nếu chúng ta thực sự mong muốn điều gì đó, sớm muộn gì nó cũng sẽ xảy ra... chúng ta tin vào hòa bình, chúng ta đấu tranh vì nó và chúng ta nỗ lực vì nó. Và chúng ta sẽ tiếp tục làm như vậy.”

[Kyiv Post: Ukraine spent 1,407 days under fire — and Zelenskyy says in his News Year’s address surrender is not an option]

4. Chiến tranh Nga-Ukraine: Tổng thống Zelenskiy mời Tổng thống Trump đến Ukraine trong bối cảnh đàm phán hòa bình.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy đã mời Tổng thống Donald Trump đến thăm Ukraine, nói rằng chuyến thăm như vậy sẽ tạo động lực hướng tới một lệnh ngừng bắn khi Washington dẫn đầu các nỗ lực mới nhằm làm trung gian hòa giải hòa bình. Lời mời được đưa ra sau cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo tại Florida, nơi họ đã thảo luận về kế hoạch 20 điểm nhằm chấm dứt chiến tranh.

Tổng thống Zelenskiy nói với các phóng viên rằng chuyến thăm trực tiếp của Tổng thống Trump tới Ukraine sẽ thể hiện sự tiến triển hướng tới một thỏa thuận ngừng bắn.

Hai nhà lãnh đạo đã gặp nhau tại câu lạc bộ Mar-a-Lago của Tổng thống Trump vào ngày 28 tháng 12 để thảo luận về một khuôn khổ hòa bình.

Theo Tòa Bạch Ốc, Tổng thống Trump cũng đã nói chuyện với Putin trước và sau cuộc gặp ở Florida.

Tổng thống Zelenskiy xác nhận Kyiv đang xem xét khả năng Mỹ tham gia vào việc bảo đảm an ninh thời hậu chiến.

Ông bác bỏ những tuyên bố của Nga về sự rạn nứt với Washington, đồng thời lưu ý rằng các cuộc đàm phán hàng ngày vẫn tiếp tục với các đại diện của Mỹ.

Các cuộc họp sắp tới: các cố vấn an ninh quốc gia của liên minh tại Ukraine vào ngày 3 tháng Giêng, tiếp theo là hội nghị thượng đỉnh tại Pháp vào ngày 6 tháng Giêng.

Đêm qua, Nga đã phóng 127 máy bay điều khiển từ xa vào Ukraine; 101 chiếc đã bị đánh chặn, nhưng các cuộc tấn công đã gây hư hại cho các tòa nhà dân cư và các cơ sở năng lượng ở Odessa, làm sáu người bị thương.

[Newsweek: Russia-Ukraine War: Zelensky Invites Trump to Ukraine Amid Peace Talks]

5. “Chúng tôi muốn chấm dứt chiến tranh - chứ không phải là chấm dứt sự tồn tại của Ukraine”, Tổng thống Zelenskiy nói trong bài phát biểu năm mới.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy tuyên bố trong bài phát biểu năm mới từ Kyiv rằng Ukraine đang làm mọi điều có thể để đạt được hòa bình nhưng sẽ không chấp nhận một thỏa thuận nào làm tổn hại đến sự tồn vong của đất nước.

“ Chúng tôi muốn chiến tranh kết thúc – chứ không phải là sự sụp đổ của Ukraine”, Tổng thống Zelenskiy nói, đồng thời cho biết thêm rằng người dân Ukraine đã kiệt sức nhưng chưa sẵn sàng đầu hàng.

“Điều đó có nghĩa là chúng ta sẵn sàng đầu hàng sao? Những người nghĩ như vậy đã hoàn toàn sai lầm,” ông nói thêm. “Và rõ ràng, sau ngần ấy năm, họ vẫn chưa hiểu người Ukraine là ai. Một dân tộc đã kiên cường vượt qua 1.407 ngày của một cuộc chiến tranh toàn diện. Hãy suy ngẫm về con số đó. Nó còn dài hơn cả thời gian quân Đức xâm lược nhiều thành phố của chúng ta trong Thế chiến II.”

Tổng thống Zelenskiy cho biết một thỏa thuận hòa bình đã “hoàn thành 90%”, nhưng cảnh báo rằng các vấn đề còn lại mang tính quyết định. Ông nói: “Trên thực tế, 10% đó chứa đựng tất cả mọi thứ”, và gọi đó là “10% sẽ quyết định vận mệnh hòa bình, vận mệnh của Ukraine và Âu Châu”.

Ông nhấn mạnh rằng Nga không hề thể hiện mong muốn thực sự chấm dứt chiến tranh một cách tự nguyện: “Nga không tự mình chấm dứt chiến tranh. Chỉ có áp lực từ bên ngoài — chỉ có sự cưỡng ép từ bên ngoài (mới có hiệu quả).”

Tổng thống Zelenskiy bác bỏ đề xuất Ukraine rút quân khỏi các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm, gọi những đề xuất đó là lừa dối. Ông nói: “Rút quân khỏi Donbas, và mọi chuyện sẽ kết thúc. Đó là cách nói dối khi dịch từ tiếng Nga sang tiếng Anh”.

Tổng thống tuyên bố Ukraine sẽ chỉ ký một thỏa thuận hòa bình được hỗ trợ bởi các bảo đảm an ninh ràng buộc: “Một văn bản kiểu Budapest sẽ không làm hài lòng Ukraine. Ukraine không cần một cái bẫy được soạn thảo tỉ mỉ kiểu Minsk. Chữ ký của tôi sẽ dựa trên một thỏa thuận mạnh mẽ.”

Tổng thống Zelenskiy cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của sự hỗ trợ liên tục từ Mỹ và Âu Châu, cảnh báo rằng một thỏa thuận yếu kém chỉ làm gia tăng chiến tranh trong tương lai. Ông nói: “Việc ký kết các thỏa thuận yếu kém chỉ làm gia tăng chiến tranh”.

Kết thúc bài phát biểu của mình, Tổng thống Zelenskiy nói rằng hòa bình vẫn là mục tiêu tối thượng của Ukraine, nhưng nó phải bền vững và công bằng: “Chúng tôi tin vào hòa bình, chúng tôi đấu tranh vì nó và chúng tôi nỗ lực vì nó.”

[Kyiv Independent: 'We want the end of the war — not the end of Ukraine,' Zelensky says in New Year address]

6. Ukraine lập kỷ lục về số lượng trao đổi tù binh trong năm nay giữa lúc chiến tranh với Nga.

Theo các cơ quan trao đổi tù nhân của Ukraine, năm 2025, nước này đã trả tự do cho nhiều tù nhân từ sự giam giữ của Nga hơn bất kỳ năm nào trước đó kể từ khi Nga bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện, sau một loạt các cuộc trao đổi được thực hiện nhờ các thỏa thuận chính trị và công tác phối hợp bền vững.

Tổng cộng có 10 vụ trao đổi tù binh được thực hiện trong năm nay, cùng với một vụ trao đổi lớn được tiến hành theo thỏa thuận Istanbul đầu tiên, diễn ra trong ba ngày liên tiếp và ba giai đoạn, Andriy Yusov, phó trưởng Ban Điều phối về Đối xử với Tù binh Chiến tranh, gọi tắt là POW, cho biết với Kyiv Post.

Ngoài ra, Ukraine và Nga đã tiến hành 10 giai đoạn trao đổi riêng biệt theo bộ thỏa thuận Istanbul thứ hai, mặc dù số lượng và đơn vị tham gia của những thỏa thuận này không được tiết lộ.

Tổng cộng, trong 10 cuộc trao đổi đã được xác nhận và cuộc trao đổi đầu tiên ở Istanbul, Ukraine đã bảo đảm sự trở về của 2.310 người – 2.080 quân nhân, bao gồm một phụ nữ, và 230 thường dân, trong đó có 13 phụ nữ.

“Năm nay, chúng tôi đã đưa được số lượng nhân viên quay trở lại làm việc nhiều hơn đáng kể so với bất kỳ năm nào trước đây,” Yusov nói.

Mặc dù mỗi cuộc trao đổi đều tiềm ẩn những phức tạp riêng, các quan chức đã chỉ ra một vài khoảnh khắc mang tính biểu tượng của năm 2025.

Một trong những cuộc trao đổi đáng chú ý nhất là việc hồi hương 1.000 người Ukraine vào tháng 5, được tổ chức trong thời gian kỷ lục theo các thỏa thuận Istanbul đầu tiên. Chiến dịch diễn ra trong ba ngày và đánh dấu một trong những cuộc hồi hương lớn nhất kể từ khi chiến tranh bắt đầu.

Một cuộc trao đổi mang tính biểu tượng khác đã diễn ra vào Ngày Độc lập của Ukraine, ngày 24 tháng 8, trong khi đó, suốt cả năm, sự chú ý đặc biệt được dành cho việc hồi hương của phụ nữ, nhà báo, thường dân và những người bị giam giữ tại Nga sau hơn ba năm.

“Mỗi cuộc trao đổi đều quan trọng và độc đáo,” Yusov nói.

Theo Trụ sở Điều phối, những kết quả kỷ lục năm 2025 chủ yếu là nhờ các thỏa thuận chính trị đạt được thông qua kênh Istanbul – các nghị định thư trao đổi tù nhân được thiết lập với sự trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ vào năm 2022 – kết hợp với các cơ chế được các thể chế Ukraine phát triển và hoàn thiện trong những năm trước đó.

Ông Yusov cho biết: “Nhờ các thỏa thuận chính trị mà việc trao đổi thông tin đã trở nên khả thi hơn”, đồng thời nói thêm rằng các cuộc đàm phán và cơ chế phối hợp vẫn tiếp tục hoạt động song song.

“Tất cả những điều này kết hợp lại đã tạo nên một kết quả rất khả quan.”

Kết quả là, năm 2025 trở thành năm kỷ lục cả về số lượng các cuộc trao đổi và số lượng người Ukraine được trả tự do, ông cho biết.

Bất chấp số lượng các cuộc trao đổi đã tăng lên, các quan chức Ukraine cho biết đường lối của Nga đối với tiến trình này về cơ bản vẫn không thay đổi.

Theo Yusov, các cuộc đàm phán tiếp tục gặp khó khăn do sự chậm trễ, những yêu cầu phi thực tế và các nỗ lực thao túng, cùng với áp lực thông tin liên tục – kể cả trong quá trình hồi hương thi hài các binh sĩ tử trận.

“Toàn bộ kho vũ khí vẫn không thay đổi kể từ khi cuộc xâm lược bắt đầu”, ông nói, đồng thời lưu ý rằng Nga thường không muốn nhận lại tù binh của chính mình.

Mặc dù đã có những tiến bộ trong năm nay, việc bảo đảm trả tự do cho thường dân vẫn là một trong những vấn đề khó khăn nhất. Ukraine tiếp tục ghi nhận các trường hợp bắt giữ trái pháp luật và các bản án bịa đặt đối với người Ukraine bị bắt giữ tại các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm.

“Nhiều người đang phải nhận án tù dài hạn vì những tội danh hoàn toàn bịa đặt,” ông Yusov nói. Tuy nhiên, ông nói thêm rằng bản án giả không phải là trở ngại cho việc hồi hương, đồng thời chỉ ra rằng Ukraine đã từng bảo đảm việc trả tự do cho những người như vậy và dự định sẽ tiếp tục làm như vậy.

Để tạo điều kiện thuận lợi cho việc trao đổi, Bộ Chỉ huy Điều phối vận hành dự án “Tôi muốn được ở cùng người của mình”, cho phép chuyển giao những người cộng tác bị kết án sang Nga để đổi lấy những người Ukraine đang bị giam giữ.

“Năm nay cũng có những thay đổi đáng kể đối với người dân thường,” Yusov nói.

Đối với năm 2026, ưu tiên của Bộ Chỉ huy Điều phối vẫn không thay đổi.

“Ưu tiên hàng đầu chỉ có một: sự trở về nhanh nhất có thể của mỗi người”, ông Yusov nói.

Ông nói thêm rằng, theo chỉ thị của tổng thống, tất cả các tổ chức tham gia vào Bộ Chỉ huy Điều phối sẽ tiếp tục phối hợp làm việc để nhiều người Ukraine hơn có thể đoàn tụ với gia đình của họ.

“Công việc của chúng tôi vẫn đang tiếp tục để nhiều người hơn nữa có thể nhìn thấy ánh mắt của những người thân yêu của họ”, ông nói.

[Kyiv Post: Ukraine Marked Record Year for Prisoner Exchanges Amid War With Russia]

7. Bài phát biểu năm mới của Putin ca ngợi cuộc chiến của Nga, không hề đề cập đến hòa bình ở Ukraine.

Đánh dấu năm mới thứ năm trong thời chiến kể từ cuộc xâm lược toàn diện Ukraine của Nga, Putin đã sử dụng bài phát biểu ngày 31 tháng 12 để tái khẳng định sự đoàn kết trong thời chiến và sẵn sàng tiếp tục chiến đấu, đồng thời không đề cập đến khả năng hòa bình.

Bài phát biểu của Putin không hề đề cập đến Ukraine, các cuộc đàm phán hòa bình, hay kế hoạch chấm dứt chiến tranh vào năm 2026.

Bài phát biểu kéo dài 3 phút 20 giây, tương tự như hầu hết các bài phát biểu trước chiến tranh. Mặc dù bài phát biểu tránh đề cập trực tiếp đến cuộc chiến đang diễn ra ở Ukraine, Putin đã ca ngợi các binh sĩ Nga đang chiến đấu trong “chiến dịch quân sự đặc biệt”, nhấn mạnh sự hy sinh và vai trò của họ trong việc bảo vệ đất nước.

“Chúng tôi mong muốn mang lại niềm vui và sự ấm áp cho những người cần được chăm sóc và quan tâm – và tất nhiên, bằng cả lời nói và hành động, chúng tôi muốn ủng hộ những người hùng của chúng ta, những người tham gia chiến dịch quân sự đặc biệt. Các bạn đã gánh vác trách nhiệm chiến đấu vì Tổ quốc, vì sự thật và công lý. Tôi bảo đảm với các bạn, hàng triệu người dân trên khắp nước Nga đang sát cánh cùng các bạn trong đêm giao thừa này”, ông nói.

Bài phát biểu năm 2026 của Putin trái ngược hoàn toàn với bài phát biểu dài kỷ lục của ông năm 2022, kéo dài gần 9 phút và được đọc từ sở chỉ huy Quân khu phía Nam, bao quanh bởi các binh sĩ. Khi đó, ông coi cuộc chiến là phản ứng tự vệ trước sự thù địch của phương Tây.

“Năm nay, chúng ta đã phải chịu đựng một cuộc chiến trừng phạt, nhưng chúng ta đã củng cố chủ quyền kinh tế của mình. Cuộc đấu tranh của chúng ta là nguồn cảm hứng cho các quốc gia khác”, Putin nói trong bài phát biểu năm 2022 của mình.

Bài phát biểu năm 2026 phản ánh chiến lược đang được Điện Cẩm Linh theo đuổi — bình thường hóa chiến tranh bằng cách lồng ghép nó vào những câu chuyện rộng lớn hơn về lòng yêu nước và sứ mệnh lịch sử.

“Tất cả những gì chúng ta hình dung — những hy vọng và kế hoạch của chúng ta — chắc chắn sẽ trở thành hiện thực. Tất nhiên, mỗi người trong chúng ta đều có những ước mơ riêng — cá nhân, đặc biệt và độc đáo theo cách riêng của mình. Nhưng chúng không thể tách rời khỏi vận mệnh của Tổ quốc và khát vọng chân thành được phục vụ Tổ quốc. Sau cùng, chúng ta là người dân Nga, cùng nhau. Công việc, thành công và thành tựu của mỗi người trong chúng ta sẽ viết nên những chương mới trong lịch sử ngàn năm của đất nước,” ông nói.

Đồng thời, Putin không hề đề cập đến những tổn thất về con người hay xã hội mà cuộc chiến gây ra cho Nga. Tuy nhiên, năm 2026 bắt đầu với những thay đổi đáng kể — chỉ vài ngày trước Tết Dương lịch, Putin đã ký các sắc lệnh ban hành chế độ quân dịch quanh năm và cho phép sử dụng lực lượng dự bị để bảo vệ cơ sở hạ tầng trọng yếu, càng làm cho cuộc chiến trở nên ăn sâu vào đời sống thường nhật của người Nga.

[Kyiv Independent: Putin's New Year speech lauds Russia's war, makes no mention of peace in Ukraine]

8. Tổng thống Iran cảnh báo các quan chức có thể sẽ xuống địa ngục.

Theo tờ Giêrusalem Post, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian hôm thứ Năm cho biết nếu không cải thiện đời sống của người dân, các quan chức sẽ phải xuống địa ngục.

Trong bối cảnh các cuộc biểu tình tiếp diễn do nền kinh tế đang gặp khó khăn của đất nước, ông Pezeshkian cũng cho rằng chính phủ của ông phải chịu trách nhiệm về sự bất mãn này, chứ không phải bất kỳ quốc gia nào khác.

Theo tờ Post, ông Pezeshkian cho biết: “Theo kinh Quran, nếu chúng ta không giải quyết được vấn đề của người dân, chúng ta sẽ phải xuống địa ngục.”

Các cuộc biểu tình đã nổ ra trong những ngày gần đây do nền kinh tế đang suy yếu của Iran, đồng thời các nhà lãnh đạo và quan chức quân sự nước này lại cho rằng quốc gia Trung Đông này đang trong tình trạng chiến tranh với Mỹ, Âu Châu và Israel—một điều mà ít nhất Mỹ và Âu Châu chưa hề nhắc lại.

Theo truyền thông Iran, ông Pezeshkian đang cố gắng xoa dịu những lo ngại về nền kinh tế, sau khi nhà lãnh đạo Ngân hàng Trung ương từ chức vì đồng tiền Iran giảm giá mạnh so với đồng đô la.

Hôm thứ Tư, tổng thống cho biết cần có sự đoàn kết chân thành và những lời chỉ trích mang tính xây dựng khi giải quyết những thách thức mà Iran đang phải đối mặt, theo hãng thông tấn nhà nước IRNA, gọi tắt là IRNA. Ông nói rằng những lời chỉ trích đó nên hướng đến việc cải thiện quản trị quốc gia.

Ông Pezeshkian sẽ chịu áp lực phải hành động nhanh chóng, vì các cuộc biểu tình được tường trình đã trở nên chết người khi một thành viên tình nguyện của Lực lượng Vệ binh Cách mạng bán quân sự Iran bị người biểu tình giết chết ở một tỉnh phía tây, theo hãng thông tấn IRNA.

Tại Kouhdasht, cách Tehran khoảng 250 dặm về phía tây nam, khoảng 20 người đã bị chính quyền bắt giữ sau các cuộc biểu tình, và tình hình được vãn hồi ổn định trở lại ngay sau đó.

Chính phủ đã cố gắng phát tín hiệu rằng họ sẵn sàng đàm phán và đối thoại với người biểu tình, và những bình luận của Pezeshkian về những gì có thể xảy ra nếu các quan chức Iran không giải quyết các vấn đề mà người dân đang gặp phải dường như phản ánh điều đó.

Thông điệp đó phần nào trái ngược với làn sóng biểu tình lớn cuối cùng ở Iran vào năm 2022, sau cái chết của Mahsa Amini, 22 tuổi, trong khi bị cảnh sát giam giữ. Khi đó, chính quyền đã mạnh tay trấn áp những người xuống đường biểu tình bày tỏ sự phẫn nộ.

[Newsweek: Iran’s President Warns Officials May Go to Hell]

9. Vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn vào dịp năm mới khiến 100.000 người mất điện ở tỉnh Volyn.

Theo Bộ Tư lệnh Không quân Quân đội Ukraine, lực lượng Nga đã phóng 205 máy bay điều khiển từ xa tấn công vào Ukraine trong đêm 31 tháng 12 rạng sáng ngày 1 tháng Giêng. Các đơn vị phòng không Ukraine đã đánh chặn được 176 máy bay điều khiển từ xa, trong đó 24 chiếc đã đến được mục tiêu tại 15 địa điểm khác nhau.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy xác nhận rằng các cuộc tấn công nhắm vào các cơ sở năng lượng trên bảy tỉnh, bao gồm Volyn, Rivne, Zaporizhzhia, Odesa, Sumy, Kharkiv và Chernihiv.

Tổng thống Zelenskiy tuyên bố: “Nga cố tình mang chiến tranh vào năm mới”, nhấn mạnh rằng không thể có “sự gián đoạn trong việc bảo vệ tính mạng” và kêu gọi việc giao hàng đúng hạn các thiết bị phòng không mà các đồng minh đã hứa.

Hơn 103.000 khách hàng ở tỉnh Volyn bị mất điện.

Tỉnh Volyn ở tây bắc Ukraine là mục tiêu chính của cuộc tấn công đêm qua. Ivan Rudnytskyi, nhà lãnh đạo Cơ quan Hành chính Quân sự Khu vực Volyn, cho biết hàng chục máy bay điều khiển từ xa đã tấn công vào các cơ sở hạ tầng trọng yếu suốt đêm.

Các cuộc tấn công đã gây ra hỏa hoạn ở trung tâm khu vực Lutsk và huyện Kovel. Theo “Volynoblenergo”, thiệt hại về cơ sở hạ tầng đã dẫn đến tình trạng mất điện cho 103.341 khách hàng.

Các quan chức địa phương xác nhận rằng trong khi các đám cháy đang được dập tắt, các đội sửa chữa đã bắt đầu công việc khôi phục điện. Không có thương vong nào được báo cáo trong khu vực.

Các kho hỏa xa và toa xe chở hàng bị hư hại ở Kovel và Konotop.

Phó Thủ tướng phụ trách Phục hồi Oleksiy Kuleba báo cáo rằng cuộc tấn công đã nhắm vào một số cơ sở hạ tầng hỏa xa. Tại Kovel, một đầu mối hỏa xa chiến lược ở tỉnh Volyn, khoảng bảy máy bay điều khiển từ xa đã tấn công một kho đầu máy xe lửa.

Về phía đông, tại Konotop, tỉnh Sumy, một nhà ga xe lửa đã bị ảnh hưởng, gây hư hại cho các toa xe chở hàng. Công ty điều hành hỏa xa quốc gia Ukrzaliznytsia báo cáo rằng mặc dù cơ sở hạ tầng bị hư hại, lịch trình các chuyến tàu chở khách không bị ảnh hưởng.

Thiết bị và cầu cảng bị hư hại ở Odessa và Izmail.

Tại tỉnh Odesa, máy bay điều khiển từ xa và mảnh vỡ đã gây hư hại cơ sở hạ tầng cảng ở cả Odesa và Izmail. Tại Izmail, một cảng quan trọng trên sông Danube, vụ tấn công đã làm hư hại các bến tàu và thiết bị kỹ thuật.

Tại cảng Odessa, cơ sở hạ tầng và phương tiện vận chuyển bị hư hại do mảnh vỡ và sóng xung kích. Ông Kuleba cho biết, bất chấp thiệt hại, các cảng vẫn tiếp tục hoạt động và thực hiện nghĩa vụ xuất khẩu. Ông lưu ý rằng mối đe dọa từ các cuộc tấn công khác trong khu vực đã làm chậm lại một số nỗ lực phục hồi và tái thiết.

Các tòa nhà dân cư bị ảnh hưởng trên khắp cả nước.

Các khu dân cư ở miền nam và đông Ukraine đã bị thiệt hại do bom đạn và mảnh vỡ rơi xuống:

Tỉnh Dnipropetrovsk: Các vụ pháo kích và tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa tại huyện Nikopol đã làm hư hại bốn ngôi nhà riêng, đường ống dẫn khí và 12 tấm pin mặt trời.

Tỉnh Odesa: Tại thành phố Odesa, một máy bay điều khiển từ xa đã đâm vào tầng 17 của một tòa nhà chung cư cao tầng nhưng không phát nổ. Một ngôi nhà hai tầng khác cũng bị hư hại.

Tỉnh Zaporizhzhia: Chính quyền khu vực báo cáo 612 vụ tấn công vào 24 khu dân cư trong vòng 24 giờ ngày 31 tháng 12, khiến 9 người bị thương.

Tỉnh Kharkiv: Tại các huyện Kupiansk và Chuhuiv, nhà ở tư nhân và các công trình phụ đã bốc cháy sau các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào khu dân cư.

[Kyiv Post: Massive New Year drone attack leaves 100,000 without power in Volyn Oblast]

10. Các quan chức Ukraine, Mỹ và Âu Châu thúc đẩy các cuộc đàm phán tiến trình hòa bình.

Các quan chức Ukraine, Mỹ và Âu Châu đã tổ chức các cuộc thảo luận mới về tiến trình hòa bình, tập trung vào các bảo đảm an ninh và phục hồi sau chiến tranh cho Ukraine. Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff cho biết cuộc đàm phán có sự tham gia của ông, Ngoại trưởng Marco Rubio và cố vấn tổng thống Jared Kushner, cùng với các cố vấn an ninh quốc gia Âu Châu Jonathan Powell của Anh, Emmanuel Bonne của Pháp và Günter Sautter của Đức. Rustem Umerov và Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đại diện cho Ukraine.

Ông Witkoff giải thích rằng mục tiêu là thúc đẩy các cuộc đàm phán tiến lên “một cách thiết thực” theo sáng kiến hòa bình của Tổng thống Trump. Ông cho biết các bên tham gia đã thảo luận về việc tăng cường các bảo đảm an ninh, phát triển các cơ chế giảm thiểu xung đột và thúc đẩy gói hỗ trợ thịnh vượng để bảo đảm khả năng phục hồi của Ukraine sau chiến tranh. Việc phối hợp sẽ tiếp tục sang năm mới.

Ông Umerov xác nhận đã báo cáo với Tổng thống Zelenskiy về cuộc điện đàm và cho biết thêm các cuộc gặp gỡ với các đối tác Mỹ và Âu Châu dự kiến sẽ diễn ra trong tháng Giêng, bao gồm một phiên họp trực tuyến của các cố vấn an ninh quốc gia tại Kyiv vào ngày 3 tháng Giêng.

Cuộc đàm phán diễn ra sau cuộc gặp gần đây giữa Tổng thống Zelenskiy và Tổng thống Trump tại Florida, nơi nhà lãnh đạo Ukraine cho biết kế hoạch hòa bình của Mỹ đã được đồng ý 90%, chỉ còn những vấn đề chưa được giải quyết liên quan đến lãnh thổ và nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia. Tổng thống Zelenskiy nói thêm rằng ông và Tổng thống Trump đã đạt được thỏa thuận hoàn toàn về các bảo đảm an ninh.

[Newsweek: Ukraine, U.S., and European officials advance peace process talks]

NewsUKEve02Jan2026

 

1. Nga mất hơn 418.000 binh sĩ tại Ukraine trong năm 2025

Bộ Tổng tham mưu Quân đội Ukraine đã công bố bản tóm tắt tổn thất quân sự của Nga trong năm 2025. Theo báo cáo chính thức, được phát ngôn nhân Bộ Quốc phòng Ukraine, Chuẩn tướng Oleksii Hromov, trình bày hôm Thứ Sáu, 02 Tháng Giêng, lực lượng Nga chịu 418.170 thương vong, bao gồm cả người chết và bị thương, trong suốt 12 tháng.

Chuẩn tướng Oleksii Hromov tuyên bố: “Mỗi kẻ xâm lược bị tiêu diệt và mỗi chiếc xe tăng bị đốt cháy đều đưa chúng ta đến gần hơn với một nền hòa bình công bằng”. Bộ chỉ huy quân sự cho rằng quy mô tổn thất là nhờ “sự kiên cường và công tác phối hợp chuyên nghiệp của tất cả các thành phần thuộc Lực lượng Quốc phòng”.

Về thiết giáp: Nga mất 1.816 xe tăng và 3.806 xe chiến đấu bọc thép.

Về Pháo binh và phòng không: Nga mất 14.146 hệ thống pháo, 331 hệ thống phóng rocket đa nòng, gọi tắt là MLRS và 234 hệ thống phòng không.

Về Hàng không: Nga mất 65 máy bay cánh cố định và 17 máy bay trực thăng.

Nga cũng mất 39.743 đơn vị thiết bị xe hơi và thùng nhiên liệu, cộng thêm 363 đơn vị thiết bị chuyên dụng.

Báo cáo cũng ghi nhận việc một tàu ngầm Nga bị phá hủy trong năm đó.

Dữ liệu cũng phản ánh cường độ của chiến dịch không kích được tiến hành trong suốt năm 2025. Lực lượng Ukraine được tường trình đã đánh chặn hoặc phá hủy:

77.322 máy bay điều khiển từ xa.

1.133 hỏa tiễn hành trình.

Báo cáo kết luận rằng mặc dù tổn thất rất lớn, “cuộc chiến vẫn tiếp diễn” đến năm 2026. Bộ Tổng tham mưu bày tỏ lòng biết ơn đối với toàn thể cán bộ, chiến sĩ vì “công tác chiến đấu chuyên nghiệp” trong việc bảo vệ đất nước.

[Kyiv Independent: Russia lost over 418,000 troops in Ukraine during 2025 – General Staff]

2. Ukraine xác nhận cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu Ilsky của Nga và nhiều mục tiêu quân sự khác trong cuộc tấn công đầu năm mới.

Quân đội Ukraine đã xác nhận họ đã tiến hành một cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu Ilsky ở vùng Krasnodar Krai của Nga vào đêm 31 tháng 12 rạng sáng ngày 1 tháng Giêng, như một phần của chiến dịch rộng lớn hơn nhằm vào cơ sở hạ tầng quân sự và kinh tế của Nga.

Bộ Tổng tham mưu cho biết “nhà máy lọc dầu Ilsky đã bị trúng đạn pháo bay lượn, gây ra hỏa hoạn tại hiện trường”. Theo tuyên bố, cuộc tấn công này là một phần trong nỗ lực liên tục của Ukraine nhằm “làm suy yếu tiềm lực quân sự và kinh tế của kẻ xâm lược Nga”.

Quân đội cũng báo cáo thiệt hại do hỏa hoạn đối với các mục tiêu quan trọng khác trên lãnh thổ Nga và các khu vực bị tạm chiếm của Ukraine, bao gồm một kho chứa máy bay điều khiển từ xa Shahed gần Donetsk, một hệ thống phòng không Tor-M2 gần Shevchenko và một kho nhiên liệu gần Ilovaisk, nơi phát hiện đám cháy sau cuộc tấn công. Theo Bộ Tổng tham mưu, một sở chỉ huy gần Avdiivka cũng bị tấn công.

Vào rạng sáng ngày 1 tháng Giêng, các kênh Telegram và nhóm giám sát của Nga bắt đầu đưa tin về một làn sóng tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa trên nhiều khu vực, bao gồm cả tỉnh Kaluga và vùng Krasnodar.

Cư dân địa phương đã chia sẻ các video cho thấy ánh sáng phát ra từ bầu trời và những đám cháy lớn tại các khu công nghiệp nơi đặt các cơ sở năng lượng. Tại thành phố Liudinovo thuộc tỉnh Kaluga, các báo cáo cho biết một kho chứa dầu địa phương đã bị ảnh hưởng.

Các đoạn video lan truyền trên mạng cho thấy một cột lửa và khói cao ngút trời phía trên hiện trường. Chính quyền khu vực chưa bình luận về mức độ thiệt hại, mặc dù các kênh truyền thông địa phương cho biết đám cháy xảy ra sau khi có tiếng nổ.

Cư dân vùng Krasnodar Krai cũng báo cáo một đêm giao thừa hỗn loạn, khi nhà máy lọc dầu Ilsky bị tấn công. Theo các nguồn tin công khai và truyền thông địa phương, cơ sở này trước đây đã nhiều lần bị máy bay điều khiển từ xa tấn công.

Theo các báo cáo, Mạc Tư Khoa cũng trở thành mục tiêu của máy bay điều khiển từ xa trong đêm. Thị trưởng Sergei Sobyanin cho biết chín máy bay điều khiển từ xa đã bị bắn hạ.

Hiện chưa có thêm thông tin nào về thiệt hại hoặc thương vong.

[Kyiv Independent: Ukraine сonfirms strike on Russia's Ilsky oil refinery, multiple military targets in New Year attack]

3. Tù binh chiến tranh Iran đầu tiên: Bị cưỡng bức tuyển mộ và hành trình bi thảm đến chiến tuyến

Darbandi, một nhiếp ảnh gia đến từ Ahvaz ở miền nam Iran, đã đến Saint Petersburg vào tháng 12 năm 2023 bằng visa du lịch. Để tìm kiếm một kế sinh nhai tốt hơn, anh làm nhiếp ảnh gia đường phố trên đại lộ Nevsky nổi tiếng của thành phố, kiếm được một khoản thu nhập khiêm tốn từ 10.000 đến 15.000 rúp mỗi ngày.

Cuộc đời ông đã rẽ sang một hướng hoàn toàn khác vào đầu tháng 2 năm 2025. Sau một cuộc đối đầu với cảnh sát địa phương – được tường trình trong tình trạng say rượu – Darbandi đã bị bắt giữ và giao cho một đơn vị quân đội. Theo lời khai của ông, chính quyền Nga đã đưa ra cho ông một tối hậu thư nghiệt ngã: Hoặc thụ án từ ba đến năm năm tù tại Nga vì những vi phạm pháp luật, hoặc ký hợp đồng quân sự một năm để chiến đấu ở Ukraine.

Bất chấp sự phản đối và thiếu kinh nghiệm quân sự, Darbandi buộc phải chọn phương án thứ hai, với hy vọng có thể tìm được cơ hội đào ngũ khi ra đến mặt trận.

Câu chuyện thu hút sự chú ý đáng kể sau khi được kênh YouTube “Free Iran” phân tích. Ngay sau đó, các phương tiện truyền thông chính thống của Iran, vốn thường giữ thái độ thận trọng về cuộc chiến, bắt đầu đưa tin rộng rãi về vụ việc.

Trong một bài phát biểu qua video, lãnh đạo phe đối lập Belarus Sviatlana Tsikhanouskaya đã cảm ơn Ukraine vì đã tạo điều kiện cho việc thả tù nhân gần đây và kêu gọi sự đoàn kết.

Cổng thông tin uy tín Asr-Iran của Iran đã đăng tải một bài báo chi tiết với tiêu đề: “Tù binh Iran đầu tiên trong chiến tranh Ukraine: Anh ta chiến đấu cho người Nga”. Bài báo cho thấy mối lo ngại ngày càng tăng ở Iran về sự an toàn và việc đối xử với công dân của họ đang sinh sống tại Nga.

Chính phủ Iran đã chính thức thừa nhận tình hình. Trong một cuộc họp báo ngày 30 tháng 12, phát ngôn nhân chính phủ Fatemeh Mohajerani đã xác nhận rằng số phận của nhiếp ảnh gia bị bắt giữ hiện là ưu tiên hàng đầu của nhà nước.

Ông Mohajerani tuyên bố: “Vụ việc đang được Bộ Ngoại giao giải quyết. Chúng tôi đã liên lạc với cả Ukraine và Nga để làm rõ hoàn cảnh vụ bắt giữ và thảo luận về khả năng thả người này.”

Trường hợp của Darbandi làm nổi bật một xu hướng gây tranh cãi rộng hơn trong chiến lược tuyển quân của quân đội Nga. Trong năm qua, đã xuất hiện các báo cáo về việc công dân từ Ấn Độ, Nepal và một số quốc gia Phi Châu bị dụ dỗ đến Nga với những lời hứa hẹn về công việc lương cao, nhưng sau đó bị ép buộc tham gia chiến đấu ở tiền tuyến thông qua các mối đe dọa về thị thực hoặc áp lực pháp lý.

[Kyiv Post: The First Iranian POW: Forced Recruitment and Tragic Journey to the Front Lines]

4. Tổng thống Trump chỉ trích vợ chồng Clooney vì đã nhập quốc tịch Pháp.

Tổng thống Donald Trump đã chỉ trích gay gắt nam diễn viên George Clooney và vợ, luật sư nhân quyền Amal, sau khi cặp vợ chồng này có được quốc tịch Pháp.

Ngày 26 tháng 12, chính quyền Pháp đã đẩy nhanh quá trình cấp quốc tịch cho vợ chồng Clooney và các con, một động thái được công bố rộng rãi vào đầu tuần này. Ngoại trưởng Pháp Jean-Noël Barrot đã ủng hộ quá trình này, nhấn mạnh đến những hoạt động bác ái của hai vợ chồng.

Vào đêm giao thừa, Tổng thống Trump đã đăng trên Truth Social: “Tin tốt! George và Amal Clooney, hai trong số những nhà dự báo chính trị tồi tệ nhất mọi thời đại, đã chính thức trở thành công dân Pháp, một quốc gia đáng buồn đang phải đối mặt với vấn đề tội phạm nghiêm trọng do cách giải quyết vấn đề nhập cư cực kỳ tồi tệ của họ.”

George Clooney là một nhà gây quỹ nổi tiếng và lâu năm cho Đảng Dân chủ. Vào tháng 7 năm 2024, ông đã đăng một bài bình luận gây chú ý trên tờ New York Times, kêu gọi Tổng thống Mỹ lúc bấy giờ Tổng thống Joe Biden rút lui khỏi vị trí ứng cử viên của Đảng Dân chủ sau màn trình diễn thảm hại của Tổng thống Biden trong cuộc tranh luận trên truyền hình với Tổng thống Trump. Chưa đầy hai tuần sau, Tổng thống Biden đã rút khỏi cuộc đua.

Tổng thống Trump đã nhắc lại sự việc đó trong bài đăng của mình, chế giễu khả năng phán đoán chính trị của Clooney. Ông viết: “Hãy nhớ khi Clooney… bỏ rơi Joe trong một buổi gây quỹ, chỉ để chuyển sang ủng hộ một ứng cử viên xuất sắc khác, Jamala (K!), người hiện đang tranh giành với thống đốc tồi tệ nhất nước, bao gồm cả Tim Waltz, Gavin Newscum, để xem ai sẽ dẫn dắt đảng Dân chủ đến thất bại trong tương lai”.

Buổi gây quỹ mà Tổng thống Trump nhắc đến do Clooney tổ chức nhằm ủng hộ chiến dịch tranh cử của Tổng thống Biden. Theo một cuốn sách của hai nhà báo Mỹ, Tổng thống Biden đã không nhận ra nam diễn viên này tại sự kiện đó.

Tổng thống Trump tiếp tục công kích bằng cách bác bỏ sự nghiệp điện ảnh của Clooney. “Clooney được biết đến nhiều hơn nhờ chính trị so với những bộ phim ít ỏi, và hoàn toàn tầm thường của anh ta. Anh ta chẳng phải là một ngôi sao điện ảnh, mà chỉ là một người bình thường liên tục phàn nàn về sự thiếu logic trong chính trị”, Tổng thống Trump viết.

Theo nam diễn viên, Tổng thống Trump và Clooney quen biết nhau từ trước khi Tổng thống Trump bước chân vào chính trường. Trong một cuộc phỏng vấn với BBC năm 2021, sau nhiệm kỳ đầu tiên và trước nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump, Clooney đã nói về ông ta: “Ông ta chỉ là một gã ngốc nghếch… Ông ta chỉ là một gã thích theo đuổi phụ nữ… chỉ có vậy thôi.”

[Politico: Trump slams Clooneys for acquiring French citizenship]

5. Nga ra lệnh mở rộng vùng đệm ở các khu vực biên giới của Ukraine.

Tướng Valery Gerasimov, chỉ huy cao cấp nhất của quân đội Nga, đã chỉ thị binh lính tiếp tục thiết lập các vùng đệm ở các khu vực Sumy và Kharkiv của Ukraine, tuyên bố rằng động thái này là cần thiết để bảo vệ dân thường ở các khu vực Kursk và Belgorod lân cận của Nga khỏi các cuộc tấn công của Ukraine. Ông Gerasimov đưa ra chỉ thị này trong chuyến thăm một sở chỉ huy của cụm quân sự “Bắc” của Nga.

Kyiv vẫn chưa phản hồi về những phát ngôn mới nhất, nhưng các quan chức Ukraine đã liên tục lên án chiến lược vùng đệm của Mạc Tư Khoa như một vỏ bọc cho việc bành trướng lãnh thổ. Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã mô tả kế hoạch của Nga đối với Sumy và Kharkiv là “điên rồ” và tuyên bố sẽ chống lại chúng.

[Newsweek: Russia orders expansion of buffer zones in Ukraine’s border regions]

6. Bộ Quốc phòng Ukraine báo cáo bố trí thêm hai hệ thống phòng không Patriot.

Ngày 1 tháng Giêng, Bộ Quốc phòng Ukraine thông báo trên trang web của mình rằng nước này đã điều động thêm hai hệ thống phòng không Patriot để bảo vệ các thành phố và cơ sở hạ tầng trọng yếu.

Việc điều động này diễn ra sau các thỏa thuận quốc phòng được ký kết với Đức vào ngày 17 tháng 12, trị giá 1,2 tỷ euro (1,4 tỷ đô la), bao gồm hỗ trợ dài hạn và phụ tùng thay thế cho hệ thống Patriot của Ukraine.

Patriot là một trong những hệ thống phòng không tiên tiến nhất thế giới, có khả năng đánh chặn máy bay cũng như hỏa tiễn hành trình, hỏa tiễn đạn đạo và hỏa tiễn siêu thanh. Ukraine đã nhiều lần kêu gọi các đối tác tăng cường hỗ trợ phòng không khi Nga tiếp tục tấn công vào các thành phố, cơ sở năng lượng và cơ sở hạ tầng dân sự bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa.

Bộ này cho biết: “Hệ thống phòng không Patriot hiện đang bảo vệ các thành phố và cơ sở hạ tầng trọng yếu của Ukraine, giảm thiểu thiệt hại do các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn hành trình và hỏa tiễn đạn đạo của đối phương nhằm vào các cơ sở năng lượng và các địa điểm dân sự”.

Theo bộ này, một khẩu đội Patriot có thể phát hiện đồng thời tới 100 mục tiêu và tấn công cùng lúc tối đa 8 mục tiêu. Hệ thống này có thể đánh chặn các mối đe dọa trên không ở độ cao lên tới 24 km và khoảng cách lên tới 160 km, bao phủ các khu vực rộng lớn.

Các quan chức Ukraine cũng cho biết hệ thống Patriot đã bắn hạ thành công một số vũ khí tiên tiến nhất của Nga, bao gồm hỏa tiễn siêu thanh Kinzhal và Zircon, có thể đạt tốc độ lần lượt là 16.000 km/h và 11.000 km/h.

Kể từ khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện vào năm 2022, Ukraine đã nhiều lần kêu gọi các đối tác đóng cửa không phận, một yêu cầu mà NATO đã từ chối. Thay vào đó, các đồng minh phương Tây tập trung vào việc tăng cường khả năng phòng không của Ukraine bằng cách cung cấp các hệ thống tiên tiến, bao gồm cả Patriot.

Mặc dù Ukraine không hoàn toàn kiểm soát không phận của mình, Nga cũng không thể giành được ưu thế trên không. Vì lo sợ tổn thất, máy bay Nga phần lớn tránh bay qua lãnh thổ Ukraine và thay vào đó phóng hỏa tiễn và bom lượn từ không phận Nga hoặc các khu vực bị tạm chiếm.

Để chống lại các cuộc tấn công tầm xa này, hệ thống phòng không của Ukraine đã được tăng cường đáng kể từ năm 2022 bằng các hệ thống do phương Tây cung cấp.

Ngoài hệ thống Patriot, Ukraine còn nhận được các hệ thống IRIS-T, NASAMS và SAMP/T để đánh chặn hỏa tiễn hành trình và hỏa tiễn đạn đạo, trong khi các hệ thống Gepard và Skynex do Đức sản xuất chủ yếu được sử dụng để chống lại máy bay điều khiển từ xa.

[Kyiv Independent: Ukraine deploys two additional Patriot air defense systems, Defense Ministry reports]

7. Putin khoe khoang về hỏa tiễn Oreshnik giữa lúc đàm phán hòa bình đang diễn ra.

Vladimir Putin dường như đã làm leo thang căng thẳng giữa Nga và Ukraine sau khi ông khoe khoang rằng Mạc Tư Khoa có hỏa tiễn Oreshnik mang đầu đạn hạt nhân bên trong Belarus.

Putin đã đưa ra lời khoe khoang này sau khi Nga cáo buộc Ukraine tấn công dinh thự riêng của ông bằng 91 máy bay điều khiển từ xa vào hôm thứ Ba.

Tuy nhiên, họ vẫn chưa thể cung cấp bằng chứng về vụ tấn công, điều mà nhà lãnh đạo Ukraine Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã gọi là hoàn toàn bịa đặt.

Hỏa tiễn tầm trung Oreshnik có khả năng đạt tốc độ lên tới Mach 10 và theo lời Putin, chúng miễn nhiễm với các hỏa tiễn đánh chặn.

Trước đây, Putin từng ám chỉ rằng các loại vũ khí này có thể được điều động chống lại các đồng minh NATO nếu họ trả đũa việc cung cấp vũ khí tầm xa cho Kyiv.

[Newsweek: Putin brags about Oreshnik missiles amid peace talks]

8. Tổng thống Zelenskiy cho biết kế hoạch hòa bình Ukraine đã “hoàn thành 90 phần trăm”.

Trong bài phát biểu chúc mừng năm mới trước toàn quốc tối thứ Tư, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết một thỏa thuận hòa bình tiềm năng nhằm chấm dứt cuộc chiến của Nga ở Ukraine đã “hoàn thành 90%”.

“Mười phần trăm vẫn còn đó… Trên thực tế, mười phần trăm đó chứa đựng tất cả mọi thứ,” ông nói trong bài phát biểu dài 20 phút tập trung vào cuộc chiến, vốn đang bước sang năm thứ năm vào năm 2026. “Đó là mười phần trăm sẽ quyết định vận mệnh hòa bình, vận mệnh của Ukraine và Âu Châu, cách người dân sẽ sống.”

Ông giải thích rằng mặc dù lập trường của Ukraine đã được lắng nghe trên trường quốc tế, nhưng vẫn chưa được chấp nhận hoàn toàn. “Liệu những lập luận của chúng tôi đã được lắng nghe? Chúng tôi rất hy vọng là vậy. Liệu họ đã đồng ý với chúng tôi? Chưa hoàn toàn. Vẫn chưa. Đó chính là lý do tại sao, hiện tại, chúng tôi chỉ nói đến mức độ sẵn sàng 90%, chứ không phải 100%, cho một thỏa thuận hòa bình”, ông nói.

Tổng thống Zelenskiy nhấn mạnh rằng ông chỉ ký một “thỏa thuận mạnh mẽ”, bởi vì một thỏa thuận yếu kém sẽ “chỉ làm gia tăng chiến tranh”. Ông nói: “Ukraine muốn gì? Hòa bình? Vâng. Bằng mọi giá? Không. Chúng tôi muốn chấm dứt chiến tranh – chứ không phải chấm dứt sự tồn tại của Ukraine.”

Tổng thống đã cảm ơn hầu hết các quốc gia Âu Châu vì sự ủng hộ của họ, liệt kê từng quốc gia một, nhưng không nhắc đến Hung Gia Lợi. Đề cập đến lập trường của Budapest về cuộc xâm lược của Nga, ông nói: “Một văn bản kiểu Budapest sẽ không làm hài lòng Ukraine.”

Về Tổng thống Donald Trump, ông nói: “Tổng thống Mỹ luôn nhắc đến người dân chúng tôi và nói về việc người Ukraine đang chiến đấu dũng cảm như thế nào.”

Tổng thống Zelenskiy thừa nhận người dân Ukraine đã “mệt mỏi”, nhưng nói rằng họ “chưa sẵn sàng đầu hàng”. Ông lưu ý rằng cuộc xâm lược của Nga hiện đã kéo dài hơn cả thời kỳ xâm lược Ukraine của Đức Quốc xã trong Thế chiến II.

Ông cũng cảnh báo rằng tuyên bố của Putin về việc Kyiv rút quân khỏi Donbas sẽ chấm dứt chiến tranh là không thể tin được. “Đó là cách mà sự lừa dối nghe như thế nào khi được dịch từ tiếng Nga… Liệu còn ai tin họ nữa không? Thật không may. Bởi vì quá thường xuyên, sự thật vẫn bị né tránh và gọi là ngoại giao, mặc dù trên thực tế đó chỉ là những lời nói dối được ngụy trang.”

Tổng thống Ukraine một lần nữa nhấn mạnh lập trường của mình về việc chấm dứt xung đột: “Hoặc thế giới ngăn chặn cuộc chiến của Nga, hoặc Nga sẽ lôi kéo thế giới vào cuộc chiến của mình.”

Trong khi đó, Nga đã phát động một cuộc tấn công khác vào Ukraine vào khuya thứ Tư, điều động hơn 200 máy bay điều khiển từ xa tấn công, theo lời tổng thống Ukraine. Mặc dù hầu hết các máy bay điều khiển từ xa đã bị bắn hạ, các cuộc tấn công vẫn nhắm vào các khu vực Volyn, Rivne, Zaporizhzhia, Odesa, Sumy, Kharkiv và Chernihiv.

“Nếu các cuộc tấn công không dừng lại ngay cả trong kỳ nghỉ Tết Dương lịch, thì việc giao hàng hệ thống phòng không không thể bị trì hoãn. Các đồng minh của chúng ta có đủ trang thiết bị cần thiết, vốn đang rất khan hiếm. Chúng tôi kỳ vọng rằng mọi thứ đã được thỏa thuận với Hoa Kỳ vào cuối tháng 12 để bảo vệ chúng ta sẽ được giao đúng thời hạn”, Tổng thống Zelenskiy nói.

Theo thông báo của các quan chức hồi đầu tuần, cuộc gặp tiếp theo giữa Tổng thống Zelenskiy và các lãnh đạo quốc tế dự kiến diễn ra vào ngày 6 Tháng Giêng tại Pháp.

[Kyiv Independent: Ukraine peace plan is ’90 percent’ ready, Zelenskyy says]

9. Đặc phái viên Mỹ hội đàm với các cố vấn Âu Châu về tiến trình hòa bình Ukraine.

Đặc phái viên Steve Witkoff cho biết ông đã có cuộc điện đàm với các cố vấn an ninh quốc gia cao cấp từ Anh, Pháp, Đức và Ukraine để thúc đẩy các bước tiếp theo trong tiến trình hòa bình Âu Châu. Cuộc thảo luận có sự tham gia của Jonathan Powell (Anh), Emmanuel Bonne (Pháp), Günter Sautter (Đức) và Rustem Umerov của Ukraine, cùng với Tổng thống Volodymyr Zelenskiy.

Ông Witkoff lưu ý rằng các cuộc đàm phán, được tiến hành thay mặt cho sáng kiến hòa bình của Tổng thống Trump, tập trung vào việc tăng cường các bảo đảm an ninh, tạo ra các cơ chế giảm thiểu xung đột hiệu quả và bảo đảm chiến tranh không bùng phát trở lại sau khi đạt được thỏa thuận.

Nhóm cũng thảo luận về một “gói thịnh vượng” cho Ukraine, nhằm hỗ trợ phục hồi và khả năng chống chịu lâu dài. Ông Witkoff cho biết việc phối hợp sẽ tiếp tục sang năm mới khi các nhà đàm phán hoàn thiện khuôn khổ hòa bình và ổn định hậu chiến.

[Newsweek: U.S. envoy holds talks with European advisers on Ukraine peace process]

10. Tổng thống Zelenskiy cho biết Nga phản đối cuộc trưng cầu dân ý vì không thể gọi người dân Ukraine là “bất hợp pháp”.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết hôm 30 tháng 12 trong một cuộc họp báo trực tuyến có sự tham gia của Euromaidan Press rằng Nga không muốn Ukraine tổ chức trưng cầu dân ý về bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào vì quyết định của người dân Ukraine không thể bị phi pháp hóa.

Tuyên bố này vạch trần một chiến lược được tính toán kỹ lưỡng của Nga: bằng cách ngăn chặn một cuộc trưng cầu dân ý, Mạc Tư Khoa giữ lại quyền lựa chọn sau này bác bỏ bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào là bất hợp pháp. Một cuộc bỏ phiếu của quốc hội—mà Nga có thể chỉ trích là đến từ một cơ quan đã quá nhiệm kỳ—tạo ra cơ hội đó. Một cuộc bỏ phiếu phổ thông thì không.

“Không thể có một dân tộc Ukraine bất hợp pháp,” Tổng thống Zelenskiy nói. “Chỉ có một dân tộc Ukraine duy nhất. Và những quyết định của dân tộc này – những quyết định của người dân Ukraine – là quan trọng nhất.”

Một cuộc trưng cầu dân ý đòi hỏi an ninh. An ninh đòi hỏi một lệnh ngừng bắn. Và Nga, như Tổng thống Zelenskiy giải thích, từ chối cung cấp lệnh ngừng bắn đó.

“Họ không muốn cung cấp cho chúng tôi sự an toàn – một lệnh ngừng bắn cho người dân – cho đến khi một số vấn đề được giải quyết,” ông nói. “Tôi tin rằng chừng nào họ còn tìm ra lý do để trì hoãn. Nghĩa là, họ sẽ liên tục tìm lý do để không có lệnh ngừng bắn.”

Trước đó, Ukraine đã yêu cầu một lệnh ngừng bắn tối thiểu 60 ngày để tổ chức bất kỳ cuộc trưng cầu dân ý nào - một khung thời gian mà Nga đã bác bỏ.

Nếu không có cơ sở hạ tầng an ninh, việc bỏ phiếu là không thể. Và nếu không có cuộc bỏ phiếu, Nga sẽ đạt được điều mình muốn: một thỏa thuận hòa bình mà sau này họ có thể tuyên bố là bất hợp pháp.

Tổng thống Zelenskiy thừa nhận rằng quốc hội có thể phê chuẩn một thỏa thuận hòa bình. Nhưng ông lưu ý đến sự khác biệt về chiến lược.

Ông nói: “Người Nga hiểu rõ rằng nếu một quyết định cụ thể được quốc hội thông qua, họ luôn có thể sau đó tuyên bố và cáo buộc nó là bất hợp pháp, nói rằng quốc hội đã nắm quyền hơn năm năm, v.v.”

Quốc hội Ukraine, Verkhovna Rada, được bầu vào năm 2019. Theo luật thiết quân luật, các cuộc bầu cử đã bị đình chỉ, tạo điều kiện thuận lợi cho Nga thách thức bất kỳ sự phê chuẩn lập pháp nào.

Thông tin này phù hợp với một xu hướng rộng hơn. Nga luôn tìm cách làm suy yếu nền tảng pháp lý và dân chủ của bất kỳ thỏa thuận dàn xếp tiềm năng nào.

Tổng thống Zelenskiy đã vạch ra một khuôn khổ phê chuẩn nhiều tầng: các bảo đảm an ninh được Quốc hội Mỹ và Quốc hội Ukraine thông qua, với toàn bộ kế hoạch hòa bình 20 điểm phải được đưa ra trưng cầu dân ý toàn quốc. Đường lối này được thiết kế để khiến bất kỳ thỏa thuận nào cũng không thể bị thách thức về mặt pháp lý—chính xác là điều mà Mạc Tư Khoa dường như quyết tâm ngăn chặn.

Khung thỏa thuận 20 điểm hiện đã hoàn thành 90%, chỉ còn vấn đề lãnh thổ và quyền kiểm soát Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia chưa được giải quyết. Nhưng ngay cả khi những vấn đề đó được dàn xếp, việc Ukraine phê chuẩn thỏa thuận như thế nào cũng có thể gây tranh cãi không kém.

Lập trường của Nga rất rõ ràng: họ muốn một thỏa thuận hòa bình mà sau này họ có thể từ bỏ. Một cuộc trưng cầu dân ý—có tính ràng buộc, dân chủ và không thể bị phản đối—đã tước đi lựa chọn đó của họ.

[Kyiv Independent: Russia opposes referendum because it can’t call Ukrainian people “illegitimate,” Zelenskyy says]

11. Mỹ áp đặt lệnh trừng phạt toàn diện lên mạng lưới máy bay điều khiển từ xa của Iran và Venezuela.

Chính quyền Tổng thống Trump đã ra tay bóp nghẹt một tuyến đường huyết mạch cho hoạt động buôn bán vũ khí của Iran ở Mỹ Châu, bằng cách trừng phạt 10 cá nhân và thực thể ở Iran và Venezuela có liên quan đến việc sản xuất và chuyển giao máy bay điều khiển từ xa chiến đấu.

Động thái này nhấn mạnh mối lo ngại ngày càng tăng của Washington về tầm ảnh hưởng của Tehran đối với khu vực Mỹ Latinh – và những hệ lụy của nó đối với an ninh của Mỹ.

“Bộ Tài chính đang buộc Iran và Venezuela phải chịu trách nhiệm về việc phổ biến vũ khí chết người một cách hung hăng và liều lĩnh trên toàn thế giới”, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết. “Chúng tôi sẽ tiếp tục hành động nhanh chóng để tước bỏ quyền tiếp cận hệ thống tài chính của Mỹ khỏi những kẻ tạo điều kiện cho tổ hợp công nghiệp quân sự của Iran”.

Từ năm 2006, Iran và Venezuela đã âm thầm phát triển quan hệ đối tác về máy bay điều khiển từ xa, cung cấp các UAV dòng Mohajer hiện đang được quân đội Venezuela sử dụng với tên gọi máy bay điều khiển từ xa chiến đấu dòng ANSU.

Những máy bay này có khả năng thực hiện giám sát và tấn công chính xác bằng vũ khí dẫn đường, thể hiện sự mở rộng đáng kể ảnh hưởng của Iran ở Tây bán cầu.

Washington cũng trừng phạt các mạng lưới cung ứng của Iran, nơi cung cấp các hóa chất quan trọng cho chương trình hỏa tiễn đạn đạo của Tehran, bao gồm cả Công ty Công nghiệp Hóa chất Parchin, cho thấy tầm ảnh hưởng toàn cầu của tổ hợp công nghiệp quân sự Iran.

Tổng thống Mỹ chia sẻ bài xã luận đổ lỗi cho Putin về việc đàm phán bế tắc, tình báo bác bỏ các cáo buộc của Điện Cẩm Linh, và công chúng đặt câu hỏi liệu hòa bình có gần kề hay không.

“Đây không chỉ là vấn đề máy bay điều khiển từ xa hay hỏa tiễn; mà là việc phô trương sức mạnh ra nửa vòng trái đất và đe dọa lợi ích của Mỹ ở trong nước,” một trợ lý nghị sĩ đảng Cộng hòa nói với Kyiv Post với điều kiện giấu tên, đồng thời cho biết thêm, “Có mối lo ngại thực sự ở đây là Iran coi Venezuela như một bàn đạp để gây ảnh hưởng – và có khả năng dẫn đến đối đầu.”

Các lệnh trừng phạt được đưa ra một ngày sau chuyến thăm Mar-a-Lago của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, nơi ông cảnh báo rằng Iran có thể gửi vũ khí cho Venezuela để đe dọa trực tiếp Mỹ.

Ông Netanyahu coi động thái này là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn nhằm làm suy yếu quyền lực của Tehran và hạn chế hoạt động buôn bán vũ khí toàn cầu của nước này.

Các biện pháp này cũng trùng hợp với việc tăng cường các hoạt động hải quân của Mỹ ở vùng biển Caribbean, các cuộc tấn công gần đây nhằm vào các tàu buôn lậu ma túy bị nghi ngờ của Venezuela, và các lệnh trừng phạt đang diễn ra nhắm vào chế độ của Maduro.

Các nhà phê bình, trong đó có Thượng nghị sĩ Rand Paul (R-KY), cho rằng những hành động này có nguy cơ leo thang thành một cuộc xung đột quân sự quy mô lớn hơn.

Các quan chức Bộ Tài chính nhấn mạnh rằng các biện pháp này được thiết kế để thay đổi hành vi, chứ không chỉ đơn thuần là trừng phạt.

Đối với Washington, việc chỉ định này không chỉ là một động thái chiến thuật mà còn là lời cảnh báo đối với Iran và các đồng minh của nước này ở Mỹ Latinh.

Đối với Quốc hội Mỹ, các lệnh trừng phạt này là minh chứng cụ thể cho việc Mỹ sử dụng sức mạnh kinh tế để kiềm chế mạng lưới vũ khí toàn cầu của Tehran.

Như một trợ lý đã nói với Kyiv Post: “Thông điệp rất rõ ràng: nếu bạn giúp Iran phổ biến công nghệ quân sự ra nước ngoài, Bộ Tài chính Mỹ sẽ tìm ra bạn – và cắt đứt bạn khỏi hệ thống tài chính toàn cầu.”

Sau những nỗ lực ngoại giao tại Mar-a-Lago, các lệnh trừng phạt của Bộ Tài chính Mỹ cho thấy sự giao thoa giữa chiến lược Trung Đông và an ninh Tây bán cầu, buộc Caracas và Tehran phải tìm cách vượt qua những hạn chế ngày càng lớn.

[Kyiv Post: US Hits Iran-Venezuela Drone Network With Sweeping Sanctions]

12. Cuộc tấn công của Nga nhắm vào công viên sinh thái gần Kharkiv khiến sư tử bị thương, chim bị sát hại —

Ngày 1 tháng Giêng, Oleksandr Feldman, một nghị sĩ Ukraine và người sáng lập công viên sinh thái này, cho biết lực lượng Nga đã tấn công Công viên sinh thái Feldman gần thành phố Kharkiv, làm bị thương và giết chết hàng chục động vật.

“Khu chuồng trú đông của các loài thú săn mồi và nơi ở mùa đông của các loài chim đã bị phá hủy hoàn toàn. Sư tử bị thương. Mọi thứ ở đó đều bị phá hủy”, Feldman nói với Suspilne sau khi một quả bom lượn của Nga tấn công công viên sinh thái nằm ở ngoại ô Kharkiv, thuộc làng Lisne.

“Còn về lũ chim, nếu không phải tất cả đều chết thì hầu hết đều chết. Một quả đạn pháo đã bắn trúng chuồng chim”, ông nói thêm.

Feldman cũng cho biết một trong những tình nguyện viên của công viên sinh thái bị thương nhẹ ở đầu trong vụ tấn công.

Trước đây, công viên sinh thái này đã từng bị Nga tấn công. Vào tháng 7 năm 2024, hai nhân viên của công viên sinh thái đã bị thương trong một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga vào khu vực công viên.

Kể từ khi Nga bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện, hơn 100 động vật và 5 người, bao gồm cả nhân viên và tình nguyện viên, đã bị lực lượng Nga giết hại trong khuôn viên công viên sinh thái này.

Kể từ khi Nga tiến hành cuộc xâm lược toàn diện, động vật và gia súc đã phải chịu đựng rất nhiều hậu quả từ các cuộc tấn công của Nga.

Vào tháng 10 năm 2025, một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga vào một trang trại nuôi lợn ở tỉnh Kharkiv đã khiến khoảng 13.000 con lợn thiệt mạng, theo báo cáo của Cơ quan Dịch vụ Khẩn cấp Nhà nước Ukraine.

Trước đây, Nga đã từng tấn công vào các vườn thú của Ukraine trong các cuộc tấn công, và nhiều động vật sống trong các khu bảo tồn thiên nhiên và nơi trú ẩn dưới sự xâm lược của Nga được tường trình đã phải chịu đựng nạn đói và suy dinh dưỡng.

Tổ chức bảo vệ quyền động vật UAnimals ước tính vào tháng 6 năm 2024 rằng hơn 6.000.000 động vật đã chết kể từ khi Nga bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện vào tháng 2 năm 2022 - mặc dù tổng số này đã tăng lên đáng kể kể từ khi báo cáo được công bố, với hàng triệu động vật khác có khả năng đã bị giết chết do cuộc xâm lược của Nga.

[Kyiv Independent: Lions injured, birds killed — Russian attack strikes eco-park near Kharkiv]